လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၅ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF) နီၣ်ဂံၢ်(၄)သုးဟီၣ်ကဝီၤခိၣ်လၢအမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး(၁၀၂၂)သုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်စီၤမိၣ်သိၤလၢညီနုၢ်ဟူးဂဲၤ ဝဲ ဖဲမၠၣ်ဝတံၣ်- ကီးတရံးကျဲလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ထုးထီၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်ဖီၣ်ဝဲအံၤန့ၣ် ဃုၥ်ဒီးအပှၤသုးဖိ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လဲၤအိၣ်ခူ သူၣ်ဆီလီၤအသးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢကၠါဖၠၣ်အတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်အဖီခိၣ် သုးခိၣ်စီၤမိၣ်သိၤအံၤ အပူၤကွံၥ်လါယူၤလံဘူးကလၢၥ်အခါ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ဃိထံ သ့ၣ်ညါဝဲၤကျိၤ(DSI) ထုးထီၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်ဖီၣ်ဝဲအီၤဝံၤလီၢ်ခံ ဖဲလါအီကူးထီၣ်အခါန့ၣ် လၢကီၢ်ကၠီၣ်-ကီၢ်ပယီၤ ကီၢ်ဆၢ မၠၣ်ဝတံၣ်အံၤတဆီ အဝဲသုးလီၢ်လဲၤလီၤအိၣ်ဆီလီၤအသးလၢ(သုးက့ ၅)ကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ဃၢၤ မဲၤကၠံၣ်ကစၢၢ်ခီၣ်ထံး အံၤ န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ပှၤလၢအဘူးဒီး(BGF)လၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤစံးဝဲလၢ “အဝဲန့ၣ်ဖဲတၢ်ထုးထီၣ်အီၤ(ဖမ်း၀ရမ်း) ဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်လီၢ်လၢအအိၣ်တ့ၢ်ဝဲလၢညါန့ၣ်အိၣ်ဝဲတဘူၣ်လၢၤဘၣ်. အဃိအဟဲက့ၤအိၣ်ဖဲန့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်အဟဲ အိၣ်ခူသူၣ် လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲအဝဲဟဲက့ၤအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲမဲၤကၠံၣ်ကစၢၢ်ခီၣ်ထံးဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ဒ်သိးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်နၥ်န့ၢ်အီၤကအိၣ်အဂီၢ် ဒူသဝီလၢအမ့ၢ် ဝၣ်တမိၤသဝီ,နိးထၣ်သဝီ,လၢၢ်ကွဲသဝီ,ဝါဒူသဝီဒီးသၣ်ဂီၤပျ့ၤသဝီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ သုးခိၣ်မိၣ်သိၤ ဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤ ဝဲဟုသးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကးဒံးဘၣ် တ့ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲကျဲအိၣ်ဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လီၢ်လၢအဝဲဟဲက့ၤအိၣ်ဆီလီၤသးဟီၣ်ကဝီၤအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤလၢဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ် က့ၤကဲထီၣ်ဝဲလၢ ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ(၄)လါဃၣ်ဃၣ် အံၤလံဒီး တုၤလၢခဲအံၤ တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဃးသုးခိၣ်စီၤမိၣ်သိၤအတၢ်ဟဲအိၣ်ခူသူၣ်သးလၢဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်အလီၢ်အံၤန့ၣ် (သုးက့ ၅) ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤထိၣ်ရီၤဘ့ၤ စံးဝဲလၢ“အဝဲန့ၣ်မ့ၢ်ပှၤတဂၤလၢအဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ(ဖမ်း၀ရမ်း)မီၤ.အဃိအတၢ် ဟဲသုးလီၢ်ဟဲက့ၤအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲအံၤ လၢကတီၢ်ယံၤအဂီၢ်လ့ၤတက့ၤတမ့ၢ်တၢ်ပနီၣ်လၢအဂ့ၤဘၣ်. နီၣ်ဂံၢ်တၢတထံၣ်န့ၣ် လၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးတဂ့ၤဘၣ်.ခံထံၣ်တထံၣ်န့ၣ်လၢသုးခိၣ်မိၣ်သိၤအနီၣ်ကစၢ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးတမ့ၢ်လၢကဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်. နီၣ်ဂံၢ်သၢန့ၣ် တမ့ၢ်လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်လၢကမျၢၢ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်လၢအတၢ်ဟဲက့ၤအိၣ်ဆီလီၤသးအဖီခိၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်မ့ယံၤထီၣ်န့ၣ်လၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်တဂၢၢ်တကျၢၤသ့ၣ်ဝဲအသိး တၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်ဝဲဒီးဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သ့ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤထိၣ်ရီၤဘ့ၤ ဟ့ၣ်ပလီၢ်စံးအါ ထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ဟဲအိၣ်ဝဲမ့ယံၤထီၣ်ဒုတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်သ့ဝဲဒီး လၢအတၢ်ကမၣ်အိၣ်ဃၥ်တခါန့ၣ်ကကဲထီၣ် ကဒီးတၢ်ကမၣ်အသီတခါ သ့ဝဲအသိး ဘၣ်ယိၣ်လၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤတၢ်လၢအတဂၢၢ်တကျၢၤအံၤကဟဲနးဒိၣ်ထီၣ်. အဃိသုးခိၣ် မိၣ်သိၤအတၢ်ဟဲအိၣ်ခူသူၣ်အံၤ မ့ၢ်ကျဲလၢအကမၣ်ဒီး အဟဲအိၣ်ခူသူၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်မ့ယံၤထီၣ်န့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်လၢတကြၢး ကဲထီၣ်တဖၣ်ကဲထီၣ်ဝဲသ့” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤ(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ လၢ(BGF)သုးခိၣ်စီၤမိၣ်သိၤအတၢ်ဟဲနုၥ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးဟူးဂဲၤဝဲဒ်အံၤအဖီခိၣ် ဟီၣ်ကဝီၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်/ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဃုၥ်ဒီးလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ် ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်အါ ထီၣ်ဝဲဒၣ် လၢကျဲအကပၤကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်လၢမၠၣ်ဝတံၣ်အံၤတဆီ ဘၣ်ဃးသုးခိၣ်စီၤမိၣ်သိၤအတၢ်လဲၤအိၣ်ဆီလီၤသးဟူးဂဲၤဝဲဒၣ်လၢ(သုးက့ ၅)မၠဲၤကၠံၣ်ကစၢၢ် ခီၣ်ထံးအံၤ မ့ၢ်တၢ်ဟးပလဲၥ်လဲၤအိၣ်ခူသူၣ်သးတစိၢ်တလီၢ်ဧါ(မ့တမ့ၢ်)အတၢ်ပညိၣ်ကအိၣ်လၢအဂၤတခါခါဧါန့ၣ် ဒ်သိးကသ့ၣ် ညါ ဘၣ်တၢ်အိၣ်သးအံၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂီၢ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ကဆဲးဃိထံသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.




