လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၁၉သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤ ကီၢ်ဆၢဒီတကျိၤ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ(၉)ဘ့ၣ်အပူၤ ပှၤဒဲကဝီၤဖိ (၄၅၀၀)ဂၤ ကဒိးန့ၢ် ဘၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤခွဲးယၥ် အဂီၢ် ကဟ့ၣ်ဝဲ တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ် ယပၣ်ပဒိၣ်ပပှၢ် ဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်ဖံး တၢ်မၤ ကရၢ(International Labour Organization) ILO ဆဲးလီၤဝဲ တၢ်သးလီၤပလိၥ် စုမုၢ်ကျၢၢ် ဖဲလါနိၣ်ဝ့ ဘၢၣ် (၁၇)သီအနံၤ အဂ့ၢ်, (ILO)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒီး ဒုးအိၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဝဲ ပှၤဒဲကဝီၤဖိ(၄၅၀၀)ဂၤ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤခွဲးယၥ်အဂီၢ် ယပၣ်ထံကီၢ်အံၤ ကဟ့ၣ်လီၤဝဲ စ့ ယါ (၄၇၈) ကကွဲၢ် လၢအလီၤလၢဝဲလၢ (အမဲရကၤဒီၣ်လၣ် ၃ ကကွဲၢ်) ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်, လံၥ်ပၥ်ဖျါ အပူၤ ထုးထီၣ် ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒီး ကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အိၣ်ဟဲဝဲလၢ ယပၣ် Japan International Cooperation Agency (JICA) အအိၣ်လိၤလိၤဒီး (ILO)တဖၣ်တခီ တီခိၣ်ရိၢ်မဲ ကမၤဖျိမၤဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်အမိၢ် လံၤမိၢ်ပှၢ်လၢပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်အဂီၢ်အမဲၥ်ညါ, ပှၤမၤတၢ်ဖိကိၥ်တိၥ်ဝဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး (UNHCR) တဖၣ် ကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးဝဲတၢ်စ့ၢ်ကီး အဂ့ၢ် ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃး(ILO)အတၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအဖီခိၣ်, ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကမံးတံၥ် (KRC)ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ စီၤရီဘၢၣ် ထွ့ စံး၀ဲလၢ “တၢ်တခါအံၤ န့ၣ်ပဝဲသနၥ်က့ (ILO) ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ် ပထံၣ်ခဲအံၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကဟဲထံၣ် လိၥ်ပှၤ ဆၢတဲၥ်တၢ် မနုၤမတၤဒု တအိၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်. အဃိ မ့မ့ၢ်တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ် ယဆိမိၣ် ကမ့ၢ်ဒံးလၢ ပဒိၣ်သကိး ပဒိၣ် ထံၣ်လိၥ်သး တဲသကိးတၢ်ဒီး ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ အဝဲသ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒၣ်အနီၢ် ကစၢ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ် စံးဝဲ န့ၣ်လီၤ.
ယပၣ် ဒီး (ILO) တၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ် အံၤ မ့ၢ်ဝဲ (၂) နံၣ်အတၢ်တိၥ်ကျဲၤ အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတၢ်တိၥ်ကျဲၤအံၤ ပှၤဒဲကဝီၤဖိ(၄၅၀၀)ဂၤ တချူးနုၥ်လီၤဒံးလၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ အဆၢကတီၢ် တၢ်ကဟ့ၣ်ဝဲ တၢ်လုၢ်အီၣ် နီၢ်ခိသးသမူ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်အတၢ်သိၣ်လိ လၢလိၣ်ဘၣ်ဝဲတဖၣ် အမဲၥ်ညါ, ပှၤဟ့ၣ် တၢ်သိၣ်လိသရၣ် လၢအိၣ်ဆိးဖဲ ဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤအံၤ စ့ၢ်ကီးတၢ်ကဟ့ၣ်ဝဲအီၤ တၢ်သိၣ်လိလၢ ကမၤလိသ့ သး အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အံၤအဖီခိၣ်, ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ် ဒီး ကီၢ်ရ့ၣ် ပတီၢ်ဝဲၤဒၢး သ့ၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဃုတၢ်ဖံးတၢ်မၤ , တၢ်မၤအခိၣ်ဒီး ပှၤမၤတၢ်မၤဖိတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ် တၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢ အဂံၢ်ကဆူၣ်ထီၣ်ဝဲအသိး, ကမၤလဲၢ် ထီၣ် န့ၢ်ဝဲ တၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢ ဒီး ယပၣ် တၢ်ဖိတၢ်လံၤအခီပနံၣ်ဘၣ်ထွဲတဖၣ်အဂ့ၢ် (ILO) ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်, တၢ်တိၥ်ကျဲၤအံၤ တၢ် ကမၤဝဲအီၤ လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢ ဒဲကဝီၤလၢအိၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် တးကီၢ် ရ့ၣ်, မဲၢ်ဟီၣ်ဆီၤ, ကၣ်ခၠနၣ်ဘူၤရံၤ ဒီး ရၣ်ခၠၤဘူၤရံၤ တၢ်လီၢ်(၄)တီၤ အပူၤအဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ယပၣ်ဒီး(ILO) တၢ်သးလီၤပလိၥ် တၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ ယပၣ်ပဒိၣ်, (JICA), ကၠီၣ်တဲၣ် ပဒိၣ်, (UNHCR) ဒီး ယပၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ် ထီၣ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး, မ့မ့ၢ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဂ့ၢ်ဝီ ယပၣ်မီၢ်သီ (Masato Otaka) ဒီး ကၠီၣ်တဲၣ်,ခၣ်ဘီဒံၣ်ယါ, လါအိၣ်ထံကီၢ် ဂ့ၢ်ဝီ (ILO) ဝဲၤဒၢး ပှၤနဲၣ်တၢ် (Xiaoyan Qian) သ့ၣ်တဖၣ် တခီဆဲးလီၤ ဝဲစုမုၢ်ကျၢၢ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤ ပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ် အံၤ (၂၀၂၅)နံၣ် လါအီးကူၥ်အပူၤ ဒိးန့ၢ် ဘၣ်ဝဲ တၢ်ဟးထီၣ်ဖံးမၤတၢ်ဆူ တၢ်ချၢလၢအဖိးသဲစးအလီၢ်ခံ, ဟးထီၣ်မၤဝဲ တၢ်တဖုဘၣ်တဖု တုၤလၢ ခဲအံၤ အိၣ်ဝဲ တပယူၥ်ဃီ အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးဒ်(KRC)တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်, စးထီၣ်လၢ (၂၀၂၅)နံၣ်လါအီကူၥ် အပူၤ ဒီး တုၤလီၤလၢ (၂၀၂၆) နံၣ်လါအီကူၥ် လၢတနံၣ်အတီၢ်ပူၤ ဒဲကဝီၤ(၉) ဘ့ၣ်လၢၥ်အပူၤ ပှၤဒဲကဝီၤဖိ ဟးထီၣ်ဖံးမၤတၢ်လၢ အဖိးသဲစးဆူ တၢ်ချၢ အိၣ်ဝဲလၢ (၇၀၀၀) ဘျဲၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.




