KIC News
ကီၢ်အမဲရၤကၤဖီၣ်ဃံး (BGF)သုးခိၣ်ခၠံၣ်သူၣ် အခီပနံၣ်ဃုၥ်ဒီးအပှၤမၤသကိးတၢ်နီၤ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၉သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ကညီကီၢ်စဲၣ် စွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤဟီၣ်ကဝီၤပူၤ အိၣ်လဲၣ်တၢ်လံၣ်အီၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးပှၤလၢအဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃး ခဲလၢၥ် Target (၉)ခါဖီၣ်ဃံးဝဲဒၣ် ကီၢ်အမဲရကၤ ကျိၣ်စ့ဝဲၤကျိၤကိတိၥ် ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဖဲ လါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၈)အနံၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်အမဲၥ်ရကၤ Target(၉)ခါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤကညီ(၃)ဂၤဒီးခီပနံၣ်(၆)ခါအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.ပှၤကညီ(၃)ဂၤလၢအပၣ်ဃုၥ်လၢ ကီၢ်အမဲရကၤတၢ်ဖီၣ်ဃံးစရီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ (BGF)မ့တမ့ၢ်(KNA)သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစၤတ့ၤဝ့,စီၤမ့မ့အူဒီး သုးခိၣ်ခၠံၣ်သူၣ်အသကိးလၢမၤသကိးတၢ်ဒီးအီၤတကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်လီၤလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ဒုးဃုၥ်ပူၤလၢအမ့ၢ် SHE ZHIJIANGသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် ပၥ်ဖျါဝဲလၢကီၢ်အမဲရကၤအလံၥ်တၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးခီပနံၣ်လၢ အပၣ်ဃုၥ်လၢကီၢ်အမဲရကၤ အတၢ်ဖီၣ်ဃံးစရီအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ Myanmar...
ကဆဲးကတိၤန့ၢ်ခဲးသကိးတၢ်လၢဖိသၣ်တဖၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်အဂ့ၢ်,(KHRG)ဆီၣ်တခူထီၣ်
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၉သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
လီၢ်ကဝီၤကရူၢ်ကရၢပှၤဟူးဂဲၤလၢဖိဒံဖိသၣ်ဂ့ၢ်ဝီတဖၣ်ကဆဲးကတိၤန့ၢ်ခဲးဝဲတၢ်လၢဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်အဂ့ၢ်,ကညီပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးကရူၢ်(KHRG)ဆီၣ်တခူစံးဝဲဖဲ(ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်ဒီသဒၢတၢ်ထီၣ်ဒုးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့)မုၢ်နံၤလၢအလီၤဘၣ်ဝဲဖဲတနံၤအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၉)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်စိတၢ်ကမီၤဒီတကတီၢ်အပူၤ,မၤဝဲကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုး,သူဒြိပညိၣ်တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်တဖၣ်လၢဖိဒံဖိသၣ်တၢ်မၤလိကၠိတဖၣ်အပူၤအဃိ,ကၠိဖိဒီးကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသံအိၣ်ဝဲဒၣ်အါမးဒီးကၠိတဖၣ်ဟးဂုၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲအသိး,ကၠိဖိတနီၤတဒိးန့ၢ်မၤလိဘၣ်ဝဲတၢ်လၢၤဘၣ်အမဲၥ်ညါတနီၤဘၣ်မၤလိက့ၤဝဲတၢ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,(KHRG)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ထီၣ်ဒုးအပူၤဒ်သိးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ကန့ၢ်မၤလိဘၣ်ဝဲတၢ်ပှဲၤဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်,အဲၣ်ဒိးဝဲလၢလီၢ်ကဝီၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ကဆဲးကတိၤန့ၢ်ခဲးဒံးဝဲတၢ်လၢဖိသၣ်တဖၣ်အတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်အဂ့ၢ်,(KHRG)(advocacy)ပှၤကတိၤန့ၢ်ခဲးတၢ်မူဒါခိၣ်နီၢ်ဖီလါဆီၣ်တခူစံးဝဲဖဲတနံၤအံၤ(ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်ဒီသဒၢဝဲတၢ်ထီၣ်ဒုးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့)မုၢ်နံၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပအဲၣ်ဒိးလၢလီၢ်ကဝီၤတၢ်ကရၢကရိပှၤဟူးဂဲၤလၢဖိဒံဖိသၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ခွဲးယၥ်တဖၣ်ကဆဲးကတိၤန့ၢ်ခဲးဒံးဝဲတၢ်လၢဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်,ဒ်သိးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အံၤမ့ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဘၣ်ဆၣ်ကဒိးန့ၢ်ဖံးလိမၤဘၣ်ဒံးဝဲတၢ်တကးဘၣ်,တၢ်ကဃုန့ၢ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်လၢအလိၣ်ဘၣ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးကဟ့ၣ်တၢ်ကဟုကယၥ်လၢနီၢ်ခိ,နီၢ်သးဃုၥ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်မၤလိဘၣ်တၢ်အဂီၢ်အဲၣ်ဒိးဝဲလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကဃုထံၣ်ဝဲဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်နီၢ်နီၢ်ဒီးမၤသကိးတၢ်ဒီးလီၢ်ကဝီၤတၢ်ကရၢကရိတဖၣ်လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
(၂၀၂၁)တုၤလၢ(၂၀၂၅)နံၣ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်အပူၤ,ကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤပူၤသုးကီၣ်ကးမၤဝဲတၢ်ထီၣ်ဒုးလၢကၠိတဖၣ်အပူၤအါထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီးကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်,ကၠိဖိ,ကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဖီခိၣ်,သုးမီၤစိရိၤအံၤမၤထီဒါဝဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ဘျၢသဲးစးအဂ့ၢ်(ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်ဒီသဒၢဝဲတၢ်ထီၣ်ဒုးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့)မုၢ်နံၤလံၥ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤ(KHRG)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,သုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤထီဒါအံၤတၢ်ကဘၣ်မၤကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်,(KHRG)ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးမီၤစိရိကရူၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအဒုးအိၣ်ထီၣ်ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီအဃိ,ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်ပပှၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်သုတမၤသကိးတၢ်ဒီးဆီၣ်ထွဲဝဲအီၤတဂ့ၤအဂ့ၢ်,(KHRG)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဃ့ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤလၢပဒိၣ်ပပှၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢ,ကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲသုးမီၤရိၤတဖုအံၤအဂ့ၢ်ဝီလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤပတီၢ်တၢ်ဟံးထီၣ်ဂ့ၢ်ဝီသဲးစးတၢ်န့ၢ်ပၢအဖီလၥ်လၢကျဲတဘိဂ့ၤတဘိဂ့ၤသ့ဝဲအပူၤအဂ့ၢ်,(KHRG)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကတိၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်ခးလီၤတၢ်လၢ(သုးက့ ၅)လ့ပူၤဒၢ စၢၤသွဲၣ်သီကၠိကရၢၢ်ပူၤ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၇ သီအနံၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅) လူၤသီကီၢ်ဆၣ် စၢၤသွဲၣ်သီကၠိကရၢၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ အအိၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဟါ ဂီၤခီ ၉း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် သုးမီၤစိရိၤ(Jet Fighter)ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်(၂)ဖျၢၣ်လၢလ့ပူၤဒၢ စၢၤသွဲၣ်သီကၠိကရၢၢ်ပူၤ အဃိ ကၠိတၢ်ဖီအီၣ်လီၢ်(၁)ဖျၢၣ်ဒီးတၢ်ပၥ်ကီၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၢ်(၁)ဖျၢၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်...
ဆီၣ်ထွဲသကိးကညီပိၥ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးကနုၥ်လီၤမၤသကိးတၢ်အါထီၣ်ဒီး KNPFအဂ့ၢ် KWO ဆီၣ်သခူထီၣ်
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၈သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး(KNPF)တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ,ပိၥ်မုၣ်တဖၣ်နုၥ်လီၤမၤသကိးတၢ်ကအါထီၣ်ဝဲအဂီၢ်ကဆီၣ်ထွဲသကိးဝဲကညီပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ဆီၣ်တခူဘိးဘၣ်ရၤလီၤပၥ်ဖျါဝဲလၢ(ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး)(KNPF)မုၢ်နံၤအလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤကလီၤဘၣ်ဝဲဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၉)သီအနံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုးအံၤအမူအဒါအိၣ်ဝဲလၢကဘၣ်ကဟုကယၥ်ဒီးဒီသဒၢဝဲထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်အသိး,လီၤဆီဒၣ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်ဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိ,ဒ်သိးတၢ်သုတဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤဒီးဟံးန့ၢ်တၢ်ဘျူးတၢ်ဖှိၣ်လၢပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤဒီးဖိဒံဖိသၣ်အဖီခိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်,ပၢၤကီၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤလိၣ်ဘၣ်အါထီၣ်ဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤအတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်,(KNPF)မုၢ်နံၤလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ပိၥ်မုၣ်တဖၣ်ကကဲထီၣ်ဘၣ်ပၢၤကီၢ်အဂီၢ်တၢ်ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲဆီၣ်ထွဲဝဲအဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢခိၣ်နီၢ်ကညီဖီဆီၣ်တခူစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပၢၤကီၢ်ဒုန့ၣ်,ဒူဖိသဝီဖိတဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်အမူအဒါအိၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတကပၤလီၤ.ပက့ၤကွၢ်ကဒါက့ၤန့ၣ်ပၢၤကီၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤတဖၣ်အတၢ်ပၥ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်အိၣ်စှၤဒံးလီၤ.ဒ်သိးလၢတၢ်ဒီသဒၢပိၥ်မုၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်သမံသမိးကွၢ်တၢ်မူးတၢ်ရၢ်လၢဟဲထီၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤပလိၣ်ဘၣ်အါထီၣ်ဝဲပိၥ်မုၣ်တဖၣ်အတၢ်မၤသကိးမီၤနီၤ.အဃိန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးတဲလၢပိၥ်မုၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤလၢကကဲထီၣ်ဘၣ်ပၢၤကီၢ်ဒ်သိးကမၤစၢၤအါထီၣ်ဘၣ်ပပှၤတဝၢလီၤဆီဒၣ်တၢ်ပိၥ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်တဖၣ်ကအါထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ခ့ခါဆၢကတီၢ်ခဲအံၤအရ့ဒိၣ်လၢကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုးတဖၣ်ကမၤဂ့ၤထီၣ်အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်,အကံၢ်အစီ,ဂံၢ်ဘါတၢ်အိၣ်ယၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,လံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤတၢ်ကမၤအါထီၣ်ကံၢ်စီ,ဂံၢ်ဘါ,တၢ်အိၣ်ယၢၤတဖၣ်အဂီၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဒီးကွဲမုၥ်ဝဲပှၤတဝၢသူၣ်စၢ်သးဘီၣ်တဖၣ်လၢကသးစၢၢ်ဆၢလၢပၢၤကီၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤအဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢခိၣ်နီၢ်ကညီဖီစံးအါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ကမၤလိၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်ဒီးမၤဃံးဃီၣ်ဒီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤသဲးစးတၢ်ဘျၢတဖၣ်ဒီးဒ်သိးသဲးစးတၢ်ဒိၣ်စိကအိၣ်ဝဲလၢကီၢ်သူလ့ၤအပူၤအဂီၢ်,အရ့ဒိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢတၢ်ကမၤလီၤမၢ်ကွံၥ်တၢ်အီၣ်ခိၣ်ဖးလၥ်ဆှိး,တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့,တၢ်မၤမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်လၢတဖိးသဲးစးတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုးအံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဖဲ(၁၉၉၁)နံၣ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၉)သီအနံၤဒီး,တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုးအံၤအတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဝဲဒ်သိးသဲးစးတၢ်ဒိၣ်စိကအိၣ်,လီၢ်ကဝီၤကအိၣ်မုၥ်အိၣ်ခုၣ်ဒီးတၢ်ကမၤလီၤမၢ်ကွံၥ်ကသံၣ်မူၤဘှီးလၢပှၤကညီတဝၢဒီးထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ဒ်ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုးအတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤတၢ်ကွဲးပၥ်လီၤအီၤတဖၣ်အံၤသုတလီၤမၢ်တတဂ့ၤအဂီၢ်,အလီၢ်အိၣ်ဝဲလၢပှၤကိးဂၤဒဲးကမၤသကိးတၢ်လၢတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ်ဒီးမၤဂၢၢ်မၤကျၢၤထီၣ်က့ၤတၢ်တိၥ်တၢ်မုၢ်လၢ်တမံၤဃီလၢတၢ်သးတဖျၢၣ်ဃီအပူၤအဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဒီးဒုးသ့ၣ်နီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကရူၢ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢလ့က့ၣ်ကိၥ်တၢ်ဆါဟံၣ်
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၆သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ရၤမတံဝ့ၢ်ကလံၤထံး,လ့က့ၣ်ကိၥ်တၢ်ဆါဟံၣ်အံၤပယီၤသုးကရူၢ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၅)သီအနံၤအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးပယီၤသုးကရူၢ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢလ့က့ၣ်ကိၥ်တၢ်ဆါဟံၣ်အဖီခိၣ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“လ့က့ၣ်ကိၥ်တၢ်အိၣ်သးဒုခဲအံၤတဂၢၢ်တကျၢၤဘၣ်.မနၤကဘၣ်ဖဲ(၁၁)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ်အဃိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤဖျိးကွံၥ်ဝဲတက့န့ၣ်လီၤ.တၢ်ဟးဂုၤဟးဂီၤဒုအိၣ်နါက့ကိညၢ်ဒံးလၢပှၤကညီတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၄)သီအနံၤပယီၤသုးကရူၢ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢကၠီးခဲးတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးကၠိဝံၤအလီၢ်ခံ,တနံၤဃီအတီၢ်ပူၤလ့က့ၣ်ကိၥ်တၢ်ဆါဟံၣ်အံၤတၢ်ပံးကွံၥ်ဝဲဒီးတၢ်ကကွၢ်ထွဲဝဲဒၣ်ထဲဂ့ၢ်ဝီအူပှၤဆါဒီးပှၤဆါလၢအရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,ဒ်သိးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသုတအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်တၢ်မၢဝဲပှၤဟးထီၣ်ဆိကွံၥ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကရူၢ်တ့ၢ်လီၤဝဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ,လ့က့ၣ်ကိၥ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတကီၢ်ခါအံၤကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတနီၤစိၥ်ကွံၥ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်လၢအရ့ဒိၣ်စံၣ်ထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်တနီၤလံအိၣ်ဝဲအသိး,တနီၤတစံၣ်ထီၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးကရူၢ်သူဒြိတ့ၢ်လီၤမ့ၢ်ပိၢ်မၤဝဲတၢ်ထီၣ်ဒုးအါထီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,ရၤမတံကလံၤထံးဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်လၢအဂၤတဖၣ်အပူၤကၠိ,တၢ်ဆါဟံၣ်တဖၣ်တၢ်ပံးကွံၥ်ဝဲဒၣ်ဒီး,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးပူၤလီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကမျၢၢ်တၢ်ပၥ်သးအဖီခိၣ်ကပၣ်ဃုၥ်လၢတၢ်ဃုထၢဒ်ကြၢးဝဲဘၣ်ဝဲအသိးအဂ့ၢ် BGFစံးဝဲ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၅သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၅)နံၣ်လၢၥ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်အပူၤသုးကီၣ်ကးတီခိၣ်ရိၣ်မဲကမၤဝဲတၢ်ဃုထၢအဂီၢ်,ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢကမျၢၢ်တၢ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးအဖီခိၣ်ကပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲဒ်အကြၢးဝဲဘၣ်ဝဲအသိးအဂ့ၢ်,သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဃုထၢအံၤတဘၣ်ထွဲဒီးသုးဂ့ၢ်ဝီဘၣ်အဃိကမျၢၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢတၢ်ထၢနုၥ်တၢ်ဖးမ့အိၣ်,ဒ်သိးတၢ်တြီမၤတံၥ်တၥ်သုတအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ကဟံးန့ၢ်ဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ်,(BGF)သုးဟီၣ်ကဝီၤ(၂)အခိၣ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤတ့ၤဝ့စံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ဃုထၢတခါအံၤန့ၣ်တဘၣ်ဃးဒီးသုးဂ့ၢ်ဝီဘၣ်အဃိန့ၣ်ပကွၢ်လၢကမျၢၢ်လီၤ.ကမျၢၢ်သးမ့ဆူၣ်လၢကထၢနုၥ်မဲခီပလဲၤတြီအီၤတသ့ဘၣ်,ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်သးမ့အိၣ်လၢအကဆွံမဲမနုၤမတၤခီန့ၣ်ပဆိၣ်မိၣ်လၢဒ်သိးသုတကဲထီၣ်တၢ်တြီမၤတံၥ်တၥ်တအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်အိၣ်ဒၣ်ပကကွၢ်ထွဲအဝဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတကပၤလီၤ.တၢ်ဃုထၢအံၤပကမၤသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးလၢအဂၤလီၤဆီခီတအိၣ်ဘၣ်.နါက့တၢ်ဃုထၢအံၤတၢ်ကမၤအီၤဒၣ်လၢခူပူၤဝ့ၢ်ပူၤလၢသုးကီၣ်ကးဖီၣ်ဝဲတုၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤမ့မ့ၢ်လၢဖီၣ်ဝဲတတုၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ခီမၤဝဲတသ့ဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအတၢ်ဃုထၢအံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်လၢအကဆှၢဝဲခါဆူညါထံရူၢ်ဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ်သနူအဃိ,ကဒုးအိၣ်ထီၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်တၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤအဂီၢ်နၢ်ပၢၢ်ဒီးတူၢ်လိၥ်ဝဲလၢအရ့ဒိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲလံၥ်တဘ့ၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၅)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,တၢ်ဃုထၢဘျီဝဲအံၤတနီၤဖးဝဲတၢ်အဒူၣ်အဆၢလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီလၢတၢ်ထဲသိးတုၤသိးအပူၤကမၤစၢၤဝဲပှၤဟ့ၣ်တၢ်ဖး,မၤတၢ်ဃုထၢတဖၣ်လၢတၢ်ဒီသဒၢဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်အမဲၥ်ညါ,ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဃုထၢအံၤ(BGF)ကရူၢ်ကရၢတူၢ်လိၥ်ဆီၣ်ထွဲဝဲလၢလၢပှဲၤပှဲၤအသိး,ဒ်သိးကမ့ၢ်ဝဲတၢ်ဃုထၢလၢပှၤကိးဂၤဒဲးပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်သ့ဝဲအဂီၢ်,ကဟံးဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်လၢလံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအံၤကမၤဝဲတၢ်ဃုထၢအဂီၢ်နီၤဖးလီၤဝဲအကူၥ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီးအဆိကတၢၢ်တၢ်ဃုထၢအကူၥ်(၁)အံၤကစးထီၣ်မၤဝဲဖဲ(၂၀၂၅)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၂၈)သီအနံၤအပူၤအဂ့ၢ်,ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတ့ၢ်ဝဲဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်(၁၈)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝံၤအလီၢ်ခံစးထီၣ်မၤဝဲတၢ်မၤတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်လၢအဘၣ်ဃးဒီး(တၢ်ဖးစဲးဖီကဟၣ်)(မြန်မာအီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်)(MEVM)တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လၢအတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤခူပူၤဝ့ၢ်ပူၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီး,အပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်(၂၆)သီအနံၤအပူၤစးထီၣ်မၤက့ၤဝဲလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,သုးကီၣ်ကးအတၢ်ဃုထၢအံၤမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်အ(ယီၤ)အဘျၣ်လၢတၢ်မၤထီထီၣ်မီၤစိရိၤအသးသမူထီရီၤအဂီၢ်,တၢ်ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအံၤကဖိးသဲစးအဂီၢ်ဒီး,တၢ်ကမၤမူထီၣ်က့ၤ(၂၀၀၈)တၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,(KNU)ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဘၣ်ဃးဒီးသုးကီၣ်ကးအတၢ်ဃုထၢဘျီဝဲအံၤအဖီခိၣ်,ကညီဒီတကလုၥ်,ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢ,ကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကရၢ,ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်ခဲလၢၥ်ဒီးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကပၥ်ဝဲဒ်ဒီကလုၥ်မူဒါဒီးတဘၣ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဘၣ်အမဲၥ်ညါကဘၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဝဲလၢတၢ်ထီဒါတၢ်ဃုထၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢတအိၣ်ဒီးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအကျဲတဂ့ၤအဂ့ၢ်,(KNU)ဆီၣ်တခူဘိးဘၣ်ရၤလီၤတ့ၢ်ဝဲဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်(၂၆)သီအနံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးသူဒြိဒီးခးကျိဖးဒိၣ်(၁၂၀)ဘျီ,ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၅ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့-၃)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်ဒီ တလါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးမီၤစိရိၤဟူးဂဲၤမၤဝဲတၢ်ဟးတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲအဘျီ(၁၂၀)ဒီးကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၈)ဂၤအဂ့ၢ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်လၢလါအီကူၥ်(၁)သီအနံၤတုၤလီၤလၢ(၃၁)သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤမၤဝဲကလံၤကျါတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢအမ့ၢ်ဒြိမ့ၢ်ဂ့ၤ,ကဘီယူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,ဒီးအိၣ်လၢအသုးကလၢၤအပူၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်သံကွံၥ်ဝဲ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဝဲ(၇)ဂၤအဂ့ၢ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤပဒိၣ်စီၤနဲၤထူဘၠဲစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“မ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်လါအီကူၥ်ဒီတလါအတီၢ်ပူၤဒုၣ်ဒါတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢကဘီယူၤအိၣ်ဝဲ(၁)ဘျီ,တ့ၢ်လီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ချံ(၂)ဖျၢၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်လၢဒြိန့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲအဘျီ(၂၀),တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်(၃၄)ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်အိၣ်ဝဲအဘျီ(၁၀၀), ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ခဲလၢၥ်(၂၁၈)ဖျၢၣ်လီၤ. မ့ၢ်ကွၢ်က့ၤဖဲန့ၣ်ကမျၢၢ်သံ(၁)ဂၤ, ဘၣ်ဒိ(၇)ဂၤန့ၣ်လီၤ. ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ် အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်မဲၥ်ညါဒ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါပူၤအသိးန့ၣ်ဖဲလါအီကူၥ်အတီၢ်ပူၤပယီသုးမီၤစိရိၤဖီၣ်ဝဲကမျၢၢ်အိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၃၀)ဘျဲၣ်ဆူအဖီခိၣ်ဒီးမၤဒၢၣ်မၤဆါဝဲ, ဃ့အီၣ်ဝဲကျိၣ်စ့ဒီးဟံးန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတကးဒံးဘၣ်ကမျၢၢ်လၢအ ဖီၣ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အကျါတနီၤပျၢ်လီၤက့ၤဝဲအသိးတနီၤတၢ်ဆဲးကျိးလီၤမၢ်ကွံၥ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်လၢတလါအတီၢ်ပူၤခီဖျိလၢပယီၤသုးအဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်ဒီးကလံၤကကျါကဘီယူၤအဃိချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်မၤလိတီၤဖုၣ်ကၠိ(၁)ဖျၢၣ်, သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်(၃)ဖျၢၣ်ဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်ဟံၣ်(၁၁)ဖျၢၣ် သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးမီၤစိရိၤဟူးဂဲၤမၤဝဲတၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကလံၤကျါတၢ်တ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်က့ၤဝဲလါအီကူၥ်တလါအံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်မုၢ်နၤခီမ့ၢ်ဂ့ၤ,မုၢ်ဆါခီမ့ၢ်ဂ့ၤ,ကိးနံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်ဟူးဂဲၤမၤဝဲဒၣ်ဒီးမ့ၢ်တတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်တတီၤ,တ့ၢ်လီၤတတီၤအဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ....
သုးကီၣ်ကးတ့ၢ်လီၤကၤမံးကၤစံၣ်ဒြိ(၂)ဘ့ၣ်လၢကၠီးခဲးတၢ်ဆါဟံၣ်လီၢ်လံၤ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၄သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,ရၤမတံဝ့ၢ်ကလံၤထံးဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤကၠီးခဲးတၢ်ဆါဟံၣ်လီၢ်လံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးကရူၢ်တ့ၢ်လီၤဝဲကၤမံးကၤစံၣ်ဒြိ(၂)ဘ့ၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၄)သီ(၈)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်အဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအကၤမံးကၤစံၣ်ဒြိ(၂)ဘ့ၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲအဃိကၠီးခဲးတၢ်ဆါဟံၣ်လီၢ်လံၤတၢ်ခိၣ်ဒုး,တၢ်ဒူၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်,ပှၤကညီတၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်,(DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်-၂ သုးခိၣ်ကျၢၢ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တ့ၢ်လီၤဝဲ(၂)ဖျၢၣ်အဆိကတၢၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ်သုးက့ခိၣ်စဲကၠီၣ်လၣ်လဲၤကွၢ်တဲဝဲလီၤတဲၥ်လၢကၠိဃၢၤမ့မ့ၢ်ခံဖျၢၣ်တဖျၢၣ်ဒုလီၤတဲၥ်တီတီတၢ်ဆါဟံၣ်ပူၤ,ဘၣ်တီတီတၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ.နါက့ခီပှၤကညီတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကၠီးခဲးတၢ်ဆါဟံၣ်လီၢ်လံၤလၢကၤမံးကၤစံၣ်ဒြိလီၤတဲၥ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအံၤအိၣ်ဝဲဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတီၤဖုၣ်ကၠိတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိသုးကီၣ်ကးတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၢ်ပိၢ်အဖီခိၣ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ဒြိလီၤတဲၥ်ဖဲကၠိကပၤန့ၣ်လီၤ.အကလုၢ်သီၣ်ဖးဒိၣ်ညါ,ကဘၣ်မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးမၤဝဲလၢကၠိလီၤ.အတၢ်တလိၤဘၣ်အဃိလီၤတဲၥ်က့ၤလၢတၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးမၤတၢ်တ့ၢ်လီၤဒြိဒ်အံၤအဃိ,ကၠီးခဲးလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အပူၤအမဲၥ်ညါ,တၢ်ဘၣ်ပံးဃၥ်ဝဲကၠိသ့ၣ်တဖၣ်တစိၢ်တလီၢ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤသုးကီၣ်ကးအံၤသူဒြိတ့ၢ်လီၤမ့ၢ်ပိၢ်မၤဝဲတၢ်ထီၣ်ဒုးအါထီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်ရၤမတံကလံၤထံးဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်အပူၤတၢ်ပံးကွံၥ်ဝဲကၠိ,တၢ်ဆါဟံၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ခဲအံၤပှၤပျံၤတၢ်ပှၤဘၣ်ယိၣ်တၢ်မီၤစးထီၣ်လၢလ့က့ၣ်ကိၥ်,မဲၢ်ဝါခံကၠိ,ဖလူကၠိဧါတၢ်ဆါဟံၣ်ဧါပှၤပံးကွံၥ်ခဲလၢၥ်လီၤ.တၢ်အိၣ်သးခဲအံၤတဲလီၤတံၢ်တသ့ဘၣ်မီၤ.မနၤကၢၥ်န့ၣ်ပနၢ်ဟူလၢနိၣ်ဖိ,တက့န့ၣ်ပယီၤတုၤထီၣ်လၢသီခါဖၠၣ်လံမီၤ.ပှၤဘၣ်ယိၣ်စ့ၢ်ကီးလၢမဲၢ်ကနဲတက့န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,အပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၃)သီအနံၤအပူၤ,သုးကီၣ်ကးအံၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲကၤမံးကၤစံၣ်ဒြိလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်သုးက့(၇)တၢ်တြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်,နီၣ်တၢၢ်ခံသဝီတီၤခၢၣ်သးကၠိပူၤအိၣ်ဝဲအဃိ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအပူၤဒီးနီၢ်တၢၤခံကၠိအမဲၥ်ညါဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကၠိလၢအဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဘၣ်ပတုၥ်ဃၥ်ဝဲတစိၢ်တလီၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲကၠဲးမယီအံၤတမ့ၢ်(DKBA)အတၢ်လီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ် DKBA ရှဲလဲ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၄သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
မိၢ်ကီၢ်စဲၣ်,ကၠဲးမယီကီၢ်ဆၣ်(ကီးဒိကီးမနီ)ကျဲဖးဒ့တၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤအပူၤ,တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးတ့ၢ်လီၤဝဲကၤမံးကၤစံၣ်ဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အံၤတမ့ၢ်(DKBA)အတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဘၣ်အဂ့ၢ်,ဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၂)သီအနံၤဟါခီအပူၤသုးကီၣ်ကးအံၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲဒြိမ့ၢ်ပိၢ်လၢကၠဲးမယီတၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤအလီၢ်တကပၤအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,တၢ်အိၣ်တြဲၤအလီၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ(သုးခိၣ်အဲၣ်စ့ဝါ)အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်သမံသမိးတြဲၤအလီၢ်အဂ့ၢ်,တီနီၢ်မုၢ်နုၥ်(DKBA)သုးဟီၣ်ကဝီၤနီၢ်ဂံၢ်(၂)ဒုးယၤခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤ A One စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်တခါန့ၣ်တမ့ၢ်ပ(DKBA)တြဲၤဘၣ်.မ့ၢ်ဒၣ်သုးခိၣ်အဲၣ်စ့ဝါအတၢ်သမံသမိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတြဲၤလီၤ.ကျဲတဘိန့ၣ်တဘၣ်ဃး(DKBA)ဘၣ်.ဘၣ်ဃးဝဲဒၣ်လၢ(သုးခိၣ်အဲၣ်စ့ဝါ)အသုးကျိၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတြဲၤတၢ်သမံသမိးလီၢ်လၢတၢ်ကဟးထီၣ်လၢကၠဲးမယီခိၣ်ထိးလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကၠဲးမယီတၢ်သမံသမိးတြဲၤအပူၤတၢ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲဒြိ(၄)ဘ့ၣ်အဃိ,ဘၣ်ဝဲဃိၣ်သၢဖျၢၣ်(ကၠဲၤတခိ)သိလ့ၣ်လၢတီဆှၢဝဲကမျၢၢ်ပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤတခိၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးသိလ့ၣ်အံၤအပူၤကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိပၣ်ဝဲ(၁၁)ဂၤအကျါဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၆)ဂၤအမဲၥ်ညါ,ပိၥ်မုၣ်မိၢ်ဒၢဒီးပိၥ်ခွါတဖၣ်ဘၣ်သံဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,မ့ၢ်ပိၢ်လီၤတဲၥ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဘၣ်ဟးဂီၤဝဲဟံၣ်သိလ့ၣ်ဒီးသိလ့ၣ်ယီၢ်တဖၣ်အသိး,မ့မ့ၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ပှၤအိၣ်ခိးတြဲၤတဖၣ်တခီခီဖျိပလဲၥ်သးချူးဆၢချူးကတီၢ်အဃိတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်,မိၢ်ကီၢ်စဲၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ကၠဲးမယီ,ခၠီနခွးတၢ်လီၢ်တဖၣ်အံၤအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၃)နံၣ်အပူၤ
တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဆၢကတီၢ်တၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအိၣ်ဝဲလၢခံခီခံကပၤဒီး,သုးကီၣ်ကးခးလီၤဝဲတၢ်အဖီခိၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲကမျၢၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဒ်သိးကပူၤဖျဲးဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂီၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ထုးထီၣ်လံၥ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲလၢကၠဲးမယီ,မူၣ်ဒိၤကျဲဒီတကျိၤအပူၤတၢ်လိၣ်မ့တအိၣ်တၢ်တဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဝဲဒၣ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဆၢကတီၢ်ဒၣ်လဲၥ်တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အိၣ်တပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ၈ လါအတီၢ်ပူၤ ကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကမျၢၢ်သံ ၁၀၆ ဂၤ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၄ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ဒီးကယါဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ခီဖျိလၢသုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ တနံၣ်အံၤလါယူနူၤအါရံၤတုၤလါအီကူး လၢ(၈)လါ အတီၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်သံပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲ(၁၀၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် Progressive Karenni People Force-PKPF ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ အသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လံၥ်(PKPF)လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ် လၢတၢ်(၈)လါအတီၢ်ပူၤအံၤ ပယီၤသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်ဝဲ (၃၂၀)ဘျီဒီး လၢကရ့ၣ်နံၣ် ဖါဆီ,ဒံၤမီၣ်စိၤ,ဖရူၤစိၤဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ(၁၃၄)ဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ်...










