Home Authors Posts by KIC News

KIC News

3694 POSTS 0 COMMENTS

လၢကထီၣ်ဆူဖၣ်ပူၣ်အဂီၢ်ပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်တုၤလၢမီလိၥ်ကျိ,တၢ်ဒုးအပူၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးတၢ်မၤန့ၢ်ဝဲစုကဝဲၤအိၣ်

လါမ့ၤ ၁၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကလဲၤထီၣ်ဝဲဆူခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅) ကမၤမိၢ်ဒီးဖၣ်ပူၣ်ဝ့ၢ်အံၤအဂီၢ် ပယီၤသုးဂံၢ်ဘါ အဂၤ (၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ် လၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်အံၤ ဟဲထီၣ်တုၤဝဲလၢမီလိၥ်ကျိတကပၤလံဒီး ခီဖျိဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)ခိးခးအဝဲသ့ၣ်လၢ တၢ်ဒ့ၣ်စၢၤတၢ်ဒုး ကဲထီၣ် အဃိ ပယီၤသုးသံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲအသိးတၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်ဝဲစုကဝဲၤပီးလီအိၣ်ဝဲတနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤလၢဘူးဒီးဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တကပၤစံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢမၠဲၣ်ကၠံငူၣ်(ခီၣ်တီၣ်)အံၤတဆီအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤထီၣ် ၅ သီဒီး...

ပယီၤသုးမၢလ့က့ၣ်သဝီဖိဟဲက့ၤအိၣ်လၢဟံၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢဆဲးကဲထီၣ်ဒံးအဃိကမျၢၢ်က့ၤအိၣ်တဘူၣ်

လါမ့ၤ ၁၈ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ပယီၤသုးလၢနုၥ်လီၤအိၣ်လ့က့ၣ်သဝီပူၤအံၤတဖၣ်မၢကမျၢၢ်လၢကဟဲက့ၤအိၣ် လၢဟံၣ်ဘၣ်ဆၣ် ဒူသဝီအခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်ခီဖျိဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢဆဲးကဲထီၣ်ဒံးအဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ်က့ၤဝဲတဘူၣ်ဒံး ဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ. လ့က့ၣ်သုးကလၢၤလၢဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်တ့ၢ်ဝဲဖဲအပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၂ သီအခါအံၤတၢ်ဆၢကတီၢ်တလါ ဃၣ်ဃၣ်ဝံၤဖဲတလါအံၤလါမ့ၤ ၁၁ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဟဲက့ၤထီၣ်မၤန့ၢ်ကဒါဝဲဘၣ်ဆၣ် သုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤခီဖျိတၢ်ဒိးလီၤ ဃၥ်ဝဲ မ့ၣ်ပိၢ်အဃိ...

ကွဲၢ်ကဘီခီကီၢ်တီၤထီကၠိမၤဝဲ(၂၀၂၅)တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဖျိကၠိလံၥ်အုၣ်သးဒီး(၂၀၂၆)တၢ်မၤလိနံၣ်တၢ်အိးထီၣ်ကၠိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ

လါမ့ၤ ၁၈သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ,တးကီၢ်ရ့ၣ်မဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ(၂၀၂၆)(၂၀၂၇)တၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ်ကွဲၢ်ကဘီခီကီၢ်တီၤထီကၠိမၤဝဲတၢ်အိးထီၣ်ကၠိဒီးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤဖျိကၠိလံၥ်အုၣ်သးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၁၈)သီအနံၤအပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကၠိဖိမုၣ်ခွါတဖၣ်ဖျိထီၣ်ဝဲတီၤပတီၢ်ဒီးတနံၤအံၤတၢ်အိးထီၣ်ကၠိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဝံၤဝဲဂ့ၤဂ့ၤအဖီခိၣ်,ကၠိခိၣ်စီၤကၠီၣ်ခလ့စူစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တနံၤအံၤပမၤဝဲ(၂၀၂၆-၂၇)တၢ်အိးထီၣ်ကၠိဒီး,ပမၤစ့ၢ်ကီးဝဲ(၂၀၂၅)နံၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဖျိကၠိလံၥ်အုၣ်သးန့ၣ်လီၤ.ကၠိဖိဖျိထီၣ်တဖၣ်အံၤပမုၢ်လၢ်လၢကဆဲးမၤလိဘၣ်တၢ်တုၤလၢဖၠၣ်စိမိၤပတီၢ်ကိးဂၤလီၤ.ပတအဲၣ်ဒိးလၢကပတုၥ်တၢ်မၤလိဒီးဖံးတၢ်မၤတၢ်ဘၣ်,ကဆဲးထီၣ်ကၠိအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲကအိၣ်ဝဲအါမးဘၣ်ဆၣ်ပအဲၣ်ဒိးလၢကကျဲးစၢးတၢ်န့ၣ်လီၤ.မုၢ်တနံၤပအဲၣ်ဒိးလၢအသုကဒိးန့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအဂ့ၤ,ကျိၣ်စ့ဟဲနုၥ်လၢအဂ့ၤန့ၣ်လီၤ"အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကွဲၢ်ကဘီကၠိအံၤ(၂၀၂၅)နံၣ်အပူၤ,လၢကၠီၣ်တဲၣ်သီခါဖးဒိၣ်(Luang Por Prida Phabhatharo)အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဆီ,တၢ်ပှ့ၤဝဲဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်လၢယိၤစ့(၇)ကကွဲၢ်ဘးဒီးသူၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲလၢ မဲၢ်ဆီး ဝ့ၢ်,မဲၢ်တီကဝီၤဒ့(၃)အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးခီဖျိကၠိအံၤကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ဘျူးတၢ်ဖှိၣ်လၢကီၢ်ဆၢဖိဒံဖိသၣ်ဒီးခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အဃိ,ကၠီၣ်တဲၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်ပျဲခွဲးဒီးသီခါတဖၣ်အတၢ်မၤစၢၤအဖီခိၣ်စံးဘျူးဘၣ်ဝဲခိၣ်နၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤလၢအဘူးဒီးကွဲၢ်ကဘီကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ကၠိတဖျၢၣ်အံၤပှၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါကၠိဖိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်အဃိလၢမိၢ်ပၢ်အလီၢ်,ပသးမုၥ်ဒီးပသးခုစံးဘျူးဘၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကိးဂၤဒဲးလၢအဲၣ်ဘၣ်ဖိဒံဖိသၣ်ဒီးဟ့ၣ်တၢ်ပျဲလၢတၢ်ကအိၣ်ဆိးဝဲဖဲတၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ.” အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤဝဲ(၂၀၂၆)နံၣ်တၢ်အိးထီၣ်ကၠိမူးဒီး(၂၀၂၅)နံၣ်ဖျိကၠိတၢ်ဟ့ၣ်လံၥ်အုၣ်သးအပူၤ,ကွဲၢ်ကဘီတီၤထီကၠိ,(ခွံတီၤ)တုၤ(GED-General Educational Development)တီၤထီကၠိဖိဖျိထီၣ်ဝဲခဲလၢၥ်အဂၤ(၁၅၀)ဂၤအဂ့ၢ်,ကၠိပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,တနံၤအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ,ကၠိဖိမုၣ်ခွါ,ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်,သရၣ်သမါ,သီခါ,ခီကီၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်ကရၢခိၣ်နၢ်ဃုၥ်ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၇၀၀)ခိၣ်ဃၢၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ကွဲၢ်ကဘီကၠိအံၤတနံၣ်အံၤတၢ်မၤလိနံၣ်အပူၤတိၥ်ပၥ်လီၤဝဲဒၣ်လၢကတူၢ်လိၥ်ကၠိဖိအဂၤ(၁၀၀၀)အိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိလၢတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒီးတီၤဒၢးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်ဝဲအဃိတန့ၢ်တူၢ်လိၥ်ဘၣ်ဝဲကၠိဖိဒ်တိၤလီၤပၥ်ဝဲအသိးဘၣ်အဖီခိၣ်လၢ(၂၀၂၆)တၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ်,ကၠိဖိမုၣ်ခွါခဲလၢၥ်ပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၄၄၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,ကၠိပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်စူၤကိးနံၤဒဲးအဃိဂီၤလ့ၤဒီးပျီတပိၢ်ကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသဂၢၢ်ဘၣ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးလိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ

လါမ့ၤ ၁၅ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် ဂီၤလ့ၤဟီၣ်ကဝီၤဒီး ပျီတပျၢ်ဟီၣ်ကဝီၤ တကပၤန့ၣ် စှၤသီအတီၢ်ပူၤ အံၤခီဖျိတၢ်စူၤကိးမုၢ်နံၤအဃိ ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး(IDPs)ဖိလၢအအိၣ်ကဒုသးဖဲထံကျိကၢၢ်နံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲအိၣ်ဆိး လီၢ်ကျဲ တၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးလိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပှၤလၢကွၢ်ထွဲပှၤလီၢ်အိၣ် ကမှံဖိတဖၣ်အံၤ အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမ့ၤ ၈ သီအခါန့ၣ်ကလံၤဟဲတၢ်စူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဃိ လၢပျီတပိၢ်လီၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်တကပၤန့ၣ်...

လ့က့ၣ်သုးကလၢၤလၢတၢ်ထီၣ်န့ၢ်ဝဲအိၣ်တလါဃၣ်ဃၣ်အံၤပယီၤသုးဟဲက့ၤထီၣ်မၤန့ၢ်ကဒါက့ၤဝဲ

လါမ့ၤ ၁၄ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လ့ၣ်က့ၣ်သုးကလၢၤလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤလၢဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ် ထီၣ်န့ၢ်ဝဲအိၣ်တလါဃၣ်ဃၣ်အံၤန့ၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးဟဲက့ၤထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲကဒါဝဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲအသိး သုးက့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. လ့က့ၣ်သုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲပယၢ်ရီကရူၢ်အပူၤအံၤ တချုးတါလီၤဒံးဘၣ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၂ သီအနံၤန့ၣ် ဟီၣ်ကဝီၤ ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA),ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသိၣ်မှံၤလၢအဂၤတဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲသုးကလၢၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ထီၣ်န့ၢ်သုးကလၢၤအံၤဝံၤလီၢ်ခံ ဖဲလါမ့ၤ ၁၁ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)တဖၣ်ဟဲက့ၤထီၣ်မၤန့ၢ် ကဒါဝဲလံဒီး...

လၢကထီၣ်ဆူကတၢတံၥ်ဒီးဖၣ်ပူၣ်အဂီၢ်ထီၣ်ဝဲတဖျိဘၣ်အဃိ ပယီၤသုးသူဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်ခးဆှဲကျဲကိးမုၢ်နံၤဒဲး

လါမ့ၤ ၁၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးအံၤလၢကလဲၤထီၣ်ဆူကတၢတံၥ်ဒီးဖၣ်ပူၣ်သုးကလၢၤအံၤအဂီၢ်ခီဖျိဘၣ်တၢ်ခိးခးလီၤအဝဲသ့ၣ်လၢ(သုးက့ ၅)အပှၤ ဒီး ထီၣ်ဝဲတဖျိဘၣ်အဃိ လၢတၢ်မၤဆှဲကျဲအဂီၢ်သူဝဲဒၣ်ဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်ခးလီၤဆှဲကျဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီ စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကလဲၤထီၣ်မၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါလၢကတၢတံၥ်ဒီးဖၣ်ပူၣ်သုးလၢၤလၢ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ကဝီၤခးဝဲန့ၢ်လၢ(၂)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အံၤန့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ ၅ သီ ဒီး ၆ သီအနံၤန့ၣ် လၢမၠဲၣ်ကၠံငူၣ်(ခီၣ်တီၣ်)ဝ့ၢ်အံၤတဆီ ပယီၤသုးအဂၤ(၂၀၀၀)ဃၣ် ဃၣ် ခီဃီၤဝဲဒၣ်ဆူကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်တကပၤန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးတဖၣ်အိၣ်ဆီလီၤသးဟူးဂဲၤဝဲဒၣ် ဖဲသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤလၢအမ့ၢ်...

ကျိဖးဒိၣ်,ဒြိဒီးကဘီယူၤအဃိချၢၣ်လံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၂၈)သီအတီၢ်ပူၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိ(၁၅)ဂၤ,ဟံၣ်ကၠိဃုၥ်ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ(၃၇)ဖျၢၣ်

လါမ့ၤ ၁၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်ကဝီၤ တလါအတီၢ်ပူၤခီဖျိလၢပယီၤသုးအကျိဖးဒိၣ်,ဒြိဒီးကဘီယူၤအံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိ(၁၅)ဂၤတကးဒံးဘၣ်ဟံၣ်ဃုၥ်ဒီးကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲ(၃၇)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်မၤစရီပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်,မူကီၢ်ဆၣ်ဒီးဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ အပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၉ သီ တုၤလါမ့ၤ ၇ သီလၢ(၂၈)သီအတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစိရိၤအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်ဂ့ၤ,တအိၣ်ဂ့ၤသူဝဲဒၣ်ကဘီယူၤ ပီၣ်(၂၅၀),ပီၣ်(၅၀), ပီၣ် (၂၀၀)မ့ၣ်ပိၢ်, ဒြိ,...

ဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကဟံးမူဒါလၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ကမှံၤအဂီၢ်,ဒဲကဝီၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲ

လါမ့ၤ ၁၃သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢတးကီၢ်ရ့ၣ်မဲၢ်လးဒီးအူးပၠၣ်ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကမှံၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကဟံးမူဒါလၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ကမှံၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဆီၣ်တခူစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်ပူၤဘၣ်ဃးတၢ်ကမှံၤအတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအံၤအပူၤကွံၥ်(International Rescue Committee)(IRC)ဟံးမူဟံးဒါဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီး(၂၀၂၆)နံၣ်လါအ့ဖြ့ၣ်လၢၥ်အပူၤခီဖျိတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၤစှၤဝဲဒၣ်ဒီးဒဲကဝီၤအပူၤပှၤရဲၣ်သဲကတီၤတၢ်ကမှံၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်လီၤစှၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဃိ,အတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒ်တၢ်ထၢဖှိၣ်ပၥ်ဖှိၣ်တၢ်ကမှံၤ,တၢ်နီၤဖးတၢ်ကမှံၤဒီးတၢ်ဒွဲၣ်အူထီၣ်ကွံၥ်တၢ်ကမှံၤအတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,လၢတၢ်ကမၤလီၤစှၤဝဲတၢ်ကမှံၤအတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤအဂီၢ်ဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကြၢးလၢဟံးစၢၤဒါ,အိၣ်ဒီးတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးဒီးပၣ်ဃုၥ်မၤသကိးတၢ်အဂ့ၢ်,အူးပၠၣ်ဒဲကဝီၤခိၣ်ခံ(စီၤနံၤဒိၣ်)စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဒဲကဝီၤပူၤဘၣ်ဃးတၢ်ကမှံၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤခီပအဲၣ်ဒိးတဲလၢပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကြၢးဟံစၢၤမူဒါလၢနီၢ်တဂၤမ့ဂ့ၤ,ဟံၣ်တဖျၢၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,ကဝီၤဒ့တဘ့ၣ်ဘၣ်တဘ့ၣ်အပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်လီၤ.ဒဲကဝီၤဒီတဘ့ၣ်ပတီၢ်ပှၤဒွဲၣ်တၢ်ဖိထဲတဂၤခံဂၤဒုမၤဝဲတနၢၤဘၣ်မီၤနီၤ.အဃိန့ၣ်ပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးဒီးပၥ်ဃုၥ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဘၣ်ဃးတၢ်ကမှံၤအံၤမဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢတၢ်ရဲၣ်သဲကတီၤဒီးတၢ်ခူၣ်တၢ်ပူၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ပျဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဒ်သိးခိၣ်ဃၢၤတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်သုတအိၣ်ထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကပၥ်သူၣ်ပၥ်သး,ဒီးဟံးမူဟံးဒါရဲၣ်သဲကတီၤနီၢ်ကစၢ်တၢ်ကမှံၤအဂ့ၢ်မဲၢ်လးဒဲကဝီၤခိၣ်စီၤစၢဒ့စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပမဲၢ်လးဒဲကဝီၤသနၥ်က့သဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ကမှံၤတကပၤအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.တၢ်ပၥ်လီၤတၢ်ကမှံၤကမါပူၤကမါပှဲၤလံ,ပကခူၣ်တၢ်ပူၤဒၢးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဟ့ၣ်တၢ်ပျဲဘၣ်အဃိ,ဆူမဲၥ်ညါတၢ်မ့တၢၤလီၤတၢ်ကမှံၤလၢထံကျိပူၤမ့ဂ့ၤ,ခိၣ်ဃၢၤမ့ဂ့ၤန့ၣ်ကဘၣ်ဒိတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဃိအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်လၢတၢၤလီၤနါစိၤတၢ်ကမှံၤလၢထံကျိပူၤတဂ့ၤ,ဒီးကဟံမူဒါလၢအဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ကရဲၣ်သဲကတီၤဝဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ကမှံၤအဂီၢ်ဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤမဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးတၢ်ကရၢကရိခိၣ်နၢ်တဖၣ်နဲၣ်လီၤဝဲဒၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်လူၤပိၥ်ထွဲဝဲဒၣ်တၢ်ဘျၢ(၈)ထံၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ (၁)ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပဲၥ်ဖးနီၤဖးတၢ်ကမှံၤ,ကဘၣ်တ့ၢ်နုၥ်လၢတၢ်ဒၢပူၤဒီးတချူးလၢလဲၤပၥ်လီၤအဆၢကတီၢ်ကဘၣ်ဃ့ဃၥ်ဝဲတဲၢ်ဒၢအခိၣ်မုၥ်မုၥ်နီၢ်နီၢ် (၂)ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးကဘၣ်ပၥ်လီၤတၢ်ကမှံၤလၢတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အလီၢ်ထဲမုၢ်နံၤမုၢ်သီလၢတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အီၤ. (၃)ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးကဘၣ်ကွၢ်မၤစၢၤတၢ်ကဆှဲကဆီလၢထံကျိ,ကျဲမုၢ်,ဒီးဟံၣ်ခိၣ်ဃၢၤ (၄)လ့ၤတက့ၤတၢ်တဘၣ်တၢၤလီၤတၢ်ကမှံၤလၢထံကျိပူၤဒီးတၢ်လီၢ်လၢအဂၤဘၣ်.တၢ်မ့တလူၤပိၥ်ထွဲဘၣ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲစ့အီၣ်လိး(၁၀၀၀)ဘးမ့တမ့ၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်. (၅)ဟံၣ်လၢအိၣ်ဘူးဒီးထံကျိတဖၣ်တဘၣ်ပျၢ်လီၤတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီလၢထံဃဲကျိၤပူၤဘၣ်. (၆)ဟံၣ်လၢဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အ့ၣ်တၢ်ဆံၣ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်,တဘၣ်ပျၢ်လီၤတၢ်အ့ၣ်တၢ်ဆံၣ်လၢထံကျိပူၤဘၣ်. (၇)ဖဲတၢ်ဃ့ထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢကဘၣ်မၤတၢ်ကဆှဲကဆှီမုၢ်နံၤအခါ,ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးကဘၣ်ဆှၢလီၤအခၢၣ်စးလၢပှၤကျါ (၈)လ့ၤတက့ၤတၢ်တဘၣ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်တ့ထီၣ်မၤလဲၢ်ထီၣ်တၢ်လၢကျဲမုၢ်မ့တမ့ၢ်ထံကျိပူၤဘၣ်ဒီးတၢ်မ့တလူၤပိၥ်ထွဲဝဲဒၣ်ဘၣ်န့ၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်လၢကဘၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲလၢ(၁၅)သီအတီၢ်ပူၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ကဘှါရှဲတၢ်ကမှံၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤအဂီၢ်အူးပၠၣ်ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဒီးထုးထီၣ်ဝဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢကဝီၤဒ့ဖိတဖၣ်အဂီၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမ့ၤအတီၢ်ပူၤအူးပၠၣ်ဒဲကဝီၤပူၤဘၣ်ဃးတၢ်ကမှံၤပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအံၤဒဲကဝီၤကဘၣ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲမူဒါအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ....

(စစ်ကူ)သုးကျိၤခးဝဲလ့က့ၣ်ကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသိလ့ၣ်အဃိ သဝီဖိဒီဖိမိၢ်သံ(၂)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤဒီးဖီၣ်က့ၤကိးဝဲ(၄)ဂၤ

လါမ့ၤ ၁၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)ဖဲတးပီသုးကလၢၤတဖၣ်ခးဝဲကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ် မှံဟး ဖျိးအသိလ့ၣ်တခိၣ်အဃိ ပှၤဒီဖိမိၢ်သံဝဲ(၂)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤတကးဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါဖီၣ်က့ၤကိးဝဲကမျၢၢ်(၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမ့ၤ ၉ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢပယၢ်ရီကရူၢ် လ့က့ၣ်(တောင်ဂူ၀)ဃိၣ်ဖိကျဲ ကမျၢၢ် ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိ(၈)ဂၤလၢအိၣ်သိလ့ၣ်ပူၤလၢအပၣ်ဃုၥ်ဝဲဖိဒံဖိသၣ်ဒီးပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤတဖၣ်အံၤ ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်လူၤ (စစ်ကူ)ဖဲတးပီသုးကလၢၤအံၤတဖၣ် ကိးပတုၥ်ဒီးခးဝဲဒၣ်သိလ့ၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢပယီၤသုးခးဝဲအံၤအဃိ...

(သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤတလါအတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစိရိၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်,ကျိဖးဒိၣ်အဘျီ(၁၁၀)ဘျဲၣ်,ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိ(၁၁)ဂၤဒီး သီခါဖၠၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ(၇၀)ဘျဲၣ်

လါမ့ၤ ၁၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤ လါအ့ဖြ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤသုးမီၤစရိၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်,ခးလီၤဝဲကျိဖး ဒိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲအဘျီ(၁၁၀)ဘျဲၣ်ဒီး ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁၁)ဂၤအမဲၥ်ညါသီခါဖၠၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤလီၤကရဲဝဲ အဖျၢၣ် (၇၀)ဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတလါတဘျီကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် လါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီ တုၤ ၃၀ သီ လၢတလါအတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစိရိၤသူဝဲ(Jet fighter)...

EDITOR PICKS