Home Authors Posts by KIC News

KIC News

753 POSTS 0 COMMENTS

ဟဲက့ၤဆူ ပကီၢ်သူလ့ၤ

(၁) ကညီဖိ မိၢ်ထံးပၢ်ထံး ဆ့ကံၣ်ဆ့မိၢ်သူဖိလံၤ တတူၢ်ဃီ ပမ့ၢ်ကညီ မ့ၢ်သပၢၤဟၢတဖျၢၣ်ဃီ ပြၣ်မါ,ပယီၤမၤသ့ၣ်ဖး. ဖျိးကွံာ်ပ၀ဲဂၤပၤပၤ. (၂) တနီၤလၢထံကွာ်ထံခံ တနီၤလၢထံယံၤကီၢ်ယံၤ. မ့ၢ်နၢ်သက့သပၢၤက့ သါပ့ၤနီၣ်လိာ်သးတသ့. တစၢၤဃီမ့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကီ တဆ့ၣ်နီၤဒီးကွၢ်ကလီ. (၃)ပမ့ၢ်ဘၣ်အိၣ်ယံၤလိာ်သး တခီဘီမုၢ်ဆူကီၢ်ဂၤ သးတၢ်အဲၣ်ပပှၤကလုာ် တလီၤမၢ်လၢပသးပူၤ ကညီဖိပအဲၣ်ကညီ တတုာ်ပ၀ဲဆူတၢ်ကီ. (၄) ကညီဖိလၢတၢ်အဲၣ်အီၤ ထံကီၢ်တၢ်သဘျ့အဂီၢ် ယီၢ်လီၤသကိးပဒုၣ်ဒါ နီတစဲးတဘၣ်ဟ့ၣ်ဃၣ် တဆၢထံၣ်ပပှၤကလုာ် ကဘၣ်ကဲထီၣ်ပယီၤကုၢ်. (၅) ထဲတမံၤအဲၣ်ဒိးစံးယဲ ကွၢ်ထံက့ၤပတၢ်လဲၤကျဲ ပယီၤပှၤမၤပျီၢ်မၤဒီ တဘၣ်လဲၤထူးဘူးဒီးအီၤ တၢ်ကမၣ်ကလီၤတီပှၤ ကညီဖိဧၢပလီၢ်သး (၆)ပယီၤမၤသံပကလုာ် အိၣ်တ့ၢ်လံတၢ်စံၣ်စိၤပူၤ စးထီၣ်လၢဖံဖုအစိၤ တုၤခဲအံၤမ့ၢ်ဒၣ်ဒ်သိး မ့ၢ်တထံၣ်ဒီးကွၢ်တဖျါ မ့ၢ်တၢ်မၤသံလီၤပသး. (၇) တနံၤအံၤကလုာ်ကညီ ထိးဖှိၣ်လိာ်က့ၤသပၢၤခီ ဆ့ပျိၢ်ဆ့မိၢ်သူဖိလံၤ က့ၤသကိးလီၢ်ဘူးလီၢ်ယံၤ ကွဲးလီၤက့ၤပတၢ်စံၣ်စိၤ လၢမၤထူရၤလၢၢ်ထူၣ်လိၤ. (၈) ထံသူမှဲကျိဒီးဃိၣ်လိာ် နီၣ်တယၢ်လူၢ်ကစၢၢ်ဒိၣ် ထံထၣ်စွ့ဒီးကျိၣ်ယီၢ်လ့ သါပ့ၤနီၣ်ပ၀ဲတသ့ ဒ်တၢ်သဘျ့ကန့ၢ်က့ၤ ဟဲက့ၤဆူပကီၢ်သူလ့ၤ လၢ.......သူလ့ၤနီၣ်မံၤဖိ. (အိၣ်တမှံၤကီၢ်အီစ်ထြ့လ်ယါ.)

တၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်သံဒိးဒီးနီၢ်စံစံလံယၣ်

နီၢ်စံစံလံယၣ်တဂၤလၢအလဲၤတုၤလၢကီၢ်(နယူစံလဲ)တဂၤအံၤအမ့ၢ်ပှၤသစၢ်သနာ်က့ၤလၢပှၤကလုာ်အဂီၢ်မၤ၀ဲလၢအမ့ၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့၊တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဒီးပှၤဂ့ၢ်၀ီးပှၤဂ့ၢ်၀ီၤတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတကးဘၣ်လၢတၢ်ဆဲးတၢ်လၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒီးနံၤဒိၣ်နံၤထီသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်စံစံလံယၣ်ဒွဲလၢအသနံၣ်အိၣ်၂၈နံၣ်အံၤအိၣ်ဆိး၀ဲဒၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ယီၤကီၢ်ဆၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤတခါဒီးလဲၤတုၤလၢကီၢ်နယူစံလဲလၢအပူၤကွံာ်အနံၣ် ၁၀လံဒီးဖျိထီၣ်၀ဲ(Auckland Yuiversity of Technology )လၢကီၢ်နယူစံလဲဒီးမၤစၢၤ တၢ်လၢအပှၤကလုာ်အဂီၢ်တပယူၢ်ဃီတဂၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကရၢကရိတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဖီခိၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဒ်သိးဟဲက့ၤဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ် တၢ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်တၢ်ကစီၣ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်လိာ်သးဒီးအီၤအံၤန့ၣ်လီၤ. သံကွၢ်-နတဲပၠးပှၤဘၣ်ဃးနလဲၤတုၤလၢ(ကီၢ်နယူစံလဲ)အဂ့ၢ်တစဲးမီၤ. ပဘၣ်စံၣ်ပယီၤသုး၊ပကီၢ်သူလ့န့ၣ်ပထံပကီၢ်တအိၣ်ဘၣ်အိန့ၣ်ပဘၣ်ဟးဖျိးပထံပကီၢ်န့ၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ပခါဆူညါအဂီၢ်ပပှၤသစၢ်အဂီၢ်ပမ့ၢ်ကွၢ်က့ၤခါဆူညါန့ၣ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီတအိၣ်ဘၣ်၊ယဲယနာ်လၢပမိပါန့ၣ်ဘၣ်လဲၤစံၣ်လၢယီၤကီၢ်န့ၣ်ဒ်သိးပတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်လီၤ၊ဒ်သိးပကအိၣ်ဘၣ်မုၢ်မုၢ်နီၢ်နီၢ်အဂီၢ်လၢယနီဒီးယမိသ့ၣ်ယပါသ့ၣ်န့ၣ်ပှၤဒွဲၣ်အူထီၣ်ဟံၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်စံၣ်ထီဘိလီၤအဃိန့ၣ်ပဘၣ်ဟဲအိၣ်လၢကီၢ်ချၢလီၤ. သံကွၢ်-နလဲၤထီၣ်ကၠိလၢကီၢ်(နယူစံလဲ)အပူၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်မနုၤလဲၣ်. တၢ်ခါန့ၣ်ဘၣ်ဃးလၢကျိာ်လၢယလဲၤတုၤလၢကီၢ်(နယူစံလဲ)န့ၣ်ယတဲကီၢ်လၤ၀ါကျိာ်တဘၣ်ဘၣ်အိၣ်ဒၣ်ဘၣ်တစဲးတမွဲးလီၤကတဲတၢ်ဒီးကီၤလၤ၀ါဒုတဘၣ်ဘၣ်.တၢ်မ့ၢ်ပဂုာ်ကျဲးစၢးပတသးတဆံးဘၣ်၊ဂ့ၤတမံၤယလဲၤတုၤခါယနီၢ်ဆံးဒ်အဃိန့ၣ်တၢ်လၢယကဟံးန့ၢ်ဘၣ်ကီၤလၤ၀ါကျိာ်လၢယဂီၢ်န့ၣ်အညီမီၤ၊ဖဲယလဲၤအိၣ်လၢကီၢ်(နယူစံလဲ)အခါန့ၣ်ပနီၢ်ကစၢ်ပဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးမၤလိလံာ်ပမိပါခီန့ၣ်ဟဲလၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ၀ံၤပ၀ဲဒၣ်ပဟဲလၢဒဲက၀ီၤ၊ပကဘၣ်မၤလိလံာ်အါန့ၣ်ကီၤလၤ၀ါတဂၤဒ်၊ကဲ၀ဲပကစၢ်ဂီၢ်လီၤ.မိပါခီဒုအ၀ဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တအိၣ်အါဘၣ်.ပ၀ဲဒၣ်သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပကဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးလၢပဂီၢ်မ့ၢ်၀ဲတၢ်ဂ့ၤတမံၤလၢခါဆူညါပကအဲၣ်ဒိးမၤစၢၤပပှၤကလုာ်မ့ၢ်ဂ့ၤ၊ပနီၢ်ကစၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤပမၤသ့မီၤ၊ သံကွၢ် နစးထီၣ်မၤနပှၤကလုာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအခါဖဲလဲၣ်ဒီးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤမနုၤသ့ၣ်လဲၣ်. ယၤန့ၣ်ယမၤသကိးတၢ်လၢ(နယူစံလဲ)ကညီတၢ်ကရၢကရိယကဲ၀ဲဒၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်တဂၤ၊ယမၤခံဖုလၢာ်လီၤသစၢ်သပှၢ်စ့ၢ်၊လၢန့ၣ်ခိဒုပတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါဘၣ်ဃးလၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကညီလၢလဲၤကီၤလၤ၀ါကီၢတဲကီၤလၤ၀ါတဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်ကျိာ်၊မ့ၢ်၀ံၤတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တကပၤဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢတဲကီၤလၤ၀ါကျိာ်တဘၣပလဲၤမၤစၢၤ၊ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢမိၢ်ပၢ်ကဘၣ်လဲၤလၢကၠိပလဲၤမၤစၢၤတဲခဲးန့ၢ်တၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်၊ပမၤသကိးတၢ်ဒီးကညီတၢ်ကရၢကရိဖဲန့ၣ်တဖုလၢအဂၤအိၣ်ဒ်၊လၢကီၢ်နယူစံလဲန့ၣ်ပှၤကညီဖိနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲဒၣ်(၁၃၀၀တုၤ၁၅၀၀)ဘျဲၣ်ပမၤသကိးတၢ်စ့ၢ်ကီးဒီးကလုာ်ဒူၣ်အဂၤလၢတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတခီဒ်အမ့ၢ်တၢ်မၤလၤကပီၤကညီနံၣ်ထီၣ်သီ၊မၤထူရၤမုာ်နံၤ၊လါခူးကံၢ်စု၊တၢ်ပၢၢ်ဆၢမုၢ်နံၤန့ၣ်လီၤ. သံကွၢ်-နဆိမိၣ်လၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့န့ၣ်အရ့ဒိၣ်လၢပှၤသစၢ်ဂီၢ်ထဲလဲၣ်. တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ကရ့ဒိၣ်တခါနကမၤတၢ်တမံၤဂ့ၤတမံၤန့ၣ်နတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့မ့ၢ်အိၣ်ပှၤထံၣ်ဆံးနၤတန့ၢ်ဘၣ်၊၀ံၤဘျီယထံၣ်ဘၣ်လၢပကီကလုာ်အံၤန့ၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အိၣ်ဖးအါညါခီဖိပထံပကီၢ်တအိၣ်အဃိန့ၣ််ပတန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာလၢပှဲၤဘၣ်အဃိပှၤသစၢ်ခဲအံၤတဖၣ်ကြၢးပာ်သူၣ်ပာ်သးဒီးထံၣ်စိတၢ်လၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့န့ၣ်ကမၤစၢၤက့ၤပပှၤကလုာ်န့ၣ်လီၤ. သံကွၢ်-ဒ်သိးကညီသစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကမၤသကိးဆူၣ်ထီၣ်တၢ်လၢကညီတၢ်မၤအဂီၢ်နအဲၣ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဒ်လဲၣ်. ပှၤသစၢ်န့ၣ်အဲၣ်လီၤအပှၤကလုာ်ကိးဂၤဒဲလီၤလၢကီၢ်ချၢမ့ၢ်ဂ့ၤကီၢ်ဆၢမ့ၢ်ဂ့ၤကညီသစၢ်တဖၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အိၣ်လၢကမၤလိတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့၊တလိၣ်သးဆံးဘၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့န့ၣ်ကမၤစၢၤနၤလီၤ၊ဒ်သိးပှၤသစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဟဲက့ၤမၤစၢၤအပှၤကလုာ်အဂီၢ်အိၣ်ဖဲလဲၣ်ဖဲလဲၣ်ဂ့ၤဟဲက့ၤလၢကညီကီၢ်ပူၤဃုသ့ၣ်ညါက့ၤတၢ်လိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်၀ံၤမၤစၢၤလၢပမၤအီၤန့ၣ်မူဒါအိၣ်လၢပကမၤစၢၤအ၀ဲန့ၣ်လီၤ. သံကွၢ်-ခိၣ်နာ်သ့ၣ်တဖၣ်ကြၢးဟံၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါပှမသစၢ်ဒီးထုးဃီၤန့ၢ်ပှၤသစၢ်တဖၣ်လၢကလုာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒ်လဲၣ်. ခိၣ်နာ်မ့ၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဘါပှၤသစၢ်ဒီးသစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကမၤပိာ်ထွဲထီၣ်က့ၤဒီးခိၣ်နာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အဆဲးကျိးလိာ်သးဒီးကပာ်ဖျါထီၣ်န့ၢ်ပှၤကလုာ်တၢ်အိၣ်သး၊ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဒီးပကမၤသကိးတၢ်ဃူဃူဖှိးဖှိးလီၤ

တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤကျဲလၢအိၣ်ကတာ်အသးအံၤတၢ်ကဃုအစၢအဂီၢ်(NCA-s EAO)ဆၢတဲာ်

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၂သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ စးအဲၣ်ဆူ ကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်တၢ်ပတုာ်တၢ်ခးလၢကီၢ်ပဒိၣ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ မၤဃာ်၀ဲအံၤ တၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် အံၤ တလဲၤဆူအမဲာ်ညါဘၣ်ဒီး အိၣ်ကတာ်အသးအဃိဒ်သိးလဲၤဆူမဲာ်ညါကန့ၢ် အဂီၢ်ခံခီခံကပၤခိၣ်နၢ်တဖၣ် ကထံၣ်လိာ်အသးဒီးကဃုအစၢအဂ့ၢ်တၢ်ပတုာ်တၢ်ခးကရူၢ်(NCA-s EAO)ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲလီၤ. ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်၊ ၀့ၢ်ကံၣ်မဲအပူၤ ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ်၈သီတုၤ၁၁သီအနံၤတၢ်ထံၣ်လိာ်သကိး ၃ဘျီတဘျီအံၤအပူၤ(NCA-s EAO)ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဒိၣ်၀ဲန့ၣ်အပူၤပှၤလၢအတဲတၢ်ပၢခၠ့ကလုာ်ဒူၣ်သုးမုၢ် (CNF)ပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ ပူစ့ကၠိၣ်တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တနံၤအံၤတၢ်ဂ့ၢ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်တဟးထီၣ်လၢကီၢ်ပဒိၣ်ကရူၢ်အံၤသုတူၢ်လိာ်မ့ၢ်တသ့ဘၣ်န့ၣ်ကီၢ်ပဒိၣ်တကပၤတဲ၀ဲလၢသနူလၢသုလိၣ်ဘၣ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ပၢဆှၢလီၤသး၊ တၢ်တုၤသိးထဲသိး သုတန့ၢ်ဘၣ်ဘၣ်. ကဲထီၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ဒိးကၣ်ဒီး ပကလဲၤဆူညါ...

EDITOR PICKS

- Advertisement -