လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၅ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့(၄)တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၂) သီအနံၤ ပယီၤသုးရ့ၣ်ခံရ့ၣ်ဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤဝဲဖဲ(တကဲး)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဃိ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒီးလီၢ်ကဝီၤတၢ်ပၢၢ်သုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဂ့ၢ် န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးအံၤစးထီၣ်လၢလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၂)သီအနံၤန့ၣ်ဟဲနုၥ်လီၤအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်အပူၤဒီးဟံၣ်လၢအကစၢ်တအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပူၤအမဲၥ်ညါနုၥ်လီၤမၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲပှၤဟံၣ်ပှၤဃီဒီးဟံကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတကးဒံးဘၣ်တဲပျံၤတဲဖုးပှၤသဝီဖိ သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်f သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ "ကတီၢ်အံၤန့ၣ်ခီဖျိလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲလၢသဝီဝဲန့ၣ်အပူၤ,တဂီၤ ညါအံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲခံဘျီသၢဘျီလံ. အဃိ န့ၣ်ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဃ့ၢ်ဖျိးလၢၥ်လံ. တအိၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်ပတဲ သ့လီၤ. မ့မ့ၢ်လၢ(ဃုတၢၣ်)သတီန့ၣ်တအိၣ်လၢၤနီတဂၤလၢၤဘၣ်.ဒီးပိၥ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်လၢ(ထိတီၤ)သဝီစ့ၢ်ကီးန့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်ပူၤဂၤပူၤ ဂၤလီၤမီၤနီၤ. မ့မ့ၢ်ဟံၣ်လၢအကစၢ်ဃ့ၢ်ကွံၥ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးလဲၤမၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဟံၣ်ပဲတြီဒီးဟံန့ၢ်ဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်အတၢ် အီၣ်တၢ်အီ,အတၢ်ဖိတၢ်လံၤအကလုၥ်ကလုၥ်လၢသဝီတဖျၢၣ်ဒီတဖျၢၣ်အပူၤလီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤဝဲဖဲတကဲးဟီၣ်ကဝီၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၄၃၈)ဒီး(ခလရ-၂၈၀)အပှၤနီၣ်ဂံၢ်ပၥ် ဖှိၣ်ကအိၣ်အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးပယီၤသုးအံၤတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိၥ်သးဒီးဂုၢ်သီသူသုးကျိၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်အဖီခိၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်တၢ်မၤလီၤတံၢ်အီၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝံၤလီၢ်ခံပယီၤသုးအံၤစးထီၣ်တ့ၢ်လီၤဝဲ(ဒြိ)မ့ၣ်ပိၢ်ဒီးခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ(ထိတီၤသဝီ,ဃုတၢၣ်သဝီ)ပူၤဒီးသဝီခိၣ်ဃၢၤအိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးလၢဒူသဝီပူၤအဃိပှၤဒူသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်ဒီးဘၣ်ဃ့ၢ်ပ ဒ့ၣ်သးဆူ(တဘိးလံး,သံခိ,မိတီၣ်သဝီဒီးဒူသဝီအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးကျိၤခံကျိၤလၢဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤတဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးကဆီတလဲက့ၤအသုးဒီးတၢ်ပညိၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးဝလၢကဟဲ ထီၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ကီၢ်ဆၣ်ဝဲၤဒၢးတၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "မ့မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပညိၣ်ခီန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်လဲၤထီၣ်ဆီတလဲအပှၤလၢအိၣ်(သ့ဒီ)တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤ. ဒီးကဘၣ်ဟူး ဂဲၤဝဲဒၣ်ဖဲဟီၣ်ကဝီၤဖဲအံၤအပူၤလီၤ. ဒီးအဂၤတမံၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်ကမၤလီၤသဘှံးဝဲဒၣ်ပကီၢ်ဆၣ်ဝဲၤဒၢးအိၣ်သူၣ်လီၤ အသးဖဲဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအံၤမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတနီသရံၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဒူသဝီလၢအမ့ၢ်(စခါကၠံသဝီ,ဖွါဘိၣ်ပၠ့ၣ်သဝီ,ခမီၣ်တီသဝီ,ထ့ၣ်တွ့သဝီ)ဃုၥ်ဒီးဒူသဝီအဂၤသ့ၣ် တဖၣ်စးထီၣ်ဖဲလါအီကူးလီၢ်ခံကတၢၢ်တနွံန့ၣ်ပယီၤသုးကျိၤအပှၤနီၢ်ဂံၢ်အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်နုၥ်လီၤဟံးန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲကမျၢၢ်လၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးတဖၣ်အဟံၣ်ပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဝံၤဒွဲၣ်အူကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၅ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ခံဘ့ၣ် လါအီကူာ်တလါအတီၢ်ပူၤ ခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤ ဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ် ၀ဲ(၁၄)ဘျီဒီး ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးခဲလၢာ်(၂၇)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(၂)ဘ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်လါအီကူာ်ထီၣ် ၁ သီတုၤ ၃၁ သီ လၢတလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးဒီး(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးစဲးပြဲးကဲထီၣ်၀ဲ(၄)ဘျီႇ တၢ်လဲၤခးပယီၤသုးလၢဒြိ (၄)ဘျီႇ တၢ်ခိးထုးဒုၣ်ဒါလၢမ့ၣ်ပိၢ်(၆)ဘျီပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်(၁၄)ဘျီအဃိဒုၣ်ဒါတကပၤ သံ ၂၀ ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ ၇ ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအံၤဒုၣ်ဒါတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်နီတဂၤဘၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်အပူၤပယီၤသုးအသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ(၃)ခိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လါအီကူာ်တလါအတီၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုးခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်(၁၂)ဘျီအဃိ ကမျၢၢ်သံ(၃)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤ , ဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်(၁၂)ဖျၢၣ်အမဲာ်ညါကျီးတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်ထူၣ်တၢ်ဘိ စ့ၢ်ကီးဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်...
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၄သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ရွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤ(ယၤထဲၣ်)ဝဲၤဒၢးတၢ်မၤကရူၢ်ပၥ်ဖှိၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအလီၢ်လၢတၢ်ကဆိကတီၢ်ကွံၥ်ဝဲအံၤ,အပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကဟးထီၣ်ဘၣ်အဂီၢ်,ကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲစ့ယိၤလၢအကလးအဂ့ၢ်,အလံၥ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါရၤလီၤအသးလၢစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤတဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. လံၥ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလၢရၤလီၤသးတဘ့ၣ်အံၤအပူၤ,ပၥ်ဖျါဝဲလၢ(ယထဲၣ်)ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအကဟးထီၣ်တဖၣ်အံၤ,ကဘၣ်အိၣ်ဝဲဒီးစရီတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါလၢအဟ့ၣ်လီၤဝဲစ့ယိၤ(၃,၉၉၉၉)ဘးဒီး,တဘၣ်ဟးထီၣ်ဝဲဒ်အနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်သးအသိးဘၣ်အမဲၥ်ညါ,လၢကဟးထီၣ်ကွံၥ်ဆူရၤမတံဝ့ၢ်တကပၤအဂီၢ်ကဘၣ်ဒိးဝဲထဲသိလ့ၣ်လၢ(ယၤထဲၣ်)ရဲၣ်ကျဲၤပၥ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးလံၥ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါတဘ့ၣ်အံၤရၤလီၤဝဲအသးလၢစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အဖီခိၣ်ဒ်လဲၣ်ဒီးမ့မတၤထုးထီၣ်ဝဲလဲၣ်အဂ့ၢ်,တသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤလၢအဘၣ်ထွဲဒီး(ယၤထဲၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤန့ၣ်မ့ၢ်အဝဲဟဲဖျိးထီၣ်ကၠါလဲၣ်ခီလဲၣ်န့ၣ်ယတသ့ၣ်ညါဘၣ်.တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤန့ၣ်တမံၤဂ့ၤတမၠိဂ့ၤန့ၣ်အါတက့ၢ်ပှၤဒုးသ့ၣ်ညါပှၤဝံၤမးပှၤရၤလီၤမီၤ.လၢတၢ်တဘျီအံၤတခီပှၤတဒုးသ့ၣ်ညါပှၤဘၣ်.မကၠီးမကၠါပၢၢ်ထီၣ်လၢ(လဲ)ပူၤတဘျီယဟးသံကွၢ်သံဒိးပှၤတသ့ၣ်ညါနီတဂၤအဃိန့ၣ်လံၥ်အံၤမ့ၢ်မတၤထုးထီၣ်လဲၣ်တသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်”စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢဟးထီၣ်တဖၣ်အံၤ,ကဘၣ်အိၣ်ဝဲဒီးစရီတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါလၢအဟးထီၣ်လၢ(ယထဲၣ်)အလံၥ်စရီအပူၤဒီးမ့တဒၢနုၥ်အမံၤလၢစရီဒီးဟးထီၣ်ဝဲဒ်အနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်သးအသိးန့ၣ်,တၢ်ကဆှၢထီၣ်ဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အမံၤအသၣ်အနီၢ်ကစၢ်ဂ့ၢ်ကျိၤတဖၣ်ဆူထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အအိၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,ကဆှၢထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဆူကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ပၢြပးပၢၤကီၢ်တဖၣ်အအိၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲလၢလံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အံၤကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲလၢရွံၣ်ကိၣ်ကိၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,အစဲၤခံကတၢၢ်ဖဲတလါအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၈)သီအနံၤအပူၤအသိး,ဘၣ်ဃးဒီးလံၥ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတဘ့ၣ်အံၤန့ၣ်တၢ်ကလူၤပိၥ်မၤထွဲအီၤစးထီၣ်ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၁၅)သီအဃိ,လါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၂၀)နံၤအပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကဘၣ်သုးလီၢ်ကျဲတုၤလၢအလၢၥ်အဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ရွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤ(ယထဲၣ်)ဝဲၤဒၢးတၢ်မၤကရူၢ်ပၥ်ဖှိၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအလီၢ်အံၤ,ခီဖျိထံဂုၢ်ကီၢ်ဂၤဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးဒီးကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်အတၢ်ဃ့ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤကဆိကတီၢ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်မၤဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အဃိ,တၢ်မၤခိၣ်နၢ်ဒီးပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအိၣ်ရွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤဒီး(ယၤထဲၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အပူၤတဖၣ်ကသုးကွံၥ်လီၢ်ကျဲခဲလၢၥ်အဂ့ၢ်,ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ရွံၣ်ကိၣ်ကိၤ(ယၤထဲၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အံၤ,အမံၤဟူသၣ်ဖျါဝဲလၢတၢ်မၤဝဲတဖိးမံသဲစးတၢ်မၤ,တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤပှၤကူပှၤကညီ,(အိၤလဲ)တၢ်အီၣ်လံၣ်အီၣ်လီအီကျိၣ်စ့,တၢ်တၤကျိၣ်တၢ်စ့တၢ်မၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,တၢ်မၤဝဲတၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဃုၥ်ဒီးတၢ်တူၢ်လိၥ်မုၥ်တမှံၤဒၢးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢတၢ်မၤဝဲတဖိးမံသဲစးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤန့ၣ်,တရူးထံဖိကီၢ်ဖိ,သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးခိၣ်ခၠံၣ်သူၣ်အဒူၣ်ဖိထၢဖိဒီး(BGF)ခိၣ်နၢ်လၢအတဂၤတဖၣ်အတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၄ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်,လီလိကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲနုၥ်လီၤဆူဒူသဝီအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်နုၥ်လီၤဟံးန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲကမျၢၢ်လၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးတဖၣ်အဟံၣ်ပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဝံၤလီၢ်ခံဒွဲၣ်အူထီၣ်ဃုၥ်ဒီးဟံၣ်ဃီအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လီလိကီၢ်ဆၣ်အပူၤဒူသဝီလၢအမ့ၢ်(စခါကၠံသဝီ,ဖွါဘိၣ်ပၠ့ၣ်သဝီ,ခမီၣ်တီသဝီ,ထ့ၣ်တွ့သဝီ)ဃုၥ်ဒီးဒူသဝီအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်စးထီၣ်ဖဲလါအီကူးအလီၢ်ခံကတၢၢ်တနွံအခါလံၤလံၤပယီၤသုးကျိၤအပှၤနီၢ်ဂံၢ်အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဟဲနုၥ်လီၤဝဲဒၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံတၢ်ကဲထီၣ်ဝဲသးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ "သုးကျိၤဟဲထီၣ်န့ၣ်န့ၢ်ဝဲလၢလါတဝၥ်လံမီၤနီၤ. အခဲအံၤန့ၣ်စးထီၣ်လၢ(မီပကၢၤ)တုၤလၢ(သဘီဆ့ၣ်ပၠ့ၣ်ကၠံသဝီ)တၢ် ဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်တၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲဟံၣ်လီၤ. တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအလုၢ်အပှ့ၤအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟံးန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲဝံၤဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲလီၤ. တၢ်ဖိ တၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တီဆှၢဝဲဒီးသိလ့ၣ်အဘျီတဖၣ်အဘျီလၢ(ခလရ-၁၀၄)အအိၣ်မီၤနီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်က စီၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤဟဲထီၣ်အဃိဒူသဝီလၢအိၣ်(လီလိ)ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဒ်အမ့ၢ်(စခါကၠံသဝီ,ဖွါဘိၣ်ပၠ့ၣ်သဝီ,ခမီၣ်တီသဝီ,ထ့ၣ်တွ့သဝီ)ဃုၥ်ဒီးဒူသဝီအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်ခဲလၢၥ်ဒူသဝီ(၈)ဖျၢၣ်ပှၤနီၣ်ဂံၢ်အဂၤ(၅၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်အံၤပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးတကီၢ်ခါပှၤလၢအကၠံၣ်လီၤဘၣ်ဝဲသုးတၢ်မၤလိဝံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဟံၣ်ဃီသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဖဲပူၤကွံၥ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးကျိၤခးသံကွံၥ်ဝဲပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိ(၃)ဂၤလၢတၢ်ကမၣ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်(လီလိ)ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ(ကိၡဲဒိ)စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ "ပှၤလၢအပၣ်ဃုၥ်န့ၣ်သုးကီၣ်ကးအပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ပၥ်မီၤနီၤ. ပှၤလၢထီၣ်သုးတၢ်မၤလိကၠံၣ်လီၤ ပၣ်ဝဲ. ဒဝဲၢ်ပှၤကမျၢၢ်စ့ၢ်ကီးပၣ်ဃုၥ်ဝဲလီၤ. ပထံၣ်ဘၣ်လၢပှၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်သိၣ်လိတ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်မၤတၢထီၣ်တၢလီၤတၢ်ဒီးသူတၢ် စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလီၤ. ဟံၣ်လၢဘၣ်တၢ်ဒွဲၣ်အူကွံၥ်အီၤန့ၣ်အိၣ်အါမးလံ. မ့ၢ်ဝံၤ(ဖွါဘိၣ်ပၠ့ၣ်သဝီ,မၠိၣ်ဟီသဝီ)တကပၤန့ၣ်သုးကျိၤဟဲ တုၤတကျိၤကဒီးလံ. ဟးလူၤဃုခွဲးခွၥ်သဝီပူၤမီၤနီၤ. ဖဲတဟါတနံၤန့ၣ်ပှၤလီၢ်ကဝီဖိ(၃)ဂၤဘၣ်တၢ်ခးသံဝဲလီၤ." အဂ့ၢ်အဝဲစံးဝဲဒၣ်န့ၣ် လီၤ. ဒ်လီၢ်ကဝီၤတၢ်ဃိထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်ကရၢကရိတဖုလၢအမ့ၢ်(FE5 Thanintharyi)တလါဘၣ်တလါတၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ်မ့ၢ်လၢ သုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤဟဲထီၣ်,ပၥ်ပနီၣ်ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤအဃိလီၢ်ကဝီၤဖိအဂၤ(၆၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်အဟံၣ်အဃီဒီးဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကး(၃၁၀)အမျိာ်သုး အသုးခိၣ်တဂၤ လၢတီခိၣ်ရိၣ်မဲနဲၣ်လီၤတၢ်ခးလီၤကျိးဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်အံၤ ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါခီဖျိသိလ့ၣ်တၢ်ဘၣ်ထံး သတူၢ်ကလာ်ကဲထီၣ်အဃိသံ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၂ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် သုးကီၣ်ကး(၃၁၄)သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ နဲၣ်အီၣ်ထိအံၤ ဖဲအ၀ဲလဲၤအီသံးလၢ(KTV)၀ံၤကက့ၤကဒါလၢစွ့ၣ်စ့ၣ်အူ(တည်းခိုခန်း)ဟံၣ်အိၣ်ကဒုလီၢ်က့ၤလၢကျဲအခါ ခီဖျိနုာ်လီၤ ဘျၢၣ်၀ဲ(၆)ပၣ်သိလ့ၣ်လၢ စွ့ၣ်ပခၠံၣ်(ရွှေပန်းချီ)ထံချီဆၢကျးမဲာ်ညါအဃိသံ၀ဲတဘျီဃီဖဲတၢ်ကဲထီၣ် သးအလီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိန့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ဖဲလါထီၣ်ခံသီမုၢ်နၤခီ (၁၂) နၣ်ရံၣ်န့ၣ် (စကစ) ၃၁၄ အမျိာ်သုး သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ နဲၣ်အီၣ်ထိအံၤ တဲ၀ဲလၢၦၤကတီၣ်ထီၣ်အမူဒါလီၢ်လးအဃိ လဲၤမၤ၀ဲဒၣ် မူး(နှုတ်ဆက်ပွဲ)လၢ(Oasis...
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၃၁)သီအနံၤန့ၣ်ကညီဒီက လုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ်(၉)ဃုၥ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတဖျၢၣ်ဃုၥ်ဒီးကျိချံပှၥ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတဖျၢၣ်လၢအမ့ၢ်(ကိမၠ့ၣ်သါယၤ)သုးကလၢၤအံၤစးထီၣ်လၢလါအီကူး(၂၁)သီအနံၤလံၤလံၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ်(၉)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟူးဂဲၤခးဝဲဒီးဖဲလါအီကူး(၃၁)သီအနံၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကလၢၤအံၤဃုၥ်ဒီးကျိချံပှၥ်သၣ်,မ့ၣ်ပိၢ်တၢ်ပီးတၢ်လီအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "တၢ်ဒုးတဘျီညါအံၤန့ၣ်သုးက့(၃)သုးရ့ၣ်(၉)တီခိၣ်ရိၣ်မဲဝဲဒီးပၥ်ဖှိၣ်သကိးဝဲဒၣ်ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်မီၤနီၤ. တၢ်ထီၣ်ခးဝဲန့ၣ်စးထီၣ်လၢ(၂၁)သီအနံၤမီၤနီၤ. တၢ်ထီၣ်ခးဝဲသုးကလၢၤတဖျၢၣ်န့ၣ်ခဲအံၤခဲအံၤဒီးတၢ်သူစ့ၢ်ကီးဝဲဒီးဒြိန့ၣ်ခီဒုစးထီၣ်ဖဲ (၂၃)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ထီၣ်ခးဝဲဒၣ်အိၣ်ဝဲဃိးသီခွံသီအတီၢ်ပူၤဒီးအဝဲသ့ၣ်ဂုၥ်က့ၤအသးလီၤမီၤနီၤ. မ့မ့ၢ်လၢတၢ်စုကဝဲၤခီန့ၣ်တၢ် တမၤန့ၢ်အီၤဘၣ်. တၢ်မၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဒ်သိးကျိချံပှၥ်သၣ်,ကျိဖးဒိၣ်အသၣ်,ကျိဖိအသၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်န့ၢ်ဝဲမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတဖျၢၣ်အံၤအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးအပှၤသံ(၅)ဂၤ,တၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ဒီးပယီၤသုးတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်ဟုသးအထၢၣ်(၄၀၀)ဘျဲၣ်အသိးပယီၤသုးအပှၤလၢအိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဂုၥ်က့ၤဝဲအခံ,က့ၤပၥ်ဖှိၣ်က့ၤအသးဒီးအဝဲသ့ၣ်(တိၤသ့ၣ်ဖူ)သုးကလၢၤဒီး(သၢၤစ့ၣ်)သုးကလၢၤအပူၤအဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးကီၣ်ကး(ကိမၠ့ၣ်သါယၤ)သုးကလၢၤတဖျၢၣ်အံၤအပူၤပယီၤသုးရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်(ခလရ-၅၇)(ခမရ-၃၄၉) (ခမရ-၃၅၀)ဒီးသုးရ့ၣ်သုးပၥ်ဖှိၣ်အဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဆီလီၤပၥ်လီၤသးသုးကလၢၤတဖျၢၣ်အသိးသုးကလၢၤဝဲအံၤန့ၣ်ဟဲအိၣ်ဆီ လီၤအသးစးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤလါမ့ၤအတီၢ်ပူၤဒီးဟဲဆီလီၤသးထီၣ်ဘးလၢသၢလါဃၣ်ဃၣ်ဝံၤလီၢ်ခံဘၣ်တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲလီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးသုးရ့ၣ်သုးပၥ်ဖှိၣ်လၢအိၣ်(ကိမၠ့ၣ်သါယၤ)သုးကလၢၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်လၢကဟဲက့ၤလူၤထီၣ်က့ၤဝဲ(ဘီကထၣ်)သုးကလၢၤဒ်သိးကဟဲက့ၤဆီလီၤက့ၤသးအဂီၢ်ပညိၣ်ပၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးအိၣ်ဆီလီၤက့ၤဝဲအသးဖဲ(ကိမၠ့ၣ်သၣ်ယၣ်)တၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(ဘီကထၣ်)ပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤအသးထီၣ်ဘးလၢအနံၣ်(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၂)သီအနံၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA),ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)ဃုၥ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤကဝီၤတံၥ်ခးဝဲအဃိဖဲလါမ့ၤ(၇)သီအနံၤမုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဂုၥ်က့ၤဝဲအခံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါလၢလီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ အပူၤကွံာ်တၢ်စူၤထံဒိၣ် ထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲဘုဃၢ်လီၤဒီးဘုအလၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘီ၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်အပူၤ အပူၤကွံာ်လါယူၤလံအခါန့ၣ်တၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ ထံဒိၣ်ထီၣ်ထံနုာ်လီၤလၢဒူပူၤသ၀ီပူၤ,စံာ်ပူၤလုၢ်ဘၢ၀ဲဘုတဖၣ်န့ၢ်လၢအနွံညါအဃိ တနံၣ်အံၤဘုသံဘုဟးဂီၤ၀ဲဒၣ် အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘုသံဘုဟးဂီၤအမဲာ်ညါတၢ်စူၤထံက့ၤလီၤအခါဘုလၢအတသံအိၣ်တ့ၢ်ဒံးသ့ၣ်တဖၣ်အဃၢ်လီၤဒီးအလၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘီ၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်အဃိခါဆူညါဘုတဖၣ်တၢ်အိၣ်သးကဆဲးမၤသးဒ်လဲၣ်မးတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပမ့ဘၣ်ကွၢ်လၢပကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးန့ၣ်ဖဲထံဒိၣ်ထံလုၢ်ဘၢ၀ဲဒၣ်စံာ်ပျီ၀ံၤန့ၣ်ဘုလၢထံလုၢ်ဘၢအီၤအတသံဘၣ်အိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘုအဃၢ်လီၤႉမ့၀ံၤအလၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဂီၤဒ်သိးဘုသၣ်ဘီလၢတၢ်ဘၣ်ကူာ်အီၤအသိးလီၤမီၤနီၤႉအဃိန့ၣ်ဘုတဖၣ်န့ၣ်ကမၤက့ၤအသးဒ်လဲၣ်န့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉမ့ၢ်အသၣ်ကသ့ဒံးဧါႇ သၣ်တသ့လၢၤ ဘၣ်ခီဧါပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉပမ့ဘၣ်ကွၢ်န့ၣ်ကယဲၢ်ဘုအလၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဂီၤ၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိဘုဃၢ်လီၤဒီးဘုလၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘီအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိလၢဘုကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်အဂီၢ်တၢ်မုၢ်လၢ် တအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ဒီးနံၣ်လၢကဟဲၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိဃုာ်ဒီးၦၤလၢအတမၤအီၣ်စံာ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ် အီၣ်တလၢကူတလၢသ့၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ ပဲာ်ထံနီၤဖးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ခီဖျိဘုဃၢ်လီၤဘုအလၣ်ဂီၤအဃိၦၤထူစံာ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်သူၣ်ဟးဂီၤသးဟါဂီၤဒိၣ်မးလီၤႉဘၣ်မနုၤလဲၣ်ဘုဃၢ်လီၤဂီၤ၀ဲဒၣ်ဒီဘ့ၣ်ၦၢ်ဘျီလၢကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်န့ၣ်အပတီၢ်တအိၣ်လၢၤအါအါဘၣ်မီၤႉအဃိလၢကဟဲခါဆူညါကလုၢ်အီၣ်သးသမူလၢတနံၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ကကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်ဘုဟုတကပၤကီကီခဲခဲန့ၣ်ကအိၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤၦၤကမျၢၢ်လၢအဘုသံသ့ၣ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ်ၦၤလၢအဘုဖိအိၣ်ဒံးတဖၣ်သူၣ်လီၤကရီက့ၤ၀ဲအဘုအိၣ် ဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဘုဖိတအိၣ်လၢၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တသူၣ်လီၤဘၣ်ဘုထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခံဘ့ၣ်လၢအမ့ၢ်မီၤစကိၤဒီးဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အံၤ အပူၤကွံာ်လါယူၤလံတၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိ ဘုသံဘုဟးဂီၤပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲအအ့ကၢၣ်(၄၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤ...
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲ သိလ့ၣ်လၢအိၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢ မၠၣ်၀တံၣ်တခိၣ်ဖဲအတုၤကမၣ်စဲၣ်သဃၢၤအခါ ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိ သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်(၇)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁ သီ ဟါခီ ၇း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် သိလ့ၣ်(Toyota Hiace)တခိၣ်လၢအိၣ်ဟဲက့ၤ လီၤလၢ မၠၣ်၀တံၣ်ကက့ၤဆူဘံတကပၤအံၤဖဲအဟဲက့ၤလၢကျဲတလၢထီၣ်ဘိၣ်ခါကွ့သ၀ီကတုၤကမၤစဲၣ်သ၀ီသီအခါ ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ် ဖးထီၣ်အဃိၦၤအိၣ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤ(၁၃)ဂၤအကျါသံ(၂)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးန့ၣ်ဖဲတလၢ ထီၣ်ဘိၣ်ခါကွ့သ၀ီကွၢ်စိကမၣ်စဲၣ်သ၀ီသီဖျါမီၤႉပိၢ်ထီၣ်၀ဲဖဲန့ၣ်ႉတၢ်န့ၣ်အဘူးလိာ်သးဒီးအပူၤကွံာ်ၦၤမၤတဲာ်တိၤတဘိန့ၣ်လီၤႉသိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်အိၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်ကက့ၤလီၤဒးရဲးလၢပကိတကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤကမျၢၢ်လၢသံခံဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဂၤဒီးၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိ(ခရီးသည်)တဂၤ, ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤ အကျါမ့မ့ၢ်လၢအ၀ဲတဂၤန့ၣ်ဘၣ်ဒိနးအဃိအိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ပူၤဒီး ၦၤလၢအပၣ်ဃုာ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအိၣ်ပကိကီၢ်ခီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် (CIDKP)လံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢအံၤဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲဒၣ်အီၤဖဲ(၂၀၀၀)နံၣ်အခါလံၤလံၤဒီးဖဲ(၂၀၀၉)နံၣ်အလီၢ်ခံဘၣ်တၢ်ပတုၥ်ဃၥ်ကွံၥ်အီၤထီၣ်ဘးဝဲလံလၢ(၁၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤလံၥ်တၢ်ပရၢအံၤလၢတၢ်ကက့ၤထုးထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲအဂီၢ်(CIDKP)အိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂ့ၢ်(CIDKP)လီၢ်ကဝီၤပှၤမၤသကိးတၢ်ဖိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. (CIDKP)အံၤလၢတၢ်ကက့ၤထုးထီၣ်ဝဲလံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢအံၤအဂီၢ်လီၢ်ကဝီၤအပှၤမၤသကိးတၢ်ကရူၢ်လၢအိၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၢ်ပူၤစးထီၣ်လၢလါအီကူး(၂၆)သီတုၤ(၃၁)သီအနံၤန့ၣ်တၢ်မၤဝဲတၢ်ကစီၣ်တၢ်သိၣ်လိလၢကတီၢ်ဖုၣ်ကိးဖိ ဖဲဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ကျိၣ်ယီၢ်လ့ (CIDKP)ဝဲၤဒၢးတၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်သိၣ်လိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ "အခဲအံၤန့ၣ်ပဟ့ၣ်ဝဲ(CIDKP)အပှၤလၢအိၣ်ပျီပူၤတၢ်မဲၥ်ညါကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ကစီၣ်တၢ်သိၣ်လိမီၤနီၤ. မ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်အ ဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်က့ၤတုၤလၢကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤန့ၣ်,လၢကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤတၢ်ကဲထီၣ်အသးဒီးကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးပှၤအါဂၤကသ့ၣ်ညါဘၣ်အဂီၢ်ကကွဲးဟံးန့ၢ်ဝဲဝံၤဆှၢထီၣ်ဝဲဆူ(CIDKP)ဝဲၤလီၢ်ခၢၣ်သးအအိၣ်မီၤနီၤ. လၢအံၤတဆီပဝဲလံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢလၢတၢ်ပတုၥ် ဃၥ်တ့ၢ်အီၤအံၤပအိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢတၢ်ကထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲလီၤ."အဂ့ၢ်(CIDKP)တၢ်သိၣ်လိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ် လီၤ. ကီၢ်ပူၤကညီပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံၥ်(CIDKP)အံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ(၁၉၉၈)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၅)သီအနံၤဒီးကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိလၢဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်တၢ်ကီတၢ်ခဲခီဖျိထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်မၤစၢၤ,ပှၤဂ့ၢ်ဝီဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ဒီသဒၢ,တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်က့ၤဝဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်မ့ၢ်ဝဲကရၢတဖုလၢအဟူးဂဲၤဝဲဒၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. (CIDKP)အံၤဒ်အမ့ၢ်ကရူၢ်တဖုလၢအဟူးဂဲၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲလီၢ်အိၣ်မှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသိးကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးပှၤအါဂၤကသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်အိၣ်သးအဂီၢ်တၢ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤဃုၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးလံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢလၢအမံၤမ့ၢ်ဝဲ(Inside News)အံၤဖဲ(၂၀၀၀)နံၣ်တုၤလၢ(၂၀၀၉)နံၣ်အတီၢ်ပူၤလၢကညီကျိၥ်ဒီးကိၤလၤဝါကျိၥ် သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(CIDKP)အပှၤမၤသကိးတၢ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ "လၢတၢ်သိၣ်လိအပူၤတၢ်လၢပသ့ၣ်ညါဘၣ်ထွဲတၢ်ထၢဖှိၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ကစီၣ်,တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါတၢ်ဂီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲ ပမ့ၢ်က့ၤတုၤလၢပလီၤဘၣ်မူဒါအလီၢ်ခါန့ၣ်ထၢဖှိၣ်ပၥ်ဖှိၣ်တၢ်ကစီၣ်ဒီးဆှၢထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကမၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်ဝဲမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်ပှၤလၢဟဲထီၣ်တၢ်သိၣ်လိဖိလၢအိၣ်တီအူကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၂)တဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲ(Inside News)လံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢထီၣ်ဘးလၢ(၁၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤလၢတၢ်ကက့ၤထုးထီၣ်ကဒါက့ၤ ဝဲဒၣ်အဖီခိၣ်ကညီပှၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဒီးကညီဖိလၢအိၣ်တၢ်လီၢ်သကုၤဆးဒးသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးသ့ဝဲအသိးလီၢ်ကဝီၤတၢ်အိၣ်သးတၢ်ကစီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဆှၢထီၣ်သ့စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ဆူ(CIDKP)အအိၣ်အဂ့ၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, သုးပဒိၣ်ဟံန့ၢ်ဆူၣ်ထံကီၢ်တၢ်စိကမီၤလၢ(၃)နံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ,ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤမၤသံဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤအဂၤ(၁၀၀၀)တကထိဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,( Assistance Association for Political Prisoners-AAPP)ပှၤမၤစၢၤထံရုၢ်ကီၢ်သဲးပှၤဃိၥ်ဖိကရူၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤလၢတၢ်မၤသံအီၤအဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အံၤ,သံဝဲခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးဖီၣ်ဝံၤမၤသံဝဲ,မၤတရီတပါဝံၤမၤသံကွံၥ်ဝဲ,ခးသံဝဲဆှူၣ်မဲၥ်ကဲၤမဲၥ်,ကဘီယူၤခးလီၤတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသံ,ဘၣ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်အဃိသံ,ဃုၥ်ဒီးသံဝဲလၢတၢ်ဂ့ၢ်အဂုၤအဂၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,(AAPP)ပၥ်ဖျါဝဲလၢလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ. သၢနံၣ်အတီၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအဃိပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤတဖၣ်ဘၣ်သံဝဲဆှူၣ်မဲၥ်ကဲၤမဲၤအဖီခိၣ်,သုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤထီဒါပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်,အတၢ်မၤကမၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်အကွီၢ်မ့ၣ်အံၤလ့ၤတက့ၤတကြၢးတၢ်ပျဲပူၤကွံၥ်အတၢ်ကမၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ကရၢခိၣ်နီၢ်ကညီဖီစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ထဲပကနၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၣ်ပိၥ်မုၣ်တၢ်မၤသံပိၥ်မုၣ်တဖၣ်အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးအဃိပဘ့ၣ်ကရှၣ်လံမီၤနီၤ.ပိၥ်မုၣ်တဖၣ်တၢ်ဖီၣ်အီၤမၤသံအီၤတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤခဲလၢၥ်န့ၣ်ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်သအုးသပှီၤန့ၣ်လီၤ.တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤကမၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လၢမုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤတကးဘၣ်,ကဲဝဲတၢ်မၤကမၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အကွီၢ်မ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဃိန့ၣ်ပှၤလၢအမၤကမၣ်တၢ်တဖၣ်အံၤကြၢးလၢဟံအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဂ့ၢ်ဝီတုၤလီၤတီၤလီၤတကးဘၣ်ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤပဒိၣ်တၢ်ဆီတလဲမ့အိၣ်ဒၣ်လဲၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဃးလၢတၢ်ဖီၣ်ဆူၣ်လၢပိၥ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်အံၤန့ၣ်,တၢ်တဘၣ်ပျၢ်ဖျဲးကွံၥ်ဝဲဘၣ်,တၢ်ပျၢ်ဖျဲးကွံၥ်တၢ်ကမၣ်လၢအဂုၤဂၤမ့အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်သနါက့မ့မ့ၢ်တၢ်မၤအၢလၢပိၥ်မုၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်အံၤန့ၣ်လ့ၤတက့ၤတၢ်တဘၣ်ပျၢ်ဖျဲးကွံၥ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဒ်သိးအသုးကီၣ်ကးအတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတဖၣ်အံၤသုတအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ပှၤကိးဂၤဒဲးမူဒါအိၣ်လၢကဘၣ်ထီဒါသကိးဝဲသုးကီၣ်ကးအံၤဒီး,ဒ်သိးပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိအိၣ်လီၤတဲၥ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဂီၢ်,မူဒါအိၣ်လၢကဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒီးသးတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,သၢနံၣ်အတီၢ်အပူၤသုးကီၣ်ကးမၤသံဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးပှဲၤအံၤအဖီခိၣ်,ထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ပတီၢ်တၢ်ထိၣ်ဒွးအီၤအိၣ်ဝဲလၢ(၂၀)မျးကယၤဒီးပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤလၢတၢ်မၤသံအီၤတဖၣ်အံၤအမံၤအသၣ်အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်ဝဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂ့ၢ်,(AAPP)ပၥ်ဖျါဝဲလၢလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကီၣ်ကးအံၤဖီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤအဂၤ(၅၆၄၉)ဘျဲၣ်လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်မူးတၢ်ရၢ်အိၣ်ဝဲဒီးပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါ,ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤပိၥ်မုၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဝဲအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.