လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကရူၢ်ခံဘ့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအဘၣ်စံၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်လၢ ပယီၤသုး အတၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိအံၤတဖၣ်လၢအီၣ်အီအဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)တီခိၣ်ရိၣ်မဲ ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူ စ့ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်ဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိ ခရၢၢ်ကရူၢ် သ၀ီ(၈)ဖျၢၣ် ဟံၣ်ခိၣ်(၁၀၄၇)ဖျၢၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီကူာ် ၂၈ သီအနံၤန့ၣ် (KWO)ဟ့ၣ်လီၤမၤစၢၤ၀ဲဒၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူစ့ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢဟံၣ်တဖျၢၣ် (၅၀၀၀၀) ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးတကတီၢ်ဃီမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါအီကူာ် ၂၉ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး လဲၤဟ့ၣ်လီၤကဒီးစ့ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢ ဖှ့ဖူကၢ် ကရူၢ် သ၀ီ(၇)ဖျၢၣ် ဟံၣ်ခိၣ်(၈၁၃)ဖျၢၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအံၤလၢဟံၣ်တဖျၢၣ်(၅၀၀၀၀)ကၠး စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်တၢ်လဲၤဟ့ၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဘျီ၀ဲဖှ့ဖူကၢ်ကရူၢ် အပူၤကွံာ်ကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်လၢအသံခံဂၤဒီး ဘၣ်ဒိလွံၢ်ဂၤအံၤတၢ်ဆီၣ်မၤစၢၤ၀ဲတဂၤ(၂၀၀၀၀၀)ကၠးဒီးကမျၢၢ်လၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်အဟံၣ်ခံဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီးမၤစၢၤ၀ဲ ဟံၣ်တဖျၢၣ်(၄၀၀၀၀၀)ကၠးစုာ်စုာ်အဂ့ၢ်န့ၣ်...
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတနီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါအီကူာ်ထီၣ်အခါန့ၣ် ထိးလၢတၢ်ဘုၣ်၀ဲလၢသ၀ီပူၤတဖၣ်ခီဖျိထိးဆါလီၤအဃိသံ၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢ အဘုၣ်ထိးတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢအိၣ်တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဒ်သိးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်ဟဲနုာ်လီၤကအိၣ် အဂီၢ်အ၀ဲသ့ၣ် ဘုၣ်အီၣ်၀ဲဒၣ်ထိးႇဆီသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးခဲအံၤခီဖျိထိးဆါလီၤတပယူာ်ဃီအဃိထိးသ့ၣ်တဖၣ်သံ၀ဲဒၣ်အါအါ ဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးဆှူ၀ဲဒၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ပံၢ်တခးတၣ်ကျါသ၀ီဖိလၢအဘုၣ်အီၣ်ထိးတဂၤစံး၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ထိးဆါဒုခဲအံၤအဘၣ်ရုၢ်ရုၢ်လီၤလၢပအိၣ်တကပၤအံၤထိးသံခဲလၢာ်ၦၤလဲၤခူၣ်လီၤလၢာ်လံႉအပူၤကွံာ်ဒုအိၣ်ဒီဒူၣ်ႉထိးဆါတခါအံၤဟဲချ့မးတသီဒီးခံသီန့ၣ်အသံလီၤႉၦၤထိးလၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်တဒုဒုဖးဒိၣ်ညါႉမ့ၢ်အအီၣ်ဘၣ် မနုၤလဲၣ် ဒုတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉတဒုမးတအိၣ်တ့ၢ်ဘၣ်ႉအချုးအသံဘၣ်န့ၣ်အနၢအုၣ်ပာ်လံႉၦၤခွဲးကွၢ်ဘျီထိးန့ၣ်အသူၣ်အသးအုၣ်လၢာ်လံကဲသးဒ်န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါထိးဆါလီၤတကးဒံးဘၣ်ဆီဆါစ့ၢ်ကီးလီၤ၀ဲဒီးဘၣ်ဆၣ်ဆီန့ၣ်တသံခဲလၢာ်ဘၣ်မ့မ့ၢ်လၢထိးန့ၣ်သံခဲလၢာ် တအိၣ်တ့ၢ်နီဒုဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ထိးဆါလၢအဟဲကဲထီၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်အတၢ်ပနီၣ်အိၣ်ဖျါလၢအမိၢ်ၦၢ်န့ၣ်ချံၣ်တကပၤႇကိၢ်တကပၤဒီးတအီၣ်အဆၣ် လၢၤဘျီသံ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိထိးဆါလီၤအဃိဒူသ၀ီကမျၢၢ်တနီၤဒ်အၦ့ၤန့ၢ်၀ဲအသိးန့ၣ်ဆါတၢၤက့ၤ၀ဲအထိးဒ်န့ၣ်လီၤဒီး ဒူသ၀ီလၢအဂၤ သ့ၣ်တဖၣ် စ့ၢ်ကီးဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢထိးဆါကတုၤလၢအဒူသ၀ီအဃိကရီဆါက့ၤ၀ဲဒၣ်အထိးသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ကီၢ်ဆၣ်၀ဲန့ၣ်ဒူသ၀ီကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘုၣ်ဆါအီၣ်၀ဲထိးဒီးခဲအံၤခီဖျိအထိးသံအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ ဖဲဂံၢ်ခီၣ်ထံး တၢ်အီၣ်တၢ်အီအလုၢ်အၦ့ၤထီၣ်အကတီၢ်အံၤလၢဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤ ကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတနံၣ်အံၤထီၣ်သီအခါလၢတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ ဆီဆါလီၤအဃိဆီတဖၣ်သံ၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်...
လါအီကူာ် ၃၁ သီႇ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တကီၢ်ခါဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီအၦ့ၤကလံၤထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဖၢမုၢ်အံၤ လါလၢကဟဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ကထၢအါထီၣ်၀ဲ လီမ့ၣ်အူလဲခံဆးအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးကီၣ်ကးအလီမ့ၣ်အူဂံၢ်ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤထုးထီၣ်ဘိဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲ ဖဲမဟါ လါအီကူာ် ၃၀ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ
လါလၢကဟဲစးထီၣ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁ သီန့ၣ် လီမ့ၣ်အူလၢၦၤသူအီၤလၢဟံၣ်ပူၤလၢတမ့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် ဖးဒိၣ်ဘၣ်ညါ တဖၣ်န့ၣ် ကထၢ၀ဲ(၁-၅၀)ယူနံးန့ၣ် ၅၀ ကၠးႇ (၅၁-၁၀၀)ယူနံးန့ၣ် ၁၀၀ ကၠးႇ (၁၀၁-၂၀၀) ယူနံးန့ၣ် ၁၅၀ ကၠးႇ (၂၀၁-၃၀၀)ယူနံးနံၣ် ၃၀၀ ကၠး အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါမ့မ့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်ႇမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢအဒိၣ်ႇထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ် ကရၢကရိႇ တၢ်ကရၢကရိလၢအတဘၣ်ဃးပဒိၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် (၁-၅၀၀၀)ယူနံးန့ၣ်...
လါအီကူး ၃၀သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ဆၢသ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံအိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်အပူၤ,တလါအံၤလါအီကူးအပူၤ,လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်တနီၤသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဖံးဘ့ၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂ့ၢ်,ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်ဆိးဖဲသ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံ(ဆဲၣ်၃)တၢ်လီၢ်အပူၤ,တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်,တၢ်စူၤဒိၣ်တၢ်စုၣ်စီၣ်ပစိၤအ့ၣ်ဒီးထံတဖၣ်တကဆှီဝဲဘၣ်အဃိ,လီၢ်အိၣ်ကမှံ(၇)နံၣ်(၈)အဖီလၥ်ဖိသၣ်တဖၣ်တနီၤသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဖံးဘ့ၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ဘီဘိပှၤကွၢ်ထွဲလီၢ်အိၣ်ကမှံဆူၣ်ချ့မူဒါခိၣ်သရၣ်စီၤလၣ်ဝါစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်အီလုၢ်ဘၣ်ထံနိတကဆှီဘၣ်အဃိ,တနီၤအလိၤသးမီၤနီၤ.ဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်ကတံၥ်ကတူၥ်တၢ်စီၣ်အုၣ်စီၣ်စုၣ်အပူၤန့ၣ်,ပစိၤအ့ၣ်တၢ်ဃၣ်ဖျးအဃိအလိၤသးဒီးဝၥ်ဝဲကွးဝဲအဃိန့ၣ်ကဲထီၣ်တၢ်ပူၤလီၢ်နါက့အိၣ်စ့ၢ်မီၤ.ဒီးတဘျီတခီၣ်အဝဲသ့ၣ်အကူအကၤန့ၣ်လိဝဲတဃ့အဃိသတးန့ၣ်ကဲထီၣ်တၢ်လိၤသးနါက့အိၣ်စ့ၢ်လီၤ.အခဲအံၤဖိသၣ်လၢအလိၤသးကဖိထီၣ်တၢ်ပူၤလီၢ်ထီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ယထံၣ်ဘၣ်ကအိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၁၀)ဘျဲၣ်ဘျဲၣ်လံ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အိၣ်ဆိးဝဲတၢ်လီၢ်အပူၤအံၤ,ထံကမျၢအိၣ်ဝဲခံဖျၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်ထံဒုဝဲအဃိလၢကဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ်,ဘၣ်သူဖှိၣ်ဝဲထံလၢတၢ်ထီထီၣ်န့ၢ်အဝဲသ့ၣ်(ထံကဆှီစဲး)ထဲတဖျၢၣ်ဧိၤလီၤအဃိ,လီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၤအပူၤ,ပှၤနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအါဝဲအဖီခိၣ်ထံတကူတလၢဝဲဘၣ်ဒီးတနီၤချီအိဝဲထံလၢကမျၢပူၤဒီးထံလၢတၢ်ချၢအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံဆူၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲကသံၣ်ဒၢးအံၤ,ကိးလါဒဲးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအိၣ်တဆူၣ်တချ့တဖၣ်လဲၤဒိးပၠးဝဲအသးအိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၁၀၀၀)တကထိဘျဲၣ်ထီဘိအသိး,ပှၤလၢလဲၤဒိးပၠးအသးလီၢ်အိၣ်ကဒုသးပှၢ်တဖၣ်အံၤအါတက့ၢ်တူၢ်ဘၣ်ဝဲသွံၣ်ဆၢ,ဆံၣ်ဆၢ,သးတၢ်ဆါဒီးမ့မ့ၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်တခီအါတက့ၢ်တူၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ညၣ်ဂိၢ်လိၤကိၢ်တၢ်ဆါတဖၣ်အဂ့ၢ်,ဆူၣ်ချ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဒ်သိးလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်ကပူၤဖျဲးဒီးတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအဂီၢ်,ဆူၣ်ချ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ကွၢ်ကတီၤလီၤနီၢ်ကစၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဆူလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အအိၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,ဒ်သိးကသံၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကန့ၢ်ကွၢ်ထွဲဝဲလီၢ်အိၣ်ကမှံပှၤစူးပှၤဆါတဖၣ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဂီၢ်,အဲၣ်ဒိးမၤဂ့ၤထီၣ်ဝဲကသံၣ်ဒၢးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်တဆံးတက့ၢ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်မၤဝဲတန့ၢ်တသ့ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,ဆူၣ်ချ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအိၣ်ဆိး(ဆဲး၃)တၢ်လီၤအံၤ,ဟံၣ်ခိၣ်ကအိၣ်ဝဲအဖျၢၣ်(၇၀)ဘျဲၣ်ဒီးပှၤနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤအါတက့ၢ်မ့ၢ်ဝဲထံမူထၣ်,နိၣ်ဖိ,မဲၢ်ကနဲဒီးတလးအံးသံးကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အမဲၥ်ညါ,ထံထၣ်စွ့လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ပၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤတကီၢ်ခါခဲအံၤက့ၤအိၣ်ဆိးဝဲတသ့ဒံးဘၣ်အဃိက့ၤကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်ဒီးမၤပျီဝဲအဟံၣ်အဃီပူၤဘျီပူၤဘျီအသိး,အိၣ်ဆိးဝဲဖဲသ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်အပူၤအံၤဘူးထီၣ်လၢ(၃)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီကူာ် ၃၀ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် မီၤစကိၤကီၢ်ဆၣ် ယသ့ၣ်ပၠၤကရူၢ်ပူၤ လၢတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အဂီၢ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢသုးကီၣ်ကးအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကိး၀ဲဖဲမဟါအံၤ ခီဖျိၦၤကမျၢၢ်လဲၤထီၣ်တအိၣ်နီဂၤဘၣ်အဃိ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် တကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ယသ့ၣ်ပၠၤကရူၢ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကးအံၤလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အံၤအဂီၢ် ဖဲလါအီကူာ် ၂၈ သီ အနံၤန့ၣ် သုးကီၣ်ကးဖါကၣ်ကရူၢ်ခိၣ်ဆဲးလီၤမံၤဆှၢဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲလံာ်တဘ့ၣ်ဆူဒူသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအိၣ်လၢ ကဟဲထီၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်လံာ်ဒုးသ့ၣ်ညါတဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် လၢတၢ်ကဒုးကအိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အံၤအဂီၢ် ဖၣ်ကၣ်ကရူၢ် ပိာ်ခွါလၢသးနံၣ်အိၣ်(၃၅)တုၤ(၆၅)နံၣ် ကဟဲထီၣ်ဘၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖဲ(၂၉)သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ(၁)နၣ်ရံၣ်လၢ(ယွၤသ့ၣ်) ဒမၣ်ယိၢ်အံၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လဲၤတအိၣ်နီ ဂၤဘၣ်အဃိတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တကဲထီၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“သုးကီၣ်ကးန့ၣ်လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ဃ့၀ဲဒၣ်ၦၤကမျၢၢ်မီၤနီၤႉအဃိမီၤစကိၤၦၤဘၣ်မူတဲဘၣ်ကရူၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢသုမ့ဟ့ၣ်သုးကီၣ်ကး အဂၤ...
လါအီကူး ၂၉သီ, ၂၀၂၄နံၣ်,ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
တနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,သုးကီၣ်ကးဖီၣ်ဝဲ(DaweiWatch )ပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိ(ကိၤမၠိမၠ့ၣ်အူ)ဒီး(ကိၤအီၤဆါအူ)ခံဂၤအံၤဒီ၊,ဒုးလီၤဝဲကတီၢ်ယံၥ်ဃိၣ်ပူၤအဖီခိၣ်(DaweiWatch)ထီဒါဝဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤအံၤအဂ့ၢ်,ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲလၢအစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤဖဲလါအီကူး(၂၇)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ဘျံးဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိခံဂၤအံၤ,သုးကီၣ်ကးဖီၣ်ဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၃)နံၣ်လါဒံၤစဲဘၢၣ်(၁၁)သီအနံၤဒီး,အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်တၢ်နုၥ်လီၤဖီၣ်ဝဲလၢအဟံၣ်ပူၤအလီၢ်ခံ,တၢ်ဒုးလီၤဝဲ(ကိၤအီၤဆါအူ)လၢဃိၣ်ပူၤအနံၣ်(၂၀)ဒီး,မ့မ့ၢ်လၢ(ကိၤမၠိမၠ့ၣ်အူ)တခီသုးကီၣ်ကးဒုးလီၤဝဲလၢဃိၥ်ပူၤတစိၤသးန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဖီၣ်ဝဲပှၤမၤကစီၣ်ဖိခံဂၤအံၤအဖီခိၣ်ကီၢ်ပယီၤတၢ်ကစီၣ်သဘျ့ကီၣ်ကးကရၢ(IPCM)ကရၢခိၣ်နါဖီဂ့ၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ဖီၣ်ဝဲပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိဒီးဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ကမၣ်လၢအဃၢဒ်အံၤန့ၣ်,မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ဘျၢသဲစးတၢ်ဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤတအိၣ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်သနါက့န့ၣ်သုးကီၣ်ပၢြပးအတၢ်လီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,တမ့ၢ်ဘၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်တၢ်ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်အီၤအိၣ်ဝဲထီဘိလီၤန့ၣ်,ကဘၣ်ပလီၢ်အသးန့ၣ်လီၤ.တၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤအဖီခိၣ်ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်မၤပျံၤမၤဖုးတခါလၢပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်”အဂ့ၢ်,စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်(DaweiWatch)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ်,သုးကီၣ်ကးအံၤဟံကွံၥ်ဝဲပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိ(၂)ဂၤအံၤအလီတဲစိ,ခီၣ်ဖၠူထၢၣ်ဒီးဖီၣ်ဝဲလၢအကွဲးတၢ်ကစီၣ်တၢ်ကမၣ်အဃိဒီးဆှၢဝဲဆူတၢ်သမံသမိးအလီၢ်,ဒိတီၢ်မၤဆါဝဲ(၄)သီဝံၤအလီၢ်ခံ,က့ၤဒုးဃၥ်က့ၤဝဲလၢဘျံးဝ့ၢ်တၢ်ဒုးဃၥ်အလီၢ်အပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိ(ကိၤအီၤဆါအူ)အံၤတၢ်ဒုးလီၤက့ၤအီၤလၢဃိၣ်ပူၤဖဲ(၂၀၂၄)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၆)သီအနံၤအသိး,(ကိၤမၠိမၠ့ၣ်အူ)တခီဘၣ်လီၤက့ၤဝဲဃိၣ်ပူၤဖဲလါမ့ၤ(၁၅)သီအနံၤအပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,သုးကီၣ်ကးဖီၣ်ဝဲပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိ(၂)ဂၤအံၤအမဲၥ်ညါ,ဖီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိအဂၤတဖၣ်လၢအတဖိးမံဘျၢသဲစးဘၣ်ဒီးဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ကမၣ်ဒ်အတၢ်ဘၣ်သးအဖီခိၣ်,ထီဒါဝဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤအံၤဒီးဃ့ထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ကပျၢ်ကွံၥ်ပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိ(၂)ဂၤအံၤလၢအဆိအချ့န့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးဟံန့ၢ်တၢ်စိကမီၤ(၃)နံၣ်အတီၢ်ပူၤ,သုးကီၣ်ကးထုးကွံၥ်ဝဲကီၢ်ပူၤတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်အလံၥ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤတၢ်ဟ့ၣ်ခွဲး(license)တဖၣ်တစှၤန့ၣ်အသန့(၁၀)အိၣ်ဝဲဒီးဖီၣ်ဝဲပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိဒ်အံၤအဃိ,ပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်ကဟးထၢတၢ်ကစီၣ်လၢတၢ်သဘျ့အပူၤအဂီၢ်,ကဲထီၣ်တၢ်တၤတၢ်ဖးဒိၣ်တမံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤသုးကီၣ်ကးဖီၣ်ဝဲပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိအဖီခိၣ်ပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်လၢတထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ဒံးဘၣ်ဒီးဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢဃိၣ်ပူၤအဖၢမုၢ်အနီၣ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒံးန့ၣ်လီၤ.ဒ်သိးပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အံၤကပူၤဖျဲးထီၣ်အဂီၢ်,ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ကစီၣ်ကရူၢ်ကရၢဒီးကီၢ်ပူၤတၢ်ကစီၣ်သန့ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဃ့ထီၣ်ဝဲသုးကီၣ်ကးဘၣ်ဆၣ်,သုးကီၣ်အံၤဆဲးဖီၣ်ဝဲပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်ဒီးဒုးလီၤဝဲဃိၥ်အိၣ်ဝဲအဖၢမုၢ်လီၤန့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး ၂၈ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတနံၣ်အံၤတၢ်စူၤခါအကတီၢ်မ့ၢ်လၢတၢ်စူၤဝဲတပယူၥ်ဃီအဃိမူ ကီၢ်ဆၣ်,လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤစံၥ်ပှဲၤ(၆၁၇၀၀)အ့ကၢၢ်ထံဒိၣ်ဘၢကွံၥ်ဝဲဒီးဘုဘၣ်သံဝဲ(၄၆၇၀၀)အ့ကၢၢ်အမဲၥ်ညါခါလၢကဟဲကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲတနံၤလါအီကူး(၂၈)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤခီဖျိလၢထံဒိၣ်အဃိစံၥ်ပှဲၤအ့ကၢၢ်(၆၁၇၀၀)အ့ကၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ထံဒိၣ်ဘၢကွံၥ်ဝဲအသိးစံၥ်ပှဲၤအ့ကၢၢ်(၄၆၇၀၀)အ့ကၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘုသံကွံၥ်ဝဲဒီးလၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဘုအ့ကၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဆဲးသံအါထီၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်စံၥ်ပှဲၤသူၣ်ဖျးဝဲၤကျိၤခိၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
"ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပျီဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲပှၤထူစံၥ်မၤဝဲၤဖိလီၤ. ပမ့ၢ်ကွၢ်န့ၣ်ပျီဟီၣ်ကဝီၤဒီတခါန့ၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ကစၢ် အိၣ်ဝဲပှၤ(၈)ကထိဘျဲၣ်. ဘၣ်ဆၣ်ဟီၣ်ခိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲ(၈)ကထိဘျဲၣ်ဝဲန့ၣ်စံၥ်အ့ကၢၢ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲ(၆၁၇၀၀)န့ၣ်လီၤဘျၢခဲလၢၥ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အကျါဘုသံဝဲ(၄၆၇၀၀)ဘျဲၣ်အ့ကၢၢ်န့ၣ်သံကွံၥ်ဝဲမီၤနီၤ. ဟံၣ်ဒူၣ်(၈၀၀၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲ. ထံန့ၣ်လီၤ သံးတန့ၢ်,တဂ့ၤဒံးဘၣ်. ဘုသံဝဲဒၣ်ထဲအံၤလံၤဒီးကဆဲးသံဝဲထဲလဲၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ဆိကမိၣ်ဒီးဘုသံဝဲအိၣ်တဝၥ်ဘျဲၣ်လံမီၤနီၤ. ပလဲၤလီၤသမံသမိးကွၢ်ဝဲန့ၣ်ဘုအထူၣ်တဖၣ်န့ၣ်အုၣ်သံဝဲဒီးကဆဲးသံအါထီၣ်ဝဲလီၤ." အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဘုအ့ကၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ထံဒိၣ်ဘၢဟးဂီၤသံကွံၥ်ဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ထီၣ်ဘးလၢထဲထဲညါအံၤလံၤဘၣ်ဆၣ်ထံသ့ၣ်တဖၣ်တလီၤသံးဒံးဘၣ်ဒီးအိၣ်ဒံးဝဲအဖၢမုၢ်အဖီခိၣ်ခါလၢကဟဲဆူမဲၥ်ညါခီန့ၣ်ကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်တၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်သၣ်တံလီၤဒိသ့ဝဲအဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်စံၥ်ပှဲၤသူၣ်ဖျးဝဲၤကျိခိၣ်ပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကမျၢၢ်ပှၤနီၣ်ဂံၢ်(၂၂၆၈၅၂)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ပှၤလၢအဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်စံၥ်ပှဲၤတၢ်မၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်ညီနုၥ်အသိးပှၤကမျၢၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤပၥ်ကီၤဃၥ်ဝဲဘုချံဘုသၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤ မ့ၢ်လၢတၢ်စူၤအါဒီးမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဆးဘၣ်အဃိဘၣ်ဖှံလီၤကဒါက့ၤဝဲဘုချံခံဘျီသၢဘျီဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဘုချံဘုသၣ်စ့ၢ်ကီးတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲစဲးဖီကဟၣ်အသိ,ဘုချံဘုသၣ်ဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတကပၤနါက့န့ၣ်စ့ၢ်ကီးမၤနီၣ်မၤဃါဝဲထၢဖှိၣ်ဝဲစရီဒီးဆှၢထီၣ်ဝဲဆူလီၢ်ကခၢၣ်သးအအိၣ် လၢကဂုၥ်ကျဲးစၢၤရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်ဝဲဒီးကမၤစၢၤဘၣ်ဝဲအဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဘၣ်ဃးဒီးထံဒိၣ်ဘၢကွံၥ်ဝဲဘုပူၤကွံၥ်နံၣ်ဒီးတနံၣ်အံၤအတၢ်အိၣ်သးအိၣ်ဝဲဒ်လဲၣ်န့ၣ်ပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးဝဲလၢ "အပူၤကွံၥ်လၢမဟိတနံၣ်န့ၣ်ထံထီၣ်တယံၥ်ဒံးဘၣ်ထံက့ၤဒီးဘုသံအိၣ်ဝဲမီၤနီၤ. ပမ့ၢ်ကွၢ်က့ၤတၢ်တနံၣ်ညါအံၤန့ၣ်ထံ ထီၣ်အိၣ်ဝဲလၢဒီလါဘျဲၣ်ညါဒီးပမ့ၢ်ကွၢ်က့ၤဘုန့ၣ်သၢပူခံပူန့ၣ်သံဝဲဒၣ်လံမီၤနီၤ. အပူၤကွံၥ်ဘုန့ၣ်ကသံဝဲဒၣ်ထဲလွံၢ်ပူတၢပူထဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်ညါအံၤဒုသၢပူခံပူန့ၣ်သံဝဲလံမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီကရူၢ်ကရၢလၢအဲၣ်ဒိးဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပှၤထူစံၥ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်(NGO/INGO)တၢ်ကရၢကရိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးပပှၤတဝၢအပူၤစံၥ်ပှဲၤသူၣ်ဖျးဝဲကျိၤ,ဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ်ကမံးတံၥ်,ထူစံၥ်မၤဝဲၤကရၢသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ဟူးဂဲၤမၤသကိးတၢ်န့ၣ်တၢ်ဘှါၡဲဝဲကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဝဲအံၤကန့ၢ်ကသ့ဝဲအဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး ၂၈သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဒ်သိးကီၢ်ပယီၤအပူၤကမျၢၢ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဂီၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ဟ့ၣ်လီၤမၤစၢၤကဒီးဝဲပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်ခံဘျီတဘျီဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၂၆)သီအနံၤအပူၤအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်(BangkokPost)ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကၠီၣ်တဲၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤဝဲကီၢ်ပယီၤပှၤဂ့ၢ်ဝီအတၢ်လိၣ်ဘၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤခံဘျီတဘျီအံၤ,ဟ့ၣ်လီၤဝဲစ့ယိၤ(၉)ကကွဲၢ်ခီဖျိအၣ်စံၣ်ယၣ်တၢ်မၤဘၣ်လိၥ်ဖိးဒ့ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်လီၢ်ခၢၣ်(AHACenter)အစုပူၤတဆီအဂ့ၢ်,ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကိၥ်တိၤဝဲၤကျိၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ(Ms Eksiri Pintaruchi)စံးဝဲအဂ့ၢ်,(BangkokPost)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးစ့ယိၤ(၉)ကကွဲၢ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤဝဲအံၤ,အတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဝဲဒ်သိးကဘှါရှဲစၢၤဝဲကီၢ်ပယီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးသဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိ,နၥ်ဝဲလၢကကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤသပှၢ်ကတၢၢ်လၢကီၢ်ပယီၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အံၤအဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်,(Ms Eksiri)စံးအါထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,(BangkokPost)ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤဝဲပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤအံၤန့ၣ်,ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှးအတီၢ်ပူၤကၠီၣ်တဲၣ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤဝဲကီၢ်ပယီၤပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိအဂၤ(၂၀၀၀၀)ဘျဲၣ်အိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတဖၣ်ခီဖျိလဲၤဝဲလၢ(AHACenter)တဆီဆူသုးကီၣ်ကး(MRCS)ဂၥ်တဲၥ်ဂီၤကရူၢ်ကရၢဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အစုပူၤအဃိ,တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်တလဲၤတုၤဝဲဆူကီၢ်ပူၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤနီၢ်နီၢ်တဖၣ်အအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,(AHA)အံၤခီဖျိမ့ၢ်ဝဲကရူၢ်ကရၢလၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးပယီၤသုးပဒိၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အလီၢ်ခံသုးပဒိၣ်အတၢ်မၤကၤထံရုၢ်ကီၢ်သဲးမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်အိၣ်ဝဲအဃိ,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤကီၢ်ပယီၤကမျၢၢ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီအတၢ်လိၣ်ဘၣ်ခံဘျီတဘျီအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဆဲးမၤသကိးဝဲတၢ်ဒီး(AHACenter)ဒ်သိးအပူၤကွံၥ်န့ၣ်,တမ့ၢ်လၢလဲၤမၤစၢၤဝဲပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်န့ၢ်သ့တုၤလီၤတီၤလီၤဘၣ်အဂ့ၢ်,ကီၢ်ပူၤကညီပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံၥ်(CIDKP-Community for Internally Displace Karen People)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစီၤခဲလ့ၣ်စံးတ့ၢ်ဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၤဖဲလါယူၤလံအပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးကၠီၣ်တဲၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤဝဲပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်ခံဘျီတဘျီအံၤန့ၣ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ထံရုၤကီၢ်ဂၤကိၥ်တိၤခိၣ်( MarisSangiampongsa)အၢၣ်လီၤတ့ၢ်ဝဲလၢတၢ်မၤဝဲ(၅၇)ဝီတဝီအၣ်စံၣ်ယၣ်ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢလၣ်အိၣ်ထံကီၢ်(ဘံၣ်ယၣ်ကၠ့)တၢ်လီၢ်အပူၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံအပူၤန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,(၂၀၂၁)နံၣ်သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိကမီၤအလီၢ်ခံကၠီၣ်တဲၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤဝဲကီၢ်ပယီၤပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအံၤထီၣ်ဘးလၢစ့ယိၤ(၁၆)ကကွဲၢ်ဃၣ်ဃၣ်လံအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်တကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤနီၢ်နီၢ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤလီၢ်အိၣ်ကမှံပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤနီၢ်နီၢ်တဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်သူလ့ၤ ၦၤဟးကွဲးကါကူစါယါဘျါမဲၥ်ချံ အဆိကတၢၢ်လၢအမ့ၢ်ဒီကထၢၣ်စီၤန့ၢ်ဆၢ
လါအီကူး ၂၈ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
“ယပာ်ကဖၢလၢလီၤဘၣ်ယသးဒိၣ်မးလီၤႉစံးတၢ်န့ၣ်ဒ်သိးပၦၤကလုာ်သုတလဲၤဘၣ်လၢၦၤတၢ်ဆါဟံၣ်တဂ့ၤႇ ပကူစါယါ ဘျါအီၤကချုးဆၢချုးကတီၢ်အဂီၢ်ဒီးခီဖျိပအိၣ်ဒံးအဃိအ၀ဲသ့ၣ်စ့ၢ်ကီးကပာ်ကဖၢလၢအသးမီၤနီၤႉ စးထီၣ်လၢ ယမၤလိ မဲာ်ချံတုၤလၢယဒိးန့ၢ်ဘၣ်(ဘွဲး)အံၤန့ၣ်ယပာ်ကဖၢဘၣ်ယသးလၢယမၤစၢၤဘၣ်က့ၤယၦၤကလုာ် ဒီးတကးဒံးဘၣ် ကလုာ်ဒူၣ်ဖိလၢအိၣ်ပခိၣ်ပဃၢၤစ့ၢ်ကီးပမၤစၢၤဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မီၤႉလီၤဆီဒၣ်တၢ်စ့ၢ်ကီးလၢပကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤႉ”
အ၀ဲအံၤမ့ၢ်၀ဲဒီကထၢၣ်စီၤန့ၢ်ဆၢလၢအဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢအမ့ၢ်ကသံၣ်သရၣ်လၢအဟးကွဲးကါကူစါယါဘျါန့ၢ် ၦၤမဲာ်ချံလၢအတထံၣ်တၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်လီၤဆီအိၣ်စ့ၢ်ကီးတခါလၢတၢ်ကွဲးကူစါယါဘျါ ၦၤမဲာ်ချံအံၤလၢအတအိၣ်ဒီးတၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့နီတနံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အဃိတၢ်ကညီကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်လၢအိၣ်ကီၢ်ပူၤထံဆၢကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ် လီၤဆီဒၣ်တၢ် ၦၤလၢအကျိၣ် အစ့တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီမ့ဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢမဲာ်ချံတကပၤလံန့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်လဲၤဒိးပၠးကူစါယါဘျါသးလၢ ဒီကထၢၣ်န့ၢ်ဆၢအအိၣ်အံၤလီၤန့ၣ်ပတဲသ့န့ၣ်လီၤႉ
သရၣ်န့ၢ်ဆၢအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ(သုးက့ ၃)လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ဒီးအဒီပုၢ်၀ဲၢ်အိၣ်(၅)ဂၤအကျါမ့ၢ်ၦၤအဒိၣ်ကတၢၢ် တဂၤ န့ၣ်လီၤႉခဲအံၤသရၣ်န့ၢ်ဆၢမ့ၢ်ကဲဒီကထၢၣ်တဂၤလၢအဟးကွဲးကါကူစါယါဘျါၦၤမဲာ်ချံလၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါ တဂၤဘၣ်ဆၣ် အိၣ်မူဒၣ်ယိယိဖိဒ်ၦၤမုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိတဂၤလၢတအိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်ထီၣ်ထီသးရ့ၦၤသ့ကိးဂၤဒဲးလၢတကွၢ်ၦၤအပတီၢ်ဘၣ် တဂၤန့ၣ်လီၤႉ
သရၣ်န့ၢ်ဆၢအံၤဖဲ(၂၀၁၇)အခါန့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ကသံၣ်သရၣ်(ဒီကထၢၣ်ဒံၣ်ကရံၣ်)လၢတၢ်ကွဲးကါမဲာ်ချံ တကပၤဒီး လၢအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤအဖီခိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤဃုာ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်တၢ်လီၢ်လၢအဂၤတဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးဟးကွဲးကါ၀ဲၦၤမဲာ်ချံတကးဒံးဘၣ်တုၤဒၣ်လဲာ်ၦၤအိၣ်လၢထံချၢကီၢ်ချၢတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟဲကူစါသးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲတဲပၠး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ
“ယမ့ကွၢ်ကဒါက့ၤန့ၣ်ၦၤကလုာ်လၢအိၣ်ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤထံဆၢကီၢ်ဆၢကီၢ်ချၢခဲလၢာ်တုၤခဲအံၤန့ၣ်ၦၤကညီဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ, ကညီသူ မ့ၢ်ဂ့ၤအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဟဲက့ၤမဲာ်ချံတၢ်ဂ့ၢ်ကီမ့ၢ်အိၣ်န့ၣ်ဟဲကွဲးကါလၢယအိၣ်လီၤႉအဃိအ၀ဲအံၤမ့ၢ်တၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤတခါမီၤႉခီဖျိယတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢးဒီးတၢ်န့ၢ်သါအဖီခိၣ်န့ၣ်ယန့ၢ်ဘၣ်၀ဲကသံၣ်သရၣ်(ဒီကထၢၣ်ဘွဲး)ႉကသံၣ်သရၣ်ဘွဲးလၢယလဲၤဟံန့ၣ်ဖဲ (၂၀၁၇)လါမ့ၤ...
လါအီကူး ၂၇ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်မူကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၁၇,၁၈,၁၉)ဒီး(၂၁)သီအနံၤအ တီၢ်ပူၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်ဒူသဝီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒီးတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲၤပူၤအဃိဘၣ်သံဝဲသီခါ(၁)ပါဒီးဘၣ်ဒိဝဲ(၇)ဂၤအကျါပၥ်ဃုၥ်တပွဲဖိ(၁)ပါ,(KECD)ကၠိဖိ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါလါအီကူး(၂၆)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
မူကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်လၢအမ့ၢ်(ခမရ-၄၃၉)သုးရ့ၣ်အံၤခီဖျိလၢအဝဲသ့ၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဆူ(အ့ၤ ပ့ၤသါ)သဝီအသီခါဖၠၣ်ပူၤအဃိဘၣ်သံဝဲသီခါ(၁)ပါအသိးဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီးဝဲတပွဲဖိ(၁)ပါဒီးကမျၢၢ်ဒူသဝီဖိတဂၤအမဲၥ်ညါဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲသီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၅၉၉)ဟူးဂဲၤခးလီၤကဒီးဝဲ(၁၂၀)မမကျိဖးဒိၣ်ချံခံဖျၢၣ်ဆူ(ကၠိဒီ)သဝီအတၢ်မၤ လိကၠိကရၢၢ်ပူၤအဃိလီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဘၣ်ဒိဝဲ(KECD)ပှၤကၠိဖိ(မီၤအီၤပၠ့ၣ်စိၤ,မီၤန့ၤမ့မၠဲၣ်,မပိကၠဲၣ်စ့ၤ,မထဲၣ်ထဲၣ်နွဲၤ,အီၤမၠဲၣ်အူ)သ့ၣ်တဖၣ်ခဲလၢၥ်(၅)ဂၤဒီးပှကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်ဝဲပှၤသးနံၣ်(၁၀)ဒီး(၁၅)နံၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဘၣ်ဒိကၠိဖိဒီးသီခါတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤန့ၣ်ပဒိၣ်(စီၤနဲထူဘၠဲ)စံးဝဲလၢ "ဖဲန့ၣ်ဘၣ်ဒိဝဲကၠိဖိ(၅)ဂၤဒီးဖဲန့ၣ်သီခါ(၁)ပါမီၤနီၤ. သီခါန့ၣ်အစူးကွံၥ်အသး(၁)ပါမီၤနီၤ. မ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်တပွဲဖိ(၁)ပါန့ၣ်ဘၣ်ဒိဝဲမီၤနီၤ. မ့မ့ၢ်သီခါလၢအဆူၣ်ကွံၥ်အသး(၁)ပါ န့ၣ်တၢ်လဲၤဆှၢဝဲလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ဝံၤမးဆူကွံၥ်အသးလၢတၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်ခီန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲပယီၤသုး(ခမရ-၅၉၉)ခးလီၤဝဲတၢ်ဖဲ(ကၠိဒီ)သဝီန့ၣ်မီၤနီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ် လီၤ.
ခီဖျိလၢပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဝဲဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤဖဲလါအံၤလါအီကူး(၁၇,၁၈,၁၉)သီအတီၢ်ပူၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၄၃၉)အံၤပညိၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်လိၤလိၤဆူ(ကိအ့တီၤသ ဝီ,ကိအ့မုၢ်နုၥ်,ကိအ့မုၢ်ထီၣ်သဝီ,ဆဲးကိသဝီ,ဆ့ၤတဲကိသဝီ,သပၠ့ၤခ့ၤသဝီ)သ့ၣ်တဖၣ်ပူၤအဃိဒူသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်လၢဒူသဝီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဘၣ်ဃးဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ဒီးကသ့ဒီသဒၢအသးလၢပယီၤသုးကီၣ်ကးအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤ,ဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်ဟ့ၣ်ဝဲဒူသဝီသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်သိၣ်လိအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤပဒိၣ်စီၤနဲထူပၠဲစံးဝဲအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
"ဘၣ်ထွဲဒီးဒုၣ်ဒါခးလီၤတၢ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤ,ဒြိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လၢကမျၢၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဒီသဒၢအဂီၢ်ခီဒုန့ၣ်ပရဲၣ်ကျဲၤဝဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အိၣ်မီၤနီၤ. ဒ်သိးကဘၣ်ဒီသဒၢအသး,ကဘၣ်ခူၣ်တၢ်ပူၤတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဒ်န့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲလီၤ. ဒ်သိး တၢ်ဟ့ၣ်ဝဲ(MRE)မ့ၣ်ပိၢ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ်မၤလိလၢဒူသဝီတဖျၢၣ်ဘၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်ပမၤတ့ၢ်လံ,ဒီးဒူသဝီလၢအိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ကဆဲးရဲၣ်ကျဲၤမၤအီၤအိၣ်ဝဲလီၤ. လၢကသ့ဒီသဒၢအသးလၢကျိဖးဒိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, လၢကဘီယူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,ဒြမ့ၢ်ဂ့ၤအဂီၢ် မီၤနီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်မူကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစးထီၣ်လၢလါအီကူး(၅)သီတုၤ (၈)သီလၢလွံၢ်သီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိပယီၤသုးကီၣ်ကး ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိသ့ၣ်တဖၣ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်သံ(၁)တဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါအီကူး(၁၀)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.










