လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်မုၢ်နုာ်တကပၤန့ၣ် ဖဲတၢ်ကိၢ်ထီၣ်အဆၢကတီၢ်အံၤ လၢကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂီၢ် လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤမၤဘူၣ်လီၤထံဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်ဒံၤမီၣ်စိၤတၢ်လူၢ်တၢ်တြီၤကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိထံကၤနိကၤအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ၦ့ၤသူ၀ဲဒၣ်ထံဒီးမ့မ့ၢ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအၦ့ၤသူထံတန့ၢ်ဘၣ်တဖၣ်ဘၣ်ညါန့ၣ် ဘၣ်သူကခၠၢး၀ဲဒၣ်ထံ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်ကရ့ၣ်နံၣ်အံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သိလ့ၣ်လၢအလဲၤတီၣ်ထံလၢထံအိၣ်အလီၢ်န့ၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်နဘၣ်လဲၤတီၣ်ထံန့ၣ်တၢ်ဒ့ၣ်စၢၤအိၣ် ဖးယံၤညါႉၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအကျိၣ်အစ့တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်ညါန့ၣ်ဘၣ်သူထံလၢစက့လီၤႉဘၣ်သူ၀ဲမ့မ့ၢ်တနံၤတပိ န့ၣ်တပိလီၤႉဘၣ်ဟ့ၣ်ၦၤလဲၤတီၣ်ထံသိၦ့ၤန့ၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢအယံၤအဘူးဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉသိလ့ၣ်လၢအဟဲမၤဘူၣ်လီၤထံနါက့အိၣ်စ့ၢ်ႉမ့မ့ၢ်သိၦ့ၤခီန့ၣ်ပဘၣ်ဟ့ၣ်လၢတၢ်သးအိၣ်အသိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢဒံၤမီၣ်စိၤမုၢ်နုာ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခီဖျိထံကၤနိကၤအဃိၦၤအိၣ်ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ကလ့ၢ်တၢ်ဆါဒီးဘ့ၣ်သးကုသးတၢ်ဆါအဃိလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤမၤစၢၤတၢ်ဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“အခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်ထံလီၤႉမ့မ့ၢ်လၢဒံၤမီၣ်စိၤမုၢ်ထီၣ်တကပၤခီန့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇထံသ့ၣ်မတၤအိၣ်ဒံးႉ ဖဲမုၢ်နုာ်တကပၤအံၤ န့ၣ်အိၣ်ထဲကစၢၢၢ်ကလိလီၤႉနကလဲၤဒၢၣ်ထံန့ၣ်နဘၣ်လဲၤလၢခံသီသၢသီညါႉတၢ်န့ၣ်မးထံအိၣ် တအိၣ်မးတလီၤတံၢ်ဘၣ်ႉ အဃိၦၤဘၣ်၀ဲဒၣ်ကလ့ၢ်တၢ်ဆါႇၦၤဘ့ၣ်သးကုသးအါမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢ အဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီး စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တချုးလၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်လၢဒံၤမီၣ်စိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်သဂၢၢ်၀ဲထံကၤနိကၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးၦၤလၢအိၣ်ကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါတဖၣ်ဖဲတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်ဃာ်၀ဲထံလၢၦၤအါဂၤသူ၀ဲအဂီၢ်ဒီးနကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထံအဂီၢ်ဘၣ်လဲၤလီၤဟံန့ၢ်ထံလၢကစၢၢ်ခီၣ်ထံးလဲၤဒီးဟဲက့ၤန့ၣ်တံာ်တာ်၀ဲဒၣ် တနၣ်ရံၣ်တခီ ဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢဖရူၤစိၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီး ဒူသ၀ီလၢထံကၤနိကၤအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထံအဂီၢ်အပူၤကွံာ်အူသ့စ့ၣ်ပဒိၣ်ပၢတၢ်စိၤ(၂၀၁၂)တုၤလၢ (၂၀၂၀)တၢ်ပာ်ပနီၣ်လီၤ၀ဲ(ဘးကၠဲး)လၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲထံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်စဲၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတနီၤန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤဘၣ်သဂၢၢ်ဒံး၀ဲထံကၤနိကၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးဒ်န့ၣ်အသိးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ထီၣ်အဃိၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲဒီးၦၤဂ့ၢ်၀ီမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ် လဲၤတရံးသးန့ၢ်တဂ့ၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်...
လါဖြ့ၤဘြူၤအါရံၤႇ၂၉သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သုးက့(၄)ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်စိဒီးကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အဆၢ ဒ၀ဲၢ်ကျဲမုၢ်ကပၤ၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤ-ဘူၤအါရံၤ(၁၇)သီအနံၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲ(၂၆)သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်မ့ၣ်ပိၢ်ဖဲ ၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဒီး တီၣ်သိလိ(တောင်သုံးလုံး)အဘၢၣ်စၢၤအဃိဒူသ၀ီလၢအအိၣ်ဘူးဒီး၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်အဖျၢၣ်(၉)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်၊ ကမျၢၢ်ခဲလၢာ်(၇၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒု၀ဲဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကီၢ်ခါခဲအံၤဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယာ်တအိၣ်လၢၤဘၣ် ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးအိၣ်ဒံးဖဲအသုးကလၢၤဖဲ၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဒီးပယီၤသုးဟဲခးလီၤတၢ်အဃိကမျၢၢ်(၇၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးဒီးလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤစံးဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်ဘၣ်ႉပဃုန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်သ့ၣ်တၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီးဟဲတတုၤလီၤဒံးဘၣ်ႉပဃ့ဒုန့ၣ်တဆံးတက့ၢ်ဟုသးကန့ၢ်အထၢၣ်(၂၅၀)ဘၣ်ဆၣ်ကမျၢၢ်နီၢ်ဂံၢ်ခီအါအဃိန့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ႉကမျၢၢ်တနီၤနီၤန့ၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လဲၤဆူၦၤသ၀ီၦၤဟ့ၣ်ဒုးအီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သနာ်က့ အၦၤဟ့ၣ်ဒုးအီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တန့ၢ်အါအါဘၣ်ႉတနီၤနီၤန့ၣ်စိာ်တၢ်အီၣ်ထဲ(၄)သီ(၅)သီဂီၢ်ဒီးအခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်လၢာ်လံႉဒူသ၀ီလၢအတူၢ်လိာ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးသဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢအမ့ၢ်တၢ်စိာ်ဟုသးအါအါတန့ၢ်ႇဒီးလၢမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တကပၤသဲးသၣ်အၦ့ၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ကၦ့ၤပာ်ဟုသးအါအါအဂီၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ကျိၣ်စ့တအိၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ႉၦ့ၤပာ်၀ဲဒၣ်ဖဲလၢအီၣ်ဒၣ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်အဂီၢ်လီၤအဃိခါဆူညါကတီၢ်မ့ၢ်ယံာ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်သ့၀ဲအဂ့ၢ်”စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကမျၢၢ်လၢဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိပျံၤ၀ဲဒၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤအဃိဃ့ၢ်အိၣ်ကဒု၀ဲဒၣ်ဆူကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်ဒ်အမ့ၢ်ကဆီ၀ါႇဘီသံၤဒီးတနီၤန့ၣ်လၢကအိၣ်ကဒုအဂီၢ်နုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဘၣ်ဆၣ်နုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်တန့ၢ်ဘၣ်အဃိအိၣ်ကဒု၀ဲဒၣ်ဖဲ အမိၤအိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ် ပဒိၣ်အဲၣ်နၤတဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ ပယီၤသုးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤအဃိ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢဒိၣ်စိဒီးကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အဆၢ ဒ၀ဲၢ်ကျဲမုၢ်ကပၤ ၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤသ၀ီဒ်အမ့ၢ် ၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ႇခ့တုၤနံၤႇဆွ့ၤခၠီ(ရွှေချောင်း)ႇတီၤသိလိ(တောင်သုံးလုံး)ႇကၠီၣ်မဲဒီၣ်(ကျောက်မဲတောင်)ႇဖှံဖိကျါႇကၢၢ်ဂီၤႇကလဲးကံၢ်ႇ၀းကူၢ်ႇၦၤသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒု၀ဲတုၤအခဲအံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၤကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ႇရၤမတံ၀့ၢ်ပူၤမၠးစၤဒံၤဖီကရၢၢ်ဒီးကမျၢၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်ဖးဒိၣ်ခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤတၢ်မၤခူသူၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်ၦိၤကမျၢၢ်ကဲသုးတၢ်ဘျၢသဲစးဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၈)သီအနံၤဂီၤခီ(၉)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်အဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ၦၤလၢအမၤခူသူၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်ၦိၤကမျၢၢ်ကဲသုးတၢ်ဘျၢသဲစးဖဲရၤမတံ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤခီဖျိပျံၤ၀ဲဟီၣ်က၀ီၤဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အဃိလဲၤထီၣ်ပာ်ဖျါလၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အပူၤဒူဒူတဘူၣ်၀ဲဘၣ်အသိးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအဒူၣ်ဖိထၢဖိလၢအဘၣ်ပျံၤဘၣ်က့ၤသုးကီၣ်ကးတဖၣ်အဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အခဲအံၤအ၀ဲဟးပာ်ဖျါအသးန့ၣ်ၦၤသးမ့တမုာ်အသုန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သံခီလီလီလီၤႉအဃိန့ၣ်အသ့ၣ်အိၣ်၀ဲဖဲတၢ်ဆါဟံၣ်မဲာ်ညါပျီတဘ့ၣ်န့ၣ်အပူၤန့ၣ်၀ံၤဒီးဖီကရၢၢ်ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အပူၤလီၤမီၤႉလၢအၣ်ရှၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်တကပၤဒုလဲၤ၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ဖဲ၀့ၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်ၦၤဖိဒံဖိသၣ်လၢဟူးဂဲၤအိၣ်ဒီဒူၣ်မီၤႉမ့၀ံၤန့ၣ်လၢတၢ်ချၢတၢ်ကပိာ်ကပၤသနာ်က့အိၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉအခဲအံၤဖဲပအိၣ်က၀ီၤဒ့တကပၤနါက့အ၀ဲသ့ၣ်သူၣ်ခ့သးၦၢ်တဖၣ်န့ၣ်တထံၣ်အမဲာ်သၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်မီၤႉပယီၤသုးပၣ်အဒူၣ်ဖိထၢဖိပၣ်အကျါန့ၣ်ခီဒုႇခဲကနံၣ်အံၤမ့မ့ၢ်လၢအသ့ၣ်၀ဲအဒံၣ်အဖိန့ၣ်တဲ၀ဲလၢဟးတဂ့ၤနီၤၦၤကဖီၣ်ပီၤတၤမီၤႇအ၀ဲသ့ၣ်နါက့န့ၣ်ကဘၣ်ကဲသုးန့ၣ်မၤ၀ဲတကဲစ့ၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤမၤခူသူၣ်တၢ်အိၣ်ၦိၤကမျၢၢ်ကဲသုးတၢ်ဘျၢသဲစးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတလဲၤထီၣ်ပာ်ဖျါသးဆူကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အပူၤဘၣ်ဆၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါ၀ဲလၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမၤခူသူၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်ၦိၤကမျၢၢ်တၢ်ကဲသုးသဲစးလၢမၠးစၤဒံၤဖီကရၢၢ်အပူၤခီဖျိတၢ်ဂီၤဖျါထီၣ်လၢလၢစိၤရှၢၣ်မံၤဒံၤယၢၣ်အပူၤအဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဂၤတဂၤစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်ႇတနံၤတၢ်မၤခူသူၣ်တၢ်အိၣ်ၦိၤကမျၢၢ်တၢ်ကဲသုးသဲးစးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤၦၤနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးခဲလၢာ်ကအိၣ်၀ဲ(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲရၤမတံ၀့ၢ်ပူၤသီခါစှၤကိးဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီႇၦၤအိၣ်ၦိၤသုးကီၣ်ကးကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစးတဖၣ်အံၤစိာ်ထီၣ်၀ဲကီၢ်ပယီၤနီၢ်တယာ်ဒီးစိာ်ဃုာ်၀ဲလံာ်ကိးသတြီလၢအမ့ၢ်“ပတူၢ်လိာ်၀ဲထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစးလၢလၢၦဲၤၦဲၤႇပမူဒါသၢမံၤကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤအဂီၢ်မ်ပကတူၢ်လိာ်သကိးထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစးႇဒီတကလုာ်ကအိၣ်ဂၢၢ်အိၣ်ကျၢၤဒီးကသ့ထီၣ်သုးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်အဂီၢ်ပတူၢ်လိာ်၀ဲတၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစး”အလံာ်က့သ့ၣ်တဖၣ်ဃုာ်ဒီးကီၢ်ပူၤဂံၢ်ဘါကအိၣ်အဂီၢ်မၤလိသကိးသုးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်အတၢ်ကိးသ-ထီသ့ၣ်တဖၣ်စိာ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၆)သီအနံၤအခါန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလာ်ကရူၢ်ကရၢလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ကိးအိၣ်ဖှိၣ်၀ဲဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ခိၣ်ဃၢၤသ၀ီတဖၣ်အပူၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲ(၂၇)သီအနံၤန့ၣ်မၢ၀ဲလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်လဲၤမၤတၢ်အိၣ်ၦိၤတၢ်ကဲသုးသဲစးလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ဃိၣ်လိာ်ဖီကရၢၢ်အမဲာ်ညါကျဲမုၢ်တဖၣ်အပူၤဒီးႇထံကၢၢ်နံၤကျဲမုၢ်တဖၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဖၣ်အၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးဒီးထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစးအံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတ့ၢ်၀ဲဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၀)သီအနံၤအခါဒီးတၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစးအံၤပာ်လီၤ၀ဲခံပတီၢ်လၢအမ့ၢ်ကီၢ်ပယီၤပူၤပိာ်မုၣ်သးနံၣ်(၁၈-၂၇)ဒီးပိာ်ခွါသးနံၣ်(၁၈-၃၅)တဖၣ်ကဘၣ်ကဲ၀ဲသုးကိးဂၤ၀ံၤအလီၢ်ခံၦၤလၢအကဲသုး၀ံၤသးနံၣ်(၃၆-၄၅)တဖၣ်ကဘၣ်မၤစၢၤက့ၤ၀ဲတၢ်လၢသုးကီၣ်ကးတၢ်ပၢတၢ်ပြးအပူၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖီကလုၢ် (လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၉သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ )
စီၤ(Declan)မ့ၢ်သးစၢ်တဂၤလၢအသးစဲ၀ဲဒၣ်တၢ်ဆဲးကံၣ်ဆဲး၀့ၤဒီးတကးဒံးဘၣ်အ၀ဲအိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးတၢ်တိာ်ပာ်လၢ ခါဆူညါအဂီၢ်လၢတၢ်ဆဲးတဲးတူတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ
ၦၤဆဲးတဲးတူဖိ(Declanchaluku)အံၤအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်၀ဲလၢသုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် တခီးဘံၣ်သ၀ီဒီး အဒီပုၢ်၀ဲၢ်အိၣ်သၢဂၤအကျါအ၀ဲမ့ၢ်ၦၤခံဂၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉဖဲ(Declan)အနီၢ်ဆံးအခါမ့ၢ်လၢအပါစူးကွံာ်၀ဲသးအဃိ အဒီပုၢ်၀ဲၢ်သၢဂၤဘၣ်ဒိၣ်ထီၣ်က့ၤ၀ဲဒီးအမိလၢတၢ်ကီတၢ်ခဲအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(Declan)အနီၢ်ဆံးခါဒိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢကီၢ်ပယီၤအပူၤဒီးထီၣ်၀ဲကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ကၠိတုၤလၢဖျိထီၣ်၀ဲတီၤခၢၣ်သးပတီၢ်၀ံၤ လီၢ်ခံအ၀ဲဆဲးမၤလိက့ၤတၢ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်လးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤ တီၤထီကၠိတဖျၢၣ်ဒီး ဖဲန့ၣ်တဆီဘၣ်တဆီ၀ံၤအ၀ဲသုးအလီၢ်ဟဲအိၣ်က့ၤ၀ဲလၢမဲဆီး၀့ၢ်ပူၤဒီးလီၢ်ခံကတၢၢ်ဖဲ(၂၀၂၀)အခါန့ၣ်အ၀ဲဖျိထီၣ် ၀ဲဖၠၣ်စိမိၤလၢ၀့ၢ်ကံၢ်မဲအံၤန့ၣ်လီၤႉ
“ယနီၢ်ဆံးခါယဒိၣ်ထီၣ်လၢကီၢ်ပယီၤအပူၤယအိၣ်ကၠိတုၤလၢဃိးတီၤန့ၣ်ယထီၣ်လၢကီၢ်ပယီၤကၠိ၀ံၤအလီၢ်ခံယထံၣ်ယသကိးတနီၤလဲၤထီၣ်အိၣ်ကၠိလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဒီးယအဲၣ်ဒိးလဲၤထီၣ်စ့ၢ်ကီးအဃိဖဲ(၂၀၁၀)ခွံတီၤအတီၤတဆံန့ၣ်ယလဲၤထီၣ်မၤလိက့ၤတၢ်လၢမဲၢ်လးဒဲက၀ီၤပူၤမီၤနီၤႉဒီးမ့မ့ၢ်လၢPost-Ten)ခီယလဲၤမၤလိလၢ
Noh Boe Academy၀ံၤယဟဲမၤလိက့ၤကၠိသရၣ်တၢ်သိၣ်လိ(Teacher-Traning) တဘျီဃီဃုာ်ဒီး (GEDဖဲမဲၢ်ဆီးပူၤမီၤနီၤႉ ၀ံၤဘျီဒီးယလဲၤထီၣ်က့ၤဖၠၣ်စိမိၤလၢကံၢ်မဲ ChaingMai University ဒီးယဖျိထီၣ်၀ဲဖဲ(၂၀၂၀) ယဖျိထီၣ် Major ခီန့ၣ် ဘၣ်ဃး Social Science...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤ ၦၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ခီပတာ်က၀ီၤဒ့သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဘၣ်လဲၤဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲတမှံၤစရီတလါတဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်အိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤစးထီၣ်ဖဲပူၤကွံာ်စှၤလါအခါန့ၣ်ၦၤလၢအိၣ်ဟဲလၢတၢ်လီၢ်လၢအဂၤတကးဒံးဘၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤအိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးမ့အိၣ်ဆိးခီပတာ်၀ဲက၀ီၤဒ့လၢအဂၤ မ့မံတ့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲတမှံၤစရီလၢက၀ီၤဒ့ခိၣ်နၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အပူၤကွံာ်န့ၣ်ဘၣ်လဲၤဒုးသ့ၣ်ညါအ၀ဲသ့ၣ်တနွံတဘျီႉအခဲအံၤန့ၣ်ဘၣ်လဲၤဒုးသ့ၣ်ညါက့ၤတလါတဘျီလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲသမံသမိးတၢ်အခါမ့ၢ်ထံၣ်၀ဲလၢၦၤမ့တလဲၤဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံဃာ်ကွံာ်န(မၣ်ပိၤတ့ၤ)တၢ်ဂီၤႉမ့၀ံၤန့ၣ်မၢနလဲၤတီၣ်ထီၣ်က့ၤတမှံၤစရီလၢရူမီၤနီၤႉၦၤတနီၤန့ၣ်တမၤဖးဘၣ်ဟံၣ်ခိၣ်စရီဒံးဘၣ်အမံၤန့ၣ်အိၣ်ဒံးလၢအမိအပါဟံၣ်ခိၣ်စရီပူၤဒံးလီၤႉအဃိန့ၣ်မ့တဘၣ်သးတီၣ်ထီၣ်တမှံၤစရီဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မၢဆီတလဲၤက့ၤ ဟံၣ်ခိၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတနီၤန့ၣ်ၦၤလဲၤဒုးသ့ၣ်ညါတမှံၤစရီတလါတဘျီအိၣ်၀ဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိးၦၤလၢအအိၣ်ခီပတာ်က၀ီၤဒ့ သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်လဲၤဒုးသ့ၣ်ညါတမှံၤစရီလၢတနွံတဘျီစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤ၀့ၢ်ကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီး စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“က၀ီၤဒ့တဒ်သိးဘၣ်အဃိဟံၣ်တဆံဖျၢၣ်အခိၣ်ႇ ဟံၣ်တကယၤဖျၢၣ်အခိၣ်န့ၣ် လီၤဆီ၀ဲမီၤနီၤႉ တနီၤန့ၣ်ဘၣ်လဲၤတၢၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲကိးနွံဒဲးအဃိတဘၣ်ဂီၢ်အါအါလၢဘၣ်ႉ တၢ်အံၤကဲထီၣ်ဒ်သိးတၢ်မၤတခါအဃိဘၣ်ထိၣ်ဃူက့ၤဒီးက၀ီၤဒ့ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ၀ံၤလဲၤဒုးသ့ၣ်ညါက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်တလါတဘျီဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲတၢ်လဲၤဒုးသ့ၣ်ညါတမှံၤစရီအခါန့ၣ်လၢတၢ်သးအိၣ်ဖီခိၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲစ့(၁၀၀၀)ကၠးတုၤလၢ(၅၀၀၀)ကၠးဖီခိၣ် အိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤလၢအလဲၤဒုးသ့ၣ်ညါဟံၣ်ခိၣ်စရီတဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်ကီးတရံးႇ ဖၣ်ပူၤဟီၣ်က၀ီၤလၢအဟဲစံၣ်အိၣ်ဖဲဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး ဘၣ်လဲၤဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲဒၣ်တမှံၤစရီလၢအမ့ၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲတနံၤအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၈ သီ ဂီၤခီ ၁ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲ၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲ မိကီသ၀ီပူၤတိၤအဃိ တိၤဟးဂီၤလီၤကရဲ၀ဲဒၣ် ဒီတဘိအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတိၤဟးဂီၤအဃိသိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်တဖၣ်ကတာ်ထီလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤတသ့လၢၤဘၣ်ဒီး ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢ ဟံၣ်သိလ့ၣ်ဆံးဆံးဖိတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်လဲၤတရံးက့ၤကျဲလၢအဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
မီၣ်လမၠဲၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤသိလ့ၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉ ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်သိလ့ၣ်ဟံၣ်ဆံးဆံးဖိတဖၣ်န့ၣ်လဲၤတရံးက့ၤကျဲလၢအဂၤႉဟီၣ်ခိၣ်ကမူၣ်ဒုအါႉမ့မ့ၢ်သိလ့ၣ်ဒု၀့တကူၣ်ဒီးမီၣ်လမၠဲၣ်ခံကပၤလၢာ်န့ၣ်သိလ့ၣ်ကတာ်လၢကျဲပူၤကအိၣ်လၢအကထိညါႉ၀ဲဒၣ်နါက့ပကက့ၤလိၤလၢကၠဲးထိၣ်မးပ က့ၤတသ့လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲတၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်တိၤဘျီ၀ဲအံၤအခါလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ကိၤဖၠိ၀့ၤအီၤဘၣ်၀ဲဒၣ်အကိာ်ဘိတၢ်ဘၣ်ယိၣ် တအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လဲၤဆှၢအီၤဆူသထူၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်ဟံၣ်လၢအိၣ်တိၤကပၤအံၤဟးဂီၤဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်ခံဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မီၣ်လမၠဲၣ်ကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ် မိကီတိၤအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဒူၣ် မၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲဒၣ် လဲၣ်န့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်ကမျၢၢ်စံး၀ဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤသုးကီၣ်ကးဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တကပၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတအိၣ်နီမံၤဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အဘၢၣ်စၢၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂၉ သီ...
လါဖ့ၤ-ဘူၤအါရံၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခီဖျိပယီၤသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်ဒူသ၀ီပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဃိဒူသ၀ီအဖျၢၣ်(၂၀)ဘျဲၣ်ပူၤ ၦၤကမျၢၢ်(၄၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်က ဒုဒံး၀ဲသးအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤမ့ၢ်လၢဟူးဂဲၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်ဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲၤဒီးတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဃိတုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤဒၣ်လဲာ်ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်က့ၤအိၣ်က့ၤဆိးလၢဒူသ၀ီပူၤတဘူးဒံးဘၣ်ဒီးလၢတၢ်လဲၤဖံးလဲၤမၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇ တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးမ့ၢ်ဂ့ၤႇ တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့မ့ၢ်ဂ့ၤ ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုာ်ကလုာ်အဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသရၣ်န့ၢ်ကီၢ်မူစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“တကတီၢ်ဃီန့ၣ်ဘၣ်ထွဲဒီးလီၢ်က၀ီၤလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤအံၤန့ၣ်ဒုၣ်ဒါအတၢ်မၤပျံၤမၤဖုးတၢ်အဖီခိၣ်န့ၣ်ခီဒုခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉလၢတၢ်န့ၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်ကမျၢၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အါထီၣ်မီၤနီၤႉတနီၤနီၤန့ၣ်မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်၀ဲဒီးအနီၢ်ကစၢ်သနါက့အ၀ဲသ့ၣ်သးအတၢ်ဆိကမိၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်၀ဲဒၣ်ခီဖျိသုးကီၣ်ကးခးနါစိၤကျိဖးဒိၣ်အဃိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဟံၣ်ဖိဃီဖိႇဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ခဲအံၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်အိၣ်ဆိးအီၣ်အီကီခဲဒီးဖိဒံဖိသၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့န့ၣ်ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤႉအဃိသတးဒီးပအဲၣ်ဒိးလၢတဂၤလၢသနၢၣ်ဒၣ်၀ဲကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဘၣ်၀ဲကမျၢၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ် စံးဘၣ်၀ဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢဘၣ်ဃ့ၣ်အိၣ်ဒုသးသ့ၣ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ်ဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်၀ဲဟံၣ်ဃီန့ၢ်ထီၣ်ဘးလၢအနံၣ်ဘျဲၣ်လံဒီးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်မၤလိဒံးတၢ်လၢၦၢ်လၢ်ကျါဒ်အံၤအဖီခိၣ်တၢ်မ့ၢ်စူၤလီၤအဆၢကတီၢ်ကဲထီၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကမၤလိတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သရၣ်န့ၢ်ကီၢ်မူစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကမျၢၢ်လၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်လၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်န့ၢ်၀ဲအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်ဘၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်အိၣ်ဆိး၀ဲလၢၦၢ်လၢ်ကျါတနီၤႇလၢဒူသ၀ီဃၢၤသံၣ်ဧိၤဒဲဧိၤအပူၤတနီၤဒီးတနီၤလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအိၣ်၀ဲအဖီခိၣ်လိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ကရၢကရိလၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဖိသ့ၣ်တဖၣ် လဲၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်တၢ်လၢတၢ်လီၢ်တအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤကီၢ်ဆၣ်သၢဘ့ၣ်လၢာ်အပူၤခီဖျိလၢပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲကိးနံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဃိကမျၢၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ႇတၢ်မၤလိကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤ၀ဲအမဲာ်ညါကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၇သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ
ကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်အပူၤ သုးကီၣ်ကးအၦၤတဖၣ်မၤ၀ဲတၢ်တူၢ်လိာ် “ထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘၣ်မၤသုးသဲစး”အံၤ တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်သးဖဲတနံၤအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၇)သီဂီၤခီအဆၢကတီၢ်အဂ့ၢ်ဖၣ်အၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်ကမၤ၀ဲတၢ်တူၢ်လိာ်သုးကီၣ်ကး“ထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘၣ်မၤသုးသဲစး” တၢ်ပာ်ဖျါသးအံၤအဂီၢ်ႇ ဖဲအပူၤကွံာ်မဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၆)သီအနံၤ သုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလာ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ကိးဖှိၣ်၀ဲဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ခိၣ်ဃၢၤသ၀ီအပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်၀ံၤ မၤ၀ဲတၢ်ဒၣ်တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်သးလၢကျဲမုၢ်ပူၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ် ဖၣ်အၣ်လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “မဟါန့ၣ်ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလာ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကိး၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်မီၤနီၤႉကိးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်န့ၣ်ကိး၀ဲၦၤလၢအအိၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ခိၣ်ဃၢၤသ၀ီပူၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်မီၤႉ၀ံၤဘျီစးထီၣ်တဲ၀ဲလၢကဘၣ်လဲၤကဲသုးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်မီၤႉဘၣ်ဆၣ်တစးထီၣ်ထၢ၀ဲစရီဒံးဘၣ်ႉတဲ၀ဲလၢၦၤလၢအကလဲၤကဲသုးတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိကဘၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲစ့တဟံၣ်န့ၢ်ခံကလးကၠးအိၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉၦၤကဘၣ်မၤ၀ဲတၢ်တူၢ်လိာ်သုးကီၣ်ကး
“ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစး”တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်သးခီန့ၣ်တဲ၀ဲလၢကမၤ၀ဲတနံၤညါအံၤမီၤအဃိန့ၣ်တဲ၀ဲခဲဂီၤတနံၤန့ၣ်ၦၤကဘၣ်လဲၤပာ်ဖျါထီၣ်အသးလၢကျဲမုၢ်ပူၤမီၤနီၤႉ ” အဂ့ၢ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤလၢအလဲၤမၤ၀ဲတၢ်တူၢ်လိာ်သုးကီၣ်ကး “ထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘၣ်မၤသုးသဲစး” တၢ်ပာ်ဖျါသးတနီၤအကျါန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ၦၤလၢအဘူးဒီးသုးကီၣ်ကးတဖၣ်ဒီးကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအပျံၤဘၣ်သုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢအလဲၤပာ်ဖျါသးလၢတူၢ်လိာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲးစးတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်အကျါတနီၤန့ၣ်ညီနုၢ်မ့ၢ်ဒၣ်ၦၤလၢအိၣ်ဃူသုးကီၣ်ကးဒီးၦၤလၢသုးကီၣ်ကးဟ့ၣ်စ့ငါအီၤသ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်ဖၣ်အၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့(၃) လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲပူၤကွံာ်မဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၅)သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢ ကညီဒီကလုာ်ပၢၤကီၢ်သုး(KNPF)တၢ်လီၢ်အဃိသုးကီၣ်ကးအၦၤသံ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၁၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
စးထီၣ်ဖဲဂီၤခီ (၁၀း၃၀) အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးအ(Helicopter)ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကျီးမီၤခိၣ်သ၀ီၤဃၢၤကညီဒီကလုာ်ပၢၤကီၢ်သုး(KNPF)တၢ်လီၢ်တစှၤန့ၢ် (၁၆)ဘျီအဃိသုးကီၣ်ကးအၦၤလၢ(KNPF)ဖီၣ်ဃာ်၀ဲလၢတၢ်ကမၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်ဒီး တကးဒံးဘၣ်(KNPF)ပၢၤကီၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤန့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤ၀ါမုၢ် စံး၀ဲလၢ “ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲမဟါအခါန့ၣ်ဒုၣ်ဒါကဘီယူၤဒုးသုးဟဲနုာ်လီၤခး၀ဲဒၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပၢၤကီၢ်သုးကလၢၤမီၤနီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤန့ၣ်ဟဲ၀ဲဒၣ်(၆)ဘ့ၣ်ဒီး(Helicopter)ကဘီယူၤန့ၣ်ဟဲတဘ့ၣ်ႇ ဟဲခးလီၤ၀ဲဒၣ်ခီန့ၣ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၁၅)ဘျီလီၤႉ ၦၤလၢအဘၣ်ဒိန့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၄)ဂၤႇ သံ(၁)တဂၤမီၤနီၤႉ ဖဲန့ၣ်န့ၣ်ဒုၣ်ဒါအကဘီယူၤလၢဟဲခးလီၤတၢ်ဖဲသုးကလၢၤအံၤန့ၣ်ၦၤလၢအဘၣ်ဒိ(၁၄)ဂၤဒီးသံ(၁)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒုၣ်ဒါအပၢၤ (ၦၤလၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးဒုၣ်ဒါ) မီၤနီၤႉ ဒုၣ်ဒါအၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ဒ်ပၢၤကီၢ်တၢ် မၤကျဲအိၣ်အသိးပကၢာ်ဃာ်အီၤဖဲန့ၣ်မီၤနီၤႉ...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၆သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျၢ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့(၆) ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တု၀့ၢ်ဃၢၤ ပူယ့သ၀ီအပူၤန့ၣ် အပူၤကွံာ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံ သ၀ီဖိတဖၣ်မံလၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်၀ဲလၢၤဘၣ် ဟးစံၣ်မံ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၃)သီ ဟါခီ(၆)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် ခီဖျိကဘီယူၤဟဲခးလီၤ၀ဲတၢ်လၢပူယ့သ၀ီပူၤအဃိ ဘၣ်ဒိ၀ဲသ၀ီဖိစီၤအဲၣ်ကလုာ်စိ(၂၉)နံၣ်တဂၤအံၤအခိၣ်သၣ်ဃံ၊အကိာ်ကျၢၢ်ခံဒီး တၢ်ကဲထီၣ်ဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ သ၀ီဖိလၢအဂၤတဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်မံလၢဟံၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဟးစံၣ်မံက့ၤ၀ဲလၢၦၢ်ပူၤတုၤလၢခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ပူယ့သ၀ီပူၤန့ၣ်အိၣ်တနံၤၦၤဘၣ်ဒိတဂၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဘျိဒု အခဲအံၤၦၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်နီၤႉတနီၤအိၣ်၀ဲဒၣ်ပူၤဒၢးပူၤဒၢးလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဒုးအီၣ်အထိးဆၣ်ဆီဆၣ် ၀ံၤဘျီ အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤအိၣ်က့ၤလၢအဃုးအဒဲလၢကစၢၢ်ခီၣ်ထံးတဖၣ်န့ၣ်လီၤမီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တဟဲက့ၤမံလၢသ၀ီပူၤဘၣ်နီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢကဘီယူၤခးၦၤဘၣ်ဒိတဂၤန့ၣ်တခီအခဲအံၤဒုလဲၤတုၤလၢမဲၢ်ဆီးလံတနံၤအံၤအ၀ဲကဘၣ်ဖွဲးအသးမီၤနီၤႉ ၦၤသ၀ီဖိလၢအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ်ဒုပျံၤတၢ်အဃိအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်ဘၣ်ႉအိၣ်ဒၣ်ဟဲက့ၤလၢမုၢ်ဆါခီတပၠၢ်ပၠၢ်၀ံၤဘျီ လဲၤအိၣ်၀ဲလၢအစံာ်အဒဲလၢကစၢၢ်ကလိကျါကစၢၢ်ခီၣ်ထံးတပၣ်န့ၣ်လီၤမီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီ တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသ၀ီလၢအဘူးဖဲပူယ့သ၀ီအခိၣ်အဃၢၤလၢအမ့ၢ်ကီးတနီးသ၀ီဒီးမဲၢ်တီသ၀ီကမျၢၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ပျံၤလၢကဘီယူၤကဟဲခးလီၤကဒီးတၢ်လၢသ၀ီပူၤအဃိလဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢစံာ်ပူၤပျီပူၤအိၣ်၀ဲတနီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ်...