ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါယူၤလံ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် ပယီၤသုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ ကီးတရံး၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်အိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“တနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကအိၣ်လၢလွံၢ်ဖျၢၣ်ယဲၢ်ဖျၢၣ်ညါ ခးလီၤ၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤႉတနံၤအံၤမးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကအိၣ်အထံၣ်(၂၀)ဘျဲၣ်ညါႉတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဟဲလၢ (နန်းကတိုး)အံၤအ၀ဲသ့ၣ်နၢ်ဟူတၢ်ကစီၣ်အဃိကဘၣ်မ့ၢ်အခးစိလီၤတၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါယူၤလံ ၁၂ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်သုးမီၤစိရိၤစုတီၤဖီလာ်ကၠိလၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤဘၣ်တၢ်ပံးကွံာ်အီၤတလီၢ်လီၢ် အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢၦၤကၠိဖိတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်အိၣ်သးမ့တဂ့ၤဘၣ်လံန့ၣ်ပၢၢ်တုၤလၢၦၤဘၣ်ပံးကွံာ်ကၠိဒီတနံၤကျၢၤညါႉတဘျီတခီၣ်ၦၤဘၣ်ပံးကၠိနံၤတ၀ာ်နါက့အိၣ်မီၤနီၤႉကျိဖးဒိၣ်မ့လီၤတဲာ်ႇတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်လံန့ၣ်ၦၤမၢၦၤကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဟဲအိၣ်က့ၤအဒံၣ်အဖိဒီးဘၣ်ပံးကွံာ်ကၠိတဘျီဃီအဃိကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢၦၤကၠိဖိအဂီၢ်မီၤနီၤႉကၠိပံးတုၤလၢခံသီသၢသီနါက့အိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၉၇)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအသိး လဲၤ၀ၣ်ကျိဖးဒိၣ်လူၢ်စ့ၢ်ကီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တပယူာ်ဃီအဃိကီးတရံး၀့ၢ်ကလံၤစိးဒီးကလံၤထံးဒူသ၀ီတဖၣ်လၢအမ့ၢ် ကၠီၤစှၤကိသ၀ီႇပၠါပ့ၤႇယွၤသ့ၣ်ႇကီးနွဲၣ်ႇယွၤသ့ၣ်ကိသ၀ီဖိတဖၣ်တနီၤန့ၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးတၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤအံၤ အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤမၤအီၣ်စံာ်တဘူၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ ခီဖျိၦၤဟးၦ့ၤဆီကဆီအါမးဒီးအၦ့ၤဂ့ၤအဃိ တကီၢ်ခါခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘုၣ်၀ဲဆီကဆီဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤ ဆီကဆီတဘ့ၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်တုၤလၢ(၁)ကလီၢ်ဘျဲၣ်ညါအသိး ဆီကဆီအံၤၦၤဟဲၦ့ၤ၀ဲလၢစ့ပယီၤႇ စ့ယိၤခံခါလၢာ်ဒီးအၦ့ၤစ့ၢ်ကီးဂ့ၤအဃိ ၦၤဘုၣ်ဆီကဆီဟဲအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်နါမုဒါ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ် လီၤႉ နါမုဒါစံး၀ဲလၢ“လၢညါခါဆီကဆီတဘ့ၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၈၀၀)ကၠးဒ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်န့ၣ်မးအဘ့ၣ်ကဘၣ်ဒိၣ်မးန့ၢ်မီၤနီၤႉ ခဲအံၤတမ့ၢ်ဒ်န့ၣ်ဘၣ်အဘ့ၣ်မ့ဒိၣ်ထီၣ်တစဲးန့ၣ်တမၢဘျဲၣ်လံႉခဲအံၤဘၣ်လၢတၢ်ၦ့ၤထီၣ်ဆီကဆီအၦ့ၤဂ့ၤဒ်အံၤ ၦၤဘုၣ်ဆီကဆီဖဲသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤဘၣ်ဂီၢ်၀ဲမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီပူၤကမျၢၢ်တဖၣ် ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်လီၤကအိၣ်အဂီၢ် ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်ဘုၣ်၀ဲဆီကဆီဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိးဆီကဆီအံၤၦၤဘုၣ်အီၤမ့န့ၢ်တနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်မး နဆါအီၤသ့၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ထါတပ့ၤသ၀ီဖိ ဒီၤခ့ၤအ့စံး၀ဲလၢ“ဖဲနံၣ်စးထီၣ်အခါန့ၣ်ဆီဘၣ်တၢ်ဆါဆီသံအါအဃိဖဲတၢ်တဘျီန့ၣ်ပဆှူဖးအါ ညါမီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်ဒ်သိးကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်လၢတၢ်ချၢကအိၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ပဘုၣ်၀ဲဒၣ်ဆီကဆီအံၤလီၤႉခဲအံၤအၦ့ၤဂ့ၤအဃိဘၣ်ဂီၢ်၀ဲန့ၣ်ႉကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢပဒံၣ်ပဖိကၠိတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ဒီးလၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါမ့ၤကျးႇတၢ်အီၣ်ကျးဒီးကသံၣ်ကျးလၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးဆါ၀ဲဒၣ်ဆီကဆီညၣ် တဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိး မ့မ့ၢ်ၦၤဟးၦ့ၤ၀ဲလၢစ့ယိၤတဖၣ်ခီန့ၣ်လဲၤဆါက့ၤ၀ဲလၢမၠၣ်၀တံၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ စွ့ၤကိၣ်ကိၤသ၀ီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤဟးၦ့ၤဆီကဆီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤလၢ၀့ၢ်ပူၤတၢ်အီၣ်ကျးတဖၣ်န့ၣ်အပာ်လီၤဆါ၀ဲဆီကဆီညၣ်ကသူန့ၢ်အဃိ ပဟဲၦ့ၤဆီကဆီလၢသ၀ီပူၤအံၤလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပယီၤအပူၤသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အပူၤ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပနံာ်...

လါယူၤလံ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါယူၤလံ ၁၁ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် လၢသၣ်တီၣ်ကၠံ၀့ၢ်ကလံၤစိး တီအူ–လ့ၣ်သိၤ–လွဲၤကီၤကျဲ ယၤဒိၣ်သ၀ီပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဒီးပယီၤသုး၀ံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤကဒါတၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၂၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယူၤလံ ၁၁ သီ ဂီၤခီ ၆ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ် နုာ်လီၤခး၀ဲယၤဒိၣ်သ၀ီဆၢခိၣ်ပယီၤသုးကလၢၤအံၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်(၄)ဘျီအဃိ ယၤဒိၣ်ႇကျ့ၤထၣ်ႇ၀ၣ်သီခိၣ်ႇ(ပရယ်စို)သ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “မ့ၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ဟံၣ်(၆)ဖျၢၣ်ႉမ့မ့ၢ်ၦၤစံၣ်ထီၣ်ခီန့ၣ်မ့ပာ်ဖှိၣ်သ၀ီ(၄)ဖျၢၣ်လၢာ်န့ၣ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်အဂၤခံကထိဘျဲၣ်ညါႉ တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤန့ၢ်သးလၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်အဆၢတကပၤအဃိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢန့ၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးဟဲစံၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်နါက့ဘၣ်စံၣ်ဃုာ်၀ဲန့ၣ်ႉလီလီစဲၤခဲအံၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်အံၤဘၣ်ဟးအိၣ်နါစိၤလၢၦၢ်ပူၤဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤအံၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢယၤဒိၣ်သ၀ီဒီး၀ၣ်သီခိၣ်သ၀ီပူၤဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤဟးပလဲာ်ဆိဃာ်သးလၢတၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်အခါလံၤလံၤလံအဃိ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအမၤစၢၤကရ့ၣ်နံၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဒီးသၣ်တီၣ်ကလံၤစိးၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤသ၀ီဖိခီန့ၣ်စးထီၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်နၢ်ဟူကျိသီဘျီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲလၢကျဲမုၢ်၀ၢ်ခီတကပၤန့ၣ်လီၤႉခဲအံၤဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိးန့ၣ်ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်ႉပယီၤသုးကလၢၤတဖျၢၣ်န့ၣ်အိၣ်ဘုးတာ်ဒီးယၤဒိၣ်သ၀ီလီၤမီၤနီၤႉသုးကလၢၤ၀ဲအံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ပညိၣ်၀ဲလၢကလဲၤခး၀ဲန့ၣ်ဖးယံၤလံႉကဘီယူၤဟဲခးလီၤစၢၤကဒါတၢ်အဃိၦၤဘၣ်ဂုာ်က့ၤလီၢ်ခံႉခဲအံၤပယီၤသုးမၤအါထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်လၢသုးကလၢၤ၀ဲန့ၣ်ဒီဒူၣ်ညါဒီးမ့မ့ၢ်လၢသ၀ီပူၤခီန့ၣ်ၦၤက့ၤအိၣ်တဘူၣ်နီတဂၤဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ဒီးယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်အဆၢကညီကီၢ်စဲၣ် သၣ်တီၣ်ကလံၤစိးဟီၣ်က၀ီၤတကပၤန့ၣ် စးထီၣ်လၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤ အိၣ်၀ဲအဘျီ(၇၀)ဘျဲၣ်လံအသိးပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါယူၤလံ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ စံာ်ပျီလၢအိၣ်ထံၤလိၤ–နဘူကျဲမုၢ်ခိၣ်တိၤကပၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဖဲၦၤတ့ထီၣ်တိၤအခါ ခီဖျိၦၤလူလီၤဟီၣ်ခိၣ်ကမူၣ်ႇဂာ်လၢၢ်ကမူၣ်ႇလၢၢ်ဖိပြံသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢစံာ်ပျီပူၤအဃိ တၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤအံၤ စံာ်ကစၢ်တဖၣ်တကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘုန့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤဒ်ကီၢ်ဆၢဟီၣ်က၀ီၤဒီးကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်၀ဲၤကျိၤ(နတလ)အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအသိးန့ၣ် တၢ်တ့ထီၣ်၀ဲတိၤအဘိ(၂၀)ဘျဲၣ်ညါဒီးဖဲတၢ်တ့ထီၣ်တိၤအခါတၢ်လူလီၤပာ်လီၤ၀ဲလၢၢ်ႇဟီၣ်ခိၣ်ႇဂာ်လၢၢ်ကမူၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢစံာ်ပျီပူၤန့ၣ်လီၤႉတၢ်တ့တိၤ၀ံၤလံဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိၦၤတက့ၤမၤဆှဲ၀ဲဘၣ်အဃိတၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤအံၤ ဟီၣ်ခိၣ်ႇလၢၢ်ႇဂာ်လၢၢ်ကမူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဃါဃုာ်အသးလၢစံာ်ပျီပူၤန့ၣ်လီၤႉ စံာ်ပျီကစၢ်လၢအိၣ်ဘူးဒီးတိၤအံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ဖဲၦၤတ့ထီၣ်တိၤအခါန့ၣ်ၦၤဟးလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤက့ၤလၢယစံာ်ပျီအံၤကန့ၢ်တနံၣ်ခံခံဃၣ်ဃၣ်လံႉလၢၦၤကဟးထီၣ်ဟးလီၤအဂီၢ်ပာ်ကဲ၀ဲယစံာ်ပျီအံၤလၢကျဲတစိၢ်တလီၢ်မီၤနီၤႉ စံာ်ပျီဟးဂီၤႉ စံာ်ပျီပူၤန့ၣ်အိၣ်ထဲလၢၢ်ႇဂာ်လၢၢ်ကမူၣ်အဃိပထဲၢ်တသ့နီတစဲးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိၦၤတ့ထီၣ်တိၤအဃိလၢၦၤကလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဟးဆှဲးက့ၤကျဲအဂီၢ် ၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤက့ၤလၢ စံာ်ပျီလၢအိၣ်တိၤကပၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိစံာ်ပျီဟီၣ်ခိၣ်ကစၢ်တဖၣ်တုၤလၢခဲအံၤ တဒိးန့ၢ်ဘၣ်စ့အီၣ်လီးဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံာ်ကစၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စံာ်လီၢ်ကစၢ်လၢအတဒိးန့ၢ်ဘၣ်စ့အီၣ်လီးအၦ့ၤဒံးဘၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်ယစံာ်ခီန့ၣ်ဖဲၦၤတ့ထီၣ်တိၤအခါန့ၣ် ထးကုာ်ထးကျီအိၣ်တ့ၢ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါမီၤနီၤႉတုၤလၢခဲအံၤစ့အီၣ်လီးခီဒၢးပတန့ၢ်ဘၣ်ဒံးဘၣ်ႉစံာ်ပျီဒၢးဟးဂီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်တ့ထီၣ်တိၤအံၤလၢၦၤကမျၢၢ်အဂီၢ်ဒုဂ့ၤမီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တ့၀ံၤဘျီဟးပာ်လီၤကြီ၀ဲဒ်အံၤဒုတဂ့ၤဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကျဲဒီးတိၤလၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်အီၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲတိၤအကံၢ်အစီႇ အထီအဒိၣ်အလဲၢ်အသိးတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (နတလ)လၢအဟဲက့ၤနုာ်လီၤမၤ(CDM)တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ကၠံၣ်ပလံသ၀ီနုာ်လီၤန့ၣ်တၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲတိၤတဘိဒီး တၢ်တ့ထီၣ်တိၤအံၤ န့ၢ်တနံၣ်ဘျဲၣ်၀ံၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉခီဖျိတိၤအံၤဟးဂီၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤတၢ်ကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဟီၣ်ခိၣ်စံာ်လီၢ်စ့ၢ်ကီးဆှူ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကီးတရံး–နိၣ်တကီကျဲ၀ံၤလီၢ်ခံ တၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤအံၤ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ကစိာ်ဆှၢၦ့ၤဆါတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ၦၤမၤဆါတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ဖိတဖၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၃ သီအခါ ခီဖျိပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကွံာ်တီၤကၠၤအ့သ၀ီကျဲအံၤအဃိ ဖဲတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ဒီးတၢ်သူတၢ်သၣ်လၢအဂၤဟးထီၣ်အဆၢကတီၢ်အံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢ ကစိာ်ဆှၢၦ့ၤဆါ၀ဲတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် နါသ့လၢအၦ့ၤဆါတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ကျဲဒုဟးထီၣ်က့ၤလီၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လီၤႉတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့စ့ၢ်ကီးအါ၀ဲႉခဲအံၤလၢ(ကၤမရဲၣ်)ကျဲတကပၤန့ၣ် ပဘၣ်လဲၤခီဒီးထိလီၤမီၤနီၤႉလၢန့ၣ်တကပၤန့ၣ်ထိလဲဒိၣ်အဃိနဒွးတကဲးဘၣ်ႉလၢတီၤကၠၤအ့တိၤဖီခိၣ်န့ၣ်ၦၤစိာ်ဆှၢတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အိၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉတဘျီတခီၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးပျဲစိာ်၀ဲဒီးအဆၢကတီၢ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကျဲလၢတီၤကၠၤအ့တိၤကပၤအံၤ၀ံၤလီၢ်ခံလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတကပၤဒီးၦၤဟဲၦ့ၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟ့ၣ်လီၤစှၤ၀ဲတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အၦ့ၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် တူၢ်ရ့ၣ်ကျီးကစၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢညါခါန့ၣ်ၦၤဟဲၦ့ၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်န့ၢ်ကိးဆၢကတီၢ်ဒဲးလီၤႉနဆါမးတလၢထီၣ်ဘၣ်ႉခဲအံၤၦၤဟဲၦ့ၤဒုအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲကျဲန့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ၦ့ၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်န့ၣ်မၤစှၤလီၤ၀ဲအၦ့ၤမီၤနီၤႉဒ်နကိးအၦ့ၤအသိးန့ၣ်တန့ၢ်ဘၣ်ႉမ့၀ံၤဖဲတီၤကၠၤအ့တိၤအိၣ်ဒံးအခါန့ၣ်နလဲၤခီထံဒီးချံႇထိသ့ဒံးႉခဲအံၤနလဲၤခီတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉနလဲၤသ့ထဲလၢ(ကၤမရဲၣ်)တတီၤလီၤႉကျဲနါက့တဂ့ၤဘၣ်ႉနလဲၤသ့ဖဲတၢ်တတီၤန့ၣ်လီၤအဃိသိလ့ၣ်ႇဆဲးကဲးအါမးလီၤႉအဃိနလဲၤတတုၤဖျဲၣ်ဖျဲၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သူတၢ်သၣ်လၢအဟးထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်အၦ့ၤဂ့ၤဒၣ်ထဲတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်တမံၤဧိၤလီၤဒီး မ့မ့ၢ်လၢနဲးသၣ်ႇ မ့ကိၣ်သၣ်ဒီးပနီကျဲသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အဆံးကတၢၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်(၂၀၀၀)ကၠးႇအဒိၣ်ကတၢၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ (၆၀၀၀)ကၠးညါဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢမ့ကိၣ်သၣ်ခီန့ၣ်အဖျၢၣ်(၁၀၀)န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၅၀၀၀)ႇနဲးသၣ်တဖျၢၣ်ခီန့ၣ် အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၀၀၀)ကၠးဆူဖီလာ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကျဲတဖၣ်အံၤ၀ံၤလီၢ်ခံဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတကပၤဒီး ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်လဲၤၦ့ၤ၀ဲလၢ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်မ့ဟဲက့ၤတုၤလၢသ၀ီပူၤန့ၣ်အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လၢကၠဲးဒိ–နိၣ်တကီကျဲန့ၣ် တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤတုၤလၢခဲအံၤတစုအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကၠဲးဒိ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယူၤလံ ၁၀ သီ အနံၤန့ၣ် လၢကၠဲးဒိ–နိၣ်တကီကျဲ ၁၉ မဲၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢ ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲနုာ်လီၤ လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤဒီး(KNLA)တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤဒီး ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တုၤလၢခဲအံၤအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဘူးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ဖဲမဟါန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢတပိၢ်ဖိထၣ်ႇတပိၢ်ဖိခံတကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉ ၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟးပိာ်ကျဲဒီတနၤတအီၣ်ဘၣ်မ့ၤဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟးမးတကဲလၢၤဘၣ်ႉ ဖဲတဂီၤအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံးလၢ(ရာသုံးတ)တကပၤန့ၣ်ဒံးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါယူၤလံ ၁၁ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိကၠိလၢအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအခိၣ်အဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ် ဘၣ်ကးပံးကွံာ်၀ဲကၠိအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိသရၣ်မုၣ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးဟဲက့ၤဖဲပကၠိကပၤအံၤလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤမံဒံးဖဲန့ၣ်တသီခံသီဒံးႉပသိၣ်လိတၢ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ ပပံးကွံာ်ကၠိမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးခီန့ၣ်တသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ပယီၤသုးတကပၤခီသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တနံၣ်အံၤသဘျုၣ်အၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ် ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်အဃိ ၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအသူၣ်သဘျုၣ်ကျီးတဖၣ်အံၤ ဆှူ၀ဲဒၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သဘျုၣ်ကျီးကစၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤသဘျုၣ်သံသိအၦ့ၤဂ့ၤန့ၢ်ဒံးမဟိတနံၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့အါလၢၦ့ၤအါလၢဟီၣ်ခိၣ်စီတကပၤဒီးဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ်အဃိတလဲၤစိာ်ဆါဘၣ်လၢၦၤၦ့ၤသဘျုၣ်ဖိအအိၣ်ဘၣ်အဖီခိၣ် သဘျုၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤဆှူ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သဘျုၣ်ကျီးကစၢ်လၢအိၣ်ဘူးကီးတရံး၀့ၢ်ဃၢၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ်အဃိနဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်တမုာ်ဘၣ်ႉတဘျီတခီၣ်ၦၤပံးကျဲႇနဟးထီၣ်က့ၤလီၤတန့ၢ်ဘၣ်ႉနအဲၣ်ဒိးလဲၤအခါန့ၣ်နလဲၤတန့ၢ်ဘၣ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ်အဃိနတဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဘၣ်တၢ်မူၤမူၤနီၢ်နီၢ်လၢၤဘၣ်ႉအဃိတၢ်ဖိတၢ်လံၤနါက့ဆှူအါမးႉဘၣ်ဆၢကတီၢ်လၢဘၣ်ဒဲးလံဘၣ်ဆၣ်ပတဒဲးဘၣ်ဘၣ်ႉတၢ်ကိၢ်ခါနါက့ဘၣ်လၢနကဘၣ်လူတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိအထံအနိဘၣ်ဆၣ်နတလူဘၣ်ထံဘၣ်ႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ညီနုၢ်န့ၣ်မ့သူၣ်သဘျုၣ်အထူၣ်တကထိတပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤမ့အိၣ်(၃၀၀၀–၄၀၀၀)ကၠးန့ၣ် တနွံန့ၣ်နကန့ၢ်ဘၣ်စ့အစှၤကတၢၢ်(၃)ကလီၢ်ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သဘျုၣ်ကျီးကစၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “နမ့သူၣ်သဘျုၣ်အထူၣ်တကထိန့ၣ်နကန့ၢ်ဘၣ်အါမီၤနီၤႉနကွၢ်ထွဲသဘျုၣ်ထူၣ်မ့ဂ့ၤန့ၣ်တနွံန့ၣ်နမ့ထုးကွံာ်နငါတၢ်အဘူးအလဲမ့၀ံၤန့ၣ်အစှၤကတၢၢ်ကအိၣ်တ့ၢ်ဒံးလၢနဂီၢ်(၃)ကလီၢ်ႇ(၄)ကလီၢ်ဒံးႉသဘျုၣ်အၦ့ၤမ့အိၣ်သၢမၢလွံၢ်မၢန့ၣ်မီၤနီၤႉ အၦ့ၤမ့တဂ့ၤဘၣ်ဒုအိၣ်ဒၣ်ဘၣ်ထုးထီၣ်က့ၤလၢကစၢ်ထၢၣ်ပူၤလီၤႉသဘျုၣ်အၦ့ၤမ့အိၣ်ထဲ(၂)မၢန့ၣ်ဘၣ်ထုးထီၣ်လၢကစၢ်ထၢၣ်ပူၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သဘျုၣ်လၢအဟးထီၣ်လၢကီးတရံးဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အဘ့ၣ်တီၣ်၀ဲဒီးတၢ်လဲၤစိာ်ဆါအီၤလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤၦၤၦ့ၤသဘျုၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉအပူၤကွံာ်မဟိသဘျုၣ်တပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၅၀၀၀)ကၠးလီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤတပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၅၀၀၀)ကၠးညါန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢသဘျုၣ်အံၤဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢအထူၣ်အဖီခိၣ်တၢ်ဒဲးအီၤအသီတဆံတဘျီႇတဆံယဲၢ်သီတဘျီအသိး ဒ်သိးသဘျုၣ်ထူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသုတဟးဂီၤတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ထဲကတဲၤကတီၤအီၤထီဘိလီၤတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ မ့မ့ၢ်လၢတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ဘၣ်လူန့ၢ်အထံတနွံတဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် သဘျုၣ်ကျီးကစၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးဟီၣ်က၀ီၤ ယွၤသ့ၣ်ကိႇနါစွ့ၤမိၤႇတီၤကၠၤအ့သ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ သူၣ်၀ဲသဘျုၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူတၢ်ဖံးတၢ်မၤတခါအသိးစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးလၢအအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဖဲဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ဟးထီၣ်ဃိၣ်လိာ်တိၤအံၤတဖၣ်စှၤလါအတီၢ်ပူၤအံၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးကမျၢၢ်လၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢနကလဲၤထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအသဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤဒီးလါယူၤလံအတီၢ်ပူၤတၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်ဘံလ့တိၤႇတလၢၤ–ကညီကီၢ်စဲၣ်ဘၢၣ်စၢၤ ဒိၤသမံၣ်တိၤဒီး ၀ါဘိတီ–ဘယ့ၣ်ညံၣ်နီၣ်လ့ဘၢၣ်စၢၤ တိၤအံၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ပယီၤသုးလၢအအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဖဲဃိၣ်လိာ်တိၤအံၤသ့ၣ် တဖၣ် သမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်ပယီၤသုးတဖၣ်အံၤသမံသမိး၀ဲသိလ့ၣ်ယီၢ်ႇသိလ့ၣ်ႇသိလ့ၣ်တီၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဖးဒိၣ်တကးဒံးဘၣ် သမံသမိး၀ဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးသမံသမိးမၤပျံၤမၤဖုး ကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤတဖၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိလၢအလဲၤဆါတၢ်သူတၢ်သၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀ံၢ်အံၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “လၢဖၣ်အၣ်ဃိၣ်လိာ်တိၤန့ၣ်ပယီၤသုးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉယဲဒၣ်န့ၣ်ယလဲၤဆါတၢ်သူတၢ်သၣ်လၢဖၣ်အၣ်ႇယဘၣ်လဲၤခီတဲာ်တြဲၤတဘ့ၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးတၢ်ၦၤကမျၢၢ်မးတသ့ၣ်ညါ၀ဲလၢၤဘၣ်ႉမ့သမံသမိးလၢၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိဒုတမံၤမီၤနီၤႉနလီတဲစိမ့ပၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိး၀ဲႉအ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးတၢ်အဃိနမ့တဟဲစိာ်လီတဲဘၣ်ခီဒၢးအ၀ဲသ့ၣ်(ယ့း)နၤဒီယုၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢမၠၣ်၀တံၣ်ႇကီးတရံးႇကြုၢ်တုကျဲတကပၤန့ၣ် ပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇ ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကရၢ(PC)ႇသုးမီၤစိရိၤအဂၢၤကီၢ်သုးကရူၢ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤတဖၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးကျိာ်တၢ်ကီတၢ်ခဲမ့အိၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးဖီၣ်မၢၦၤဟဲရ့ထီၣ်က့ၤဒီးစ့စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံးကလံၤထံးသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢကြုၢ်တုႇကီးတရံးကျဲမုၢ်ခိၣ်တကပၤန့ၣ်ၦၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤလီၤမီၤနီၤႉ လၢအခးညါခးလီၤႇမ့တခးဘၣ်ဒၢးအိၣ်ခိးထၢအီၣ်စ့လၢကျဲပူၤႉသမံသမိးတၢ်ႉမ့မ့ၢ်ၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိန့ၣ်သမံသမိး၀ဲအါတစဲးႉ ၦၤကညီဖိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အတဲပယီၤတဘၣ်အါအါဘၣ်ႇအဃိအ၀ဲသ့ၣ်မ့လဲၤထီၣ်ၦ့ၤတၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးကိးတီၢ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢကျဲႉမၢၦၤလဲၤရ့ထီၣ်ဒီးစ့မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်သံကွၢ်၀ဲမ့ၢ်သုသ့ၣ်ညါစုသၢဘိစ့ၢ်ဧါႇလၢသ၀ီပူၤန့ၣ်စုသၢဘိအိၣ်ဧါႇအ၀ဲသ့ၣ်မၢသုဟဲၦ့ၤတၢ်ခီဧါသံကွၢ်၀ဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဒီးဘၣ်ဆၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢခံခီခံကပၤတၢ်အိၣ်သးဖီခိၣ်ၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤအဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ(၇)သီဒီး(၈)သီအနံၤန့ၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် သၣ်တီၣ်၀့ၢ်ပူၤ ပယီၤသုးခးသံ၀ဲ(၁၃)မဲၤ သးစၢ်ပိာ်ခွါ(၂)ဂၤဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်အဟံၣ်(၄)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယူၤလံ ၇ သီအခါ လၢသၣ်တီၣ်၀့ၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဒီး ပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ပယီၤသုးလိာ်ကွီၢ်၀ဲ(ဒေးမူလော)က၀ီၤဒ့ပူၤ ၦၤပိာ်ခွါ(၃၀)နံၣ်တဂၤအံၤလၢ အတၢ်ဘၣ်ထွဲအိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဃိနုာ်လီၤခးသံ၀ဲလၢအဟံၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲလါယူၤလံ ၈ သီ အနံၤစ့ၢ်ကီး သးစၢ်ပိာ်ခွါ(၂၅)နံၣ်တဂၤအံၤအိၣ်ပၠါစခါသ၀ီဟဲက့ၤဆူသၣ်တီၣ်၀့ၢ်ပူၤ ဖဲအဟဲက့ၤလၢကျဲအခါ ပယီၤသုးခးသံကဒီး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤခံဂၤလၢပယီၤသုးခးသံ၀ဲန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ၦၤသၣ်တီၣ်၀့ၢ်ဖိမီၤနီၤႇအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ကဲ၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်ယိယိဖိလီၤႉအတမ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢနီတမံၤဘၣ်ႉတၢတဂၤန့ၣ်ၦၤဟဲက့ၤစိာ်အီၤလၢသ၀ီပူၤၦၤကုၢ်ထီၣ်အီၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်လၢအ၀ဲတဂၤခီန့ၣ်ၦၤလဲၤဟံအစိၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်အ၀ဲခီန့ၣ်ၦၤခးသံအီၤလၢကျဲပူၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤပိာ်မုၣ်လၢအသ့ၣ်ညါလိာ်သးဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဖဲလါယူၤလံ ၇ သီအခါန့ၣ် ပယီၤသုးလိာ်ကွီၢ်၀ဲဟံၣ်(၄)ဖျၢၣ်အံၤ မ့ၢ်၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟံၣ်အဃိ ဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကွံာ်၀ဲဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအထံၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးဒီးအမဲာ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးထံၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒူၣ်ကပၤန့ၣ်အိၣ်ဒီးကျိၣ်ဂီၤအဃိတဲ၀ဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ခိၣ်နၢ်အဟံၣ်ဘျီ ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲမီၤနီၤႉဟံၣ်တဖၣ်န့ၣ်အကဲ၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤလၢသၣ််တီၣ်၀့ၢ်ပူၤခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲဒီးကမျၢၢ်လၢအအိၣ်တ့ၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤအံၤတဖၣ်ဒီးၦၤလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ...

လါယူၤလံ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤလံထီၣ်တုၤလၢခဲအံၤတစုခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤဒံးကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် က့ၤလၢဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တလါအံၤလါယူၤလံထီၣ် ၁ သီ တုၤလၢ ၅ သီအနံၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးပာ်ဖှိၣ် ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲ(၉)ဘျီ၀ံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ယ့ၤတွ့ကိႇညီၤကိႇသပၠ့ၤကိႇယၤမၠိအီၤႇအိၣ်စှ့ၣ်ကိသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါယူၤလံ ၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အဂၤ(၄၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါဒီး တုၤလၢခဲအံၤတစုခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤဒံးကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤက့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီသ၀ီပူၤတဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်ခွါတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤ(ယၤမၠိအီၤ)တဖၣ်န့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢ(ယ့ၤတွ့ကိ)ႇ(အိၣ်စှ့ၣ်ကိ)သ၀ီတကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉခဲအံၤဖဲန့ၣ်နါက့ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်စံၣ်ထီၣ်ကဒီးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤလီၤႉပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်ထဲတၢ်လီၢ်တတီၤဃီဘၣ်ႉ ပယီၤသုးကျိၤမ့ဟဲလီၤလံန့ၣ်ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ကကဲထီၣ်သးဒ်သိးဒီး(ညီၤပ့ၤသၤ)သ၀ီန့ၣ်အဃိ ၦၤဟးစံၣ်ပလဲာ်သးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်တန့ၢ်အနီၣ်ဂံၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒံးဘၣ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤန့ၢ်၀ဲထဲ ၦၤနီၣ်ဂံၢ်အဂၤ(၂၀၀၀)ဘျဲၣ်ဒံးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ကညီဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိအၦၤမၤတၢ်ဖိလၢ လၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပဟးထၢၦၤနီၣ်ဂံၢ်စရီန့ၢ်ထဲ(၂)ကထိဘျဲၣ်လီၤႉၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤပမၤစၢၤန့ၢ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လိၣ်ဘၣ်လၢအဂၤဒုအိၣ်ဒံးမီၤနီၤႉခဲအံၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်လၢတၢ်စူၤခါႇပစိၤအ့ၣ်တၢ်ဃၢ်ဖျးအဃိၦၤဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်တိးကွ့တၢ်ဆါမီၤနီၤႉအဃိကသံၣ်ကသီစ့ၢ်ကီးလိၣ်၀ဲဒၣ်ႇဟုသးဒီးပ့ၢ်ပီၤစ့ၢ်ကီးလိၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ် လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဖျၢၣ်(၁၀၀)ဘျဲၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၁၃)ဖျၢၣ်...