လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲတနံၤအံၤလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီ ဂီၤခီ ၁၀း၃၀ အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သိလ့ၣ်(၆)ခိၣ်လၢအတီၣ်ပယီၤသုးအိၣ်လၢ(စၤသပၠ့ၤ)သ၀ီကက့ၤထီၣ်ဆူဖၣ်အၣ်အံၤန့ၣ် ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤလၢကျဲဒီးခးနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိလၢကျဲဒီတဘိအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲတနီၤဒီးဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲတနီၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲ“အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤထီၣ်ကျဲဒီတဘိန့ၣ်ဟးခးနါစိၤတၢ်လၢအံၤလၢန့ၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိခး၀ဲလဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉပနၢ်ဟူသီသီခါန့ၣ်ပဆိမိၣ်လၢၦၤခးပိၢ်ထီၣ်မ့ၣ်အူလၢဘူၣ်(ကထ့ၣ်)အပူၤလီၤမီၤနီၤႉမ့၀ံၤမးဘူးထီၣ်ဘူးထီၣ်ဘျီဒုၦၤအိၣ်လၢ(ဘူၣ်ကထ့ၣ်)ပူၤတဖၣ်နါက့ပျံၤတၢ်စံၣ်ခဲလၢာ်ႉမ့၀ံၤဟံၣ်နါက့ဟးဂီၤႉပနၢ်ဟူလၢၦၤကညီနါက့ဘၣ်ဒိအိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိပယီၤသုးခးနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိတဖၣ်အဃိ(မူၤက၀ၤ)သ၀ီဖိ ၦၤမုၢ်ၦၢ်ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁)ဂၤဒီးသ၀ီလၢအဂၤဖိသၣ်ဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီး(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိပယီၤသုးခးနါစိၤတၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအိၣ်ကျဲကပၤတနီၤန့ၣ်ဘၣ်စံၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖၣ်အၣ်–စၤသပၠ့ၤကျဲအံၤမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးကျဲတဘိလၢသုးမီၤစိရိၤလုၢ်ဘၢဒိၣ်စိ၀ဲအသိး ဟီၣ်က၀ီၤအံၤအပူၤကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး(KNU/KNLA-PC)ကရူၢ်ဟူးဂဲၤ၀ဲအိၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ် တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်နီၣ်ဂံၢ်(၁)တိၤကပၤ မိကိၢ်တၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်ကျဲကပၤန့ၣ် တၢ်လဲၤကွံာ်လီၤမ့ၣ်ပိၣ်လၢမ့ကျးစဲၢ်ဒီး(စတိ)စဲၢ်ပူၤအဃိ ကျးၦၤမၤတၢ်ဖိတဂၤဘၣ်ဒိ၀ဲနးနးကလဲာ်ဒီး ဖဲတၢ်လဲၤဆှၢအီၤဆူမၠၣ်၀တံၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်အခါသံကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
“ဖဲ ၇ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အခါန့ၣ် ၦၤလဲၤကွံာ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကျးစဲၢ်ပူၤအဃိပနၢ်ဟူလၢတၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်သီၣ်မီၤနီၤႉ ကဲထီၣ်လၢၦၤတဂၤန့ၣ်အကျးပူၤန့ၣ်ယသ့ၣ်ညါခဲအံၤလီၤႉကျးၦၤတၢ်မၤတၢ်ဖိလၢအသံတဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်အဘူးအတံၢ်လီၤမီၤနီၤႉအမံၤလၢမီၤသံၤဟၣ်အသးအိၣ် (၁၈) နံၣ်ႉတၢ်ကဲထီၣ်သးအခါန့ၣ်ကျးကစၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်တအိၣ်လၢကျးပူၤဘၣ်ႉဘၣ်၀ဲဒၣ်လၢကျးၦၤမၤတၢ်ဖိပနၢ်ဟူလၢအလဲၤသံလၢတၢ်ဟံၣ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤလၢအိၣ်ဘူးဒီး(မိကိၣ်)တၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်ကပၤအံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
မ့ၤကျးစဲၢ်ဒီး(စတိ)ကျးစဲၢ်အကစၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်(အူစိနီၤ)ဒီး ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၀)တၢ်ဃုထၢအခါန့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးၦၤတဂၤလၢအနုာ်လီၤဒိးဃုထၢတ့ၢ်အသးဒ်ကညီဒီကလုာ်ဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်ပၣ်တံၣ်(KNDP) ကညီကီၢ်စဲၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စးတဂၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်မဟိတနံၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်လဲၤကွံာ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢမ့ၤကျးစဲၢ်ဒီး(စတိ)စဲၢ်အံၤအပူၤကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးဒီး တၢ်တဘျီန့ၣ်ၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤစးထီၣ်ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ်ထီၣ်(၁)သီန့ၣ် ဟုသးဒီးသိအီၣ်အၦ့ၤက့ၤလီၤကဒါဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်၀ဲတဖၣ်အံၤအၦ့ၤတလီၤ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤဆါပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤန့ၢ်(၂)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံစ့ဒီၣ်လၣ်ႇထူၦ့ၤတဖၣ်ထီၣ်၀ဲတပယူာ်ဃီဒီး မ့မ့ၢ်ကီၢ်ပယီၤစ့တခီအၦ့ၤလီၤ၀ဲဒီးဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်ဟုသးႇသိအီၣ်အၦ့ၤလီၤ၀ဲတဆံးတက့ၢ်ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်၀ဲတဖၣ်လၢအမ့ၢ်လးဖးႇတၢ်နုၢ်ထံသကၤ(နိၣ်စံၤဘူ)ႇသနးခါႇလီတဲစိအ(SIM Card)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအၦ့ၤတလီၤ၀ဲဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဆါပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“မ့မ့ၢ်ဟုသးဒီးသိအီၣ်ခီန့ၣ်အၦ့ၤလီၤႉလၢအဂၤန့ၣ်အၦ့ၤတလီၤနီတမံၤဘၣ်ႉယလဲၤၦ့ၤဆီဒံၣ်တကးန့ၣ် (၆၂၀၀) ကၠးႉတၢ်ၦ့ၤထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤႉလၢညါန့ၣ်ဆီဒံၣ်တကးန့ၣ်အၦ့ၤအိၣ် (၃၀၀၀) ကၠးခဲအံၤ (၆၀၀၀) ဘျဲၣ်လံႉသုးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဟးထီၣ်ဖဲကီၢ်ပယီၤအပူၤတဖၣ်န့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉအၦ့ၤလီၤထဲယိၤကီၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလီၤႉမ့မ့ၢ်ဟုသးဒီးသိအီၣ်အၦ့ၤခီန့ၣ်ၦၤကွၢ်လၢစ့ယိၤအၦ့ၤထီၣ်လီၤဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉလးဖးႇ(နိၣ်စံၤဘူ)လၢသုးထုးထီၣ်၀ဲအံၤအၦ့ၤတလီၤဘၣ်ႉအၦ့ၤမ့ထီၣ်ဘျီန့ၣ်အၦ့ၤတလီၤလၢၤဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်၀ဲတဖၣ်အံၤတမ့ၢ်အၦ့ၤထီၣ်၀ဲထဲလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤဘၣ်ဒီးကီၢ်ခီလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ၦ့ၤထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
“လၢပအိၣ်အံၤသိအီၣ်ဒီးဟုသးအၦ့ၤခီန့ၣ်စ့ယိၤအၦ့ၤမ့လီၤန့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤလီၤဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉစ့ယိၤၦ့ၤမ့ထီၣ်န့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်လၢ(စွ့ၤပၠံၤနါ)သနးခါႇဂာ်လၢၢ်ကမူၣ်(ဘံလၣ်မၠ့ၣ်)ခီန့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢသုးထုးထီၣ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢတၢ်ဆၢကမူၣ်(အခၠိၤမိၣ်)ႇအံသၣ်ခီန့ၣ်ဟဲလၢယိၤကီၢ်တကပၤအဃိစ့ယိၤအၦ့ၤမ့လီၤန့ၣ်အၦ့ၤလီၤတစဲးမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤဆါပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအိၣ် မီၣ်လမၠဲၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်၀ဲတဖၣ်အံၤအလုၢ်အၦ့ၤထီၣ်အံၤ တမ့ၢ်အကွၢ်ဒီးဂဲၤလိာ်ကွဲ၀ဲစ့ဒီၣ်လၣ်ႇထူအလုၢ်အၦ့ၤအထီၣ်အလီၤဘၣ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်အၦ့ၤထီၣ်၀ဲ ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံဘၣ်ဃးသုးမီၤစိရိၤအပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်တၢ်ဆါအီၤတန့ၢ်အါအါလၢၤဘၣ်ဒီးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၦ့ၤသူ၀ဲသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်လၢၤဘၣ်အိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအိၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤတဖၣ်အါတက့ၢ်န့ၣ်တဆဲးထီၣ်ကၠိလၢၤဘၣ်ဒီးလဲၤထီၣ်ဃုဖံးဃုမၤက့ၤတၢ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဃိသ၀ီပူၤသးစၢ်တ၀ာ်ဘျဲၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်ခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
သုးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤယံၤတနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ႇတၢ်ထၢသုးသီႇတၢ်ဖံးတၢ်မၤကၤထီၣ်ဒီးပယီၤသုးဖီၣ်သမံသမိးလီၢ်က၀ီၤပူၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်ဟဲအါထီၣ်အဃိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်ဆှၢထီၣ်အဒံၣ်အဖိဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးသ၀ီပူၤန့ၣ်သးစၢ်အ၀ာ်ဘျဲၣ်ကဲထီၣ်ခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ သ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲပသ၀ီပူၤအံၤသးစၢ်လၢအထီၣ်(ဖၠၣ်စိမိၤ)ကၠိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တဆဲးထီၣ်ကၠိလၢၤဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤထီၣ်က့ၤလၢယိၤကီၢ်မီၤနီၤႉသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤယံၤ(၂)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤသူဘီၣ်သးစၢ်ပိာ်မုၣ်ပိာ်ခွါတဖၣ်န့ၣ်အမိအပါတဒုးအိၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢသ၀ီပူၤလၢၤဘၣ်ႉပျံၤ၀ဲလၢ(BGF)ကထၢသုးမီၤနီၤႉသ၀ီပူၤနါက့တၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်ဘၣ်ႉကလဲၤထီၣ်မၤတၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤခီဒၢးပယီၤသုးဖီၣ်သမံသမိးတၢ်ဃ့အီၣ်စ့တလီၢ်လီၢ်အဃိသးစၢ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်မၤက့ၤတၢ်လၢယိၤကီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကတီၢ်ခဲအံၤလၢသုးမီၤစိရိၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်ခီဖျိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိဘၣ်လဲၤထီၣ်ဃုဖံးဃုမၤက့ၤတၢ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဒ်ခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အသိးအဂ့ၢ်န့ၣ် သးစၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤလၢအလဲၤထီၣ်မၤတၢ်လၢယိၤကီၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်ခိးကွၢ်၀ဲမ့ၢ်အကဲ(PDF)ဧါႇမ့ၢ်အပာ်ဖျါထီၣ်သးဧါႇတၢ်တဂၤအံၤမ့ၢ်အကလဲၤဖဲလဲၣ်ႇမ့ၢ်အမၤမနုၤလဲၣ်ခိးကွၢ်၀ဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉလၢထံချီဆၢကျးစဲၢ်ပူၤႇတၢ်အီၣ်ကျးစဲၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးတၢ်မဲာ်ချံႇဘၠူၣ်စီထံအိၣ်ခိးကွၢ်ဟုၣ်တၢ်ထီဘိလီၤႉနမ့ကလဲၤဖဲအံၤနါက့ပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဒီယုၢ်လီၤႉနကဟးအီၣ်တၢ်ဒီးနသကိးဒီဒူၣ်နါက့တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉတၢ်အဃိန့ၣ်ယဆိမိၣ်မ့လဲၤထီၣ်မၤတၢ်လၢယိၤကီၢ်မးကဂ့ၤဒိၣ်လီၤအဃိယဆဲးကျိးယသကိးလၢအဟဲမၤတၢ်လၢယိၤကီၢ်တဖၣ်ဒီးယဟဲထီၣ်မၤတၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်သးစၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံလၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအပၣ်ဃုာ်လၢတၢ်ထီဒါသုးမီၤစိရိၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤတဖၣ်အဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤအိၣ်ကဒုသးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီးတကးဒံးဘၣ်ပဒိၣ်ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအနုာ်လီၤမၤ(CDM)တဖၣ်စ့ၢ်ကီးလဲၤအိၣ်ကဒုသးလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢအဟီၣ်က၀ီၤပူၤအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤအိၣ်ကဒုသးလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအခါန့ၣ်နုာ်လီၤမၤစၢၤ၀ဲတၢ်ဘၣ်ဃးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤႇဆူၣ်ချ့ႇကူၣ်သ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဒီးတနီၤန့ၣ်ဘၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲလၢဃိာ်ပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤၦၤဟူးဂဲၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် မုၢ်ထီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီတနီၤအပူၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးတဟ့ၣ်အခွဲးလၢကစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးလၢၤဘၣ်အဃိ ဟုသးလီၤတူာ်၀ဲလၢသ၀ီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဒူသ၀ီလၢအိၣ်မုၢ်ထီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတကပၤန့ၣ် အပူၤကွံာ်ပယီၤသုးတြီဃာ်တၢ်စိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်န့ၣ်ခီဖျိတၢ်ဖီၣ်၀ဲသိလ့ၣ်လၢအတီၣ်ဟုသးတဖၣ်အိၣ်အဃိသိလ့ၣ်တဖၣ်တီၣ်ဟုသးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးဟုသးလီၤတူာ်၀ဲလၢသ၀ီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤလၢပအိၣ်တကပၤန့ၣ်ဟုသးတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉဘၣ်အီၣ်ကွၢ်အီၣ်ကွၢ်က့ၤဒ်အံၤလီၤႉဖဲတၢ်တနံၤန့ၣ်ၦၤတၢၣ်သိလ့ၣ်(လဲကါ)အိၣ်အဃိၦၤတီၣ်ဟုသးတဘူၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်ႉဘၣ်နီၤလီၤအီၣ်က့ၤသးဟံၣ်တဖျၢၣ်ဒီးတဖျၢၣ်လီၤႉလၢညါန့ၣ်တီၣ်ဟုၣ်န့ၢ်ဒံးႉခဲအံၤဖဲၦၤဖီၣ်သိလ့ၣ်(လဲကါ)န့ၣ်ၦၤဟံဃုာ်ဒီးဟုသးခဲလၢာ်လီၤမီၤနီၤႉခဲအံၤၦၤတီၣ်တဘူၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယိၤသုးတဖၣ်အံၤတၢ်ဂ့ၢ်အခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်အိၣ်ခိးဖီၣ်၀ဲသိလ့ၣ်လၢအတီၣ်ဟုသးတဖၣ်အံၤဒီးလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိ(ခမီသွဲၤ)သ၀ီတကးဒံးဘၣ်လၢစွ့ၤဘါခၠီႇတီၤသိလိႇမၠ့ၣ်တၤသ၀ီတဖၣ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီးဟုသးလီၤတူာ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤမၤ၀ဲဒ်သိးၦၤလဲၤမၤဘူၣ်လီၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အဟုသးတန့ၢ်လၢၤ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“လၢပအိၣ်တကပၤအံၤန့ၣ်သဲးသၣ်မ့၀ံၤန့ၣ်ပထၢဖှိၣ်ပာ်ဃာ်၀ဲဒၣ်ဟုသးတဖၣ်မီၤနီၤႉခဲအံၤသဲးသၣ်အကတီၢ်ကစးထီၣ်လီၤႉဒီးတလါန့ၣ်ကနုာ်လီၤလၢတၢ်ဂိၢ်ခါကဘၣ်ကူးဘုလီၤမီၤနီၤႉၦၤတနီၤန့ၣ်ခီဖျိဟုသးတလၢဘၣ်အဃိဘၣ်ၦ့ၤဃာ်၀ဲမီၤနီၤႉတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတမ့ၢ်ထဲလၢ(ခမီသွဲၤ)သ၀ီဘၣ်လၢစွ့ၤဘါခၠီႇတီၤသိလိႇမၠ့ၣ်တၤသ၀ီနါက့ဟုသးတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉခဲအံၤပသ၀ီပူၤန့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲဟုသးလၢကုၤထီၣ်တဖၣ်လီၤႉယဆိမိၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢၦၤကလဲၤမၤဘူၣ်လီၤၦၤထီဒါသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်န့ၣ်ဧါသၢၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်အပူၤဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်၀ဲ(၁၆ႇ၀၀၀)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (FE 5 Tanintharyi)ကရူၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိပယီၤသုးကးတံၢ်ဃာ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီကျဲအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၤတူာ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၀ သီ၊ ၂၀၂၂ နံၣ်၊ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ် ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ ပယီၤသုးဂုာ်ကျဲးစၢးလၢကဆီလီၤအသုးကလၢၤဖဲကွ့ကလ့သ၀ီဒီးကီးသနီၣ်သ၀ီဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၀ သီအခါန့ၣ် KNLA သုးရ့ၣ်(၁၈)သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲကျ့းပယီၤသုးကလၢၤ ဖဲကွ့ကလ့သ၀ီကပၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံပယီၤသုးတဖၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးလၢကဆီလီၤအသုးကလၢၤဖဲကီးသနီၣ်သ၀ီဒီးကွ့ကလ့သ၀ီဘၢၣ်စၢၤတီၤကိတၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(KNLA)တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“ၦၤတဖၣ်အံၤဟဲပာ်ဖှိၣ်သးလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံပူၤန့ၢ် (၁) လါဘျဲၣ်လံႉပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢတလၢထီၣ်ကီးကနီၢ်သ၀ီတချုးတုၤကွ့ကလ့သ၀ီအဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်မၤရှဲလဲအကျ့းသုးကလၢၤမီၤနီၤႉမ့ၢ်ကဆီလီၤအလီၢ်ဧါတဆီလီၤဘၣ်ဧါဒုတသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်ႉပနၢ်ဟူလၢကဆ့ၣ်နီၤအိၣ်၀ဲမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးလၢအဂုာ်ကျဲးစၢးလၢကဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ဖဲကီးကနီၣ်ဒီးကွ့ကလ့သ၀ီဘၢၣ်စၢၤအံၤတဖၣ် ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကွ့ကလ့သ၀ီပူၤအဃိဟံၣ်ဃီဟးဂီၤ၀ဲအဖျၢၣ်(၄၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ်လီၤႉဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၀ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး (KNLA)သုး ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကျ့းပယီၤသုးကလၢၤအခါန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲအဂၤ(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီး မၤန့ၢ်၀ဲကျိချံၦာ်သၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်လၢကီးတရံးကလံၤစိးတီနီၢ်ကစၢၢ်ကျဲလီၢ်လံၤတကပၤဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢ ကဘီယူၤကဟဲခးလီၤတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်ထီၣ် ၁ သီန့ၣ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်ဒီး ပယီၤသုးကျိၤဟးဆှၣ်တၢ်လၢဒူသ၀ီပူၤအဃိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးဘၣ်ယိၣ်လၢကဘီယူၤကဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“ဖဲကလံၤစိးသ၀ီတကပၤအံၤန့ၣ် (BGF)ႇပယီၤသုးႇ (KNU)ႇ(PC)ကရူၢ်ကရၢအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါမီၤနီၤႉမ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးကဖ့ၣ်စၢထီၣ်ဆံးယံၤလဲၣ်ႇကခးလိာ်သးအခါဖဲလဲၣ်ဒုတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉလၢထံဖိစၤသ၀ီႇနီၤကဲႇနီၤတပွဲဒီးတီၢ်နီၢ်ကစၢၢ်ကျဲလီၢ်လံၤတကပၤန့ၣ်ကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်အဃိသ၀ီဖိတဖၣ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်လၢပျီပူၤန့ၣ်ကဘီယူၤကဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉပခူၣ်ဃာ်တၢ်ပူၤပကအိၣ်ကတီၤဃာ်သးဒုအိၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ကီးတရံးႇနိၣ်တကီႇမၠၣ်၀တံၣ်ဒီး ဂီၤလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤတကပၤန့ၣ် ပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲတပယူာ်ဃီဒီး တုၤလၢလါအီးကထိဘၢၣ် ၇ သီန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇပယီၤသုးကျိၤဟဲဒီး ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကီးတရံးကလံၤစိး(ယီၢ်ကိာ်)သ၀ီဖိတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲ“ခဲအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်၀း၀းတရံးလီၤမီၤနီၤႉဖဲအပူၤစှၤသီအခါန့ၣ်ပနၢ်ဟူလၢကညီကရူၢ်နုာ်လီၤခးပယီၤသုးလၢအိၣ်(အီၣ်ဘိၤတဲ)ကျဲလီၢ်လံၤန့ၣ််မီၤနီၤႉၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်နါက့လဲၤလၢကီးတရံး၀့ၢ်တကပၤန့ၣ်တန့ၢ်ဘၣ်ႉခဲအံၤကဘီယူၤဟဲဆှၣ်ကဒီးတၢ်အဃိမုၢ်နၤခီန့ၣ်မံလၢဟံၣ်တဘူၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
စးထီၣ်ဖဲတၢ်နုာ်လီၤခးကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်တၢ်လီၢ်(၂)တီၤဒီးစ့တၢးဘံၣ်ဘၢလီၢ်တခါကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးကးတံၢ်ကွံာ်ကီးတရံး၀့ၢ်ကျဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်အဃိသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးကီးတရံး၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤႇတၢ်ဆဲးကျိးဒီးၦၤဂ့ၢ်၀ီဆူၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လါအီးကထိဘၢၣ် ၇ သီတုၤ ၁၁ သီ ၅ သီအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ်ထီၣ် ၁၁ သီအနံၤ ပယီၤသုးစုတီၤအဖီလာ် BGF သုးရ့ၣ်(၁၀၁၃) သုးခိၣ်ကၠီၤ၀့တီခိၣ်ရိၣ်မဲနဲၣ်လီၤအၦၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၉)ဖျၢၣ်ဆူဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် လ့ဖိထၣ်သ၀ီကရူၢ် (ပိၤကၢ်)သ၀ီပူၤအဃိ ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်နီၢ်တၢ်ဖိအ့ဒီးစီၤတၤကျိၣ်မဲာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၇ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်တဖၣ်အံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူမုၢ်နုာ်တကပၤအဃိ မ့ၣ်ပိၢ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢချၢၣ်ခိၣ်သ၀ီပူၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်နီၢ်မုၣ်ကၠၢ်(၅၁)နံၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၉ သီအနံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) နုာ်လီၤခး၀ဲဒၣ်ပယီၤသုးလၢအိၣ်(ကူဆံး)သ၀ီပူၤအဃိ...
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်အပူၤ တၢ်ခိးထုးပယီၤသုးသိလ့ၣ်(၉)ခိၣ်ဖဲမၠ့ၣ်၀့ၢ်–ပလီ၀့ၢ်ကျဲကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံ ခီဖျိပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်အပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲတနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီ ဂီၤခီ ၇ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးသိလ့ၣ်(၉)ခိၣ်လၢအိၣ်မၠ့ၣ်၀့ၢ်ကလဲၤထီၣ်ဆူပလီ၀့ၢ်တကပၤအံၤ ခီဖျိပလီတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးတဒူၣ်လၢအမ့ၢ်(King Cobra)ကရူၢ်အိၣ်ခိးထုး၀ဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲ(တပိ)သ၀ီကပၤအဃိ ပယီၤသုးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအါမးဒီးသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲတခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်(ပကဖ)မူဒါခိၣ်တဂၤလၢအမ့ၢ် လူၤမ့ စံး၀ဲ“ပသ့ၣ်ညါဃာ်လၢပယီၤသုးအံၤကဟဲထီၣ်အဃိ ပအိၣ်ခိးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်မီၤနီၤႉပယီၤသုးမ့ဟဲတုၤဖဲလီၢ်က၀ီၤဖဲအံၤန့ၣ်တၢ်ခိးထုးအ၀ဲသ့ၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ထီဘိလီၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲမ့တုၤန့ၣ်ဟးခးနါစိၤတၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ခိးထုးပယီၤသုးဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံခီဖျိပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိဆူကျဲကပိၤကပၤဒီတဘိအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၄)ဂၤဒီးဟံၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအဖျၢၣ်(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လူၤမ့ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးတဖၣ်ဟံးန့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢလၢကမျၢၢ်အသိလ့ၣ်ဒီးဟးနီ၀ဲတုၤလၢ(ပလၣ်)သ၀ီႇ(ကန့ၤတိၤ)သ၀ီ ပံၣ်ကၣ်တိၤခိၣ်ထိးညါအဃိ ဘၣ်မၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်သုးဖိအ(mission)တနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (ပကဖ)ကရူၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“ပယီၤသုုးန့ၣ်အတၢ်ကူၣ်အါမးႉအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တၢ်ဟံးမူဒါတအိၣ်ဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့တုၤလၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ခိၣ်န့ၣ်နီဘူးအသိလ့ၣ်ဒီးကမျၢၢ်အသိလ့ၣ်ႇတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်ကိးမၢ၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်အသိလ့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လူၤမ့ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိပယီၤသုးတဖၣ်ကိးသူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်အသိလ့ၣ်အဃိ ပလီ(ပကဖ)ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်လၢသုတဟးက့ၤလီၤဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်ဒီးပယီၤသုးအသိလ့ၣ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီကဟးယံၤဒီးပယီၤသုးအသိလ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တၢ်ကမၤလၤကပီၤကညီကီၢ်စဲၣ်မုၢ်နံၤၦဲၤထီၣ်(၆၇)၀ီတ၀ီမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂီၢ် လၢဖၣ််အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစးထီၣ်ထၢ၀ဲဒၣ်စ့လၢက၀ီၤဒ့ဒီးဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ထၢစ့ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်က၀ီၤဒ့ပူၤတဖၣ် ဘၣ်ထၢနုာ်လီၤ၀ဲစ့ဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်(၃၀၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ယဟံၣ်ဒုၦၤဟဲထၢ၀ံၤလံႉယထၢနုာ်လီၤ(၃၀၀၀)ကၠး၀ံၤလံမီၤနီၤႉယသကိးတဲ၀ဲ လၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်တကကပၤန့ၣ်ၦၤဟဲဟ့ၣ်လံာ်ကွဲမုာ်မီၤနီၤႉတဲ၀ဲလၢဖဲသးအိၣ်န့ၣ်ထၢနုာ်လီၤန့ၢ်လီၤႉၦၤဟဲဟ့ၣ်လံာ်ဒၢန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ကျဲၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးတၢ်ထၢစ့တၢ်ဂ့ၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ခါလၢဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးလီၤအသိးကျိၣ်စ့လၢတၢ်ထၢ၀ဲန့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်က့ၤသူအီၤလၢကီၢ်စဲၣ်မုၢ်နံၤအဂီၢ်ဒီးတၢ်လီၢ်တနီၤန့ၣ်တၢ်တဟဲထၢ၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ဖိလၢအဘူးဒီးသုးမီၤစိရိၤအံၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကီၢ်စဲၣ်မုၢ်နံၤဘူၣ်မ့အိၣ်န့ၣ်ၦၤထၢစ့ကိးနံၣ်ဒဲးလီၤႉထၢ၀ဲလၢမနုၤအဂီၢ်လဲၣ်န့ၣ်တဲ၀ဲလၢဘၣ်ဟ့ၣ်က၀ီၤဒ့ကိးဘ့ၣ်ဒဲးအပူၤၦၤဂဲၤကလံၣ်ဒိအဘူးအလဲႇ(ဒိ)ဆ့ကၤၦ့ၤဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉညီနုၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးဟ့ၣ်လီၤ၀ဲလံာ်ကွဲမုာ်လၢၦၤဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးလီၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်လၢက၀ီၤဒ့လၢအဂၤဒုတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢအံၤတကပၤဒုလံာ်ကွဲမုာ်တဟဲတုၤဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်တၢ်မၤကညီကီၢ်စဲၣ်မုၢ်နံၤၦဲၤထီၣ်(၆၆)၀ီတ၀ီအခါန့ၣ်ခီဖျိခိ၀ံၣ်တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးအဃိတၢ်တမၤဘၣ်၀ဲဘူၣ်အံၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤလၢကဟဲ(၆၇)၀ီတ၀ီကညီကီၢ်စဲၣ်မုၢ်နံၤအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤကမၤ၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကတီၢ်ခဲအံၤခီဖျိတၢ်ၦ့ၤထီၣ်အဃိကညီကီၢ်စဲၣ်ဃုာ်ဒီးထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်လၢအိၣ်ထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤတဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူတၢ်ဂ့ၢ်ကီအကတီၢ်သုးမီၤစိရိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤတဖၣ်ဟ့ၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီအမံၤမံၤဒီးထၢ၀ဲကျိၣ်စ့လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်ဒ်အံၤကဲထီၣ်၀ဲလၢ်လုၢ်လၢ်တခါလံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသးစၢ်တဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဘၣ်ဃးတၢ်ထၢစ့အံၤဒ်ယမ့ၢ်ကမျၢၢ်တဂၤအသိးန့ၣ်တလီၤဆီလၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉလၢတၢ်မၤဘူၣ်မၤဘါအဂီၢ်ဘၣ်ထၢနုာ်လီၤလံႉမ့ၢ်ကတ့ကျဲအဂီၢ်ဧါဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဒီးလံႉမ့ၢ်သီခါအိၣ်ဖျဲၣ်မုၢ်နံၤဧါဘၣ်ထၢနုာ်လီၤဒီးလံႉၦၤအါဂၤထၢနုာ်လီၤအဃိပမ့တထၢနုာ်လီၤဘၣ်န့ၣ်တဂ့ၤဘၣ်မီၤနီၤႉမ့ထၢ၀ဲဒ်ညီနုၢ်အသိးဒုတဘၣ်နီတမံၤဘၣ်ႉခဲအံၤခီဖျိတၢ်ကီတၢ်ခဲအကတီၢ်အဃိတကြၢးဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်(၁၉၅၆)နံၣ် လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၅ သီအနံၤန့ၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၣ်ကးမၤ၀ဲကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၣ်ကးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်ဒီးဆၢတဲာ်လီၤပာ်ပနီၣ်၀ဲလၢလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၇ သီအနံၤန့ၣ် မ့ၢ်၀ဲကညီကီၢ်စဲၣ်မုၢ်နံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ
ကီၢ်စဲၣ်ကီၣ်ကးအံၤပၢပြး၀ဲကညီကီၢ်စဲၣ်အံၤစးထီၣ်လၢ(၁၉၅၄)နံၣ် လါယူၤ ၁ သီတုၤလၢ(၁၉၆၂)နံၣ် လါမးရှး ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉဖဲ(၁၉၆၂)နံၣ် လါမးရှး ၂ သီအနံၤ ဖဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢကီၣ်ကးထီၣ်ကဒါအခါန့ၣ် တၢ်မၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲကီၢ်စဲၣ်ကီၣ်ကးအံၤဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၤ၀ဲကညီကီၢ်စဲၣ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤကရူၢ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤမူဒါလၢကရူၢ်အံၤအစုပူၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢကဟဲကညီကီၢ်စဲၣ်မုၢ်နံၤၦဲၤထီၣ်(၆၇)၀ီတ၀ီမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ် ကိးနံၣ်ဒဲးဒ်ညီနုၢ်အသိးတၢ်ကမၤအီၤဖဲဖၣ်အၣ်၀့ၢ်က၀ီၤဒ့(၆)သံၤရံၣ်ကွ့အံၤန့ၣ်လီၤႉ
တနံၣ်အံၤကီၢ်စဲၣ်မုၢ်နံၤဘူၣ်အပူၤတၢ်ကပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢလၢၦဲၤၦဲၤအါန့ၢ်အပူၤကွံာ်နံၣ်ဒံးဒီး ကျဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်အလီၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကအိၣ်ခိး၀ဲဃံးဃီၣ်ဒီၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ တၢ်ကကးတံၢ်ဃာ်၀ဲ၀း၀းတရံးအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ