ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဃာ်တၢ်ကလုၢ်လၢမုၢ်နၤခီတဘၣ်ဟးထီၣ် တၢ်ချၢဘၣ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် လၢကီးတရံးက၀ီၤဒ့(၇) တတါအူ တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်န့ၣ် ၦၤအါ၀ဲကိးမုၢ်နၤဒဲးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဃာ်တၢ်ကလုၢ်လၢမုၢ်နၤခီတဘၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢဘၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအဟးထီၣ်ၦ့ၤအီၣ်တၢ်လၢတၢ်ချၢလၢမုၢ်နၤခီတဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးမၤပျံၤမၤဖုးဃ့အီၣ်လီး၀ဲစ့အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့အလီၢ်န့ၣ်ၦၤအါ၀ဲကိးမုၢ်နၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီကူးအခါဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်လၢအထီဒါသုးမီၤစိရိၤအံၤနုာ်လီၤခး၀ဲကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်တၢ်လီၢ်(၂)တီၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်မၤအါထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢမုၢ်နၤခီတဘၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢမုၢ်နၤခီတဘၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢဘၣ်တၢ်အိၣ်သးအံၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲ“အ၀ဲသ့ၣ်ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢမုၢ်နၤခီတဘၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢဘၣ်အံၤန့ၣ်ကမ့ၢ်၀ဲဒၣ်လၢၦၤဂ့ၤဖိအဂီၢ်လီၤႉယဆိမိၣ်တပၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ဘျၣ်ႇၦၤဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဖိတဖၣ်ဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့အလီၢ်အိၣ်ဒ်အံၤအဃိကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအလုၢ်ဒိၣ်ၦ့ၤဒိၣ်လီၤမၢ်၀ဲဒီးတၢ်ဟးဟုၣ်ဆဲးကဲးဟဲအိၣ်ထီၣ်အဃိတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်၀ဲလၢၤလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကီးတရံးလီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢမုၢ်နၤခီတဘၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်လၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်ပျဲ၀ဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အိးထီၣ်အဃိတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအလုၢ်ဒိၣ်ၦ့ၤဒိၣ်ႇဆဲးကဲးတဖၣ်လီၤမၢ်၀ဲလၢမုၢ်နၤခီကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်လီၤႉယကၠီဟံၣ်ကပၤတံတဂၤန့ၣ်အပာ်ဆဲးကဲးလၢအဟံၣ်ပူၤၦၤဟဲဟုၣ်အတၢ်လၢမုၢ်ဆါခီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤလၢတၢ်ကလဲၤဆူက၀ီၤဒ့(၇)တတါအူဒီးယီၢ်ကိာ်ကျဲကပၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒီးတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့အလီၢ်တဖျၢၣ်ဒီးတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်၀ဲအံၤတၢ်အိးထီၣ်ဃာ်၀ဲတချုးလၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒံးဘၣ်အခါလံၤလံၤလံဒီးအခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲ၀ဲညၣ်တၢ်လိာ်ကွဲႇအၣ်ကလိၣ်ႇတၢ်ဒုးတဖှံဆီႇကၤစံၤနိၤဒီးတၢ်ဒိဖဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးဟံးန့ၢ်၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤဒဲးဒီးၦၤဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲအါ၀ဲကိးမုၢ်နၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲစှၤလါအတီၢ်ပူၤအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်မၠၣ်၀တံၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ႇဖၣ်အၣ်ဒီးကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်ဟဲအါထီၣ်အဃိဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအိၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီအပူၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးဒီးသိလ့ၣ်ပၢၤကီၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဃ့အီၣ်စ့ ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဃိကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံလၢဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးတဖၣ်စူးကါ၀ဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အဖီခိၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိးသိလ့ၣ်ပၢၤကီၢ်ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဟ့ၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီအမံၤမံၤဒီးဃ့အီၣ်၀ဲဒၣ်စ့လၢၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အအိၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢညါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ထုးထီၣ်ဃာ်တၢ်ကလုၢ်လၢပိာ်ခွွါခံဂၤဒိးဃုာ်ဆဲးကဲးတန့ၢ်ဘၣ်ႉဖဲလီၢ်ခံအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဖီၣ်တၢ်ဟဲအါထီၣ်ႇဃ့အီၣ်စ့ဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉႉနမ့တကးဘၢ(မးစ်)ဘၣ်နါက့ဖီၣ်၀ဲႉဆဲးကဲးလံာ်လဲၢ်မ့တပၣ်ဒၢးဖီၣ်၀ဲႉဆဲးကဲးခီၣ်မ့လီၤလၢတၢ်ဖီလာ်နါက့ဖီၣ်၀ဲလီၤႉ(လ၀က) နီၢ်ဂံၢ်လၢအိၣ်တၢ်လီၢ်ခံတဘ့ၣ်န့ၣ်မ့တပၣ်ဘၣ်နါက့ဖီၣ်၀ဲလီၤႉလ့ၤတက့ၤဟးထီၣ်လၢကျဲတန့ၢ်ဘၣ်ႉဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်ပူၤအံၤဖးနးလံ” အဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤလၢအသဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤလါအခါၦၤလၢအထီဒါသုးမီၤစိရိၤကရူၢ်အံၤနုာ်လီၤခးတၢ်လၢဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်ပူၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢပိာ်ခွါခံဂၤဒိးဃုာ်ဆဲးကဲးတခိၣ်ဃီတန့ၢ်၀ဲဘၣ်ဒီးစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤထီၣ်သီန့ၣ်ပယီၤသုးဒီးသိလ့ၣ်ပၢၤကီၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးအိၣ်ခိးဖီၣ်၀ဲဒၣ်ဆဲးကဲးလၢကျဲဖးဒ့တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဃ့အီၣ်၀ဲစ့ဟဲအါထီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပိာ်မုၣ်လၢအသဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲလၢ“ယတဖျီၣ်ဆဲးကဲးခိၣ်ဖျီၣ်ဘၣ်အဃိယဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ(သၢကလး)ခံဘျီညါႉဆဲးကဲး(လဲးစ့ၣ်)တပၣ်ဘၣ်အဃိယဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ(တကလီၢ်ယဲၢ်ကလး)ညါမီၤနီၤႉယအိၣ်ဟဲ၀ဲဒၣ်လၢ(သပၠ့ၤခၠီ)ကျဲႇလၢသိလ့ၣ်လီၢ်တြဲၤန့ၣ်ၦၤအိၣ်ခိးဖီၣ်တၢ်ဆူၣ်အဃိယဟဲတရံးဃီၤလၢသုးတၢ်ဆါဟံၣ်ကျဲတကပၤဒီးဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတဲယၤလၢယတဖျီၣ်ခိၣ်ဖျီၣ်ဘၣ်အဃိအ၀ဲဟံကွံာ်ယ(တၢ်အုၣ်သးကး)တဲ၀ဲလၢကအးလီၤယၤလၢပၢၤကီၢ်သိလ့ၣ်အစုပူၤႉဖဲန့ၣ်ယထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ခူသူၣ်အီၤစ့(၅၀၀၀)ကၠးတဘ့ၣ်ဒီးအ၀ဲကွၢ်တၢ်အိၣ်သး၀ံၤဟံ၀ဲလီၤႉ၀ံၤမးလဲၤန့ၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးဒီးသိလ့ၣ်ပၢၤကီၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဃ့အီၣ်စ့ဟဲအါထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤဒီး စးထီၣ်ဖဲဂီၤခီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢကျဲဖးဒ့တၢ်လီၢ်တဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၈ သီ ဂီၤခီ ၆ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA)ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲဃိၣ်လူၢ်(ဖယါတီၤ)ပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤအံၤလံဒီးဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၁၃)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (KNLA)တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၂၈၃)လၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်(ဖယါတီၤ)သုးကလၢၤအံၤန့ၣ် ခီဖျိကဲထီၣ်တၢ်တံာ်တာ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲအဃိ KNLA သုးရ့ၣ်(၁၆) သုးဒ့(၂)အံၤ လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးကလၢၤအံၤယံၤ၀ဲတနၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်ဒီးဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအိၣ်သုးကလၢၤပူၤတဖၣ်သံ(၁၃)ဂၤ အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂(၁)ဂၤဒီးတၢ်မၤန့ၢ်ဃုာ်၀ဲကျိ(၇)ခိၣ်ဃုာ်ဒီး ကျိချံၦာ်သၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် KNLA သုးရ့ၣ်(၁၆) သုးဒ့ အသုးဆှ့ၣ်ခိၣ် စီၤကရံၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ဖဲတဂီၤအံၤ ၆ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲ(ဖယါတီၤ)ပယီၤသုး(ခလရ–၂၈၃) သုးကလၢၤလံမီၤနီၤႉ သုးကလၢၤပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်၀ဲ (၁၃) ဂၤလီၤႉပယီၤသုးသံခဲလၢာ်သံဃုာ်ဒီးသုးရ့ၣ်ခိၣ်မီၤနီၤႉ KNLA သုးရ့ၣ် (၁၆) သုးဒ့ (၂)...

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ယူရပၤကညီၦာ်ဘျးစဲ(European Karen Network)လၢအတုၤအိၣ်ယူရပၤထံကီၢ်တဖၣ်အံၤ ဃ့ထီၣ်၀ဲယူရပၤကီၢ်စၢဖှိၣ်(EU)လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ပာ်လီၤတၢ်ဟံသုးမီၤစိရိၤဂ့ၢ်၀ီလၢအသီအဂ့ၢ်န့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါဃ့ထီၣ်၀ဲဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပဃ့ထီၣ်(ယူရပၤ)ကီၢ်စၢဖှိၣ်လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ပာ်လီၤတၢ်ဟံးန့ၢ်ၦၤစိာ်ဆါစုက၀ဲၤဂ့ၢ်၀ီဒီးသုးမီၤစိရိၤဂ့ၢ်၀ီလၢအသီမီၤနီၤႉသိဒီးမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢထံကီၢ်ပၢ၀ဲတဖၣ်ဃုာ်ဒီးကယဲၢ်မ့ၢ်စဲးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဆီၣ်ထွဲကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်လၢသုးမီၤစိရိၤအဂီၢ်တဖၣ်အံၤတၢ်ကမၤဖျါထီၣ်၀ဲဒီးဟံးန့ၢ်ဂ့ၢ်၀ီမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ယူရပၤကညီၦာ်ဘျးစဲ ကရၢခိၣ် နါကၠံၤအ့ စံး၀ဲလၢလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါကီၢ်ပယီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအဖီခိၣ်အံၤယူရပၤကီၢ်စၢဖှိၣ်အတၢ်က့ၤခီၣ်ဆၢတဖၣ်လဲၤအသးဃၢဒိၣ်မးအဃိသးဟးဂီၤဒိၣ်မးဒီးမ့မ့ၢ်ယူၤက့ၤႇအမဲရံၣ်ကၣ်ဒီးခဲနဒၣ်ထံကီၢ်အတၢ်ဟံဂ့ၢ်၀ီလၢအသီတဖၣ်အံၤဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်မၤ၀ဲတပယူာ်ဃီဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ယူရပၤကီၢ်စၢဖှိၣ်ထံကီၢ်တဖၣ်ခီန့ၣ်စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၂)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ် တပၣ်ဃုာ်၀ဲလၢတၢ်ဟံးဂ့ၢ်၀ီအသီအပူၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(EKN)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအံၤမၤသံမၤ၀ီ၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိႇမၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်ႇဖီၣ်ထၢနုာ်လီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်လၢဃိာ်ပူၤလၢတဖိးသဲစးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမၤ၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဒီးယူရပၤတၢ်ဘျၢသနူပူၤအိၣ်ဃာ်၀ဲလၢကမၤစၢၤတၢ်ကပတုာ်ကွံာ်သုးမီၤစိရိၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးအစ့တၢ်ဟဲနုာ်ႇကပတုာ်ကွံာ်သုးစုက၀ဲၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်သနူပူၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်မၤဖျါထီၣ်တၢ်ဘျၢသနူအမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်အံၤတအိၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (EKN)သဃဲၤကရၢခိၣ် နၣ်ဟဲၤလ့ၤဘူထူ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဒ်သိးထံကီၢ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးကန့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ပ၀ဲကညီကလုာ်ဒီးကီၢ်ပယီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အံၤဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်မူဒီးခွဲးယာ်သဘျ့တဖၣ်လီၤႉအဲၣ်ဒိးဃ့ထီၣ်ယူရပၤကီၢ်စၢဖှိၣ်(EU)မ့တမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ကရၢဖိထံကီၢ်တဖၣ်တသ့ဖဲအသ့ကဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်စုက၀ဲၤႇတၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်လၢသုးမီၤစိရိၤအဂီၢ်တဖၣ်အံၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲသုးမီၤစိရိၤမၤတၢ်ဆီတလဲအတီၢ်ပူၤအခါအ၀ဲသ့ၣ်သူ၀ဲဒၣ်ကဘီယူၤလၢအၦ့ၤဃာ်၀ဲတဖၣ်ႇကျိဖးဒိၣ်လၢလဲၤတၢ်ယံၤတဖၣ်ဒီးပညိၣ်ခးလီၤ၀ဲဆူကညီကီၢ်စဲၣ်ဒူသ၀ီႇကၠိဒီးကသံၣ်ဒၢးတၢ်သူၣ်ထီၣ်အလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်၀ဲဒၣ်(၃၇၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်လံဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢၦၢ်ပူၤကစၢၢ်ကလိကျါန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်လၢအဟံၣ်အဃီတအိၣ်လၢၤဘၣ်အိၣ်၀ဲ(တကကွဲၢ်)ဘျဲၣ်ညါဒီးဘၣ်ဃးၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒီးၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤယူရပၤကီၢ်စၢဖှိၣ်အတၢ်ဟံးဂ့ၢ်၀ီတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ယူရပၤကညီၦာ်ဘျးစဲ(European Karen Network-EKN)ကရူၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ကရၢကရိတခါလၢ တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤအတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးတၢ်ကမၤဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်တၢ်ထံၣ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဃုာ်ဒီးကီၢ်ပယီၤတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါဃာ်၀ဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်(page)အပူၤန့ၣ်လီၤႉ

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲဂီၤလ့ၤ–ဆိၣ်စံမၠဲၣ်ကျဲ ဆိၣ်စံမၠဲၣ်သ၀ီပူၤ အၦၤသုးစကီၤဖိမၠိအီၣ်အံၤ နုာ်လီၤမၤ(CDM)ဟဲအိၣ်ကဒုသးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီး ဒ်သိးအ၀ဲကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်အးလီၤက့ၤအီၤလၢပၠံၤသူၣ်ယ့ၤခွ့ၤ (ပြည်သူ့ရင်ခွင်)ကရူၢ်အစုပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤအဖီလာ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၁၀၄)လၢအအိၣ်မီၣ်လမၠဲၣ် လၢအဟဲနုာ်လီၤအိၣ် ဟံးန့ၢ်အလီၢ်အကျဲလၢတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ဆိၣ်စံမၠဲၣ်သ၀ီအပူၤအံၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၄ သီအနံၤန့ၣ် အၦၤသုးစကီၤဖိမၠိအီၣ်ဟဲက့ၤနုာ်လီၤမၤ(CDM)အိၣ်ကဒုအသးလၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ သုးစကီၤဖိမၠိအီၤစံး၀ဲလၢ“ဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢဂီၤလ့ၤ–အူကြ့ၣ်ထၣ်တၢ်လီၢ်အခါန့ၣ််ယဟဲတုၤ၀ဲဒၣ်လၢ ဂီၤလ့ၤအံၤမီၤနီၤႉဖဲသုးကျိၤဟဲထီၣ်ရၤလီၤသးလၢဆိၣ်စံမၠဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအခါန့ၣ်ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ထီၣ်ခးၦၤဒီး(ဒြိ)ကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤအဃိၦၤသံဒီဒူၣ်ညါႉဖဲန့ၣ်ဒုးယၤခိၣ်မၢပထီၣ်ဒုးဆူၣ်၀ဲဒၣ်ကညီသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်အဃိယထီၣ်တမုာ်လၢၤဘၣ်ဒီးယစံၣ်ဖျိးထီၣ်လီၤႉယဟဲက့ၤစိာ်ဃုာ်ဒီးကျိႇကျိချံႇစုကွံာ်မ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်ႇဘျါအ့ၣ်အဘိတဖၣ်ဒီးယအးလီၤက့ၤလၢကညီခိၣ်နၢ်အအိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤဒ်သိးပယီၤသုးမီၤစိရိၤအံၤကလုၢ်ဘၢဒိၣ်စိ၀ဲဖလူ–ဆိၣ်စံမၠဲၣ်–ဂီၤလ့ၤကျဲအံၤအဂီၢ်န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤမၤတၢ်ထီၣ်ဒုးယံၤ၀ဲ(၄)လါဘျဲၣ်လံဒီးပယီၤသုးကျိၤတဖၣ်နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်အလီၢ်အကျဲလၢဖလူလီၢ်က၀ီၤ(မွ့ၤနကီၤ)ဃိၣ်လူၢ်ဒီးဂီၤလ့ၤလီၢ်က၀ီၤအူကြ့ၣ်ထၣ်–ဆိၣ်စံမၠဲၣ်(DKBA)၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးကျိၤလၢအနုာ်လီၤဟံးန့ၢ်အလီၢ်အကျဲတဖၣ်အံၤခီဖျိကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ႇကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်လဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကဘီယူၤ(ဒြိ)ႇခးစဲးပြဲးအ၀ဲသ့ၣ်ဒီး(စနဲၤဖၤ)ႇခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးၦၤအဲၣ်ဒိးနုာ်လီၤမၤ(CDM)အိၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ်သုးစကီၤဖိမၠိအီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤကိးဂၤဒဲးန့ၣ်တအဲၣ်ဒိးထီၣ်ဒုးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢၤဘၣ်ႉအဲၣ်ဒိးနုာ်လီၤမၤ(CDM)မီၤနီၤႉယၤနါက့လၢယကနုာ်လီၤမၤ(CDM)အဂီၢ်န့ၣ်ယဘၣ်ဟံတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံၤညါႉခီဖျိလၢတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တဂ့ၤဘၣ်အဃိတၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤ၀ဲတစဲးမီၤနီၤႉၦၤဟဲခးၦၤဒီးကဘီယူၤ(ဒြိ)ကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤအဃိသုးတဖၣ်အိၣ်တၢ်လီၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်သုးခိၣ်သုးနၢ်လၢအိၣ်တၢ်ဖီခိၣ်တဖၣ်ခီမၢပထီၣ်ဆူၣ်ႇမ့မ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီခီန့ၣ်တဟ့ၣ်ၦၤလၢလၢၦဲၤၦဲၤဘၣ်ႉဆှၢၦၤလၢတၢ်သံကျဲအဃိမ့မ့ၢ်ယၤဒုယတတူၢ်သံယသးဘၣ်ယဟံၣ်ဖိဃီဖိအိၣ်ဒံးႉတၢ်အဃိန့ၣ်ယဟဲက့ၤလၢကညီကရူၢ်အအိၣ်လီၤႉခဲအံၤလၢအံၤတကပၤန့ၣ်ခုၣ်ယုၢ်မုာ်ပၢၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်သုးစကီၤဖိမၠိအီၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢဖလူ–ဂီၤလ့ၤ–ဆိၣ်စံမၠဲၣ်ကျဲတကပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်ႇ (KNLA)ခီၤဘြၤသုးကျိၤတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤဒီးပယီၤသုးတကပၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇသူ၀ဲကဘီယူၤဟဲခးလီၤအိၣ်၀ဲအသိးကဘီယူၤဟဲဆှၣ်ဃုသ့ၣ်ညါတၢ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၅ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ဟံးန့ၢ်အလီၢ်အကျဲလၢ တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ဆိၣ်စံမၠဲၣ်သ၀ီဒီးကၠီးခဲးသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂၤ(၁၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၆ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တနံၣ်အံၤခီဖျိပနီကျဲသၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤဘၣ်အဃိ ပနီကျဲသၣ်လၢတၢ်သူၣ်၀ဲလၢဒူသ၀ီအပူၤတဖၣ်မံဘီလၢအထူၣ်ခံလိၤဒီးလီၤတဲာ်ဟးဂီၤလၢအထူၣ်ခီၣ်ထံးဒ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်ပနီကျဲဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤၦၤဟဲၦ့ၤပနီကျဲသၣ်တအိၣ်ဘၣ်အမဲာ်ညါလၢကလဲၤစိာ်ဆါအီၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးဆဲကဲးသိၦ့ၤဒီးဆှၢတၢ်လဲလၢာ်အဃိတဒဲးဆါ၀ဲပနီကျဲသၣ်လၢာ်ဘၣ်ဒီးလီၤတဲာ်ဟးဂီၤလၢအထူၣ်ခီၣ်ထံးဒ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် ချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲ“တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်ကိးခါဒဲးလီၤႇ မ့မ့ၢ်လၢသးဟီသၣ်ႇပနီကျဲသၣ်ခီန့ၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤဘၣ်ႉဆဲးကဲးသိၦ့ၤႇဆှၢတၢ်လဲတကဲးလၢၤဘၣ်အဃိပနီကျဲသၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤတဲာ်လၢအထူၣ်ခီၣ်ထံးအုၣ်သံဂီၤကွံာ်ဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ် ခီဖျိပနီကျဲသၣ်အပှ့ၤတဂ့ၤဘၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပနီကျဲသၣ်ႇသးဟီသၣ်လၢအဟးထီၣ်လၢနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤတဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တၢ်ဆှၢအီၤဆူတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ႇမီၣ်လမၠဲၣ်တကပၤဒီးအပူၤကွံာ်နံၣ်အခါၦၤခိးၦ့ၤပနီကျဲသၣ်လၢအခီၣ်ထံးတဖၣ်ဟဲၦ့ၤ၀ဲတုၤလၢကျီးပူၤညါဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤၦၤဟဲၦ့ၤပနီကျဲသၣ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်အဃိကျီးစၢ်တဖၣ်တဒဲးဆါပနီကျဲသၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးပာ်က့ၤ၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤႉ “နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ပူၤအံၤအခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်ၦၤမၤအီၣ်၀ဲတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးလီၤမီၤနီၤႉတၢ်စူၤခါအကတီၢ်န့ၣ်ပနီကျဲသၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤဘၣ်အဃိၦၤတဒဲးဆါ၀ဲလၢၤဘၣ်အိၣ်ခီလီဒ်န့ၣ်လီၤႉကမၤလၢကဲထီၣ်မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်န့ၣ်ခိၣ်နူာ်ပူၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်ပနီကျဲသၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၂၀)ကၠးတုၤလၢ(၅၀)ကၠးညါဒီးဘၣ်ဆၣ်ဖဲတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်ပနီကျဲသၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်(၁၀)ကၠးမးဆါတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤသူၣ်ပနီကျဲဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးသးဟီသၣ််တဖျၢၣ်န့ၣ်ဖဲတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်အၦ့ၤအိၣ်တုၤလၢ(၁၀၀)ကၠးညါဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်န့ၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၁၅)ကၠးတုၤလၢ(၅၀)ကၠးန့ၣ်လီၤႉ

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၁ သီအနံၤန့ၣ် ဖဲသုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်သုးတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်ဆူ(မဲၤ၀့ၤ)ပယီၤသုးကလၢၤပူၤ အကတီၢ် ခီဖျိကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲပယီၤသုးလၢအလဲၤထၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အံၤအဃိ ပယီၤသုးသံ၀ဲ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၁ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၁ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤ(၂)ဘ့ၣ် ဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်၀ဲသုးတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်ဆူ(မဲၤ၀့ၤ)သုးကလၢၤပူၤဒီး ကဘီယူၤအမဲာ်ညါတဘ့ၣ်န့ၣ် ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်(၅)ဖျၢၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံကဘီယူၤအလီၢ်ခံကတၢၢ်တဘ့ၣ်န့ၣ်တ့ၢ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘိၣ်ဖးဒိၣ်တဘိၣ်လီၤတဲာ်လၢသုးကလၢၤဃၢၤအဃိဖဲပယီၤသုးလဲၤထၢ၀ဲဒၣ်တၢ်ဘိၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲလၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်(မးထီ)သ၀ီပူၤတဖၣ်ခးလီၤစၢၤ(၁၂၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ်ဆူမဲၤ၀့ၤသ၀ီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်တနံၤဃီဖဲန့ၣ်ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ကပၤ(ထူမီဒဲ)သ၀ီတိၤကပၤအံၤအဃိပယီၤသုးသံ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၀ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်အၦၤနုာ်လီၤခးပယီၤသုး ဖဲ(ထံဆီၤမဲ)သုးကလၢၤဃၢၤတဘျီဒီးဖဲ(န့ၣ်တီၤကိ)တဘျီအဃိပယီၤသုးသံ(၁)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁)ဂၤအသိးဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၂ သီအနံၤစ့ၢ်ကီးကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်နုာ်လီၤခးပယီၤသုးဖဲ(လၢၢ်တိ)သုးကလၢၤတဘျီအဃိ ပယီၤသုးသံ၀ဲ(၁)အဂ့ၢ်န့ၣ်မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၁ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)လၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ် အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်အံၤအိၣ်လၢ(အိတီ)ချံသန့ဒီးခီဃီၤထံကျိနုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်ဆူခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့...

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ၂၀၂၂ နံၣ် လါမ့ၤတုၤလၢတလါအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ် (၅)လါအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီ တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲပူၤအဃိကမျၢၢ်သံ၀ဲ(၁၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢဒူသ၀ီပူၤ(၅)ဘျီတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကအိၣ်လၢအဘျီခံကထိဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိကမျၢၢ်သံ(၁၆)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲပိာ်မုၣ်(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၂၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထီဘိကမံးတံာ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်၀ံၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤန့ၣ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢဟဲက့ၤဆူၣ်ထီၣ်ကဒါ၀ဲအသိးခီဖျိပယီၤသုးမၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးမၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ဒုးလၢပျီပူၤအဃိသ၀ီ(၁၂၅)ဖျၢၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတကလီၢ်ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်ကတီၢ်ခဲအံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်တကူတလၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်ဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါလၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်အံၤဖီၣ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအီၣ်ဃီၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဒီးဖီၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၉၄)ဂၤန့ၣ်လီၤႉပယီၤသုးအတၢ်မၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်တဖၣ်အံၤကီၢ်ရ့ၣ်တကပၤသးဘၣ်အၢသူၣ်ဟ့သးဟ့၀ဲဒီးထီဒါ၀ဲတဲာ်တဲာ်ဖျုဖျုအဂ့ၢ်န့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၇ သီတုၤလၢခဲအံၤန့ၣ် ပယီၤသုးမၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါလၢလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဘီကထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤအဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်ညါဒီးလၢအ၀ဲသ့ၣ်အသုးကျိၤကနုာ်လီၤကဆှၢအါထီၣ်အၦၤအဂီၢ်န့ၣ်ဆီလီၤ၀ဲဒၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢကျဲပူၤဃံးဃီၣ်ဒီၣ်ဒီးခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်ဆူသ၀ီပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၂ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တအဲၣ်ဒိးလၢစၢၤသွဲၣ်လၢကဟဲခါဆူညါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဒိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအပူၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ််အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် တၢ်ကရၢကရိဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤ မူဒါခိၣ် ပဒိၣ်စီၤပူၣ်လူၤ စံးလီၤ၀ဲဖဲမဟါတၢ်မၤလၤကပီၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်မုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤအံၤ ဖဲ(တၤကယါ)သ၀ီပူၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်လီၤတုၤလၢနီၢ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ်နၢ်ဟူကျိသီၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်မုၢ်ပြံပြါမီၤနီၤႉအဲၣ်ဒိးထံၣ်လၢတၢ်ကမုာ်ကခုၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉစၢၤသွဲၣ်သီလၢအကဟဲခါဆူညါတဖၣ်အံၤပတအဲၣ်ဒိးလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကဒိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲအံၤအပူၤဘၣ်ႉခါဆူညါန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးထံၣ်လၢထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤကအိၣ်ဒီးတၢ်အီကုးအီၦဲၤတၢ်ဘီၣ်တၢ်ညီမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဃုာ်ဒီးကီၢ်ပယီၤအံၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်မ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်ထဲလၢတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တခါအဃိဘၣ်ဒီးခီဖျိလၢတၢ်ပဲာ်ဖးနီၤဖးကလုာ်ႇတၢ်ထံၣ်တဒ်သိးဒီးတၢ်တဃူတဖိးဘၣ်အဃိလီၤႉဒ်သိးပကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢပၦၤမၤသကိးတၢ်ကဒဲကဒဲပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဃူတၢ်ဖိးဒီးပကဘၣ်နၢ်ပၢၢ်လိာ်သးယၢ်ခီယၢ်ခီလိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ်ပဒိၣ်စီၤပူၣ်လူၤစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၁ သီ လၢအလီၤဘၣ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်မုၢ်တၢ်ခုၣ်မုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤအံၤ တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် စီၤဆၣ်ပလဲဃုာ်ဒီးကရူၢ်ကရၢႇသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ႇကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ဒူသ၀ီလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် ဟဲထီၣ်မၤလၤကပီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ သးစၢ်စီၤအတိလၢအဟဲထီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤစံး၀ဲ“ခဲအံၤပ၀ဲဒၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအပူၤလီၤမီၤနီၤႉဒ်သိးပကကဲထီၣ်ၦၤကညီတဂၤအဂီၢ်န့ၣ်မုၢ်တနံၤပမ့ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤန့ၣ်ယဆိမိၣ်ဒုတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကအိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ (တၤကယါ)သ၀ီလၢတၢ်မၤလၤကပီၤ၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်မုၢ်နံၤဖဲမဟါအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမူၤထူစ့ဖိအသ၀ီဒီး ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၁၉)နံၣ်အခါစ့ၢ်ကီး တၢ်မၤလၤကပီၤတ့ၢ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်မုၢ်နံၤအံၤလၢသ၀ီပူၤအံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ