လါယနူၤအါရံၤ ၂၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တနံၤအံၤလါယနူၤအါရံၤ ၂၂ သီ လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် မဲၢ်တီၢ်-မဲၢ်ရမၣ်ဘၢၣ်စၢၤ ကျဲမုၢ်လါခိၣ်တၢ်လီၢ်ခံတီၤ သိလ့ၣ်(accident) ကဲထီၣ်အဃိ မဲၢ်လးဒဲဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိ သံ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဝဲတဂၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲတဂီၤအံၤမုၢ်ဘူးကထူၣ် ၁၁း၃၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢမဲၢ်လးဒဲကဝီၤဆၢလၥ် မဲၢ်တီဝ့ၢ်ကျဲမုၢ်လါခိၣ်န့ၣ် သးစၢ်ကၠိဖိမုၣ် ၂ ဂၤအံၤ အိၣ်လၢကျဲကပၤအခါ ခီဖျိသိလ့ၣ်တခိၣ်ဟဲဘျၢၣ်အီၤအဃိ သံဝဲဖဲန့ၣ်(၁)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိတဂၤ တၢ်ဆှၢဝဲဆူ တၢ်ဆါဟံၣ် တဘျီဃီ န့ၣ်လီၤ.
တနံၤဃီတၢ်ကဲထီၣ်သးဝံၤဖဲဟါခီ ၂း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး လၢမဲၢ်လးဒဲကဝီၤယိၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤ ထံလီၤသံး ဆၢခိၣ်န့ၣ် ခီဖျိဆဲးကဲးဒီးသိလ့ၣ်ဘျၢၣ်လိၥ်သးအဃိ ပှၤနီဆဲးကၢးဖိလၢအမ့ၢ် မဲၢ်လးဒဲကဝီၤဖိ ပိၥ်ခွါတဂၤအံၤ...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၂သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတနံၤအံၤလါယနူၤအါရံၤ(၂၂)သီအနံၤအပူၤတၢ်ဖီၣ်ချူးက့ၤဝဲကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိလၢအခးဝဲကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကျိတဂၤအံၤလံအဂ့ၢ်,မဲၢ်ဆီးပၢၤကီၢ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလီၤပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤ(၂၀)သီအနံၤအပူၤကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိ(နဲၤလ့အီၤ)သးနံၣ်(၂၀)တဂၤအံၤ,ခးဝဲကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဒီးကျိဖဲမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်,မဲၢ်ကူးသဝီဟီၣ်ကဝီၤပူၤဝံၤအလီၢ်ခံက့ၤဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးကွံၥ်ဝဲအသးလၢမဲၢ်ကိးက့တဆီဆူသူမွဲထံကျိဝၢ်ပၤတခီအဃိ,ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သိၣ်မှံၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဖီၣ်ကတီၤဃၥ်ဝဲအီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတၢ်ဖီၣ်ကတီၤဝဲအီၤဝံၤအလီၢ်ခံတနံၤအံၤလါယနူၤအါရံၤ(၂၂)သီဂီၤခီအနံၤအပူၤ,ကီၤဘရၤသုးကျိၤခိၣ်သုးခိၣ်ဒါဘီဆှၢလီၤက့ၤဝဲလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအစုပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတၢ်ဆှၢလီၤက့ၤအီၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ်အစုပူၤအလီၢ်ခံ,တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဆှၢထီၣ်ဝဲဆူမဲၢ်ဆီးပၢၤကီၢ်ရူဒီးလၢတၢ်ကမၤဝဲတၢ်သမံသမိး,တၢ်လိၣ်ဘၢလိၣ်ကွီၢ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
(နဲၤလ့အီၤ)အံၤအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤ(၂၀)သီအနံၤအပူၤဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးတ့ၢ်ဝဲအသးဘၣ်ဆၣ်,မ့မ့ၢ်(စီၤမ့ထွ့)လၢဟးဒိးဆဲးကဲးဃုၥ်ဒီးအီၤတဂၤတခီဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ချူးတ့ၢ်ဝဲအီၤဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတဘျီဃီအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပှၤဖီၣ်ကျိဖိ(နဲၤလ့အီၤ)ခးဝဲအဃိ,ကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ(ဆးဆၤကၤခ)သးနံၣ်(၅၁)နံၣ်တဂၤအံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲလၢအဟၢဖၢဖျိထီၣ်တုၤလၢအလီၢ်ခံဒီးတၢ်ဆှၢထီၣ်ဝဲအီၤလၢမဲၢ်ဆီးတၢ်ဆါဟံၣ်ဖးဒိၣ်လၢကဒိးကူစါသးအဆၢကတီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲသွံၣ်တဖၣ်အဃိ,တၢ်ဃ့ထီၣ်ဝဲတၢ်မၤစၢၤအဖီခိၣ်,လါယနူၤအါရံၤ(၂၁)သီအနံၤဂီၤခီအပူၤကွဲၢ်ကဘီကညီတီၤထီကၠိဖိမုၣ်ခွါတဖၣ်လဲၤမၤဘူၣ်လီၤဝဲဒၣ်သွံၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,မဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတနီၤလဲၤဟ့ၣ်လီၤမၤဘူၣ်ဝဲသွံၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,လဲၤသံကွၢ်သံဒိးဝဲတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး,တၢ်အိၣ်သးဒီးကတိၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤအံၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ကီၢ်ပယီၤဖိတဖၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်လီၤမၤဘူၣ်ဝဲသွံၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ်အဂီၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်,တၢ်တဆိမိၣ်အဖီခိၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်ပူၤသရၣ်မုၣ်တဖၣ်လီၤကမၢဝဲအသိး,ပှၤမၤဘူၣ်သွံၣ်တဖၣ်ဒ်မၤဝဲသ့သးမံသးမုၥ်ဝဲလၢမၤစၢၤဘၣ်ဝဲတၢ်အသိး,ပၢၤကီၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးသရၣ်မုၣ်တဖၣ်စံးဘျူးဘၣ်ဝဲပှၤမၤဘူၣ်သွံၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပိၥ်မုၣ်တဂၤပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢအစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
လါယနူၤအါရံၤ ၂၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤ မဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ပူၤလၢပှၤကီၢ်ပယီၤဖိအိၣ်ဆိးဝဲအါအံၤ စှၤသီအတီၢ်ပူၤတၢ်မၤကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်သဲးစးကဲထီၣ် တပယူၥ်ဃီအဃိ ကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ်ဆီလီၤမၤဃံးထီၣ်ဝဲတၢ်သမံသမိးအါထီၣ်ဒီး ထံၣ်ဘၣ်လၢခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်အိၣ်လၢ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအပူၤလီၤ.
စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၉ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် လၢမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ချၢ မဲၢ်တီတကပၤ ဖဲကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ် ဆီလီၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်အခါ သိလ့ၣ်လၢစိၥ်ခူသူၣ်ပှၤကီၢ်ပယီၤဖိတခိၣ်အံၤခီဖျိတခီၣ်ဒိးသမံသမိးသးဘၣ် နီဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲဒီး အသိလ့ၣ်ဘျၢၣ်လိၥ်သးဒီးဆဲးကၢးအဃိ ဖဲန့ၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတစှၤန့ၢ်ဝဲ ၅ ဂၤညါန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်မၤကဒီးဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၂၀ သီ ဟါခီ ၅း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် လၢမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ဃၢၤ မဲၢ်ကူး ကဝီၤဒ့ (Top Form)စဲးခၠးတၢ်တၢ်မၤလီၢ်ကပၤန့ၣ် ပှၤနီသိလ့ၣ်ယီၢ်(ပှၤနီဆဲးကၢးဖိ) ၂...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကရ့ၣ်ကီၢ်စဲၣ် မဲၤစဲၣ်(မယ်စဲ့)ဃိၥ်ပူၤပှၤဃိၥ်ဖိလၢအက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤက့ၤဒိးဖီၣ်သးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် မဲၢ်ဟီၣ်ဆီၤကီၢ်ရ့ၣ် အပူၤအံၤတဖၣ် ခဲအံၤလဲၤဒိးဖီၣ်သးအနီၣ်ဂံၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ထီၣ်တုၤလၢအဂၤ(၃၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်(Thai PBS)တၢ်ကစီၣ်သန့ ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၂၀ သီအသိးန့ၣ် လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဃိၥ်ပူၤခီဖျိပှၤဃိၥ်ဖိတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ် အဃိ ဖဲလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် မဲၢ်ဟီၤဆီၤကီၢ်ဆၢ ကၠီၣ်တဲၣ်သုးအိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲတၢ်အိၣ်သးလၢ(၂၄)နၣ်ရံၣ်အကတီၢ်အံၤအခါ ထံၣ်ဝဲပှၤဃိၥ်ဖိ ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲဒီးခဲအံၤအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်တုၤလၢအဂၤ(၃၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၉ သီအနံၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးခိၣ်တဂၤဖဲအဟဲတုၤလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤအခါ တၢ်ဖီၣ်ဃၥ်အီၤဖဲ ခိၤယိကီၢ်ဆၣ် ပရၤတူးမီပၢၤကီၢ်ဝံၤ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤဝဲဆူကၠီၣ်တဲၣ်သုးအစုပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့ပၥ်ဖျါဝဲအိၣ်အသိး ပှၤလၢအအိၣ်တ့ၢ်ဒံး တဖၣ်တၢ်ကဟ့ၣ်လီၤက့ၤဝဲဆူကၠီၣ်တဲၣ်သုးစုပူၤအိၣ်ဒံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်ဆၣ် မဲၤစဲၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးဖိအဂၤ(၈၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲတဖၣ် တၢ်ဒုးဃၥ်အဝဲသ့ၣ်ဖဲ...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄) ကၠိဆူၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ပယီၤသုးဒီး(ဗျူစောထီး)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး နုၥ်လီၤဝဲဒၣ်လၢ ဘၤဒနဲ(ဘဒ္ဒနဲ)ကရူၢ်ဒူသဝီပူၤအခါ ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲသဝီ ၄ ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (PDF) ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၈ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)နံၣ်လၢၥ် လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၃၁ သီအခါန့ၣ် ပယီၤသုးဒီး(ဗျူစောထီး)သုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ လၢသုးချံကဘီ (၃)ဘ့ၣ် ဃုၥ်ဒီးသုးဂံၢ်ဘါအါအါဂီၢ်ဂီၢ် ဟဲထီၣ်ပိၥ်ဝဲလၢ(မန်းကြီးမြစ်)မါကၠံကျိလိၤလိၤဝံၤ တၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်ဝဲဒီးဟီၣ်ကဝီၤ (PDF ) အဘၢၣ်စၢၤ န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီဝဲန့ၣ်အပူၤ ပယီၤသုးအံၤသူဝဲကျိဖးဒိၣ်,(Bofor Gun)ကျိအမဲၥ်ညါသူဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒြိဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်ဒိၣ်ဒီး တကးဒံးဘၣ် ဖဲတလါအံၤလါယနူၤအါရံၤ ၃...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤလၢတၢ်ဒုးဆူၣ်ဝဲအံၤ တလါအံၤ(၁၅)သီ အတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤ ၃၆ ဘျီဒီး ပယီၤသုးတကပၤသံ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ၁၇ ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၆)နံၣ်ထီၣ် တလါအံၤလါယနူၤအါရံၤ ၁ သီတုၤ ၁၅ သီ လၢ(၁၅)သီတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ ကဲထီၣ် ၃၆ ဘျီ အတီၢ်ပူၤအံၤ ပယီၤသုး တကပၤသံဝဲ(၇)ဂၤ ဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၁၀)ဂၤ န့ၣ်လီၤ.
လၢ(၁၅)သီအတီၢ်ပူၤအံၤ ပယီၤသုးမီၤစိရိၤ(Jet-Fighter)ကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်လၢဒူသဝီကမျၢၢ်တၢ်ဖံးအီၣ် မၤအီၣ် လီၢ်ကျဲအိၣ်ဝဲခဲလၢၥ်(၅)ဘျီ,...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၀သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
အမဲရကၤကီၢ်စၢဖှိၣ်,မဲၤနံၤစိထၣ်,စ့ၤပီဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတကီၢ်ခါခဲအံၤ (Immigration and Customs Enforcement)(ICE)ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်မၤဝဲတၢ်ကိးထံၣ်သမံသမိးကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤအိၣ်ကဒုဖိဒီးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်လၢ(DHS)လံၥ်တၢ်ကိးထီၣ်တဆီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ICE (Immigration and Customs Enforcement) အံၤဟူးဂဲၤဝဲလၢကီၢ်အမဲရံၣ်ကၤ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဝဲၤကျိၤဖီလၥ်(U.S. Department of Homeland Security – DHS)ဒီးဟံးန့ၢ်ဝဲမူဒါလၢတဖိးမံသဲးစးထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိအတၢ်နုၥ်လီၤဟးထီၣ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ,ဒုးဆိကတီၢ်ဖီၣ်ဃၥ်ဝဲၦၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိဒီး,ဆှၢဖျိးကွံၥ်ဝဲတၢ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤအပူၤမၤဝဲတၢ်ဖီၣ်တဖိးမံသဲးစးထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိတဖၣ်တပယူၥ်ဃီဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤဆဲးမၤကဒီးဝဲတၢ်ကိးထံၣ်သမံသမိးတၢ်လၢတၢ်ဟးကျးလီၤလံၥ်လၢပှၤဟံၣ်တဆီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ကညီဖိလၢတုၤအိၣ်အမဲရကၤထံကီၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးပှၤလၢဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ(DHS)လံၥ်တၢ်ကိးထံၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤလၢဟဲတုၤသီဒီးတီၣ်ထီၣ်ပၥ်(GreenCard)တအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဘၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်လၢအိၣ်မဲၤနံၣ်စိထၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်ဟဲပှၤဟံၣ်ပှၤမ့အိးထီၣ်န့ၢ်အီၤပဲတြီဒုအိၣ်ဒၣ်ကဖီၣ်က့ၤကိးဝဲလၢရူဝံၤကသမံသမိးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.ခီဖျိပှၤတအိးထီၣ်န့ၢ်အီၤပဲတြီအဃိဟးကျးလီၤန့ၢ်ဝဲလံၥ်လၢပှၤကလဲၤထံၣ်အီၤလၢရူလၢကသမံသမိးဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးပှၤလၢအဟဲကျးလီၤန့ၢ်ဝဲလံၥ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အါတက့ၢ်မ့ၢ်ပှၤလၢဟဲတုၤသီဒီးတီတီၣ်ပၥ်(GreenCard)ဒီးအတၢ်တအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဘၣ်တဖၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
မဲၤနံၤစိထၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤထဲဒၣ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢတၢ်ကသမံသမိးဝဲဒၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၅၆၀၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဟူးဂဲၤလၢမဲၤနံၤစိထၣ်ကညီပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ပှၤလၢဒိးန့ၢ်ဘၣ်(DHS)လံၥ်တၢ်ကိးထံၣ်တဖၣ်သုတလဲၤဒိးထံၣ်ဝဲအသးတဂ့ၤဒီးမ့မ့ၢ်တခီကကွဲးဆှၢထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲလံၥ်အံၤလၢလဲၤဝဲတသ့,တချူး(မ့တမ့ၢ်)ကလဲၤဃုၥ်ဝဲဒီးအပီၢ်ရီအဂ့ၢ်,ပှၤဟူးဂဲၤလၢကညီပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တလါအံၤလါယနူၤအါရံၤအပူၤအမဲရကၤထံကီၢ်ပူၤ(ICE)မၤဝဲတၢ်ဖီၣ်သမံသမိးတၢ်ဒီးဆှၢကွံၥ်ဝဲဆူတၢ်လီၢ်အဂၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,တကီၢ်ခါခဲအံၤကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤအိၣ်ကဒုဖိဒီးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအသိး,ပၢၢ်တုၤလၢတနီၤမၤသံလီၤက့ၤကစၢ်သးကဲထီၣ်ဝဲအသးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,တၢ်ရၤလီၤဝဲလၢစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီး(ICE)တၢ်ဖီၣ်သမံသမိးတၢ်အံၤအဖီခိၣ်,ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကမံးတံၥ်(KRC)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢစီၤပှဲၤစ့စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်မ့ကဲထီၣ်သးဖးဒိၣ်ဖးထီခီပဝဲဒၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိဒုပကဘၣ်ထီၣ်ဒၣ်လၢ(UNHCR)အကျိၤအကျဲန့ၣ်လီၤ.လၢပကကတိၤန့ၢ်ခဲးတၢ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးပကဘၣ်သ့ၣ်ညါပပှၤကူပှၤကညီဂ့ၢ်ကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲး,အဃိပပှၤမၤတၢ်ကမၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢန့ၣ်မ့အိၣ်တခီပှၤကကွၢ်တလီၤပှၤလီၤ.ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤပအိၣ်ခိးဒိကနၣ်ဒၣ်တၢ်ထီဘိလီၤ.ပဆဲးကျၢပဖိပလံၤအိၣ်လၢန့ၣ်တဖၣ်ထီဘိလီၤ.အဝဲသ့ၣ်တခီတဲပှၤလၢပကဘၣ်အိၣ်ဒ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအသိးလီၤပမ့တကနၣ်ထွဲတၢ်ပမ့အိးထီၣ်ပဲတြီပကဘၣ်လဲၤလၢအရူအတ့လီၤ.ခဲအံၤခီအဝဲသ့ၣ်မၤဝဲဒ်တၢ်နဲၣ်လီၤအသိးအဃိန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
(Immigration and...
လါယနူၤအါရံၤ ၁၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒီၣ်ယၣ်ကရူၢ် အပူၤကွံၥ်ပယီၤသုးကျိၤလၢအနုၥ်လီၤအိၣ်ဖဲကၠဲးတူၢ်ကိ သဝီပူၤအံၤတဖၣ် တချုးအဝဲသ့ၣ်ဟးထီၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် နုၥ်လီၤဟံန့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်အစ့(၃၀၀၀၀၀)ဒီးစိၥ်ဃုၥ်ဝဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤ အါမး အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဂံၢ်ဘါလၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်(၁၀၀)ဘျဲၣ်အံၤနုၥ်လီၤဝဲလၢကၠဲးတူၢ်ကိသဝီပူၤဝံၤ တၢ်ဒုး ကဲထီၣ်ဝဲဒီးဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA) သုးရ့ၣ်-၂ သုးဒ့-၂ အဘၢၣ်စၢၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတစှၤန့ၢ် ၁၈ ဂၤ ညါအဃိ ဖဲ ၁၂ သီအနံၤန့ၣ် ဘၣ်ဂုၤက့ၤလီၢ်ခံဟးထီၣ်က့ၤဆူသဝီပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲအနုၥ်လီၤအိၣ်လၢသဝီပူၤအံၤအခါ နုၥ်လီၤမၤဟးဂီၤဝဲကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီ တကးဒံးဘၣ် အမဲၥ်ညါစိၥ်ဃုၥ်ဝဲကမျၢၢ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤ,ကျိၣ်စ့လၢဟံၣ်ပူၤဒီးကျးဆါတၢ်အပူၤဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်သးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ သဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပိၥ်ခွါလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“...
လါယနူၤအါရံၤ ၁၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢအံၤထုးထီၣ်ရၤလီၤဆါဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးလၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးကရူၢ်ဆှိးဝဲအဖီခိၣ်အံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤတီနံ က့ၤခီၣ်ဆၢကဒါဝဲတဲၥ်တဲၥ်ဖျုဖျုန့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်တလါအံၤလါယနူၤအါရံၤခံနွံတနွံအခါန့ၣ် လၢယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ် ကလံၤစိးဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲကသံၣ်မူၤဘှီး လၢအလီၤလၢဝဲ စ့ပယီၤ (၁၆၀၀) ဘံၣ်လံၣ်ယၢၣ်ဘျဲၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးကရူၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၄ သီ တၢ်မၤဆှဲလဲတၢ်ကစီၣ်မူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢပၣ်ဃုၥ်ဝဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ကစီၣ်သန့အံၤ အခါန့ၣ် သုးကရူၢ်ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ စီၣ်မ့ထိ စံးဝဲလၢကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုၥ်အဂီၢ် ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အံၤထုးထီၣ်ရၤလီၤဆါဝဲ ကသံၣ်မူၤဘှီးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဆှိးဝဲဒ်အံၤအဖီခိၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤတီနံ စံးဝဲလၢ“စကစ ပှၤကတိၤတၢ်ပၢတဂၤန့ၣ်ဟးတဲမူသူ တၢ်လၢ အတပိၥ်ကျဲဘၣ်အံၤပသမၢခဲလၢၥ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ပသနူအိၣ်ပၥ်ဂၢၢ်ဂၢၢ်ကျၢၤကျၢၤလၢဘၣ်ဃးကသံၣ်မူၤဘှီး,တၢ်တၤကျိၣ် တၤစ့မ့ၢ်ဂ့ၤတုၤလၢတၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ပှၤစ့မ့ၢ်ဂ့ၤပထီဒါအီၤဒီးပမၤပၠးဒ်လဲၣ်န့ၣ်သုကထံၣ်ဘၣ်လီၤ.အပူၤကွံၥ်(မ့လဲၣ်ပၤ)တၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ်ပမၤပၠး လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ်လီၤ.တမ့ၢ်ပမၤကၤကသံၣ်မူၤဘှီးမးပအိၣ်မူသ့,ပအီၣ်ဘၣ်မ့ၤလီၤရၢၢ်လီၤစၢၢ်ပတမၤနီတစဲးဘၣ်.ဒီးဖဲအပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်အခါန့ၣ်ပမၤဟးဂီၤကသံၣ်မူၤဘှီး(၆)ကလီၢ်ဘျဲၣ်ညါ.အဃိ(စကစ)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢတဲတၢ်န့ၣ်တဘၣ်ဃးဒီးပှၤနီတမံၤဘၣ်”စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ် ၂၀၂၅ နံၣ်အခါန့ၣ်...
လါယနူၤအါရံၤ ၁၅ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၂ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဖိသီလၢတၢ်ထၢန့ၢ်ဆူၣ်သုး(၂)ဂၤဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ် စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲလၢဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးဖိသီလၢအဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသး(၂)ဂၤအံၤမ့ၢ်ဝဲ စံၤသူၤဟ့(၂၅)နံၣ်, မီၤမီၤစိ(၂၄)နံၣ်မ့ၢ်ဝဲသးစၢ်တဖၣ်အသိး အဝဲသ့ၣ်အံၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၅၄၈)အသုးရ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်အဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးဘျီဝဲအံၤဟဲက့ၤစိၥ်ဃုၥ်ဝဲကျိ(၂)ခိၣ်ဒီးလၢအတၢ်ဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အံၤအဖီခိၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဟ့ၣ်မၤလၤကပီၤအဝဲသ့ၣ်လၢစ့ပယီၤတဂၤန့ၣ်အကလီၢ်(၂၀)ကၠးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးဖိအသီလၢဘၣ်တၢ်ထၢန့ၢ်ဆူၣ်သုးလၢအအိၣ်တ့ၢ်ဒံးတဖၣ်အံၤ ခါဆူမဲညါကဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤဟဲက့ၤ ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢလၢအိၣ်ဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဆီၣ်တခူစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
သုးမီၤစိရိၤအံၤလၢအဝဲသ့ၣ်ဟံန့ၢ်ဆူၣ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤန့ၢ်(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိအဝဲသ့ၣ်ဆှူဝဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ် အဃိ လီၢ်ခံအံၤထၢဆူၣ်ဝဲသုးလၢအတအိၣ်ဒီးကမျၢၢ်အနီၢ်ကစၢ်တၢ်အဲၣ်ဒိးဘၣ်အံၤအဖီခိၣ် သုးက့ကိးဘ့ၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်အပူၤ ပယီၤသုးဖိသီတဖၣ်ဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စုတီၤဖီလၥ်(KNLA)အိၣ်ထီၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီန့ၣ်လီၤ.
ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ် ဖဲတလါအံၤလါယနူၤအါရံၤ ၂ သီ, ၁၀ သီ ဒီး ၁၁ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး လၢ(သုးက့ ၃)ဒီး...