လါယနူၤအါရံၤ ၂၈သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်,ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ဆၢရၤမတံဝ့ၢ်ကလံၤထံးဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတနံၤအံၤလါယနူၤအါရံၤ(၂၈)သီဂီၤခီအနံၤအပူၤပယီၤသုးမၤဝဲကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ရၤမတံဝ့ၢ်ကလံၤထံးဖလူ,မ့လဲးပၣ်ခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤတဂီၤအံၤတၢ်ခးလိၥ်သးလၢကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးပယီၤသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤတအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်,ပယီၤသုးတကပၤမၤကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးကွံၥ်လီၤတၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တဂီၤညါအံၤယတထံၣ်ကျိစးထီၣ်သီၣ်နီတထံၣ်ဘၣ်,ဘၣ်ဆၣ်တထံၣ်ဃီလၢပှၤဟဲကွံၥ်လီၤတၢ်လံ,ကွံၥ်လီၤဝဲဖဲဖလူဟီၣ်ကဝီၤတခွ့ၣ်တခွီးအံၤလီၤ.တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢလီၤတံၢ်လီၤဆဲးခီပတဲတသ့ဒံးဘၣ်.ကဲထီၣ်သးကိၢ်ကိၢ်လၢၤလၢၤဒံးလီၤအဃိ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကရူၢ်မၤကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးအဃိ,ဟီၣ်ကဝီၤကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိဒီးပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်ကဒုဖိတဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးဒီးအိၣ်ဝဲလၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးအပူၤအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပယီၤသုးအံၤကွံၥ်ဝဲတၢ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၄)ဘျီဒီး,ကျိချံပှၥ်သၣ်လၢကွံၥ်လီၤဝဲတဖၣ်အံၤတၢ်တယၥ်ဝဲလၢပီၢ်(၅၀၀)ဂျဲးဖၢးတၢၣ်မ့ၢ်ပိၣ်အဂ့ၢ်,အဝဲပဲၥ်ထံနီၤဖးစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ကညီကီၢ်စဲၣ်ရၤမတံဝ့ၢ်ကလံၤထံးဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပယီၤသုးကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,အဂံၢ်ဘါကအိၣ်ဝဲအဂၤ(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးအါတက့ၢ်မ့ၢ်ဝဲတမ(၂၂),တမ(၄၄)ဒီးတမ(၅၅)တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,အိၣ်ဆီလီၤဝဲအသးလၢလဲးခးတီၤ,မဲၢ်ကနဲ,ထံမူထၣ်,နိၣ်ဖိဒီးတလးအံးသံးဖၠၣ်အပူၤအသိး,မၤဝဲတၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤအိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါအံၤလၢမဲၢ်ကနဲ,ထံမူထၣ်,နိၣ်ဖိဒီးတလးအံးသံးဖၠၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤပယီၤသုးကရူၢ်ဒီး,ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ခးလိၥ်သးစဲးပြဲးလၢခံခီခံကပၤဘၢၣ်စၢၤအိၣ်အသိး,ဖလူ,မ့လဲးပၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတကပၤစ့ၢ်ကီးအပူၤကွံၥ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤတၢ်ခးလိၥ်သးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,သူမွဲထံကျိကၢၢ်နံၤအပူၤကွံၥ်တၢ်ခးလိၥ်သးအိၣ်ဝဲအဃိ,ဖဲလါယနူၤအါရံၤ(၂၅)သီအနံၤအပူၤကျိချံပှၥ်သၣ်တဖၣ်လီၤတဲၥ်ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲကမျၢၢ်ဟံၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်မဲၢ်ကိးက့သဝီတကပၤအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
လါယနူၤအါရံၤ ၂၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၂၆ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ် ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ တၢ်ဒီဖံလံၤသံဝဲ ၂ ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ ၁ ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ် ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် အံလူၢ်ကရူၢ်အပူၤ ဖဲမဟါမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၁း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးလၢ အိၣ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၃)အံၤ တဖၣ် ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်(၂)ဖျၢၣ် တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤတဲၥ်ဝဲလၢ ဖုဝါသံၣ်သဝီဃၢၤ ဒီး တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢအံလူၢ်သဝီ ဖးဒိၣ် ဟံၣ်တဖျၢၣ်ဖီခိၣ်ဟံၣ်အူအီၣ်ခဲလၢၥ်အဃိ တၢ်ဒီဖံလံၤခံဂၤအံၤ သံဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်ဝဲဒ်အံၤ...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၇သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
အမဲရကၤကီၢ်ခီဒိၣ်,မဲၤနံၤစိထၣ်(စ့ၤဖီလ်)ဝ့ၢ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကညီပိၥ်မုၣ်လၢ(ICE)ဖီၣ်က့ၤကိးဝဲအတဂၤအံၤ,မဟါလါယနူၤအါရံၤ(၂၆)သီအနံၤမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအဆၢကတီၢ်အပူၤတၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤဝဲအီၤလံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ကညီဖိလၢအိၣ်အမဲရကၤထံကီၢ်တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
မဲၤနံၤစိထၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကညီပိၥ်မုၣ်သးနံၣ်(၃၂)နံၣ်အံၤ,အပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤ(၁၀)သီအနံၤ ICE (Immigration and Customs Enforcement) ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်နုၥ်လီၤဖီၣ်က့ၤကိးဝဲအီၤဒီးဆှၢကွံၥ်ဝဲအီၤတဘျီဃီဆူ(Texas)တၢ်ဒုးဃၥ်အလီၢ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဖီၣ်က့ၤကိးအီၤအလီၢ်ခံ,ခီဖျိကညီဖိလၢတုၤအိၣ်အမဲရကၤထံကီၢ်လၢအဟူးဂဲၤဝဲလၢပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဂီတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဝဲအီၤတၢ်မူးတၢ်ရၢ်အဃိ,(၂)နွံအတီၢ်ပူၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်က့ၤဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဒီယါကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲပိၥ်မုၣ်အံၤလၢ(UNHCR)ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဆီနုၥ်လီၤဝဲလၢအမဲရကၤထံကီၢ်ပူၤလၢအဖိးမံသဲးစးဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)နံၣ်လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်အပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဒ်အမဲရကၤကညီပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဖဲအနီၢ်ကစၢ်ပတံထီၣ်ဝဲ(GreenCard)အဆၢကတီၢ်(ICE)နုၥ်လီၤသမံသမိးအီၤအခါဒုးနဲၣ်ဝဲလံၥ်လဲၢ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးတန့ၢ်ခဲလၢၥ်ဒံးဘၣ်အဃိ,တၢ်ဖီၣ်ဝဲအီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤ,ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကညီပိၥ်မုၣ်အံၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်ဒုးဃၥ်အလီၢ်လံဘၣ်ဆၣ်,က့ၤကဒါက့ၤဝဲဆူအဟံၣ်ဖိဃီဖိအိၣ်တတုၤဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အမဲရကၤထံကီၢ်ပူၤ,ICE (Immigration and Customs Enforcement) အံၤဟူးဂဲၤဝဲလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဝဲၤကျိၤဖီလၥ်(U.S. Department of Homeland Security – DHS)ဒီးဟံးန့ၢ်ဝဲမူဒါလၢတဖိးမံသဲးစးထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိအတၢ်နုၥ်လီၤဟးထီၣ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ,ဒုးဆိကတီၢ်ဖီၣ်ဃၥ်ဝဲၦၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိဒီး,ဆှၢဖျိးကွံၥ်ဝဲတၢ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၆)နံၣ်စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤအဆိကတၢၢ်တနွံအပူၤမၤဝဲတၢ်ဟးဖီၣ်သမံသမိးတဖိးမံသဲးဂၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,မၤဝဲတၢ်ကိးထံၣ်သမံသမိးလၢ(DHS)လံၥ်တၢ်ဆှၢတဖၣ်တဆီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,(ICE)အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤမ့ၢ်ဒ်သိးတၢ်ကသမံသမိးမၤလီၤတံၢ်က့ၤပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအဂၤ(၂၀၀,၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢကီၢ်အမဲရကၤအပူၤဖဲကီၢ်ခိၣ်(ကၠိဘဲၤဒၢၤ)ပၢတၢ်အခါဖဲ(၂၀၂၁)နံၣ်လါယနူၤအါရံၤ(၂၀)သီတုၤ(၂၀၂၅)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၀)သီအပူၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်တၢ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
အမဲရကၤထံကီၢ်ပူၤ(၂၀၂၆)နံၣ်စးထီၣ်လၢ(ICE)သမံသမိးတၢ်တုၤလၢခဲအံၤခးသံဝဲပှၤအိၣ်ဝဲ(၂)ဂၤလံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. ...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂၃ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုး ၅ ဂၤ ဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤကဒီးသးဆူ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄) ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်(၁၀)အအိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုး(၅)ဂၤလၢအဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးဆူသုးရ့ၣ်-၁၀ အအိၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၄၀၆)သုးရ့ၣ်အပှၤဒီး အဝဲသ့ၣ် ဟဲက့ၤဘျီဝဲအံၤဟဲက့ၤစိၥ်ဃုၥ်ဝဲ ကျိ(၆)ခိၣ်လၢအမ့ၢ် (MA-1)၃ ခိၣ်, (MA-2) ၁ ခိၣ်, (MA-3) ၁ ခိၣ်, (BA-100)၁ ခိၣ် ဃုၥ်ဒီးကျိချံကျိသၣ်သုးတၢ်ပီးတၢ်လီလၢအဂၤတနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
(သုးက့ ၄)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ပယီၤသုးသီလၢအဘၣ်တၢ်ထၢန့ၢ်ဆူၣ်သုးတဖၣ်...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃) မူကီၢ်ဆၣ်ဒီးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(၂)ဘ့ၣ်အံၤအပူၤ စးထီၣ်လၢလါယနူၤအါရံၤ ၂၀ တုၤ ၂၄ သီ လၢ(၅)သီအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိလၢကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဝဲ(၃)ဂၤ, ဘၣ်ဒိဝဲ(၇)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
မူကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤ ၂၃ သီ ဟါခီ ၁း၃၀ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်သၤဘိၤ(သံဘို) သုးရ့ၣ်အံၤတဖၣ် ခးလီၤဝဲ(၆၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ် ၆ ဖျၢၣ်ဆူ မၤနံၤကွ့(မာနီကွင်း)တၢ်လီၢ်အဃိ ဘၣ်ဒိဝဲနိၣ်တီတၤသဝီဖိ နီၢ်ဖါတြီထံး (၂၅)နံၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးဝံၤမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ် ၂၄ သီ...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၆သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢမဲၢ်ဆီး,ရၤမတံသူမွဲထံကျိကၢၢ်နံၤဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤ,ချံသန့တြဲၤလၢယံၤဒီးတိၤခဲလၢၥ်ဃၣ်ဃၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်,ချံတြဲၤလၢအဘူးဒီးတိၤတဖၣ်တၢ်ဆဲးပံးဃၥ်ဝဲအဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်,ရၤမတံဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သူမွဲထံကျိကၢၢ်နံၤချံတြဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤ(၁၃)သီအနံၤအပူၤအါတက့ၢ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲဒၣ်ဒီး,မ့မ့ၢ်ချံတြဲၤလၢအဘူးဒီးရၤမတံတၢ်ရ့လိၥ်မုၥ်လိၥ်တိၤသ့ၣ်တဖၣ်တခီတၢ်အိးထီၣ်ဝဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“အပူၤကွံၥ်ချံတြဲၤလၢညီနုၢ်တၢ်အိးထီၣ်ဝဲဒီးဘၣ်တၢ်ပံးဃၥ်တဖၣ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါက့ၤအသးလံ,တၢ်အိးထီၣ်ကအိၣ်တနွံဘျဲၣ်ဘျဲၣ်လံန့ၣ်လီၤ.သနၥ်က့ချံတြဲၤလၢအဘူးဒီးတိၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒုတအိးထီၣ်အသးဒံးဘၣ်.မဟါတဟါယနၢ်ဟူလၢတဲဝဲလၢအဝဲသ့ၣ်အိးထီၣ်ဝဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်အပူၤရၤမတံကလံၤထံးဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်ခးလိၥ်သးလၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးပယီၤသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤဒီးပယီၤသုးကျိချံလီၤတဲၥ်ဝဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤအဃိ,ဖဲလါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၅)သီအနံၤအပူၤပံးကွံၥ်ဝဲကီၢ်ဆၣ်(၅)ဘ့ၣ်အပူၤထံဆၢကီၢ်ဆၢချံတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပံးဝဲချံတြဲၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီးရၤမတံမဲၢ်ဆီးဟီၣ်ကဝီၤအဃိချံတြဲၤတဖၣ်ကးတံၥ်သးအဆၢကတီၢ်,ကီၢ်ပယီၤထံနံၤတကပၤကမျၢၢ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၣ်ဂီၤတၢ်သူတၢ်စွဲဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ဝဲအသိး,တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤစ့ၢ်ကီးကီခဲဝဲအဂ့ၢ်ကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ခါခဲအံၤ,ခီဖျိတၢ်အိးထီၣ်က့ၤဝဲတြဲၤအဃိရၤမတံမဲၢ်ဆီးတၢ်စိၥ်ဆှၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်လဲၤသးဘၣ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဝီအသိး,တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဘၣ်ဘှီးဘၣ်ဒါက့ၤဝဲအဂ့ၢ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ရၤမတံမဲၢ်ဆီးကီၢ်ဆၢဟီၣ်ကဝီၤအံၤခံခီခံကပၤတၢ်ဂ့ၢ်မ့အိၣ်ထီၣ်တမံၤလၢ်လၢ်,တၢ်မၤဝဲချံတြဲၤတၢ်သမံသမိးဒီးတၢ်ကးတံၥ်ချံတြဲၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,လၢတၢ်ကတြီဆၢဒီသဒၢဝဲ(အိၤလဲ)တၢ်လံၣ်အီလီအီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးမၤထီဒါပှၤကူပှၤကညီတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အံၤခိးကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်ဝဲတၢ်အိးသးတဖၣ်တပယူၥ်ဃီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါယနူၤအါရံၤ ၂၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
(BGF)လၢအဆီတလဲသးဆူ(KNA)လၢအိၣ်မၠၣ်ဝတံၣ်ဝ့ၢ်ပူၤတဖၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံၥ်ဒီး တၢ်မ့ဟဲခး(၂၇၅)သုးရ့ၣ် တၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ် ကက့ၤခးလီၤကဒါ ဝဲဝ့ၢ်အံၤလၢကဘီယူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤစံးဝဲန့ၣ် လီၤ.
ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၉ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ဒီးတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ (KNU/KNLA-PC)လၢအိၣ်မၠၣ်ဝတံၣ်ဝ့ၢ်ပူၤအံၤတဖၣ် သုးမီၤစိရိၤအသုးတြိၤ (၂၂)အခိၣ်အံၤ ကိးထံၣ်အဝဲသ့ၣ်ဝံၤလီၢ်ခံ သုးမီၤစိရိၤအလံၥ်လၢအိၣ်ဃုၥ်တၢ်ဂ့ၢ်(၄)ထံၣ်အံၤဘၣ်ဟဲအိၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (PC)သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤညိၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
“လံၥ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤပၣ်ဃုၥ်(၄)ထံၣ်အံၤန့ၣ်အမ့ၢ်အနီၢ်ကီၢ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤပပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤအီၤသ့လဲၣ်န့ၣ်လၢအပူၤကွံၥ်တသီခံသီအခါန့ၣ် PC ပခိၣ်ပနၢ်လၢအိၣ်ရၤမတံတဖၣ်အံၤန့ၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢလီၢ်ခၢၣ်သးပတံထီၣ်ဝဲလၢထးခိၣ်မီၤ.တဲဝဲလၢပယီၤသုးန့ၣ် ကိးထံၣ်အဝဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ(၄)ထံၣ်ဒ်သိးလံၥ်အိၣ်ဖျါအပူၤလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်သုးမီၤစိရိၤအလံၥ်တဘ့ၣ်အံၤပူၤပၥ်ဖျါဝဲတၢ်ဂ့ၢ်(၄)ထံၣ်အသိးန့ၣ် (KNA)အတၢ်ဆီတလဲသးအံၤခီဖျိတတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ် အဃိ တၢ်တဟ့ၣ်အခွဲးလၢကအိၣ်လၢဝ့ၢ်ပူၤအံၤလၢၤဘၣ်ကဟးထီၣ်ကွံၥ် ဒီးတကးဒံးဘၣ်တၢ်မ့ဟဲခးဝဲမၠၣ်ဝတံၣ်ဝ့ၢ်ဟးထီၣ် (၂၇၅) သုးကလၢၤ လၢအပူၤကွံၥ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်နုၥ်လီၤခးထီၣ်န့ၢ်တ့ၢ်ဃၥ်ဝဲဖဲ(၂၀၂၄)အခါအံၤန့ၣ်ကဟဲခးလီၤဝဲတၢ်ဒီး ကဘီယူၤလၢ တၢ်လီၢ်(၁၈)တီၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဂ့ၢ်လၢအဂၤ(၂)ထံၣ်န့ၣ် (DKBA)ဒီး(KNU/KNLA-PC)အပှၤလၢအိၣ်မၠၣ်ဝတံၣ်ဝ့ၢ်ပူၤအံၤတဖၣ် ကဘၣ်ဆှၢထီၣ်ဝဲ...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးဝ့ၢ်လၢသုးမီၤစိရိၤကမၤဝဲလီၢ်ခံကတၢၢ်တၢ်ဃုထၢအကူၥ်-၃ အံၤ တုၤလၢမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၂၀ သီအနံၤန့ၣ် လၢဝ့ၢ်ပူၤ တၢ်လီၢ်အခိၣ်အဃၢၤတဖၣ် တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဝဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်ဝဲကိးမုၢ်နံၤဒဲး အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ဒုးဒုကဲထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤ.လၢကီးတရံးဝ့ၢ်မုၢ်နုၥ်တကပၤဒီးကလံၤထံးတကပၤန့ၣ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်, ခးလီၤဒြိမၢ်မၢ် လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကမျၢၢ်တဂၤအံၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးအပူၤအံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါမးအသိး ဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးဆူဟီၣ်ကဝီၤ (KNLA) သုးပၥ်ဖှိၣ် အအိၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးမီၤစိရိၤအံၤလၢကထီၣ်ဒိၣ်စိက့ၤဝဲကီးတရံး-မၠၣ်ဝတံၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်အံၤအဂီၢ် စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၄)နံၣ်အခါန့ၣ် ပျၢ်လီၤဝဲ(အီၣ်စ့ၣ်ယး) သုးကျိၤဒီးစးထီၣ်ဖဲန့ၣ်တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်ဝဲလၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤဒီး တုၤလၢခဲအံၤဝ့ၢ်ခိၣ်ဝ့ၢ်ဃၢၤဒူသဝီတဖၣ် ဒိၣ်စိဝဲတန့ၢ် ဒိၣ်စိန့ၢ်ဝဲထဲဒၣ် ကီးတရံးဝ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
သုးမိၤစိရိၤအံၤဒူသဝီလၢအိၣ်ကီးတရံးဝ့ၢ်ခိၣ်ဝ့ၢ်ဃၢၤအံၤဒီးဒူသဝီလၢအိၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်သီအခိၣ်အဃၢၤအံၤတဖၣ်ခီဖျိဒိၣ်စိဝဲတန့ၢ်လၢလၢ ပှဲၤပှဲၤဘၣ်အဃိ လၢကဟဲတၢ်ဃုထၢအကူၥ်-၃ အံၤအဂီၢ်ဒ်သိးမၤဝဲတၢ်ဃုထၢအလီၢ်ကလဲၢ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ် အသုးဂံၢ်ဘါဟဲထီၣ်ဝဲ အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်တကပၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်ခါခဲအံၤ တၢ်ဖးဒၢလီၢ်လၢတၢ်ဆီလီၤပၥ်လီၤဝဲဖဲကီးတရံးဝ့ၢ်ပူၤအံၤတဖၣ်ဒ်သိးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢသုတဟဲမၤတံၥ်...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် တီအူကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၂)ဒီးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ခီဖျိလၢကဘီယူၤ,ကျိဖးဒိၣ်,ဒြိဒီး ဟီၣ်လၥ် မ့ၣ်ပိၢ်အံၤအဃိ စးထီၣ်လၢတလါအံၤ ၁၃ သီတုၤလၢ ၂၁ သီအံၤ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်သံဝဲ ၈ ဂၤ ဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ ၆ ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဘၣ်ထွဲအံၤတဖၣ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ ဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)မူကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၂၁ သီအနံၤ ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၃၅၁)လဲၤတ့ၢ်လီၤ ဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ ကမျၢၢ်ပိၥ်ခွါ(၂)ဂၤလၢအသးနံၣ်အိၣ်(၂၈-၅၄)နံၣ်အဘၢၣ်စၢၤအံၤသံဝဲဒီး ဘၣ်ဒိဝဲပိၥ်ခွါတဂၤ,ပိၥ်မုၣ်(၂၄)နံၣ် တဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဆီၣ်ထွဲတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲကရူၢ်(KPSN)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲတနံၤအံၤမုၢ်ထူၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတီအူကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တနံၤအံၤလါယနူၤအါရံၤ ၂၂ သီ လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် မဲၢ်တီၢ်-မဲၢ်ရမၣ်ဘၢၣ်စၢၤ ကျဲမုၢ်လါခိၣ်တၢ်လီၢ်ခံတီၤ သိလ့ၣ်(accident) ကဲထီၣ်အဃိ မဲၢ်လးဒဲဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိ သံ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဝဲတဂၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲတဂီၤအံၤမုၢ်ဘူးကထူၣ် ၁၁း၃၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢမဲၢ်လးဒဲကဝီၤဆၢလၥ် မဲၢ်တီဝ့ၢ်ကျဲမုၢ်လါခိၣ်န့ၣ် သးစၢ်ကၠိဖိမုၣ် ၂ ဂၤအံၤ အိၣ်လၢကျဲကပၤအခါ ခီဖျိသိလ့ၣ်တခိၣ်ဟဲဘျၢၣ်အီၤအဃိ သံဝဲဖဲန့ၣ်(၁)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိတဂၤ တၢ်ဆှၢဝဲဆူ တၢ်ဆါဟံၣ် တဘျီဃီ န့ၣ်လီၤ.
တနံၤဃီတၢ်ကဲထီၣ်သးဝံၤဖဲဟါခီ ၂း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး လၢမဲၢ်လးဒဲကဝီၤယိၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤ ထံလီၤသံး ဆၢခိၣ်န့ၣ် ခီဖျိဆဲးကဲးဒီးသိလ့ၣ်ဘျၢၣ်လိၥ်သးအဃိ ပှၤနီဆဲးကၢးဖိလၢအမ့ၢ် မဲၢ်လးဒဲကဝီၤဖိ ပိၥ်ခွါတဂၤအံၤ...