လါယူၤ ၂၂ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ စီၤမၠၣ်အူသၣ်
၂၀၂၀–၂၀၂၁ တၢ်သိၣ်လိနံၣ်အံၤ ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ကၠိ ၁၆၅ဖျၢၣ်အံၤ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့၀ဲၤကျိၤ ပာ်ပနီၣ်ဒီးသုးထီထီၣ်၀ဲကၠိအပတီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်စဲၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ရူအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တီၤဖုၣ်ကၠိဒ့ ၁၈ ဖျၢၣ်ႇ တီၤဖုၣ်တလၢကၠိ ၂၉ ဖျၢၣ်ႇ တီၤခၢၣ်သးကၠိဒ့ ၃၂ ဖျၢၣ်ႇ တီၤထီကၠိဒ့ ၂၉ ဖျၢၣ်ႇ တီၤဖုၣ်(အမက) ၂၃ ဖျၢၣ်ႇ တီၤခၢၣ်သး(အလက) ၂၈ ဖျၢၣ် ဒီး တီၤထီ(အထက) ၆ ဖျၢၣ်အံၤ တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဒီးသုးထီထီၣ်အပတီၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ် တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့မူဒါခိၣ် အူငွ့ၣ်စိ...
လါယူၤ ၂၂ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ စးအဲၣ်ဆူ
ဖဲအပူၤကွံာ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်လၢကလုာ်ဒူၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်ၦၤလၢအမၤကမၣ်၀ဲမုၣ်ခွါသွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢကလုာ်ဒူၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်ထံကီၢ်ပဒိၣ်ဒီး သုးမုၢ်ဒိၣ်အံၤ ကက့ၤဃိထံမၤဖျါထီၣ်သမံသမိးဒီးဟံအရ့အဂီၢ်ဖဲလါယူၤ ၁၉ သီအနံၤ လၢအလီၤဘၣ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်လၢအိၣ်လီၢ်က၀ီၤပူၤတဖၣ် မုၣ်ခွါသွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအမုၢ်နံၤအံၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ် -KHRG ဃ့ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လီၢ်က၀ီၤလၢတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးမုၢ်ဒိၣ်အံၤ လၢကလုာ်ဒူၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ် မၤ၀ဲဒၣ်မုၣ်ခွါသွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒီး သူ၀ဲဒၣ်ဒ်တၢ်စုက၀ဲၤအသိးအဃိ တၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်မၤကမၣ်၀ဲလၢအပူၤကွံာ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ခီဖျိလၢအပူၤဖျဲးထီၣ်လၢတၢ်ကမၣ်ဒီး တၢ်က့ၤဃိထံသမံသမိးက့ၤအီၤအဃိခါဆူညါအဂီၢ် ဖျါလီၤဂာ်ဒ်သိးဒီးတၢ်ဟ့ၣ်အခွဲးလၢကဆဲးမၤကမၣ်တၢ်အဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် KHRG စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
KHRG ၦၤနဲၣ်တၢ် နီၢ်ထူထူ စံး၀ဲလၢ “တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတဖၣ်အံၤ ဒ်သိးဒီးသုတပူၤဖျဲးထီၣ်လၢတၢ်ကမၣ်သုတကဲထီၣ်သးလၢၤတဂ့ၤအဂီၢ်ႇလၢတၢ်ထဲသိးတုၤသိးအဂီၢ် ပဒိၣ်ဒီးသုးမုၢ်ဒိၣ်တဖၣ်ကဘၣ်ဃိထံသမံသမိးအီၤန့ၣ် လိၣ်၀ဲဒၣ်လီၤႉ မ့တမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်ၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ထဲသိးတုၤသိးလီၤမၢ်၀ဲဒၣ်ဒီး လၢၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ကရၢကရိစ့ၢ်ကီး ဘၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်တၤတၢ်အကလုာ်ကလုာ်န့ၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်မ့ၢ်က့ၤဃိထံသမံသမိးက့ၤ၀ဲန့ၣ် တၢ်တီတၢ်တြၢ်လၢအဘၣ်ထွဲ...
လါယူၤ ၁၉ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ စီၤရှါ
ကိၣ်ရိၣ်နၣ်တၢ်ဆါအဂီၢ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်၊ တၢ်ဖၠးကသံၣ်မူၤဘှီးအလီၢ်အံၤ တၢ်ပာ်၀ဲဒၣ် Quarantine Center ဒီး လၢတၢ်လီၢ်အ၀ဲန့ၣ် ၦၤ ၂၃ ဂၤ လၢတၢ်ြတီဃာ်၀ဲတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအံၤန့ၣ် တၢ်ထံၣ်န့ၢ်၀ဲ Covid-19 တၢ်ဆါဃၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤ(လါယူၤ ၁၉ သီ)အနံၤန့ၣ်လီၤႉ
ၦၤလၢအအိၣ်ဟဲက့ၤနုာ်လီၤလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ဒီး မလ့ရှါထံကီၢ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ပာ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဖၠးကသံၣ်မူၤဘှီးအလီၢ် (QC) ဒီး ဖဲလါယူၤ ၁၂ သီအနံၤန့ၣ် ဒ်တၢ်ဆှၢဟ့ၣ်၀ဲတၢ်မၤကွၢ်တၢ်သမံသမိးအဒိအသိး န့ၣ် တၢ်ထံၣ်န့ၢ်၀ဲတၢ်ဆါဃၢ် ၂၃...
လါယူၤ ၁၇ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ စီၤထိလ့
မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒီး ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်တဖၣ်အံၤ တကီၢ်ခါ ကညီကလုာ်ဒူၣ် ကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ် စီၤအီၤမၠ့ၣ်ခဲၤ ဒီး နီၢ်ပါသ့ၤစၤမၠိ ၂ ဂၤအံၤ ကညီဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်အလီၢ်အဂီၢ် လၢကဟဲတၢ်ဃုထၢန့ၣ် တက့ၤဒိးဃုထၢကဒါလၢၤသးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲ ၁၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
“လၢ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီ ကညီဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်အလီၢ်အဂီၢ် ယတက့ၤပတံထီၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် ကိတိာ်နီၢ်ပါသ့ၤစၤမၠိ စံး၀ဲဒၣ်လီၤႉ နီၢ်ပါသ့ၤစၤမၠိအံၤ တကီၢ်ခါလၢ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ပဒိၣ်ကရူၢ်အပူၤ မ့ၢ်ၦၤလၢအဟံးမူဒါလၢ ကညီဂ့ၢ်၀ီအမဲာ်ညါ ဟံးန့ၢ်စ့ၢ်ကီးမူဒါလၢဟိၤထဲဒီးတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤ ဒီး တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိး...
လါယူၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ စးအဲၣ်ဆူ
တၢ်ြတီဆၢကဟုကယာ်ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်ဒီး တၢ်မူအကလုာ်ကလုာ်ကအိၣ်ကၢအိၣ်ယၢၤအဂီၢ် ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ် ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ (UNDP) အံၤ ဟ့ၣ်လၤကပီၤ၀ဲဃိၣ်လိာ်တၢ်မုာ် တၢ်ခုၣ်ကရၢၢ်လၢ ၂၀၂၀ နံၣ် အံၣ်ကွ့ထၢၣ် (Equator) ခိၣ်ဖးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖဲမဟါအနံၤ ဃိၣ်လိာ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကရၢၢ် ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကလုာ်ဒူၣ်ၦၤထူလံၤဖိတဖၣ် ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်သဲကတီၤပၢၤဃာ်တၢ်မူအကလုာ်ကလုာ်အဖီခိၣ်ႇ တနံၣ်အံၤ အဂီၢ် ၁၁ ဘျီတဘျီ တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤ အံၣ်ကွ့ထၢၣ် (equator) အခိၣ်ဖးအံၤ ဖဲအပူၤကွံာ် လါယူၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ် ကီၢ်ပယီၤ ဃိၣ်လိာ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကရၢၢ်ဃုာ်ဒီး ထံကီၢ်အဂၤ(၉)ဘ့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲခိၣ်ဖးအဂ့ၢ်န့ၣ်...
လါယူၤ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ နါ၀့ၤဖၠိစၣ်
မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် ကီၢ်စဲၣ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤ ကညီကလုာ်ဒူၣ်လၢအခိၣ်ဂီၤ(မှတ်ပံုတင်)တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကအိၣ်၀ဲဒၣ်တုၤလၢ (၅၀ႇ၀၀၀ ဂၤ)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် ကညီကလုာ်ဒူၣ် ကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် စီၤအီၣ်မၠ့ၣ်ခဲၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်လီၤႉ
မိၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤ သ၀ီကရူၢ်လၢအါဒၣ်တက့ၢ်ကညီကလုာ်အိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ် အိၣ်၀ဲ ၂၇၀ ဘျဲၣ်ဒီး ဒူသ၀ီကရူၢ် သ၀ီသးၦၢ်တနီၤ ဟဲတီၣ်ဖျါထီ၀ဲၦၤလၢအခိၣ်ဂီၤတအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အစရီပူၤအသိး တဲ၀ဲဒၣ်ဘၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီကလုာ်ဒူၣ် ကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် စီၤအီၣ်မၠ့ၣ်ခဲၤ စံး၀ဲဒၣ်လီၤႉ
ကိတိာ် စံး၀ဲလၢ “ဖဲပထၢကွၢ်၀ဲ ကၠဲၣ်မယီကီၢ်ဆၣ် မံၣ်ကသ့ၣ်သ၀ီကရူၢ်တခါလီၤအခါန့ၣ် ဒူသ၀ီကရူၢ်အ၀ဲန့ၣ် စရီလၢအအိၣ်တ့ၢ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်တကထိဘျဲၣ် လၢအတမၤဘၣ်ဒံးခိၣ်ဂီၤ(မှတ်ပံုတင်)တဖၣ်န့ၣ် သ၀ီကရူၢ် ၦၤပၢဆှၢ တၢ်အခိၣ် ဟဲတီၣ်ထီၣ်၀ဲစရီလီၤႉ...
လါယူၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ စးအဲၣ်ဆူ
ခါဆူညါတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အတၢ်လဲၤကျဲဒီး လၢကဟဲ ၂၀၂၀ တၢ်ဃုထၢအံၤ တၢ်အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤ ထီၣ်အသးအဂီၢ် KNU- ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ လီၢ်ခၢၣ်သးခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဒီး ကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်ခိၣ်နၢ် တဖၣ်ႇ ဃုာ်ဒီးကညီသးစၢ်တဖၣ် မၤ၀ဲဒၣ်တၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တခါ ဖဲလါယူၤ ၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤ ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလိာ်သးဘၣ်ဃး တကီၢ်ခါ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤကျဲတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်ႇ တၢ်တၤတၢ်တဖၣ်ႇ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ် အသနၢၣ်တဖၣ်ဒီး လၢကဟဲတၢ်ဃုထၢအဂီၢ် ကအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤထီၣ်အသးသ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး၀ဲအခိၣ်သ့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် KNU နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ (၂) ပဒိၣ်စီၤလၣ်ထိ စံး၀ဲလီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “ဒ်တၢ်မၤဖျါထီၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အသိး ၂၀၂၀...
လါယူၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ န့ၣ်နီၣ်
ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇ ကီးတရံး၀့ၢ် နီၣ်ဂံၢ်(၃)က၀ီၤဒ့ႇ ပၢၤကီၢ်အ၀ဲၤလီၢ်အမဲာ်ညါန့ၣ် ဖဲလါယူၤ ၈ သီအနံၤ မုၢ်နၤခီ ၈ နၣ်ရံၣ် ၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ် မ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိ ပိာ်ခွါ ၃ ဂၤ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ
ဖဲလါယူၤ ၈ သီ မုၢ်နၤခီ ၈ နၣ်ရံၣ် ၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ် ကီးတရံး၀့ၢ် နီၣ်ဂံၢ်(၃)က၀ီၤဒ့ ပၢၤကီၢ်အ၀ဲၤလီၢ်ကျဲႇ ဘိၣ်ဘိၣ်ၦၤဆါလီတဲစိကျးမဲာ်ညါ လၢအယံၤ၀ဲဒၣ်ဒီးပၢၤကီၢ်အ၀ဲၤလီၢ်အမဲာ်ညါ (၁၀ ပ့ၣ်)အံၤ ၦၤလၢတၢ်တသ့ၣ်ညါအီၤ ၂...
လါယူၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ စးအဲၣ်ဆူ
ပယီၤသုးမ့ၢ်တဟးတလၢ၀ဲ တၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်လီၢ်ဘၣ်န့ၣ် တသ့ဖဲအသ့ဟးဆှဲးဘၣ် တၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်အသး တဖၣအဂီၢ် ထုးထီၣ်ဃာ်၀ဲတၢ်နဲၣ်လီၤလၢသုးကျါလံအဂ့ၢ် KNU- ကညီဒီကလုာ်စၢ ဖှိၣ်ကရၢ က ညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် -KNLA သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤနံၤ စံး၀ဲလီၤႉ
တကီၢ်ခါ KNU ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤ ပယီၤသုးစုဒုၣ်စုတီၤအဖီလာ်သုးရ့ၣ်တဖၣ်ဒီး KNLA သုးကရူၢ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ ပာ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်လၢလဲၤတလၢ၀ဲတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲတဖၣ်ဒီးႇ တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဒီး တၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးတဖၣ် ခီဖျိလၢဟဲကဲထီၣ်သးအါထီၣ်၀ဲအဃိ ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်၀ဲတၢ်နဲၣ်လီၤဒ်အခဲအံၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤကီၠၤနံၤ စံး၀ဲဒ်အံၤလီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “အခဲအံၤ...
