လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၀ သီႇ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ နါ၀့ၤဖၠိစၣ်
KNU ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၁ ဟီၣ်က၀ီၤ)အပူၤန့ၣ် ခီဖျိလၢတနံၣ်အံၤထံၣ်ဘၣ်၀ဲလၢဘုတဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲဒီး ဘုသၣ်ဟးထီၣ်စှၤလီၤ၀ဲ တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤအီၣ်ဃုးဖိတဖၣ်စံး၀ဲလီၤႉ
ၦၤမၤအီၣ်ဃုးဖိလၢအအိၣ်ဖဲတၢ်လီၢ်တဖၣ်န့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ် သူၣ်ဖျး၀ဲဘုလၢတၢ်စူၤခါဒီး တနံၣ်အံၤခီဖျိလၢ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤအတၢ်အိၣ်သးဒီး တဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထံ လၢလၢၦဲၤၦဲၤဘၣ်အဃိဘုသ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ဒီး အသၣ်တဖၣ်တဂ့ၤ၀ဲဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်အသးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤအီၣ်ဃုးဖိတဖၣ်ပဲာ်ထံနီၤဖးစံး၀ဲလီၤႉ
ၦၤမၤအီၣ်ဃုးဖိတဖၣ် ထံၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ် ဘုတဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်န့ၣ်ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ကၠၣ်သီစ့ၣ်သ၀ီကရူၢ် သ၀ီသးၦၢ် စီၤနွါကလ့ စံး၀ဲလၢ “ပသ၀ီကရူၢ်ပူၤအံၤပမ့ၢ်သူၣ်ဘုအနာ်၄၀ န့ၣ် ဂ့ၤက့ၤဒၣ်ထဲဲအနာ် ၁၀ လီၤႉ ၦၤမၤအီၣ်ဃုးဖိဖဲအံၤတဖၣ်န့ၣ်ရှူ၀ဲဒၣ်လီၤႉ ဘုဟးဂီၤထဲထဲအံၤတထံၣ်ဘၣ် နီတဘျီဒံးဘၣ်ႉစံာ်လီၢ်တနီၤန့ၣ်ခီဖျိလၢအသၣ်တဖးအဃိ တၢ်တကူးအီၤလၢၤဘၣ်ႉဘၣ်ပာ်က့ၤစံာ်လီၢ်ဒ်အံၤ အိၣ်၀ဲဒီဒူၣ်ညါလီၤ”...
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၈ သီႇ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ စးအဲၣ်ဆူ
KNU ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤႇလ့ၤညၤဘိၣ်ပၠ့ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤလီၤဆီအပူၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် တၢ်ပၢအဖီလာ်ကညီဒီကလုာ်ပၢၤကီၢ်သုး KNPF လၢအလီၤဘၣ်မူဒါတဂၤ ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၇ သီအနံၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ကျီအီၤ ဒီးဃဲာ်အဃိ သံ၀ဲဒၣ်ဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ
တၢ်ကဲထီၣ်သးတခီန့ၣ် KNPF သုးပၢၤကီၢ်တဖၣ်လၢ အဖီၣ်ဃာ်၀ဲအူ၀့ငဲၤတဂၤအံၤဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၇ သီ ဂီၤခီ ၅ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ကျီသံ၀ဲ KNPF လၢအမ့ၢ်ပၢၤကီၢ်ခိၣ်(၂)စီၤသၤဖၠူၤ ဒီး ကီၢ်ဆၣ်၀ံစိာ်တီဆှၢမူဒါခိၣ်စီၤကသဲၣ်ခံဂၤအံၤ ၀ံၤစံၣ်ပူၤဖျဲးအသးအဂ့ၢ်န့ၣ်လ့ၤညၤဘိၣ်ပၠ့ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤလီၤဆီကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်စီၤဆၣ်ဂ့ၤ စံး၀ဲဒ်အံၤလီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “တၢ်သမံသမိး၀ဲၦၤမၤကမၣ်တၢ်ဖိ အူ၀့ငဲၤ ၀ံၤအလီၢ်ခံခီဖျိလၢတၢ်တထၢနုာ်အီၤလၢတၢ်ဒုးဃာ်ပူၤအဃိ ဖဲဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဟံးထီၣ်၀ဲဃဲာ်ဒီး ကျီသံ၀ဲပၢၤကီၢ်ခိၣ် ၂ အံၤန့ၣ်လီၤႉ...
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၆ သီႇ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ စးအဲၣ်ဆူ
ကီၢ်ပယီၤတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်လၢအမုာ်အခုၣ်အံၤ ဒ်သိးအကျဲကအိးထီၣ်သးအဂီၢ် ကဂုာ်ကျဲးစၢးမၤအီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အ့ၣ်ယၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ မါကၠီၣ်နံၣ် ဆီၣ်တခူထီၣ်ကညီသးစၢ်တဖၣ် ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၆ သီအနံၤ လၢတၢ်စးထီၣ်မၤ၀ဲ အ့ၣ်ယၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ခီ ကညီသးစၢ်တၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးအံၤအပူၤ ဖဲအ့ၣ်ယၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ပသံၣ်ကီၢ်စဲၣ် မယါကၠီတၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“အခဲအံၤကီၢ်ပယီၤန့ၣ် တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢး၀ဲလီၤႉ ပ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ပကဘၣ်မ့ၢ်ကညီလၢအစဲၤနီၢ်ဒီး ကဘၣ်ပာ်ပသးမ့ၢ်လဲၢ်မ့ၢ်ထီႇ ကီၢ်ပယီၤတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်အံၤ ဒ်သိးဒီးကျဲကအိးထီၣ်အသးအဂီၢ်ပကဘၣ်မၤလီၤႉ ကီၢ်ပယီၤတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်အံၤ ဒ်သိးကကဲထီၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်န့ၣ် ဖဲပစိၤအံၤပကဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးလီၤႉ ဖိမုၣ် ဖိခွါတဖၣ်စ့ၢ်ကီး ကဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢး၀ဲဒီး ကဘၣ်လဲၤ၀ဲဒ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအတၢ်ပာ်ဖှိၣ်အသိးန့ၣ် အဲၣ်ဒိးဟ့ၣ် သဆၣ်ထီၣ်သုလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲဖဲ တၢ်အိးထီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမူးအပူၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ကညီသးစၢ်တပၤကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်သးလၢအဂ့ၤအမဲာ်ညါ...
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၆သီႇ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ နါ၀့ၤဖၠိစၣ်
ကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဃိၣ်လိာ်ကျိမုၢ်နုာ်တကပၤ ဒူသ၀ီတဖၣ် ထံဟဲထီၣ်သူ တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအဟဲပိာ်ထွဲထီၣ် အခံသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ကဟဲဘှါဆှဲအီၤအဂီၢ်တိာ်ပာ်၀ဲဒီး လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၅ သီအနံၤ ဖဲမယ့ကိသ၀ီန့ၣ်ဒီး ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲကမံးတံာ်တဖုန့ၣ်လီၤႉ
ကမံးတံာ်တဖုအံၤကိး၀ဲလၢ “မၠဲၣ်တီၣ်ကရူၢ်ပူၤ တၢ်ကဘှါဆှဲ၀ဲထံသူတၢ်ဂ့ၢ်ကီကမံးတံာ်”ဒီး ဘၣ်ထဲထွံသူတၢ်ဂ့ၢ်ကီႇ မၠဲၣ်ကလ့ဂာ်လၢၢ်ကမူၣ်စဲးဖီကဟၣ်တၢ်မၤလီၢ် လၢအလဲၤတရံးအသးလၢလၢၢ်သွဲၣ်လး တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ် ဒ်သိးကပတုာ်ကွံာ်အသးအဂီၢ် ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကမံးတံာ်လီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမံးတံာ်ဖိတဂၤလၢအမ့ၢ် ယွၤကၠံယွၤသ၀ီဖိ စီၤကၠီၤလဲၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“ပ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ် ပတူၢ်ဘၣ်၀ဲထံသူတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤန့ၣ် မတၤတဂၤမၣ်တဟဲဘှါဆှဲ၀ဲဒီးတဟံးထီၣ်ဖီၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်ႉ ထံသူအံၤ ခီဖျိလၢလၢၢ်သွဲၣ်လးအဃိန့ၣ် မတၤတဂၤမၣ်တဲဖျါထီၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉ တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် ပမ့ၢ်ဘၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်ပသးမ့ၢ်ဂ့ၤႇ...
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၅ သီႇ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ စီၤရှါ
တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ြခ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ် DKBA ဒီး ဘူးဒးတၢ်ဘါတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ် DKBA (ထုးဖးသးကရူၢ်)တဖၣ် ဒ်သိးကက့ၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်က့ၤအသးကန့ၢ်၀ဲအဂီၢ် ဂုာ်ကျဲးစၢး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် DKBA (ထုးဖးသးကရူၢ်)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်စိ စီၤကၠီၤသဲၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤ လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ် လါနိၣ်၀့ဘၢၣ်လါလၢာ်န့ၣ် ခံခီယၢ်ပၤခိၣ်နၢ်တဖၣ် ထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်သကိး၀ဲဒၣ်ဖဲ ကီၢ်ပယီၤ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တတီၤန့ၣ် ဒီး တိာ်ပာ်၀ဲလၢကက့ၤပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဖဲ လါလၢကဟဲဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၁ သီအနံၤ တၢ်ကမၤလၤကပီၤ DKBA နံၣ်ၦဲၤထီၣ်...
လါယနူၤအါရံၤ(၃၁)သီႇ၂ဝ၂ဝနံၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢမုၢ်နံၤၦဲၤထီၣ်ဝဲ(၇၁)နံၣ်တီတီန့ၣ်လီၤ.လၢကီၢ်ပယီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤႇတကးဒံးဘၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢအံၤကဘၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဒီးကွဲးတ့ၢ်က့ၤအဂ့ၢ်လၢအမ့ၢ်ဝဲ“တၢ်ပၢၢ်ဆၢလၢအယံာ်အထၢကတၢၢ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢန့ၣ်လီၤ.ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကရၢလၢအပၢဆှၢတီခိၣ်ရိၣ်မဲကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢအံၤမ့ၢ်ဝဲခ့ၣ်အဲန်ယူၣ်ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်လၢ၁၉ယၤဖှိၣ်နံၣ်အဲကလံးပဒိၣ်ဟဲနုာ်လီၤပၢပကီၢ်အခါလံၤလံၤဒီးတုၤဃီၤဆူ၂၁ယၤဖှိၣ်နံၣ်ခဲအံၤန့ၣ်လၢကီၢ်ပယီၤအတၢ်ပၢတၢ်ပြးပူၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ကရၢကရိအိၣ်ထီၣ်တ့ၢ်ဝဲအဖုလၢအကယၤတဖၣ်လီၤ.ကီၢ်ပယီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ကရၢကရိအဖုလၢအကယၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မုၢ်မဆါတနံၤအံၤတအိၣ်တ့ၢ်က့ၤဝဲနီတဖုလၢၤႇလီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲခဲလၢာ်လံန့ၣ်လီၤ.လၢကီၢ်ပယီၤအထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကရၢလၢအအိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤယံာ်ယံာ်ထၢထၢကတၢၢ်တဖုႇစးထီၣ်အိၣ်သူၣ်လီၤသးလၢ၁၈၈၁နံၣ်လံၤလံၤလၢအမ့ၢ်ဝဲ–ကညီဒီကလုာ်ကရၢ(Karen National Association-KNA )ဒီးဆီတလဲက့ၤအမံၤတဆီဘၣ်တဆီဒီးအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲဂၢၢ်ဂၢၢ်ကျၢၤ ကျၢၤတုၤလၢမုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ–KNUကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢအံၤန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဒုးခံဘျီတဘျီဝံၤသီသီဆၢကတီၢ်(၁၉၄၅)နံၣ်ခါလံၤလံၤကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဆၢထၢၣ်ဃ့ထီၣ်တၢ်ဆူအဲကလံးပဒိၣ်အအိၣ်လၢကဟ့ၣ်လီၤကညီကီၢ်လီၤဆီအတၢ်သဘျ့အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်ဘူၣ်တဂ့ၤတီၢ်တဘၣ်အပူၤအဲကလံးပဒိၣ်ထီၣ်က့ၤလၢအသီတဖု(Labour Party)န့ၣ်ကွၢ်ကပာ်ကွံ၁်ကညီဖိအတၢ်မၤဘျုးမၤဖှိၣ်တ့ၢ်အဝဲ သ့ၣ်ဖဲဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဒုးခံဘျီတဘျီအခါ ခဲလၢာ်ဒီးဟ့ၣ်လီၤက့ၤတၢ်သဘျ့ဆူပယီၤ(ဖဆပလ)အူနူးပဒိၣ်အစုပူၤ ဖဲ၁၉၄၈နံၣ် လါယနူၤအါရံၤ(၄)သီန့ၣ်လီၤ.ကီၢ်ပယီၤတၢ်သဘျ့န့ၢ်ဝံၤတၢ်စိတၢ်ကမီၤအိၣ်က့ၤလၢ(ဖဆပလ)ပဒိၣ်အစုပူၤအခါကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢအံၤဃ့ထီၣ်ကဒီးဝဲလၢကဒိးန့ၣ်ဘၣ်ကညီကီၢ် စဲၣ်လီၤဆီတၢ်သဘျ့ဆူကီၢ်ပယီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးစီၢ်နီၤခိၣ် လၢဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢအပူၤန့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်လၢပယီၤပဒိၣ်(ဖဆပလ)အတၢ်ပာ်သးတဘျၢဘၣ်ဒီးနုာ်လီၤခဲၣ်သူခဲၣ်ဂီၤတၢ်လၢကညီဖိကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤအဃိကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ကရၢကရိဘၣ်လီၤဖးကွံ၁်ဝဲခံဖု(ကညီသးစၢ်ကရၢဒီးကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ)ဒီးကညီသးစၢ်ကရၢလီၤတဲာ်ကွံ၁်ဝဲဆူ(ဖဆပလ)အတၢ်ကွဲန့ၢ်လွဲန့ၢ်တၢ်အထၢၣ်ခံဒးအပူၤန့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်ကရၢမိၢ်ၦၢ်KNUတခီဆၢထၢၣ်ဂၢၢ်ဂၢၢ်ဒ်အတၢ်ပာ်သးခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိလၢက ဒိးန့ၣ်ဘၣ်ကညီကီၢ်လီၤဆီအတၢ်သဘျ့အဂီၢ်ဒီးလီၢ်ခံကတၢၢ်လၢတၢ်ဆၢကတီၢ် တၢ်အိၣ်သးအတၢ်ဃ့ထီၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်စးထီၣ်ဝဲကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢအတၢ်ဒုးဖဲ၁၉၄၉နံၣ်လါယနူၤအါရံၤ(၃၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. KNUစးထီၣ်ဒုးထီဒါတၢ်လၢကညီဖိကဒိးန့ၣ်ဘၣ်အထံကီၢ်တၢ်သဘျ့အဂီၢ်စးထီၣ်လၢန့ၣ်လံၤလံၤဒီးတုၤဃီၤဆူမုၢ်မဆါတနံၤအံၤတပယူာ်ဃီႇခဲအံၤၦဲၤထီၣ်ဝဲ(၇၁)နံၣ်တီတီလံန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်တုၤခဲအံၤပတတုၤဃီၤဒၣ်လဲာ်ဒံးဆူပတၢ်မၤနၢၤအဖီတၢၣ်ဒံးဘၣ်.တၢ်အံၤမ့ၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤအဃိလဲၣ်.အလီၢ်အိၣ်စဲဃဲၤလၢပကဘၣ်ကွၢ်သမံသမိးကဒါက့ၤ,ဘၣ်မနုၤအဃိတုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤပတဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဒံးပတၢ်မၤနၢၤဘၣ်န့ၣ်လဲၣ်?အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.လၢပကကွၢ်သမံသမိးကဒါက့ၤကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢဘၣ်မနုၤအဃိဘၣ်လဲၤခီဖျိတၢ်ယံာ်ယံာ်ထၢထၢဒ်အံၤလဲၣ်အဂီၢ်အလီၢ်အိၣ်စဲဃဲၤလၢၦၤကိးဂၤဒဲး(လီၤဆီဒၣ်တၢ်ကညီစၢၤသွဲၣ်သီဖိခဲအံၤတဖၣ်)ကဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဆိဝဲကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢစးထီၣ်အသးဒ်လဲၣ်ဒီးအတၢ်စး ထီၣ်သးတဘျီဃီတၢ်ပၢၢ်ဆၢအတၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်အတၢ်ဂံၢ်စၢ်မ့ၢ်တၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်န့ၣ် လီၤ.ဒ်န့ၣ်မၣ်ဒီးကသ့ထံၣ်လီၤက့ၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢအတၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်အတၢ်ဂံၢ်စၢ်တၢ်အိၣ်သးနီၢ်နီၢ်ဒီးကသ့ဟံးန့ၢ်တၢ်မၤလိလၢတၢ်မၤနၢၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ကညီသးစၢ်စၢၤသွဲၣ်သီဖိတဖၣ်ကသ့ၣ်ညါဘၣ်က့ၤဝဲကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢစးထီၣ်အသးဒ်လဲၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂီၢ်သးအိၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်န့ၢ်သုလၢကီၢ်ခိၣ်မါဘးဇၣ်(ဖဲကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢစးထီၣ်သီသီအခါအဝဲမ့ၢ်(KNDO)သုးခိၣ်ကျၢၢ်လၢအဘၣ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲနိၣ်တၢ်မျၢ်တၢ်ဒုး)အတၢ်တဲဘၣ်က့ၤၦၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢစးထီၣ်သးအဆိကတၢၢ်ဆၢကတီၢ်ခါ KNU & KNDO အတၢ်ဂံၢ်ဆူၣ် တၢ်ဂံၢ် စၢ်တၢ်အိၣ်သးအိၣ်ဒ်လဲၣ်အ ဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်ဂ့ၢ်လၢအဖီလာ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲဖုကီၢ်ခိၣ်မါဘးဇၣ်တချုးလၢအသံဒံးဘၣ်အခါ အဝဲကတိၤသွီနုာ်ဃာ်ဝဲအကလုၢ်လၢလီလုၤကွီၤပူၤလၢပယီၤကျိာ်ႇယအိးထီၣ်ကနၣ်ဒီးကွဲးကျိာ်ထံက့ၤအီၤဆူကညီကျိာ်န့ၣ်လီၤ.
“...တချုးလၢကညီဖီၣ်စုကဝဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢစးထီၣ်ဒံးဘၣ်အဆၢကတီၢ်ခါန့ၣ်ခ့ၣ်အဲန်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးပၢဆှၢတၢ်ကမံတံာ်တဖၣ်မ့ၢ်ဝဲ,စီၤဘးအူကၠံႇစီၤပူးႇစီၤသၣ်ထိၣ်ႇမါကၠ့စ်ထိအီၣ်ႇမါဘးခ့ၣ်ႇမါဘးဇၣ်ႇစီၤသၣ်ဒ့ၣ်ႇစီၤဟါထၢၣ်သၣ်မွ့ႇစီၤစဲခ့ၣ်ႇစီၤအီၣ်ဝ့ႇစကီၤမီလ့ႇသးၦၢ်အူဇၣ်ႇစီၤဘဲလ့ၣ်ဒီးမၢၤစံးဒနံၣ်လူၣ်နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခ့ၣ်အဲန်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးခိၣ်နၢ်ကမံတံာ်တဖုအံၤဖဲနိၣ်တၢ်မျၢ်တၢ်ဒုးစးထီၣ်တဘျီဃီဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ်လီၤဖးဆူတၢ်လီၢ်တဂၤတပူၤတဂၤတပူၤလီၤ.စီၤဘးအူကၠံႇမါကၠ့စ်ထိအီၣ်ႇမါဘးခ့ၣ်ႇမါဘၣ်ဇၣ်ႇစီၤစဲခ့ၣ်ႇစကီၤမီလ့ႇသးၦၢ်အူဇၣ်ဒီးစီၤဘဲလ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်တ့ၢ်ဖဲနိၣ်တၢ်မျၢ်ပူၤ.မ့မ့ၢ်သရၣ်သၣ်ထိၣ်ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ဃာ်အီၤဖဲဝ့ၢ်တကူၣ်(အလုံ,စမ်းချောင်း) န့ၣ်လီၤ.ပီၢ်ရီစီၤဖိခၠံးဒီးစီၤသၣ်ဒ့ၣ်တခီဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ဃာ်အီၤလၢမီၣ်လမၠဲၣ်ဝ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.စီၤဟါထၢၣ်သၣ်မွ့အိၣ်ဖဲမအူၣ်ပ့ၣ်ဝ့ၢ်ဒီးမ့မ့ၢ်စီၤပူၣ်တခီအိၣ်လၢဝ့ၢ်မၠီမၠးဒီးဟ့ၣ်လီၤက့ၤအသးဆူ(ဖဆပလ)ပဒိၣ်အစုပူၤလီၤ.ကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢစးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤ(၃၁)သီႇ၁၉၄၉နံၣ်တဘျီဃီႇတၢ်ဒုးအဆူၣ်ကတၢၢ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်မ့ၢ်ဝဲ,နိၣ်တၢ်မျၢ်တၢ်ဒုးဒီးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်တၢ်ဒုးန့ၣ်လီၤ.( KNDO))မၤန့ၢ်ပၢဘၣ်ဝဲနိၣ်တၢ်မျၢ်ဒီးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ခံခါလၢာ်လီၤ.ဆၢကတီၢ်ဖဲန့ၣ်အခါနိၣ်တၢ်မျၢ်ဒီးသမဲအကျဲမုၢ်ဖီခိၣ်န့ၣ်(ဖဆပလ)အသုးမုၢ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂၤခံကထိဘျဲၣ်လၢကဟဲထီၣ်ဒုးမၤန့ၣ်က့ၤကညီဖိတဖၣ်အတၢ်စုကဝဲၤလၢနိၣ်တၢ်မျၢ်န့ၣ်လီၤ.
လၢမူကျာ်တိၢ်(မဂႅလာဒုံ) Burma Rifle ကျိဖးဒိၣ်သုးဒ့တခီသုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိအီၣ်စ့ၣ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲဃာ်ဝဲကညီဖီၣ် တၢ်စုကဝဲၤသုး ဒ့ခံဒ့လီၤ.လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကညီသုးဖိမၤတၢ်လၢနီၣ်နဲၣ်ဖျါအိၣ်ဒံးဝဲစ့ၢ်ကိးလီၤ.၁၉၄၉နံၣ်လါယနူၤအါရံၤ ၃၁သီႇဂီၤခီဃုနၣ်ရံၣ်ဂီၤထၢၣ်သၢဆၢကတီၢ်ခါန့ၣ်(ဖဆပလ)သုးအိၣ်ဖဲသမဲကျဲမုၢ်ခိၣ်တဖၣ်စးထီၣ်ခးဝဲၦၤကညီဖိ(အိၣ်ဖဲသမဲခဝဲခၠၣ်)တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.ဖဲန့ၣ်ဒီးနိၣ်တၢ်မျၢ်အတၢ်ဒုးစးထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.တနံၤဃီဖဲတၢ်ဒုးစးထီၣ်တဘျီဃီ(KNDO)အိၣ်ဖဲ ခဝဲခၠၣ်တဖၣ်တြီဆၢခးဝဲဒုၣ်ဒါဒီး(ဖဆပလ)အသုးတဖၣ်ဘၣ်ဂုၤက့ၤအခံခဲလၢာ်လီၤ.တုၤမ့ၢ်ပဒိးန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ကစီၣ်လၢ (ဖဆပလ)သုးတဖၣ်ထီၣ်ဒုးကညီဖိလၢနိၣ်တၢ်မျၢ်လံတဘျီသုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိအီၣ်စ့ၣ်ဒီးအကျိဖးဒိၣ်သုးဒ့ခံဒ့အၦၤသုးဖိခဲလၢာ်ဟဲဃီၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သကိးအသးဆူ(KNDO)အသိးန့ၣ်လီၤ.တနၤဃီဖဲန့ၣ်(KNDO)အၦၤဒီးသုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိအီၣ်စ့ၣ်အၦၤတဖၣ်လဲၤဘၢၣ်ဖျိမၤန့ၢ်ဝဲတၢ်စုကဝဲၤတဖၣ်လၢမူကျာ်တိၢ်သုးတၢ်စုကဝဲၤတၢးပူၤဒီးဟဲက့ၤစိာ်ဝဲတၢ်စုကဝဲၤ ဒီးကျိချံမျီာ်သၣ်တဖၣ် အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဆူနိၣ်တၢ်မျၢ်လီၤ.ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤကဒါအခါကညီသုးဖိမၤတၢ်လၢ Burma...
(စီၤလီဒူ)
“လၢအပူၤကွံာ်တနံၣ်ခံနံၣ်န့ၣ် သဒီၣ်ဖိႇညၣ်တဖၣ်ဟးထီၣ်၀ဲလီၤႉ ဒီးလဲၤဆါ၀ဲ အသံဂ့ၤအမူဂ့ၤ ၦၤဟံးန့ၢ်ခဲလၢာ်လီၤႉ ထံသူတခါအံၤဟဲကဲထီၣ်တဘျီဃီန့ၣ် ညၣ်တဖၣ်မ့ၢ်သံန့ၣ် ၦၤတဟံးလၢၤဘၣ် ဘၣ်ထွဲတၢ်မၤ၀ဲ မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တခါအံၤဒု တၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်လံလီၤႉ”
အ၀ဲအံၤ မ့ၢ်၀ဲ သီခါ အူ၀ံၣ်ရံၣ်ယၣ် တဲပၠးဘၣ်ဃး တ၀ဲကိး(မယ့ကိ)သ၀ီ ထံသူထီၣ်အဃိ ဒူဖိသ၀ီဖိတဖၣ် ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်၀ဲ တၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲတနံၣ်ညါအံၤ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ စးထီၣ်ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ်ထီၣ်သီကတီၢ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇ ဘါကဲးသ၀ီကရူၢ် ထံကျိဒီးထံပူၤ သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ ထံစးထီၣ်သူထီၣ်၀ဲဒီး ထံကမါအပူၤ ညၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်သံကွံာ်၀ဲ အါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ သ၀ီဖိတဖၣ်သူက့ၤ၀ဲထံအ၀ဲန့ၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီး ဘၣ်သူ၀ဲထံအီကဆှီတဖၣ် ၦ့ၤသူ၀ဲလၢနီၢ် ကစၢ်အိၣ်ဒီး တၢ်မၤဘူၣ်ကစၢ်တဖၣ်...
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃ သီႇ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ စီၤရှါ
ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် တီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲဒီးမၤ၀ဲတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဘၣ်ဃးဒီး လီၢ်က၀ီၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဒီး လီၢ်က၀ီၤဖိအတၢ်ထံၣ်တခါဖဲ ကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် အီဖး ဖးဒိၣ်သ၀ီအပူၤ တီၤထီကၠိ(အဒ့)အံၤ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်သိးဒီး လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ကသ့ၣ်ညါဘၣ်၀ဲ လီၢ်က၀ီၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအကလုာ်တဖၣ်အဂီၢ် အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ထံၣ်တၢ်ပာ်သးတဖၣ်ဒီး တၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီတဖၣ်န့ၣ် ကပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲပျီပျီရှဲရှဲဒီး တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအီၤကသ့အဂီၢ် ပညိၣ်အီၤဒီးမၤ၀ဲတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်အဲဒံထၢၣ် နါဖီဂ့ၤ စံး၀ဲဒၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတခါအံၤမ့ၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် ကသ့ၣ်ညါဘၣ်၀ဲတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်ဒီး တဲတၢ်ကဘူၣ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ် ပဆၢမုၢ်လၢ်၀ဲလီၤႉ မ့ၢ်အိၣ်ဒ်န့ၣ်မၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ႇ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါခိၣ်နၢ်တဖၣ်ႇ...
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃ သီႇ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ န့ၣ်နီၣ်
ဆၣ်သူလ့ၤတီၤထီကၠိလၢအအိၣ်ဖဲ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ၀့ၢ်မဲၢ်ဆီး ဟီၤဖၤတၢ်လီၢ်ဒီး ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိအဖိအလံၤတဖၣ် ပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါ၀ဲကၠိအံၤ တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ အနံၣ်ၦဲၤထီၣ် ၂၀ ယူၤဘလံၤ အမူး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ ဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤအီၤ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ႇ တးခ်ကီၢ်ရ့ၣ် မဲၢ်ဆီးႇ ဖိၣ်ဖရၣ်ဒီး မဲၢ်လမၣ် ကီၢ်ဆၣ် ၃ ဘ့ၣ်အပူၤ ကီၢ်ပယီၤၦၤမၤတၢ်ဖိအဖိအလံၤတဖၣ် ကမၤလိဘၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ် ဖဲ ၁၉၉၉ နံၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ ဆၣ်သူလ့ၤကၠိအံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲ ၂၀၁၂ နံၣ်န့ၣ် ဆဲးကျိး၀ဲဒၣ်ဒီးကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်...
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၂ သီႇ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ စီၤမၠၣ်အူသၣ်
သုးဖိသံၣ်ဖိတဖၣ် တဘၣ်ဆၢထၢၣ် ဒ်ၦၤဖီၣ်စုက၀ဲၤတဖုဧိၤအသိးဘၣ်ဒီး ကဘၣ်မ့ၢ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်လၢ မၤတၢ်လၢအၦၤကလုာ်အဂီၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ စုဒုၣ်စုတီၤအဖီလာ် KNLA ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် သုးက့ နီၣ်ဂံၢ် ၆ သုးခိၣ်တဂၤ စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၈ သီအနံၤ တၢ်မၤ၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးသုးတၢ်သိၣ်လိ(တၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်ကံၢ်စီ) တၢ်ပျၢ်တၢ်သိၣ်လိအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ဖဲ KNLA သုးက့ ၆ ၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ် သုးက့ သုးရ့ၣ်လီၤဆီလၢအမ့ၢ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ စီၤနၢၤဒါထူ ဆီၣ်တခူထီၣ်၀ဲၦၤထီၣ်တၢ်သိၣ်လိဖိတဖၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “ဖဲပမူပဒါလီၤဘၣ်ၦၤဒီးဖံးတၢ်မၤတၢ်အခါ ပကၤထီၣ်ၦၤဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ကူတၢ်သိးဒီး တဘၣ်ဆၢ ထၢၣ်လၢၦၤဖီၣ်စုက၀ဲၤတဖုဘၣ်ႉ ကဘၣ်မ့ၢ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်လၢ...