ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါအ့ဖြ့ၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တု၀့ၢ် မနံၤကိ(မနီကုန်း)သ၀ီအပူၤ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ ဂီၤခီ ၈ နၣ်ရံၣ် ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်သုးသိလ့ၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤခးနါစိၤကျိအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲဒၣ်ၦၤဖိသၣ်(၁၂)နံၣ်တဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကြုၢ်တု မနံၤကိသ၀ီပူၤ ပယီၤသုးလၢအိၣ်သိၣ်လ့ၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤခးနါစိၤကျိကအိၣ်လၢလွံၢ်ထံၣ်ယဲၢ်ထံၣ်ညါအဃိ မီၤ၀့ၤသၤလံၤထိ(၁၂)နံၣ်လၢအိၣ်တၢ်ဘှီဆဲးကဲးကျးပူၤအံၤဘၣ်၀ဲအခီၣ်ကံၣ်ဒုၣ်ဒီးတၢ်လဲၤဆှၢအီၤဆူတၢ်ဆါဟံၣ်အခါ သံ၀ဲလၢကျဲပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...

“ပိ၁်မုၣ်ပိ၁်မၢၤဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့”တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါ တၢ်ကွဲးထီရီၤ(၂) (STIs)တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂ၁်တၢ်ဆါကဲထီၣ်ခီဖျိမုၣ်ခွါတၢ်မံဃု၁်တဆီအဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ် တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်ခီဖျိမုၣ်ခွါတၢ်မံဃုာ်တဆီအံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဆါတခါလၢတၢ်ကြၢးသ့ၣ်ညါအီၤလၢၦၤတ၀ၢအပူၤန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ််ဂာ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်ခီဖျိမုၣ်ခွါတၢ်မံဃုာ်အံၤတနီၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ကူစါယါဘျါအီၤတုၤလၢအလီၤမၢ်တန့ၢ်ဘၣ်အဃိဒ်သိးပကသ့ၣ်ညါတြီဆၢဒီတဒၢဆိဃာ်အီၤကသ့အဂီၢ်န့ၣ်ပကပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (STI)တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ကဲထီၣ်ခီဖျိပိာ်ခွါအဒံၣ်ဘိႇပိာ်မုၣ်က့ၢ်ဂီၤႇတၢ်အီၣ်လီၢ်လံၤအလီၢ်ႇဆံၣ်ကျိၤႇကိာ်ပူၤႇကိာ်ယူၢ်ဘိႇကသါကျိၤဒီးမဲာ်ချံ(Mucous)အသလီဘူဘူဖိအံၤတဆီသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (၁) ဃဲသဲတၢ်ဆါ(Syphilis) တၢ်လၢတၢ်ဃဲသဲတၢ်ဆါအံၤလၢမုာ်ခွါတၢ်မံဃုာ်လိာ်သးတဆီ(Treponema pallidum)တၢ်ဆါဃၢ်နုာ်လီၤ၀ဲဒီး မ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တၢ်ဆါတခါလၢအမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲပဖံးပဘ့ၣ်ႇပကိာ်ပူၤႇမုၣ်ခွါက့ၢ်ဂီၤဒီးပထူၣ်ပပျၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဃဲသဲတၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်အံၤအပတီၢ်အိၣ်၀ဲ(၃)ပတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ (က)တၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်၀ံၤလီၢ်ခံ(၂)နွံ(၃)နွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်ပူၤလီၢ်လၢအဆူးအဆါတအိၣ်ဘၣ်အံၤကဟဲထီၣ်၀ဲလၢမုၣ်ခွါက့ၢ်ဂီၤအခိၣ်အဃၢၤသ့၀ဲလီၤႉဖဲနမံဃုာ်လိာ်သးအခါနမ့သူတၢ်မံဃုာ်အံၤလၢကိာ်ပူၤႇခံပူၤအံၤန့ၣ်တၢ်ပူၤလီၢ်လၢအဆူးအဆါတအိၣ်၀ဲဘၣ်အံၤဟဲထီၣ်သ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (ခ) တပတီၢ်(၁) နမ့တကူစါယါဘျါအီၤဘၣ် အပတီၢ်(၂) ၆ နွံတုၤလၢ ၁၂ နွံအတီၢ်ပူၤ တၢ်ညၣ်ဂိၢ်ကထီၣ်ႇခိၣ်သၣ်ဃံဆါႇ အီၣ်တၢ်တ၀ံၣ်လၢၤဘၣ်ကိာ်ပူၤဟးဂီၤႇ လိၤကဖိထီၣ်ႇတၢ်ဖိပြံဂီၤဂီၤဖိကဟဲထီၣ်လၢပိာ်မုၣ်က့ၢ်ဂီၤႇကဟဲထီၣ်လၢစုညါသးခီၣ်ညါသးအပူၤႇကိာ်ယူၢ်ဘိဆါႇကံၢ်လာ်ပူၤကံၢ်ကါထံးကဆူးတဖၣ်န့ၣ်ကညိးထီၣ်၀ဲသ့န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်အပတီၢ်(၂)န့ၣ်တဒုးနဲၣ်ပၠးတၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးသ့၀ဲလီၤႉ (ဂ) မ့မ့ၢ်အပတီၢ်(၃)န့ၣ် တၢ်ဆါဘၣ်နၤန့ၢ်အနံၣ်(၁၀)ဒီးအနံၣ်(၄၀)၀ံၤလီၢ်ခံမးကဟဲဖျါထီၣ်၀ဲသ့လီၤႉ နသးဒီးနခိၣ်နူာ်ကဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂီၤသ့ႇနတိၢ်နီၣ်တၢ်တန့ၢ်အါအါလၢၤဘၣ်ဒီးနထူၣ်နပျၢ်သံ၀ဲသ့န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကူစါယါဘျါ–(၁)တပတီၢ်န့ၣ် နမ့ဆဲးဒီးနမ့အီကသံၣ်မၤသံတၢ်ဃၢ်အံၤဘျါ၀ဲသ့န့ၣ်လီၤႉ(၂)ပတီၢ်တပတီၢ်ဒီး (၃)ပတီၢ်တပတီၢ်န့ၣ်...

“ပိ၁်မုၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့”တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါ တၢ်ကွဲးထီရီၤ(၁) ကသံၣ်ဒီသဒၢလၢပိ၁်မုၣ်ကိးဂၤဒဲးကြၢးဆဲး၀ဲတဖၣ် ကသံၣ်ဒီသဒၢလၢပိ၁်မုၣ်ကြၢးဆဲး၀ဲလၢအတၢ်အိၣ်မူပူၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လီၤႉဒ်လၢပဖိသၣ်အခါတၢ်ပာ်ပနီၣ်အနံၣ်ပဘၣ်ဆဲးကသံၣ်ဒီသဒၢအိၣ်၀ဲအသိးဘူးထီၣ်လၢပနီၢ်ဒိၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢလၢပဘၣ်ဆဲးအီၤအံၤစ့ၢ်ကီးကအိၣ်၀ဲလီၤႉလၢတၢ်န့ၣ်အဃိပိ၁်မုၣ်တဖၣ်လၢအတၢ်အိၣ်မူပူၤန့ၣ်ကြၢးဆဲး၀ဲကသံၣ်ဒီသဒၢဖဲလဲၣ်တခါလဲၣ်ႇဘၣ်မနုၤအဃိတဆဲးတသ့ဘၣ်လဲၣ်န့ၣ်ပကပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ (၁) ကသံၣ်ဒီသဒၢ ဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ် (မ့တမ့ၢ်) မုၣ်ခွါက့ၢ်ဂီၤတၢ်ထူး ကသံၣ်ဒီသဒၢ(HPV) တၢ်လၢဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဃးလိာ်သးဒီး(Human Papilloma virus-HPV) အံၤန့ၣ်လီၤႉနမ့ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်လၢ(HPV)တၢ်ဆါဃၢ်အံၤန့ၣ်တၢ်ထူးကထီၣ်လၢပိာ်မုၣ်က့ၢ်ဂီၤအပူၤႇဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်သ့၀ဲလီၤႉတၢ်လၢက့ၢ်ဂီၤတၢ်ထူးအံၤဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်လၢမုၣ်ခွါက့ၢ်ဂီၤတဆီအဃိတၢ်လၢ(HPV)ကသံၣ်ဒီသဒၢအံၤဒ်သိးၦၤပိာ်မုၣ်တဖၣ်တၢ်ထူးသုတကဲထီၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်က့ၢ်ဂီၤပူၤတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ဒီသဒၢ၀ဲ(၉၀%)ညါဒီး ဒီသဒၢဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်တၢ်ဆါ(၇၀%),ခံပူၤခဲစၢၣ်န့ၣ်(၈၀%)ႇဒၢလီၢ်ကျိၤခဲစၢၣ်န့ၣ်(၆၀%)ႇပိာ်မုၣ်က့ၢ်ဂီၤခဲစၢၣ်(၄၀%)ဒီးကိာ်ပူၤခဲစၢၣ်တၢ်ဆါလၢအဂၤတနီၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢ(HPV)ကသံၣ်ဒီသဒၢအံၤဖိသၣ်ပိာ်မုၣ်လၢအသးအိၣ်(၉)နံၣ်ဒီးအနံၣ်(၁၀)ဘၢၣ်စၢၤတဖၣ်စးထီၣ်ဆဲး၀ဲကသံၣ်အံၤသ့၀ဲဒီး ဆဲးန့ၢ်တုၤလၢ(၂၆)နံၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉ ပလီၢ်–ကသံၣ်ဒီသဒၢဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်အံၤ နတၢ်မံဃုာ်ဒီးၦၤပိာ်ခွါမ့တအိၣ်နီတဘျီဒံးဘၣ်န့ၣ် နကြၢးဆဲး၀ဲကသံၣ်ဒီသဒၢအံၤန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤမိၢ်ဒၢဒီးၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်ဆါနးနးကျံၤကျံၤတဖၣ်အံၤတကြၢးအဆဲး၀ဲဘၣ်ႉ (၂)တၢ်ထီၣ်ထါကသံၣ်ဒီသဒၢ(Varicella) တၢ်လၢတၢ်ထီၣ်ထါတၢ်ဆါအံၤအါဒၣ်တက့ၢ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ဖိသၣ်(၁၂)နံၣ်ဆူဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ထီၣ်ထါ(chickenpox)အံၤ ကဲထီၣ်သးခီဖျိလၢ(Varicella-Zoster virus)အဃိန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ထီၣ်ထါကသံၣ်ဒီသဒၢအံၤ တၢ်စးထီၣ်ဆဲးအီၤလၢ ဖိသၣ်အိၣ်(၁)နံၣ်န့ၣ်တဘျီႇ(၄)နံၣ်တုၤလၢ(၆)နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်တဘျီန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ၦဲၤတဖၣ်တၢ်ထီၣ်ထါမ့ထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ကတူၢ်ဘၣ်၀ဲပသိၣ်ညိးပသိၣ်တၢ်ခုၣ်ဘၣ်တၢ်ဆါတမံၤမံၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉပသိၣ်ညိးတၢ်ဆါအတၢ်ပိာ်ထွဲထီၣ်အခံတဖၣ်အံၤကဲထီၣ်တုၤလၢသးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ညါအဃိအရ့ဒိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢပနီၢ်ဆံးပဖိသၣ်အခါပမ့တဆဲးဘၣ်တၢ်ထီၣ်ထါကသံၣ်ဒီသဒၢနီတဘျီဘၣ်ႇတၢ်ထီၣ်ထါစ့ၢ်ကီးမ့တထီၣ်ဘၣ်နၤတဘျီဘၣ်န့ၣ် နမ့အိၣ်ထီၣ်ဒီးနဟုးနသးအခါတၢ်ထီၣ်ထါကဘၣ်နၤတဆံးတက့ၢ်သ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ နဒၢထီၣ်မ့အိၣ်(၁၃)နွံတနွံဒီးအနွံ(၂၀)အဘၢၣ်စၢၤမိၢ်မ့ဘၣ်တၢ်ထီၣ်ထါန့ၣ်(Congenital Varicella...

လါမးရှး ၃၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမးရှး ၂၈ သီအနံၤန့ၣ် မၤခါထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဃိၣ်လိာ်ကျိကၢၢ်နံၤအံၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲဒီး လၢတၢ်လဲၤထီၣ်ခးဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် ပယီၤသုးသံ(၁၆)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၇)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ ဖဲလါမးရှး ၃၀ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးလၢအဘၣ်ဒိ(၇)ဂၤအကျါ(၅)ဂၤန့ၣ်ခီဃီၤ၀ဲဃိၣ်လိာ်ကျိလဲၤစံၣ်ထီၣ်၀ဲလၢယိၤကီၢ်တကပၤဒီး ခီဖျိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနးအဃိယိၤဆှၢအီၤဆူတၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမးရှး...

လါမးရှး ၃၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကီးတရံးႇကြုၢ်တုဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒံးအဃိ ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ် တုၤလၢခဲအံၤက့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လါမးရှး ၂၅ သီတုၤလၢလါမးရှး ၂၈ သီအနံၤ လၢမၠၣ်၀တံၣ်–ကီးတရံး–ကြုၢ်တုဟီၣ်က၀ီၤကျဲဒီတကျိၤ န့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ကီးတရံးႇကြုၢ်တုႇမၠၣ်တ၀ံၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ၦၤအိၣ်ဖဲကြုၢ်တုတဖၣ်အံၤလဲၤစံၣ်အိၣ်လၢစွ့ၤဖၠူၤႇမနံၤကိႇကၠဲသ၀ီဒိၣ်ႇနီၤထဲၣ်ပၤႇနဘူတကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉ ပယီၤသုးႇ(BGF)တဖၣ်န့ၣ်ကိၢ်သး၀ဲလၢၦၤကဟဲတ့ၢ်လီၤအ၀ဲသ့ၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်လၢဒြိမီၤနီၤႉအဃိန့ၣ်အဘၢၣ်စၢၤတနၣ်ရံၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢပျီပူၤခီန့ၣ်တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုက၀ီၤဒ့ဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ် တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢကီးတရံး၀့ၢ် ကီမူၣ်ႇကၠီၤစှၤကိႇစ့ၤကိႇစီၤဟဲႇတတၤကူႇယွၤသ့ၣ်သ၀ီကမျၢၢ်တကးဒံးဘၣ် အမဲာ်ညါ(မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်)တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်ကပၤစွ့ၤမၠၣ်နဒံၤတၢ်လီၢ်သီႇတိတတါႇမဲၢ်ကနဲႇကွ့ကလ့သ၀ီဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အိၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအဖၢမုၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမးရှး ၃၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကလုာ်ပၣ်တံၣ်(KNP)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲအ့ၣ်ယၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်ပူၤအံၤတက့ၤမၤနီၣ်မၤဃါသးလၢသုးမီၤစိရိၤတၢ်ဃုထၢခီၣ်မံရှၢၣ်ကရူၢ်အအိၣ်ဘၣ်ဒီးကအိၣ်ဆၢထၢၣ်တပူၤဃီဒီးကမျၢၢ်တုၤလၢသုးမိၤစိရိၤသနူလီၤၦီၢ်တစုအဂ့ၢ်န့ၣ် ပၣ်တံၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမးရှး ၂၈ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ထုးထီၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲလၢ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်အဒူၣ်(၄၀)လၢအတလဲၤမၤနီၣ်မၤဃါသး လၢသုးမီၤစိရိၤအကီၢ်စၢဖှိၣ်တၢ်ဃုထၢခီၣ်မံရှၢၣ်အအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်မၤဟးဂီၤကွံာ်အီၤလံဒီ:ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်လၢတၢ်မၤဟးဂီၤကွံာ်အီၤတဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲကညီကလုာ်ပၣ်တံၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခီၣ်မံရှၢၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ် ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ (KNP)ပၣ်တံၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်မ့ၢ်လၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤန့ၣ်ပတမၤဘၣ်ဃးလိာ်သးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ႉမ့ကိးဟ့ၣ်ၦၤလီၢ်နါက့ပတမၤဘၣ်ႉတၢ်ဃုထၢခီၣ်မံရှၢၣ်မ့ကိး၀ဲနါက့ပတလဲၤထီၣ်ဘၣ်ႉပဆၢတဲာ်လီၤပသးလၢလ့ၤတက့ၤပတမၤဘူးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ႉၦၤမၤအၢမၤနးနၦၤကလုာ်ထဲထဲအံၤညါန့ၣ်ပကလဲၤပာ်ပနီၣ်အီၤတသ့ဘၣ်ႉလၢသုးမီၤစိရိၤသနူကလီၤၦီၢ်ကွံာ်အဂီၢ်န့ၣ်ပကအိၣ်ဆၢထၢၣ်တပူၤဃီဒီးကမျၢၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါမးရှး ၂၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖျိၤ–စှီၤဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်ပၣ်တံၣ်(PSDP)ႇကညီကလုာ်ဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်ပၣ်တံၣ်(KNDP)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤအံၤဒီးကညီကလုာ်ပၣ်တံၣ်(KPP)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်အံၤတဖၣ်န့ၣ် က့ၤမၤနီၣ်မၤဃါသးလၢသုးမီၤစိရိၤတၢ်ဃုထၢခီၣ်မံရှၢၣ်အအိၣ်ဒီးထဲဒၣ်(KNP)ပၣ်တံၣ်အံၤလီၤတက့ၤမၤနီၣ်မၤဃါအသးလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ကညီကလုာ်ပၣ်တံၣ်အတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒ်အံၤပပာ်ပနီၣ်ဒီးသဂၢၢ်လီၤအ၀ဲသ့ၣ်ဒိၣ်မးလီၤႉပကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအ၀ဲသ့ၣ်ႉ ခါဆူညါလၢတၢ်ကလဲၤလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအကျဲန့ၣ်စ့ၢ်ကီးပၣ်တံၣ်လၢအဟူးဂဲၤဖံးမၤတၢ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်ဒ်အံၤတဖၣ်ကဟဲအိၣ်ဖျါထီၣ်အဂီၢ်ပကဆဲးလဲၤအီၤလီၤႉတဘၣ်မ့ၢ်လၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢသုးမီၤစိရိၤဟ့ၣ်လီၤယၤအံၤယမ့ဆ့ၣ်နီၤဘၣ်န့ၣ်၀ံၤလီၤဒ်န့ၣ်ဒုပတတူၢ်လိာ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စးလီၢ်လံၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၁၅၊၂၀၂၀)တၢ်ဃုၢထၢအခါန့ၣ်ကညီကလုာ်ပၣ်တံၣ်ခၢၣ်စးပတြီာ်တဖၣ်နုာ်လီၤဒိးတပြၢသးလၢတၢ်ဖးဟီၣ်က၀ီၤဘၣ်ထွဲအပူၤဒီးဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဖးနီၣ်ဂံၢ်စှၤဘၣ်ဆၣ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအအိၣ်တကပၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်ပသ့ၣ်ညါပာ်ပနီၣ်ဒီးကဆဲးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမးရှး ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လါလၢကဟဲတၢ်ကမၤဘူၣ်တါလါလီၤဘီလီၤမုၢ်အဂီၢ် စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမးရှးန့ၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤစိး စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤ သူမှဲကျိကပၤန့ၣ် တၢ်အိၣ်ကတီၤတ့ထီၣ်ဃာ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ စွ့ၤကိၣ်ကိၤ နံၣ်ထီၣ်သီပျီပူၤဒီးသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤန့ၣ် တၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်ဃာ်၀ဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ကလိာ်ကွဲထံသူၣ်ဖှံသးညီအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ “လၢနံၣ်ထီၣ်သီပျီမဲာ်ညါန့ၣ်ၦၤတ့ထီၣ်တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲထံအလီၢ်ႉလၢသူမှဲကျိကပၤစ့ၢ်ကီးတလါအံၤၦၤစးထီၣ်တ့ထီၣ်လံမီၤနီၤႉတၢ်လီၢ်လၢၦၤတ့ထီၣ်တၢ်ကဂဲၤလိာ်ကွဲထံလီၢ်န့ၣ်(BGF)အိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီဒူၣ်ညါႉၦၤကဘၣ်လဲၤဂဲၤလိာ်ကွဲထံလၢနံၣ်ထီၣ်သီပျီမဲာ်ညါခဲလၢာ်လီၤႉတနီၤခီန့ၣ်ဘၣ်လဲၤလၢထံကျိကပၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ် လီၤႉ စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤလၢကဟဲဘူၣ်တါလါအဂီၢ်ၦၤပိာ်မုၣ်တဖၣ်မၤလိဃာ်၀ဲတၢ်ဂဲၤကလံၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကဟဲဘူၣ်တါလါအံၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဘၣ်ပၣ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်လၢဘူၣ်တါလါတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤဘၣ်န့ၣ် (ကညီကီၢ်စဲၣ်)ပူၤဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကွဲးပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်(facebook)ပူၤအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ...

လါမးရှး ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး–မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲဒီတကျိၤန့ၣ် စးထီၣ်လါမးရှး ၂၅ သီတုၤလၢ ၂၆ သီန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒီးတၢ်ဒုးဘျီကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးတကပၤသံကအိၣ်အဂၤ(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါဒီး တၢ်ဖီၣ်ချုးန့ၢ်၀ဲ(၈)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုး(ခမရ–၅၄၅ႇ၅၄၆)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤအံၤဒီးႇ (မြို့မ)ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ႇ(ဂျိုင်း)တိၤဘံၣ်ဘၢသုကလၢၤတၢ်လီၢ်ႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ(ငါးတိုင်)တီၤခၢၣ်သးကၠိကရၢၢ်ပူၤအံၤဒီးမၠၣ်၀တံၣ်တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်(ခလရ–၂၇၅)ႇ သ့ၣ်ကါညံၣ်နီၣ်(၃၃၅)သုးရ့ၣ်ဒီး ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်နုာ်လီၤခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်ႇသ့ၣ်ကါညံၣ်နီၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီးဒုးယၤသုးရ့ၣ်အခါန့ၣ် ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၁၁)ဂၤဒီးတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲ(၈)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲပၢၤကီၢ်ခိၣ်–၂ တဂၤဒီး တၢ်မၤန့ၢ်ဃုာ်၀ဲကျိ(၁၆)ခိၣ်ဒီးကျိချံၦာ်သၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးလၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်တၢ်ဒုးအပူၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၁၅)ဂၤဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမးရှး ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၂၄ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤခူသူၣ်သးဖဲသထူၣ်–ဘံလ့ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ကပၤ(ဒေါက်ရပ်)သ၀ီကပၤတဖၣ်အံၤ ခးသံ၀ဲကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤခူသူၣ်သးဖဲသ၀ီ၀ဲန့ၣ်ကပၤတဖၣ်ခးသံကွံာ်ၦၤသးစၢ်(၁၈)နံၣ် ၂ ဂၤလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲ ကျဲ၀ဲန့ၣ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမးရှး ၂၈ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး(ရွှေအင်းဒုံ)သ၀ီဖိ အူမၠၣ်သူၤဒီးအူဘၣ်မီၤလၢအဟဲက့ၤပိာ်ကျဲဖဲတၢ်လီၢ်၀ဲန့ၣ်ခံဂၤအံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးတဲပျံၤတဲဖုးဟံဆူၣ်ကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်လီတဲစိ(၁)ဖျၢၣ်ဒီးစ့(၅)ကလီၢ်ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအမၤပျံၤဟံဆူၣ်ၦၤကျိၣ်ၦၤစ့ၦၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးမၤသံၦၤသးစၢ်ခံဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲနီၣ်ဂံၢ်(၈)ခီၣ်သုးရ့ၣ် သုးဖိ(၄)ဂၤဒီး...

လါမးရှး ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ သုးမီၤစိရိၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်၀ဲ ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်အိၣ်၀ဲအဘျီတကထိဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကမံးတံာ်ဒီး တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဒီး တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါ၀ဲၤဒ့ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (၂၀၂၁)စးထီၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတုၤလၢ(၂၀၂၂)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်န့ၣ်ဒ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကမံးတံာ်အတၢ်မၤနီၣ်ဃါပူၤအသိးန့ၣ်သုးမီၤစိရိၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၁ႇ၄၉၃)ဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် ကွဲးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤသုးက့ဒီးကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်လၢာ်အပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးဒီးစုတီၤဖီလာ်ကရူၢ်တဖၣ်အံၤ မၤပျံၤမၤဖုးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအိၣ်(၆၉)ဘျီႇဟံဆူၣ်ဂုာ်ဆူၣ်ဟုၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအိၣ်(၂၆)ဘျီႇမၤဆါမၤပယွဲကမျၢၢ်အိၣ်(၁၄)ဘျီႇဖီၣ်မၤသံအီၣ်ကမျၢၢ်အဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိ(၉)ဘျီႇမၤဟးဂီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်(၆)ဘျီႇနုာ်လီၤဃုခွံခွးတၢ်လၢကမျၢၢ်အဟံၣ်က့ၤစိာ်ကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအိၣ်(၂၈)ဘျီ,ဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်(၄၉)ဘျီႇက့ၤစိာ်ဆူၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအိၣ်၀ဲ(၄၄)ဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးဖီၣ်ပီၣ်တၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၃)ဘျီႇဖီၣ်ကမျၢၢ်(၈၀)ဘျီႇဖီၣ်ဒီးဃ့အီၣ်ကမျၢၢ်စ့(၇)ဘျီႇဖီၣ်မၤသံကမျၢၢ်(၄)ဘျီႇဒိးလီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကျဲပူၤအိၣ်၀ဲ(၁၉)ဘျီႇခးကမျၢၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်(၄၄)ဘျီႇခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၇၅၈)ဘျီႇခးကျိဖိ(၃၄)ဘျီႇကိးသူကမျၢၢ်ဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤအသိးအိၣ်၀ဲ(၆)ဘျီႇခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤ(၂၃၀)ဘျီဒီးကိးမၢဆူၣ်ကမျၢၢ်အိၣ်၀ဲ(၅၃)ဘျီ ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁ႇ၄၉၃)ဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်လံာ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဖျါလၢလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ် (၂)နံၣ်အတီၢ်ပူၤ ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်လၢသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤ ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အအါကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ႇ ခံခါတခါပယီၤသုးဟဲခးလီၤတၢ်အါကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ...