သုးကီၣ်ကးဒီး(TNLA)တၢ်ဒုးအပူၤ ၦၤပိ၁်မုၣ်ႇၦၤဖိသၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အဂ့ၢ် ယိၤဒိၣ်ဂ့ၢ်၀ီခွဲးယ၁်ကရူၢ်စံး၀ဲ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ကလံၤစိး မူၤစဲၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဒီးပလီၣ်ဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (TNLA)အဘၢၣ်စၢၤအခါန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ကမျၢၢ်ၦၤပိာ်မုၣ်(၃)ဂၤဒီး ၦၤဖိသၣ်မုၣ်(၁)ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ယိၤဒိၣ်ဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(SHRF)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ တၢ်ကစီၣ် ဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၈ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၀ သီ တုၤလၢလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၅ သီ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ(၆)သီအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်အဃိၦၤမုၢ်ၦၢ်အနံၣ်(၄၀)တဂၤဘၣ်၀ဲဒၣ်အခီၣ်ကံၣ်ဒုၣ်ဒီး နါလ့(၅၀)နံၣ်ႇနါစွဲၣ်ဒီးနါအံၤ(၁၇)နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါ ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ Ying Leng Harn စံး၀ဲလၢ“သုးကီၣ်ကးလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ် ဒ်အံၤ အိၣ်ဃာ်လၢညါခါလံၤလံၤလံႉခဲအံၤနါက့အိၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢပဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ပထံၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉသုးကီၣ်ကးပညိၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒီးအတၢ်မၤကမၣ်ဒုးယၤကွီၢ်မ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပမၤနီၣ်မၤဃါအီၤခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤကိးဘ့ၣ်ဒဲးအပူၤတဖၣ် လၢသုးမီၤစိရိၤစုတီၤအဖီလာ် တသ့ဖဲအသ့ကဒီသဒၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မူၤစဲၤ၀့ၢ်တကးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ပယီၤသုးတြိၤ(၉၉)လၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်အဂၤ(၄၀)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ (ဘဲၣ်စါစၤတီၤ)ဒီး(ခူ၀့ၤ)သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤဒီး မၠိၣ်မၣ် ဂၢၤကီၢ်သုးႇ ကီခါ ဂၢၤကီၢ်သုးႇ ပ့စၤ ဂၢၤကီၢ်သုးတဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ကအိၣ်လၢအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤ ထီၣ်ဒုး၀ဲ(TNLA)ကရူၢ်လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ(စဲၤလၣ်)သ၀ီမုၢ်ထီၣ် (လွဲၤတ့မ့)အံၤ အဃိ ဖဲန့ၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးတုၤလၢခဲအံၤတစုတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိ မူၤစဲၤ၀့ၢ် နၣ်မ်ကၣ်သ၀ီကရူၢ်ႇစဲၤလၣ်သ၀ီကရူၢ်ဒီး ၀့နါသ၀ီ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် အဂၤ(၇၀၀)ဃၣ်ဃၣ် လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်၀ဲလၢ...
ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ် တီၤကၠၤအ့သ၀ီအပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ(၅)သီအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးသံ(၃၂)ဂၤ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤအိၣ် ဆီလီၤသးဖဲတီၤကၠၤအ့သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤဒီးကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ် တဖၣ်အံၤအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ(၅)သီအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲဒၣ်(၃၂)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၆)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၈ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၅၄၆),ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၂၃၀),(ခလရ–၂၀၈)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ တီၤကၠၤအ့သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆) သုးရ့ၣ်(၆), တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အံၤအဘၢၣ်စၢၤ စးထီၣ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၂ သီ တုၤလၢ ၂၆ သီ လၢ(၅)သီအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲခဲလၢာ် ၆ ဘျီဒီး ပယီၤသုးတကပၤ သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢ (KNDO)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ် တကပၤန့ၣ် ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၂)ဂၤဒီး ဘၣ်ဃးခံခီခံကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးအံၤခီန့ၣ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီိတၢ်ကစီၣ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီတန့ၢ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲတီၤကၠၤအ့သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤတပျဲၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢသ၀ီပူၤဘၣ် တကးဒံးဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤဃုခွံခွးမၤဟးဂီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိအတၢ်ဖိတၢ်လံၤႇဟံက့ၤစိာ်ကမျၢၢ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤႇ နုာ် လီၤဟုၣ်တၢ်လၢသီခါဖၠၣ်ပူၤဒီးခးလီၤစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤအိၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်နု၁်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ် ကီးတရံး (လ၀က)၀ဲၤဒၢး
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ် က၀ီၤဒ့(၇)အပူၤ ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၇ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ် အဆၢကတီၢ် တၢ်နုာ်လီၤဒွဲၣ်လဲၤအူအီၣ်ကွံာ်၀ဲ သုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်(လ၀က)၀ဲၤဒၢးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံး၀့ၢ်(လ၀က)၀ဲၤဒၢးအံၤ ၦၤမၤတၢ်ဖိတလဲၤထီၣ်ရူတလဲၤမၤတၢ်မၤကအိၣ်လၢတလါဘျဲၣ်လံဒီး မ့ၢ်မတဂၤႇမ့ၢ် ကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဒူၣ်လဲၤဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲလဲၣ်န့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၇ သီ မုၢ်နၤခီန့ၣ် ၦၤလဲၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကီးတရံး(မၣ်ပိၤတ့ၣ်)၀ဲၤဒၢးႇ(လ၀က)၀ဲၤဒၢးမီၤနီၤႉ တဂီၤညါအံၤပလဲၤကွၢ်န့ၣ်တၢ်တအိၣ်နီတမံၤလၢၤဘၣ်ႉ၀ဲၤဒၢး၀ဲန့ၣ်ၦၤတအိၣ်ဘၣ်ဖးယံၤလံႉၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ် မၤတၢ်မၤ လၢအကစၢ်ဟံၣ်ကအိၣ်လၢတလါဘျဲၣ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၈ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်လဲၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကီးတရံး(လ၀က)၀ဲၤဒၢးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤသုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်ကစီၣ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးမ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဒူၣ်ႇမတဂၤလဲၤဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲလဲၣ်ခီန့ၣ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဃုသ့ၣ်ညါ မၤလီၤတံၢ်၀ဲအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံး သုးကီၣ်ကးအ(လ၀က)၀ဲၤဒၢးအံၤအိၣ်လိၤ၀ဲဒၣ်လၢအ့ရှါကျဲကလံၤထံးတကပၤဒီး ဟီၣ်က၀ီၤ၀ဲန့ၣ်အပူၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ် ၁၈ ဟူးဂဲၤ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်၀ဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲ၀ဲၤဒၢးလၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ညီနုၢ်န့ၣ်ဘၣ်တၢ်လဲၤနုာ်လီၤခးအီၤလၢ (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်အလီၢ်အကျဲ လၢ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ၀း၀းတရံးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကရူၢ်ဖိလၢအမၤဒၢၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤဟံ၀ဲအရ့တုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ် KTLA စံး၀ဲ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် တီၢ်နီၢ်မုၢ်ထီၣ် မီခံသ၀ီကရူၢ် ခီဖိခံသ၀ီအပူၤ သုးခိၣ်စးလိ တီခိၣ်ရိၣ်မဲကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)အၦၤလၢအမၤဒၢၣ်ၦၤသ၀ီဖိကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဟံ၀ဲအရ့တုၤလီၤတီၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်စးလိ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၄ သီ ဟါခီ ၈း၃၀ အဆၢကတီၢ် လၢခီဖိခံသ၀ီ(KTLA)တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်န့ၣ် (KTLA)အၦၤမၤဒၢၣ်သ၀ီဖိကဲထီၣ်သးတခါဒီး ဖဲန့ၣ်(KTLA)ခီၣ်မဲဒိၣ်သုးရ့ၣ်လီၤဆီ ဒုးဒ့(၂)သုးဒ့ခိၣ် ဒံၤမိၤ လၢအပၣ်ဃုာ် လၢတၢ်ဂ့ၢ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢမူဒါလီၢ်လၤပူၤန့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ် ခီန့ၣ်တၢ်ထၢနုာ်လီၤ အီၤလၢတၢ်ဒုးဃာ်လီၢ်တလါအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်စးလိ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၇ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပထုးထီၣ်ကွံာ်သုးဒ့(၂)သုးဒ့ခိၣ်ဒံၤမိၤလၢအလီၢ်လၤပူၤလံႉပဟ့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ကမၣ်တလါႇအလီၢ်လၤမူဒါဒုတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉတၢ်ကဲထီၣ်သးခီန့ၣ်အသမူသကိးတဒူၣ်န့ၣ်လီၤႇအီဒ်သိးသိးအ့ၣ်လီၤသးဒ်သိးသိးကဲထီၣ်သးတဘျီခံဘျီလံအတၢ်န့ၣ်ႉတၢ်န့ၣ်ၦၤလၢယိၤကီၢ်ပူၤတဖၣ်န့ၣ်ဟဲထီၣ်ဟး၀ဲဒၣ်(၄)ဂၤႇအသကိးလီၤဟဲအီတၢ်ဖဲန့ၣ်၀ံၤန့ၣ်အဃ့ခးကျိၦၤဒုခးအီၤခံထံၣ်ႇၦၤဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ်က့ၤလၢခီဖိခံဟဲက့ၤထီၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒီးအပံးသူအမဲာ်သၣ်တနီၤႉလၢ (တြဲၤ)န့ၣ်ၦၤမၢဘ့ၣ်လီၤ အမဲာ်သၣ်ဘျီတဲအါလိာ်သးထိလိာ်သးကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်– ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်ၦၤသ၀ီဖိလၢတၢ်မၤဒၢၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ် တိၤပၢၤဖူသ၀ီဖိ(၂)ဂၤအိၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢႇ ၀ၣ်ဘှ့ထၣ်သ၀ီဖိ(၂)ဂၤဒီး ခီဖိခံသ၀ီဖိ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သး၀ံၤလီၢ်ခံမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၅ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖိခံသ၀ီႇဖီဘုၣ်လၣ်ထၣ်သ၀ီဒီး ကလီၤဂီၤသ၀ီ သ၀ီ(၃)ဖျၢၣ် ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဃ့ထီၣ်၀ဲလၢတအဲၣ်ဒိးသုးခိၣ်စးလိဃုာ်ဒီး(KTLA)အၦၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤ အံၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်သမံသမိးတြဲၤ၀ဲအံၤအိၣ်ဘူး၀ဲဒၣ်ဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢဒီး လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၆)ဂၤ လၢတၢ်ဖီၣ်မၤဒၢၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါမ့မ့ၢ်အ၀ဲ(၄)ဂၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် သ၀ီတကပၤအဃိ ဘၣ်ယိၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကမၤဃံးထီၣ်တၢ်ခီတဲာ်ကီၢ်ဆၢအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤသ၀ီဖိခံဂၤန့ၣ်အိၣ်လၢခီဖိခံသ၀ီမီၤနီၤႉတၢ်ကဲထီၣ်သးလၢပအိၣ်တကပၤဒုပဘှါဆှဲအီၤန့ၢ်ႉ မ့မ့ၢ်လၢ အ၀ဲ(၄)ဂၤခီန့ၣ်အိၣ်လၢယိၤကီၢ်တကပၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်မ့တသးမံ၀ဲဘၣ်မ့လဲၤတၢၣ်ၦၤလၢသးၦၢ်န့ၣ်...
ခီဖျိပယီၤသုးနု၁်လီၤအိၣ်လၢကၠိကရၢၢ်ပူၤအဃိၦၤကၠိဖိ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဆိကတီၢ်တၢ်မၤလိ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် ချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ် သ၀ီကရူၢ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးလၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤဒီးကၠိကရၢၢ်ပူၤအဃိ ၦၤကၠိဖိအဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ် ဘၣ်ဆိကတီၢ်တၢ်မၤလိအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် ချၢၣ်ႇဖယါငါစူၤႇနီဒ့ႇမၠိၣ်ဟီႇချၢၣ်သ၀ီဖိႇစံဖၠူၤကိႇပလ့ၤႇတကူၣ်တၢၣ်ႇနါသဲထိႇ တကူၣ်တၢၣ်သ၀ီဖိ ဒီး မိၣ်စလ့ၣ်(ကီၤလၤ)တၢ်လီၢ်တကပၤန့ၣ် ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဒီးပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်လၢ ကၠိကရၢၢ်ပူၤ အဃိ ကၠိအဖျၢၣ်(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ပံးကွံာ်အသးဒီးတုၤလၢခဲအံၤ တၢ်တက့ၤအိးထီၣ်ဘၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကူၣ်သ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရီလီၢ်က၀ီၤကူၣ်သ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲလၢ“တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢသ၀ီပူၤအဃိပဘၣ်ပံးကွံာ်ကၠိမီၤနီၤႉ တုၤလၢခဲအံၤတက့ၤအိးထီၣ်ဘၣ်ဒံးဘၣ်ႉၦၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဃ့ၢ်တၢ်ဒုးအဃိတၢ်မၤလိဆဲးခံဖးဒိၣ်ညါလံမီၤနီၤႉ မ့ၢ်လၢပယီၤသုးအိၣ်လၢကၠိကရၢၢ်ပူၤအဃိလၢကက့ၤအိးထီၣ်ကဒါကၠိအဂီၢ်တၢ်ကီဖးဒိၣ်ညါမီၤနီၤႉပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ကကွၢ်တၢ်လၢၦၤဖိဒံဖိသၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၆ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ကၠိလၢအဘၣ်ပံးသးအဖျၢၣ်(၂၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ဒူသ၀ီတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိႇကလုာ်ဒူၣ်ကၠိႇ သုးကီၣ်ကးတၢ်ပၢဆှၢ ဖီလာ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ကၠိတဖၣ်အံၤတၢ်ပံးအီၤစးထီၣ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၂ သီ ဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤတစု တၢ်တက့ၤအိးထီၣ်ဘၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “လၢ(ဖယါငါစူၤ)ကၠိန့ၣ်ပယီၤသုးဆီလီၤ၀ဲဒၣ်(၁၂၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ်ခးတၢ်အဃိ မဲာ်ထံကလၤဟးဂီၤခဲလၢာ်လီၤႉ လၢချၢၣ်သ၀ီတီၤထီကၠိန့ၣ်နါက့အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်စ့ၢ်ႉပဆၢမုၢ်လၢ်လၢကကွၢ်တၢ်လၢၦၤဖိသၣ်တၢ်မၤလိမၤဒိးအဂီၢ်မီၤနီၤႉ ၦၤတမၤလိဘၣ်လံာ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ကအိၣ်လၢ(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် ချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်သ၀ီကရူၢ်အပူၤ ကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးၦၤကၠိဖိဖျိထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်မျးကယၤ ဟဲအါထီၣ်တကးဒံးဘၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဟီၣ်က၀ီၤတဘ့ၣ်လၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂံၢ်အဘါ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိလီၢ်လံၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤသုးကီၣ်ကးတၢ်ပၢတၢ်ပြးအတကွီၢ်အံၣ်လီၤ၀ဲဒီးဘၣ်ဟ့ၣ်ဆှူကွံာ်အသုးကလၢၤ ၆၀ ဘျဲၣ် အဂ့ၢ် KPSN စံး၀ဲ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်(၂၀၂၁)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤထီၣ် ၁ သီ သုးဟံးန့ၢ် တၢ်စိတၢ်ကမီၤ တုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)လါယူၤလံန့ၣ် သုးကီၣ်ကးအတၢ်ပၢတၢ်ပြးဒီးသုးဂ့ၢ်၀ီခံခါလၢာ် အတကွီၢ်အံၣ် လီၤ၀ဲဒီးအသုးကလၢၤလီၤမၢ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအိၣ်၀ဲ(၆၂)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ၦာ်ဘျးစဲ(KPSN)စံးလီၤ၀ဲဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကးအတၢ်ပၢတၢ်ပြးအတကွီၢ်အံၣ်လီၤ၀ဲဒီးတၢ်ဒုးနဲၣ်ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤကူၣ်သ့တၢ်အိၣ်သး လံာ်အမံၤလၢ အမ့ၢ်“တၢ်စိတၢ်ကမီၤတၢ်ဆီတလဲ–ကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးသုးကီၣ်ကးတၢ်ပၢတၢ်ပြးအတကွီၢ် အံၣ်လီၤ” လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအံၤအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (KPSN)ၦၤနဲၣ်တၢ် နီၢ်၀ါခုၣ်ဆှံ စံး၀ဲလၢ“ အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ပၢတၢ်ပြးအတကွီၢ်အံၣ်လီၤလၢပဟီၣ်က၀ီၤပူၤႉ ပယီၤသုအံၤ အဂံၢ်အဘါတအိၣ်ဒ်သိးလၢညါလၢၤဘၣ်ႉခီဖျိလၢၦၤဂဲၤဆၢထၢၣ်ထီဒါအီၤဒီထံဒီကီၢ်အဃိမီၤနီၤႉခဲအံၤပထံၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇဆှၢ၀ဲဒၣ်အၦၤသုးဖိလၢခီၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ဆှၢထီၣ်၀ဲဆူသုးကလၢၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉအဃိအသုးကလၢၤလီၤ၀ဲဒၣ်တဖျၢၣ်၀ံၤတဖျၢၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သူ၀ဲဒၣ်ကဘီယူၤသူ၀ဲဒၣ်ကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉပမ့ၢ်ကွၢ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်သံမ့ၢ်ဂ့ၤအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်အါ၀ဲဒၣ်လၢကျိဖးဒိၣ်အဃိမီၤနီၤႉပမ့ၢ်ကွၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်သူ၀ဲဒၣ်ကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ပညိၣ်၀ဲဒၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်(၂၀၂၁)တုၤလၢ(၂၀၂၃)လါယူၤလံ လၢကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤ(၆၂)ဖျၢၣ်တကးဒံးဘၣ် သုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလာ်ကၠိလီၤမၢ်ကွံာ်၀ဲဒၣ် (၂၇၀)ဖျၢၣ် ညါန့ၣ်လီၤႉတကီၢ်ခါခဲအံၤကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲက့ၤအိးထီၣ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်က့ၤလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤတၢ်ပၢဆှၢဖီလာ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢခံခီခံကပၤပၢ၀ဲဟီၣ်က၀ီၤပူၤန့ၣ် တချုးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ (၂၀၁၉–၂၀၂၀) တၢ်သိၣ်လိနံၣ် အခါန့ၣ် ကၠိအိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၃၈၂)ဖျၢၣ်ဒီး သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ(၂၀၂၁)တုၤလၢ (၂၀၂၃)နံၣ်န့ၣ် ကၠိဟဲအါထီၣ်အိၣ် တုၤလၢ(၉၀၉)ဖျၢၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် (KPSN)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်ဟဲအါထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤသုးကီၣ်ကး အတၢ်၀ံစိာ်တီဆှၢလၢသုးဂ့ၢ်၀ီတကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ် ၀့ၢ်တကူၣ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤ ကီၢ်ဆၢ မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲအံၤန့ၣ် ကဲထီၣ်၀ဲတၢ်မၤပျံၤမၤဖုးလၢသုးကီၣ်ကးအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KPSN)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဟီၣ်က၀ီၤလၢသုးကီၣ်ကးဘၣ်ဟ့ၣ်ဆှူကွံာ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢအကက့ၤမၤန့ၢ်ကဒါ၀ဲအဂီၢ် သူ၀ဲဒၣ်ကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တမၤန့ၢ်ကဒါဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဒီး ခီဖျိတၢ်ထီၣ်ဒုးအံၤအဃိကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၆၃၇ႇ၄၁၄)ဂၤညါဒီး စးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲ(၁၈)မျးကယၤညါအဂ့ၢ်န့ၣ် (KPSN)...
ကီၢ်ဆၣ် ၄ ဘ့ၣ်ပူၤ ထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိဘုဟးဂီၤ၀ဲဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကက့ၤသူၣ်ကဒါဘုလၢအသီ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ႇကီးတရံးဒီးနိၣ်တကီ ကီၢ်ဆၣ်(၄)ဘ့ၣ် ဒူသ၀ီ သ၀ီတနီၤအပူၤ တနံၣ်အံၤ တၢ်စူၤခါအကတီၢ်ခီဖျိထံဒိၣ်ဃိၣ်ယွၤအဃိဘုဟးဂီၤ၀ဲအါမးဒီးလၢကက့ၤသူၣ်ကဒါဘုအဂီၢ် ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိထံကစၢၢ်ဒီးထံကျိထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိထံထီၣ်လၢစံာ်ပျီပူၤကအိၣ်လၢအသီ(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါဒီး မ့ၢ်လၢဘုဟးဂီၤအဃိ လၢကက့ၤသူၣ်ကဒါဘုအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကျိၣ်စ့တကပၤဒီးလိၣ်ဘၣ်ဘုချံလၢကသူၣ်ကဒါက့ၤ၀ဲအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤမၤအီၣ်စံာ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အပူၤကွံာ်မဟိထံဒိၣ်အခါန့ၣ်ပဒိၣ်အၦၤမၤစၢၤ၀ဲဒံးမီၤနီၤႉဟ့ၣ်လီၤခီလီ၀ဲဒၣ်ဘုချံဒ်န့ၣ်လီၤႉတနံၣ်အံၤမ့မၤစၢၤ၀ဲဒု လၢၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ကိညၢ်မီၤနီၤႉတၢ်ၦ့ၤထီၣ်အဃိၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဂၤမးတဘၣ်ဂီၢ်လၢၤဘၣ်လိၣ်ဘၣ် တၢ်မၤစၢၤစ့ၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်စူၤထံဒိၣ်ဃိၣ်ယွၤဘုဟးဂီၤအအ့ကၢၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်ဆံးအါလဲၣ်န့ၣ်ပတထံၣ်လၢပဒိၣ်၀ဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါထုးထီၣ်ပာ်ဖျါစရီတအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤခီဖျိတၢ်စူၤထံဒိၣ်အဃိဘုဟးဂီၤဆှူ၀ဲဒၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပယီၤပူၤ(၂၀၂၁)သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကမျၢၢ်ၦၤမုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိတဖၣ်အံၤ တၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤ အိၣ်ထီၣ်လၢမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ဒီးတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူတကပၤအသိး စ့ၦ့ၤလီၤႇပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉလၢတၢ်န့ၣ်အဃိၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်တနံၣ်အံၤခီဖျိတၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်ဘုဟးဂီၤ အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကက့ၤၦ့ၤကဒါဘုချံအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၁၈)အခါ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် တၢ်လီၢ်လၢအလီၤဖုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး ထံဒိၣ်ဃိၣ်ယွၤ ကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးဒီး ဖဲန့ၣ်လၢကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ထံလုၢ်ဘၢစံာ်လီၢ်အိၣ်အအ့ကၢၣ်(၅၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉ ဒီးဖဲန့ၣ်လၢတၢ်ကက့ၤသူၣ်ကဒါဘုလၢအသီအဂီၢ် ကီၢ်စဲၣ်စံာ်လီၢ်တၢ်သူၣ်တၢ်ဖျး၀ဲၤကျိၤ နီၤလီၤဟ့ၣ်ကလီ၀ဲဘုချံ တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပါတနီၤကီၢ်ဆၣ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢ ၦၤတဘၣ်ပ၁်ဖှိၣ်ထီၣ်သးအါန့ၢ် ၅ ဂၤဘၣ်
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢအ့ၣ်ယၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ပါတနီၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကး ကီၢ်ဆၣ်ပၢပြးခိၣ် ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢ စးထီၣ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၆ သီန့ၣ် ၦၤတဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးအါန့ၢ် ၅ ဂၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါလၢပါတနီၤကီၢ်ဆၣ်(ခယ့ၤကၤ)သ၀ီကပၤန့ၣ် တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်(၆)ဂၤ ဃုာ်ဒီးစုက၀ဲၤဒီးဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံတၢ်ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢၦၤတဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဘၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “သ၀ီသးၦၢ်တဲ၀ဲလၢဖဲအပူၤကွံာ်တသီခံသီအခါန့ၣ်ၦၤဖီၣ်န့ၢ်(PDF)ဃုာ်ဒီးစုက၀ဲၤလၢ(ခယ့ၤကၤ)သ၀ီတကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉ အဃိပါတနီၤကီၢ်ဆၣ်ပၢပြးခိၣ် ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢၦၤတဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးအါန့ၢ်(၅)ဂၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့်ၣလီၤႉ တၢ်ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢ ၀့ၢ်ပူၤက၀ီၤဒ့ႇကျဲကဆူးကျဲဖးဒ့ႇကျဲမုၢ်ခိၣ်ဒီးသ၀ီပူၤ ၦၤတဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးအါန့ၢ် ၅ ဂၤဘၣ် တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ထုးထီၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကလုၢ်လၢမုၢ်နၤခီတဘၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ ဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ထုးထီၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢမုၢ်နၤခီဟးထီၣ်တၢ်ချၢတန့ၢ်ဘၣ်ႉ စးထီၣ်မုၢ်နၤခီ ၁၂ နၣ်ရံၣ်တုၤလၢ ဂီၤခီ ၄ နၣ်ရံၣ် ဟးထီၣ်တၢ်ချၢတန့ၢ်ဘၣ်ႉ ဆၢကတီၢ်ဖဲန့ၣ်ၦၤကမျၢၢ်တဂၤမးတဟးထီၣ်တၢ်ချၢဘၣ်ႉ ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤ ဘၣ်လၢၦၤဟးဃုအီၣ်ဒ့ၣ်ဃုအီၣ်ညၣ်အဆၢကတီၢ်အဃိမ့မ့ၢ်ၦၤဟးဃုအီၣ်ဒ့ၣ်ဃုအီၣ်ညၣ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်ဒုဘၣ်ပလီၢ်သးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးပယီၤသုဖီၣ်န့ၢ်(PDF)ဃုာ်ဒီးစုက၀ဲၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤပခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤတၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ် လီၤဆဲးတန့ၢ်ဒံး၀ဲဘၣ်ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးလၢအ့ၣ်ယၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ကီၢ်ဆၣ်လၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်(PDF)ကဲထီၣ်တ့ၢ်သးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးဖီၣ်က့ၤကိး ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကမျၢၢ် ၃ ဂၤ၀ံၤ မၤသံကွံ၁်၀ဲ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၃ သီအနံၤ လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ပတီၣ်ဖးဒိၣ်သ၀ီလီၢ်လံၤအပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ် ၁၂ အဘၢၣ်ဒီး ဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ ပယီၤသုးဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲဒၣ်သ၀ီ၀ဲန့ၣ်ကမျၢၢ် ၃ ဂၤလၢကနဲၣ်ပၠးကျဲအဂီၢ်၀ံၤခးသံကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကွဲၤကလုၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိ ၃ ဂၤလၢပယီၤသုးဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ပယီၤသုးမၢအ၀ဲသ့ၣ်နဲၣ်ပၠး၀ဲ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အိၣ်တၢ်လီၢ်ဒီး ၦၤမၤ(CDM)အိၣ်အလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကွဲၤကလုၢ်တၢ်ကစီၣ်ပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်လၢပယီၤသုးဖီၣ်မၤသံအီၤတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲပတီၣ်ဖးဒိၣ်သ၀ီဖိ စီၤဒါခုၣ်(၂၃)နံၣ်ႇ စီၤပံၤဖီ(၂၃)နံၣ်ဒီး စီၤစ့စ့၀ါ(၂၆)နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်မၤသံအ၀ဲသ့ၣ်လၢကျဲတီၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုး ဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲတီၤကၠံသ၀ီဖိ ၅ ဂၤႇ ဆၣ်မးတီသ၀ီဖိ စီၤအဲၣ်ထူဖီ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကွဲၤကလုၢ်ကွဲးဖျါ၀ဲလၢတၢ်ကစီၣ်ပူၤ န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးပယီၤသုးဖီၣ်မၤသံကမျၢၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤစံး၀ဲလၢ “ပယီၤသုးဖီၣ်ၦၤသ၀ီဖိ ၃ ဂၤ၀ံၤဘျီန့ၣ် မၢအတၢ်လဲၤနဲၣ်ပၠး(CDM)အိၣ်တၢ်လီၢ်ႇတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အိၣ်တၢ်လီၢ် မီၤနီၤႉမ့၀ံၤလဲၤလၢကျဲတ၀ာ်ဘျီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤသံကွံာ်၀ဲလီၤႉမ့၀ံၤပယီၤသုးနုာ်လီၤဃုတၢ်လၢ(နီၣ်တရူးခံ)သ၀ီဒီး (ထံဆၢထၣ်)သ၀ီပူၤအဃိၦၤသ၀ီဖိဃ့ၢ်ထီၣ်ကအိၣ်အဂၤ(၃၀၀)ညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကမျၢၢ်လၢပယီၤသုးဖီၣ်လၢကနဲၣ်ပၠးကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်က့ၤကိးအ၀ဲသ့ၣ်...
တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိ ကီၢ်သီကမျၢၢ်လၢအကယၤလဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ကီၢ်သီကီၢ်ဆၣ် ခမီၣ်ကၠံသ၀ီဒီးမလံၤ၀ါသ၀ီကပၤန့ၣ် စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤ ၂၀ သီအနံၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအကယၤ လဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးမုၢ်ဒိၣ် ကီၢ်သီကီၢ်ရ့ၣ် နီၣ်ဂံၢ်(၁)သုးရ့ၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဖဲသ၀ီကပၤ ၀ံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိပယီၤသုးအဂၤ(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်နုာ်လီၤလၢသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ခီဃီၤ၀ဲ(ပၤခၠၤ)ကျိဒီး လဲၤထီၣ်အိၣ်ကဒု ဆိသးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ယနီ၀့ၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤစံၣ်ထီၣ်ခဲအံၤတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ၦၤအိၣ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအကပိၤကပၤတခွ့ၢ်တခွီၢ်န့ၣ်လီၤႉ တမ့ၢ်သ၀ီဒီတဖျၢၣ်ညါဘၣ်ႉကအိၣ်ယံၤဒီးသ၀ီန့ၣ် ၇ မံးလာ်ညါမီၤနီၤႉ အခိၣ်တီတနံၤန့ၣ်ၦၤစံၣ်ထီၣ်ကအိၣ်ထဲ အဂၤ(၁၀၀)လီၤႉတုၤလၢတနံၤၦၤဟဲစံၣ်ထီၣ်အံၤကအိၣ်အဂၤ(၃၀၀)လံႉတနံၤဘၣ်တနံၤန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်သီ၀့ၢ်ပူၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်လၢဒူသ၀ီတကပၤခီန့ၣ်တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်တလီၢ်လီၢ်လီၤဒီးပယီၤသုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်သီတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်ခဲအံၤတဖၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲၦၤဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်လံဘၣ်ဆၣ် ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်တုၤလၢခဲအံၤက့ၤခီဃီၤဆူကီၢ်ပယီၤပူၤတအိၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်ဒီးခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကရီကဒးအဃိ လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအဂၤ တဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲသုးလီၢ်သုးကျဲသတူၢ်ကလာ်အဃိမ့မ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒုလိၣ်ဖးအါညါႉတုၤလၢခဲအံၤၦၤက့ၤလၢကီၢ်ပယီၤတကပၤန့ၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်ႉၦၤဟဲစံၣ်ထီၣ်အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ၦၤဖိသၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉမ့၀ံၤတၢ်စူၤအဃိတၢ်ခိၣ်ဒုးလိၣ်မီၤနီၤႉလၢသ၀ီန့ၣ်ၦၤတဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအဂ့ၢ်အကျိၤတဘူၣ်အါအါဘၣ်ႉလၢသ၀ီန့ၣ်အဖိခွါမ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်ၦၤဖီၣ်က့ၤကိးလၢအပါလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၀ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ဖဲခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အကတီၢ် ခီဖျိပယီၤသုး ခးလီၤကျိဖးဒိၣ် ဆူသ၀ီပူၤအဃိ ခမီၣ်ကၠံသ၀ီ ကမျၢၢ်အနံၣ်(၆၀)ဘျဲၣ်တဂၤသံ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤတၢ်ကစီၣ်သန့ ပာ်ဖျါ ၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ