ခီဖျိတၢ်ကိၢ်ဆါထီၣ်အဃိဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢတၢ်ဘုၣ်၀ဲလၢဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်သံအါမး
လါမးရှး ၂၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ကိၢ်ဆါထီၣ်အဃိ ကျီၢ်ႇပနၢ်ႇထိးဒီးဆီသ့ၣ်တဖၣ်သံ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ၦၤဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ကိၢ်ဆါထီၣ်အဃိထိးႇဆီႇကျီၢ်ႇပနၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်တၢ်ဆါဒီးသံ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဆီဘၣ်တၢ်ဆါဒီဒူၣ်ညါႉဆီလၢပဘုၣ်ဃာ်တဖၣ်သံကလၢၤလီၤႉဆီဘၣ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်တုၤလၢအခဲအံၤလီၤႉ သ၀ီလၢအဂၤနါက့ပနၢ်ဟူလၢၦၤကျီၢ်ၦၤထိးဘၣ်တၢ်ဆါစ့ၢ်လံႉလၢပသ၀ီဒုတတုၤဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးအပူၤကွံာ်နံၣ်လၢညါတဖၣ်အခါတၢ်ဆါအံၤကဲထီၣ်ကအိၣ်တနံၣ်တဘျီလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤ တၢ်ဆါကဲထီၣ်ကအိၣ်တနံၣ်သၢဘျီညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘုၣ်ဆီတဖၣ်စံး၀ဲန့လီၤႉ တၢ်ကိၢ်မ့ဆါထီၣ်အခါန့ၣ်ညီနုၢ်ကျီၢ်ႇပနၢ်တဖၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆါအကလုာ်ကလုာ်ဒီး နမ့တကူစါယါဘျါအီၤနီတမံၤဘၣ်န့ၣ် သံ၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤကူစါယါဘျါဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢအိၣ်သ၀ီပူၤ တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ကိၢ်မ့ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ်ကျီၢ်ႇပနၢ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်အမံၤမံၤလီၤႉတၢ်ဆါမ့ကဲထီၣ်လံန့ၣ်နဆဲးဆိကသံၣ်ဒီသဒၢတန့ၢ်ဘၣ်ႉ နမ့ဆဲးန့ၢ်အီၤကသံၣ်ဒီသဒၢန့ၣ်အသံသ့လီၤႉနကူစါယါဘျါအီၤမ့၀ံၤမးနဘၣ်ဆဲးန့ၢ်အီၤကသံၣ်ဒီသဒၢလီၤႉ ခီဖျိတၢ်ပူၤလီၢ်ပူၤတ့ၤအဃိကျီၢ်ႇပနၢ်သံဒီဒူၣ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် သရၣ်လၢအကူစါယါဘျါဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤလုၢ်အီၣ်လုၢ်အီအသးလၢတၢ်ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိဒီးတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢ ၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်ဖိတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢအဘုၣ်အီၣ်ဘုၣ်အီဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဆါလီၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဆှူ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကညီကီၢ်စဲၣ်(ကီၢ်ဆၣ်)တနီၤအပူၤစ့ၢ်ကီး စးထီၣ်တလါအံၤခီဖျိတၢ်ကိၢ်ဆါထီၣ်အဃိ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢတၢ်ဘုၣ်၀ဲလၢသ၀ီပူၤတဖၣ်ဘၣ်တၢ်ဆါဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
(လွတ်ရှမ်း)ပယီၤသုးတြဲၤဃ့ဆူၣ်စ့လၢၦၤဟးဘါဃိၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်
လါမးရှး ၂၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ပယီၤသုးလၢအိၣ်(လွတ်ရှမ်း)သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤ ဃ့အီၣ်စ့လၢၦၤဟးဘါဃိၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ (လွတ်ရှမ်း)ပယီၤသုးကလၢၤအံၤအိၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်)အပူၤဒီးသုးကလၢၤကရၢၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုးဒီး(BGF)သုးခိးကီၢ်ဆၢပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးအိၣ်၀ဲတပူၤဃီဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤမဲာ်ညါတဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဃ့အီၣ်၀ဲစ့တလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ၦၤကၠိဖိတဖၣ်ဒိးစဲး၀ံၤအဃိကလဲၤဘါဃိၣ်လၢ(တလၢၤကီၢ်စဲၣ်)တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤအခါန့ၣ်ပယီၤသုးသမံသမိးအ၀ဲသ့ၣ်ဘျီတဲ၀ဲလၢကလဲၤဘါဃိၣ်န့ၣ်ႉဖဲအဟဲက့ၤကဒါဘျီပယီၤသုးတဲ၀ဲလၢၦၤလဲၤဘါဃိၣ်နါက့ဘၣ်ဟ့ၣ်တဂၤ(၁၀၀၀)ကၠးမီၤနီၤႉဃ့၀ဲန့ၣ်ကအိၣ်အဂၤ(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိၦၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲန့ၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဃ့၀ဲလၢသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ်ပတတဲဘၣ်ႉၦၤဟးဘါဃိၣ်ဧီၢ်ဃ့၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါမးရှး ၁၉ သီအခါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီအခါ သုးမီၤစိရိၤပာ်ပနီၣ်၀ဲ(နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်)အံၤလၢသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး ဟီၣ်က၀ီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤမဲာ်ညါတဖၣ်န့ၣ် သမံသမိး၀ဲတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဃ့အီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲစ့အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (လွတ်ရှမ်း)ပယီၤသုးကလၢၤအံၤလၢညါအပူၤကွံာ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဘံၣ်ဘၢသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်ဒီးဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)လါအီးကထိဘၢၣ်အခါပယီၤသုးနုာ်လီၤလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤ၀ံၤလီၢ်ခံထီၣ်ဟံကွံာ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤသုးကလၢၤအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ် စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
၀ီကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ ပယီၤသုးမၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ
လါမးရှး ၂၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢပကိကီၢ်ခီ ၀ီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဒူသ၀ီလၢအိၣ်(စစ်တောင်းမြစ်)ကျိကပၤဒီတကျိၤတဖၣ်အံၤ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်တနွံန့ၣ် ပယီၤသုးမၢဆူၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်လၢကအိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီၢ်၀့ၢ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢ၀ီၢ်ကီၢ်ဆၣ်လဲၣ်ပၤ(လက်ပံ)သ၀ီႇမၠ့ၣ်ကၠိသ၀ီဒီပ့ၤသ၀ီတကပၤန့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤမူဒါဆူသုးမီၤစိရိၤသ၀ီသးၦၢ်အအိၣ်လၢသ၀ီဖိတဖၣ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်တဂၤကဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢန့ၣ်လီၤႉဒီးလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်အံၤဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်တပူၤဃီဒီးဘၠူၣ်ဆီထံႇပၢၤကီၢ်သုးတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီကီၢ်ဆၣ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲတၢ်ကလုၢ်လၢဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်မၢၦၤဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်တဂၤႇတအိၣ်ခိးဘၣ်န့ၣ်တသ့ဘၣ်ႉၦၤအိၣ်ခိးမ့တကဲဘၣ်န့ၣ်ဃ့အီၣ်စ့လၢသ၀ီဖိအအိၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢဟးဆှၣ်တၢ်သမံသမိးတၢ်ခီန့ၣ်ပၢၤကီၢ်ဒီးဘၠူၣ်စီထံမၤ၀ဲလီၤႉ ပယီၤသုးတဖၣ်ခီမ့ၢ်အလဲၤမံဖဲလဲၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မၢၦၤသ၀ီဖိအိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဃိတၢ်အံၤလီၤဂာ်ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်သူအီၣ်သ၀ီဖိဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤတခါအသိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်သူအီၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤတခါအသိးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤကဘၣ်မ့ၢ်အပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၆ သီအခါ ၀ီ(ပကဖ)နုာ်လီၤခး(ဘုရားပျို)ပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤအံၤအဃိသ့၀ဲအသိး ခီဖျိတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်သါလီၤလၢတလါအံၤလါမးရှးအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၁)ဒီး(သုးက့ ၅) ကညီဒီကလုာ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးသိၣ်မှံၤကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်လၢ(ပကိကီၢ်ခီဒိၣ်)ပူၤအံၤအဃိ ကဘၣ်မ့ၢ်ပယီၤသုးမၤတၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီ၀့ၢ်(ပကဖ)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)လါအီးကထိဘၢၣ်စ့ၢ်ကီးဖဲပယီၤသုးနုာ်လီၤလၢ(ကၠဲၣ်ထိၤ)ကီၢ်ဆၣ်ႇအ့ၤကၣ်ဘိၤသ၀ီအခါန့ၣ် ဖီၣ်ကိးသူ၀ဲသ၀ီဖိ(၄)ဂၤအံၤဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤတခါအသိးကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးအိၣ်၀ဲဒီး ဖဲလီၢ်ခံအံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ကစီၣ်ကမၣ်တဲ၀ဲလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်မၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီကီၢ်ဆၣ်(ပကဖ)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်ဖဲလါမးရှး ၈ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤ၀ဲလၢပကိကီၢ်ခီဒိၣ် စွ့ၣ်ကၠ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ ဒီး ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၆၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီး ၦၤလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲ တၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ICC ကဟံးဘၣ်သုးမီၤစိရိၤအရ့လၢတၢ်မၤကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်ဖီခိၣ်အဂ့ၢ် (DYC)ဆီၣ်တခူထီၣ်၀ဲ
လါမးရှး ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကွီၢ်မ့ၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်၀ဲတၢ်ကီၢ်ပယီၤကလုာ်ဒူၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဖီခိၣ်အံၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်ကွီၢ်ဘျီၣ်(ICC)ကဟံးဘၣ်ဂ့ၢ်၀ီလၢအဆိအချ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်သးစၢ်ကီၣ်ကး (DYC) ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါဆီၣ်တခူထီၣ်၀ဲဖဲလါမးရှး ၁၈ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဆိကမိၣ်တယာ်၀ဲလၢ(Russia)ကီၢ်ခိၣ် Vladimir Putin အံၤပၣ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်လၢတၢ်ဆှၢဆူၣ် (Ukraine)ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ဆူ(ရၢးရှါ)ထံကီၢ်အံၤအဃိ ဖဲလါမးရှး ၁၇ သီအနံၤ (ICC)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢတၢ်ကဘၣ်ဖီၣ်၀ဲအံၤဖီခိၣ်န့ၣ်တူၢ်လိာ်၀ဲဒီးကထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဖီၣ်ဟံးန့ၢ်သုးမီၤစိရိၤဂ့ၢ်၀ီဒ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (DYC)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပယီၤအပူၤတၢ်က့ၤခီၣ်ဆၢထီဒါက့ၤသုးမီၤစိရိၤလၢစုက၀ဲၤအံၤခီဖျိလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤအတၢ်နုာ်လီၤဘှါဆှဲတၢ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအံၤအဂံၢ်စၢ်၀ဲအဃိလီၤအသိး(ရၢးရှါ)ထံကီၢ်အတၢ်မၤကမၣ်တၢ်လၢ(ယူၣ်ကရ့)ထံဖိကီၢ်ဖိအဖီခိၣ်အံၤ (DYC)တတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဃိတူၢ်လိာ်၀ဲ(ICC)အတၢ်ဟံးဂ့ၢ်၀ီအံၤဒီးလၢကီၢ်ပယီၤပူၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤအၢမၤနးဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤထံဖိကီၢ်ဖိအိၣ်အါမးအဃိတၢ်ကဟံးစ့ၢ်ကီးဂ့ၢ်၀ီဒ်သိးတၢ်၀ဲအံၤအဂီၢ် ဘၣ်ဆီၣ်တခူဃ့ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤ လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (DYC)ကရၢခိၣ် ကၠ့ၤစ့ၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢကီၢ်ပယီၤအပူၤစ့ၢ်ကီးသုးမီၤစိရိၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်တၢ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိအဖီခိၣ်ဒ်သိး(ရၢးရှါ)အံၤအိၣ်၀ဲဒီဒူၣ်ညါလီၤႉအဒိဒ်သိးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲကခၠ့ၣ်ကီၢ်စဲၣ်(အနန့်ပါ)သ၀ီဒီးယိၤဒိိၣ်ကီၢ်စဲၣ်(နမ်းနိန်း)သ၀ီန့ၣ်မီၤနီၤႉအဃိ(ICC)ဟံး၀ဲ(ရၢးရှါ)အရ့အံၤပတူၢ်လိာ်ဆီၣ်ထွဲ၀ဲဒိၣ်မးလီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးပအဲၣ်ဒိးဆီၣ်တခူဃ့ထီၣ်လၢတၢ်ကဟံးဘၣ်စ့ၢ်ကီးသုးမီၤစိရိၤအရ့အံၤလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဘျၢသဲစးအကျိၤအကျဲလၢအဆိအချ့မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးသုးမီၤစိရိၤမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤတမ့ၢ်အဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးထဲလၢကီၢ်ပူၤဘၣ်ႇဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဃုာ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တဖၣ်အဃိ(ICC)မ့ဟံးဂ့ၢ်၀ီလၢအဆိအချ့န့ၣ်လီၤဂာ်လၢမၤပူၤဖျဲးကလုာ်ဒူၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤအသိးဒီးလၢတၢ်ဃဲၣ်လီၤဘှါဆှဲကီၢ်ပယီၤဂ့ၢ်၀ီအံၤအပူၤစ့ၢ်ကီးတၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးကအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (DYC)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်သးစၢ်ကီၣ်ကး(DYC)အံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်အီၤလၢထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဂံၢ်ဘါ‚ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်ႇကၠိဖိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ႇၦၤသ့ၦၤဘၣ်တဖၣ်ဒီး ပာ်လီၤဃုာ်စ့ၢ်ကီးတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်သၢထံၣ်လၢအမ့ၢ်သုးမီၤစိရိၤသနူကကတၢၢၢ်ကွံာ်ႇဖဲၣ်ဒရၢၣ်ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်သနူကကတၢၢ်ကွံာ်ဒီးသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ကနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်အါထီၣ်လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပူၤအဂီၢ်ကသူၣ်ထီၣ်သးစၢ်အဘူၣ်အတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ
လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲဂီၤလ့ၤ–မၠၣ်၀တံၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ် သးၦၢ်လံ၁်အုၣ်သးမ့အိၣ်မး တၢ်ပျဲဟးထီၣ်က့ၤလီၤ၀ဲ
လါမးရှး ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲမၠၣ်၀တံၣ်–ဂီၤလ့ၤကျဲတဖၣ် သးၦၢ်လံာ်အုၣ်သးမ့အိၣ်မးတၢ်ပျဲဟးထီၣ်က့ၤ လီၤ၀ဲအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကလဲၤၦ့ၤအီၣ်ၦ့ၤအီတၢ်ဒီးကလဲၤၦ့ၤတၢ်လၢတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်–ဂီၤလ့ၤကျဲန့ၣ်ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ် ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)တြဲၤတဖၣ်အံၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ကပျဲလဲၤနၤအဂီၢ်န့ၣ်ဆဲးကျိးသံကွၢ်၀ဲသ၀ီသးၦၢ်၀ံၤမးပျဲလဲၤ၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လ့ဒ့သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကမျၢၢ်လၢအိၣ်သ့ၣ်ဘီဘိႇကၠီးခဲးႇလ့ဒ့ႇဂီၤလ့ၤႇအူကြ့ၣ်ခံႇအူကြ့ၣ်ထၣ်ႇမီၣ်လီၣ်အံးႇဆူူၣ်ကလံၣ်သ၀ီတဖၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မ့လဲၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးဆဲးသံကွၢ်သ၀ီသးၦၢ်လၢလီတစိႉသံကွၢ်၀ဲမ့ၢ်အကဲသုးသ၀ီဖိဧါဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉသ၀ီသးၦၢ်မ့တဲလၢအမ့ၢ်ယၦၤသ၀ီဖိဘျီမးဒုးလဲၤ၀ဲလီၤႉနစိာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအါအါတန့ၢ်ဘၣ်ႉနစိာ်န့ၢ်ထဲဟံၣ်ဖိဃီဖိကအီၣ်ဂီၢ်ဒ်န့ၣ်လီၤအဃိနကလဲၤၦ့ၤတၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်နက့ၤဒွးဒီးသိလ့ၣ်အဘူးအလဲႇဆဲးကဲးအဘူးအလဲန့ၣ်နဒွးတကဲးလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် လ့ဒ့သ၀ီဖိစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ယိၤကီၢ်ပူၤသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဒီးကီၢ်ဆၢသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး တလါအံၤကၠီၣ်တဲၣ်သုးခိးကီၢ်ဆၢဒီး ယိၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠီးခဲးသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤလၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤဖလူ–ဂီၤလ့ၤကျဲႇမီခံ–ထံကပျၢၤ–ကျီၢ်ထီႇ ဆူၣ်ကလံ–မီၣ်လီၣ်အံးတကပၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ဒံးအဃိ လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢန့ၣ်ယိၤသုးမၤအါထီၣ်အၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ႇတပျဲခီ၀ဲထံကျိဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤန့ၢ်(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအဃိ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ခဲအံၤခဲအံၤဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအအိၣ်ယံၤဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်ႇၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်လီၢ်အိၣ်ကမှံလီၢ်တဖၣ် က့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအိၣ်၀ဲတနီၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအခါ ခီဖျိပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်အဃိ ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ကဖီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ႇ တၢ်ကဟံကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးတၢ်ကဖီၣ်ပီၣ်တၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သၣ်တီၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ကက့ၤအိၣ်ဘၣ်လၢဟံၣ်ဃီအဂီၢ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါကမံးတံာ်ရဲၣ်ကျဲၤလၢကတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကး
လါမးရှး ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် သၣ်တီၣ်၀့ၢ်(၁၃)မဲၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤ ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကက့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢအဂီၢ် သၣ်တီၣ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခဲလၢာ်ကမံးတံာ်ရဲၣ်ကျဲၤ လၢကထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်အိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၁၃ သီအနံၤန့ၣ် ကမျၢၢ်တဖၣ်ဒ်သိးကက့ၤအိၣ်ဘၣ်လၢအဟံၣ်အဃီအဂီၢ် တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါကမံးတံာ်ဖိတဖၣ်အံၤလဲၤထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ် ကရၢၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဒီး တၢ်ကိးထံၣ်၀ဲ၀့ၢ်ပူၤက၀ီၤဒ့ႇကရူၢ်ကရၢအခၢၣ်စးလၢကဟံးန့ၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်သးဒီး တယံၤတမီၢ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤကီၢ်ရ့ၣ်ပၢပြးသးၦၢ်ရဲၣ်ကျဲၤလၢကလဲၤထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢဘူးဒီးကမံတံာ်ဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကဟံးန့ၢ်တၢ်ဘၣ်သးလၢကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လၢမ့ၢ်အကက့ၤအိၣ်ဧါတအိၣ်ဧါဒ်န့ၣ်လီၤႉမ့အိၣ်န့ၣ်တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးတြီဃာ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်တဘၣ်လဲၤဘၣ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲလီၤႉမ့မ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ခီတဲ၀ဲလၢတမ့ၢ်ပနီဟးထီၣ်သုဘၣ်ႉတၢ်ဂ့ၢ်အံၤကဲထီၣ်သးလၢကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ညါအဃိကအိၣ်ဘၣ်ဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢဒုပတဲတသ့ဘၣ်ႉသၣ်တီၣ်အံၤတနးဒ်သိး(စကိုင်း)ဘၣ်အဃိက့ၤအိၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်တဲ၀ဲလၢမ့က့ၤအိၣ်န့ၣ်ခူၣ်ဃာ်တၢ်ပူၤႇကတီၤဃာ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခဲလၢာ်ကမံးတံာ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲသၣ်တီၣ်၀့ၢ် ခရံာ်ဖိတၢ်ဘါယွၤသရိာ် ၉ ဖျၢၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်ႇ သီခါဖၠၣ်(၂)ဖျၢၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးသီခါတနီၤပၣ်ဃုာ်၀ဲဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုစုာ်စုာ်အခၢၣ်စးတဖၣ်ကရၢကရိ ထီၣ်၀ဲကမံးတံာ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဘၣ်ဃးၦၤထၢကမျၢၢ်တၢ်ပာ်သးန့ၣ်ပသ့ၣ်ညါဃာ်အိၣ်တဘျုးသီလံႉဖဲသၣ်တီၣ်အံၤတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါသရၣ်တဖၣ်ဒိၣ်စိလၢကမျၢၢ်အဖီခိၣ်ဖးန့ၢ်ညါႉလၢညါနါက့တဲဒံး၀ဲတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)လၢတဘၣ်နုာ်လီၤခးတၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤဘၣ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၁၅ သီအနံၤ ဖဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တဒူၣ်ဟဲခးသၣ်တီၣ်၀့ၢ်(၁၆)မဲၤ ပယီၤသုးကလၢၤ လၢ(ဒြိ)အံၤအခါ ခီဖျိ(၁၃)မဲၤ ပယီၤသုးကလၢၤအံၤက့ၤခးလီၤစၢၤကဒါကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကျိးဖဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢ(၁၃)မဲၤအကပိၤကပၤဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤတၢ်အိၣ်သးခီန့ၣ်တသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၂၇ သီအနံၤ လၢသၣ်တီၣ်၀့ၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအဘၢၣ်စၢၤဒီးခီဖျိပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူ၀့ၢ်ပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအသိး လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၄ သီတုၤလၢလါမးရှး ၆ သီအနံၤ ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ခိၣ်နၢ်တနီၤအဟံၣ်ဒီးကမျၢၢ်ဟံၣ်အဖျၢၣ်(၂၀)ညါန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်တဘၣ်သူသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးထးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ
လါမးရှး ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်အပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤဒီးမုၢ်ထီၣ်ခိခိၣ်ဒူသ၀ီပူၤတဖၣ် တဘၣ်သူတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ရၤလီၤ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်(ဥသြ)သုးကျိၤ ထုးထီၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲဖဲလါမးရှး ၁၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမးရှး ၁၁ သီန့ၣ် သိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲဒ၀ဲၢ်–ထံခံကျဲတဖၣ်အံၤ စိာ်ထိၣ်စိာ်လီၤတီၣ်ဃုာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်၀ဲအံၤတန့ၢ်ဘၣ်ဒီး တၢ်တဘၣ်သူစ့ၢ်ကီး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (ဥသြ)သုးကျိၤ တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤန့ၣ်ပသမံသမိးကမျၢၢ်တဖၣ်မ့ၢ်အတီၣ် တၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဖိတၢ်လံၤဧါႉပဟ့ၣ်ပလီၢ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢတဘၣ်သူတၢ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉပဟ့ၣ်ပလီၢ်လံအ၀ဲသ့ၣ်မ့တီၣ်ဒံး၀ဲဒုပကဖီၣ်ဒီးပကမၤဟးဂီၤအီၤတဘျီဃီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်(ဥသြ)သုးကျိၤအလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ်သုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်တဘၣ်သူဒီးဆါအီၤတဖၣ်ဘၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲအကလုာ်(၃၀)ဘျဲၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲမီာ်ထူႇဘံၣ်ယၢၣ်ႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်‚ဖိတၢ်လံၤတနီၤဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်ႇဟိၤထဲ(hotel)ႇစ့တၢးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၃၁ သီအခါစ့ၢ်ကီး လီၢ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအိၣ်ခိးသမံသမိး တၢ်လၢဒ၀ဲၢ်–ထံခံကျဲမုၢ်ခိၣ်သတူၢ်ကလာ်ဒီး ဖဲန့ၣ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲ(WY)ကသံၣ်မူၤဘှီးအဖျၢၣ်(၆၀၀)ဘျဲၣ်အံၤလၢ ၦၤသၢဂၤအအိၣ်ဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတ့ၢ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တလိၣ်လီၢ်လၤဘၣ်ႇလိၣ်၀ဲတၢ်ထူၣ်ဖျဲးလၢအမ့ၢ် “နီၢ်သဘံ”
တလိၣ်လီၢ်လၤဘၣ်ႇလိၣ်၀ဲတၢ်ထူၣ်ဖျဲးလၢအမ့ၢ် “နီၢ်သဘံ” နါ၀့ၤဖၠိစၤ လါမးရှး ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဆ့ၣ်နီၤအိၣ်လၢဟံၣ်မဲာ်ညါအံၣ်အံၣ်ဖိလၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤပူၤဒီးကွၢ်ဆိဃီၤ၀ဲ(ဂမုန်းပင်)ထူၣ်လၢအကစၢ်သူၣ်လီၤ၀ဲအံၤဒီး“တၢ်လၢသုးန့ၣ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲတၢ်ကလုၢ်ႇမတၤတဂၤမးတအဲၣ်ဒိးမၤသံတၢ်ဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်ၦၤမ့ၢ်နဲၣ်လီၤလၢမၤသံဒုဘၣ်မၤသံလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမုၢ်ၦၢ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲန့ၣ်မၤသးဘီၣ်ဘီၣ်အခိၣ်ဆူၣ်န့ၣ်ဖုၣ်ဖုၣ်ဖိတံာ်၀ဲပိာ်ခွါပိၢ်ကး၀ဲမဲာ်ဒိးဒီးအိၣ်ထီၣ်အိၣ်လီၤ၀ဲဒ်ၦၤပိာ်ခွါတဂၤအသိးအသးနံၣ်အိၣ်(၆၀)ဘျဲၣ်ဒီးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးမုၣ်လီၢ်လံၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉ ၦၤမုၢ်ၦၢ်တဂၤအံၤအမံၤလၢနီၣ်သဘံဒီးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်(KNLA)သုးမုၣ်လီၢ်လံၤတဂၤလၢအမၤတ့ၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢန့ၢ်လၢအနံၣ်လၢအဆံလံအသိးမ့ၢ်ၦၤလၢအပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးလၢတၢ်ထီၣ်ဒုးဒုၣ်ဒါတၢ်ဒုးပျီပူၤဒီးၦၤမ့ဟ့ၣ်လီၤမူဒါန့ၣ်အစုတဆှူၣ်ဘၣ်မၤ၀ဲဘူၣ်တဂၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအတအီၣ်လါလဲတကွၢ်လါလဲမၤတၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဃုာ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်အပူၤန့ၢ်အနံၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤတမ့ၢ်ထဲလၢၦၤပိာ်ခွါဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤစ့ၢ်ကီးပၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉဖဲန့ၣ်အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲနီၢ်သဘံအံၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲမ့ၢ်ဒ်သုးမုၣ်တဂၤအသိးတဲတၢ်ဖုၣ်ဖုၣ်ဖိဒီးအမဲာ်သၣ်စ့ၢ်ကိးအိၣ်ဂၢၢ်ဂၢၢ်ဖိလီၤႉ “ဖဲအထီၣ်ဒုးဒုၣ်ဒါအခါန့ၣ် အမၤနၢၤတၢ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉနခးယၤခးသံဒ်န့ၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉမ့၀ံၤတၢ်ဖီၣ်ခိၣ်တၢ်ကလုၢ်မ့လီၤန့ၣ်ဘၣ်မၤသံဒုၣ်ဒါနါက့အိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် က့ၤတဲပၠးကဒါ၀ဲတၢ်လၢသုးန့ၣ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲတၢ်ကလုၢ်လီၤႉ ပယီၤသုးဟဲနုာ်လီၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးတဖၣ်န့ၣ် ၦၤမ့နၢ်ဟူလၢ(ပယီၤသုး)လံန့ၣ်ၦၤပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ၦၤသူၣ်ဟ့သးဟ့ပယီၤဒီးဖဲန့ၣ်အကျါန့ၣ်နီၢ်သဘံပၣ်ဃုာ်၀ဲတဂၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ နီၢ်သဘံအံၤစးထီၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ညါတၢ်န့ၣ်ဖဲအထံၣ်အပါလၢအလဲၤ၀ံန့ၢ်ပယီၤသုးပီၣ်တၣ်ဟဲက့ၤတဘျီလၢ်လၢ်အခါအပါဖံဘၣ်ခိၣ်န့ၣ်ထံၣ်၀ဲအိၣ်ဒီးတၢ်ပူၤလီၢ်အဃိအ၀ဲသးဟ့၀ဲပယီၤသုးဒီးဖဲန့ၣ်သးလၢကနုာ်လီၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢပူၤအံၤဟဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဖဲအသးနံၣ်တၦဲၤဒံးဘၣ်ကအိၣ်အနံၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်အခါန့ၣ်အ၀ဲဟးထီၣ်ဟုၣ်လၢဟံၣ်ပူၤဒီး နုာ်လီၤ၀ဲလၢ(KNLA)သုးပူၤန့ၣ်လီၤႉနီၢ်သဘံအံၤအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်(အ့နိၣ်သ့ၣ်ပၤ)သ၀ီဒီး နုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢ(KNLA)သုးရ့ၣ် ၂၁ အပူၤအံၤဖဲအသးနံၣ်အိၣ် ၁၃ နံၣ်အခါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအနုာ်လီၤလၢ(KNLA)သုးကျါအခါန့ၣ်မ့ၢ်လၢအသးနံၣ်တၦဲၤဒံးဘၣ်အဃိတၢ်တဒုးထီၣ်အီၤလၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးသုးတၢ်သိၣ်လိတဘျီဃီဒံးဘၣ်ဒီးန့ၢ်သၢနံၣ်ဘျဲၣ်မးအ၀ဲနုာ်လီၤဒုးတၢ်လဲၤတၢ်မဲာ်ညါ၀ံၤမးထီၣ်ဘၣ်၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးသုးတၢ်သိၣ်လိအံၤ လီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ယနုာ်လီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢပူၤခါန့ၣ်ယသးနံၣ်(၁၄)နံၣ်မးတၦဲၤဒံးဘၣ်ႉယထီၣ်သုးတၢ်သိၣ်လိန့ၣ်ၦၤဘၣ်မၤအါထီၣ်ယနံၣ်တနံၣ်၀ံၤမးယထီၣ်န့ၢ်လီၤႉဖဲယနုာ်လီၤသီသီအခါန့ၣ်သုးခိၣ်လၢအဟဲကိးယၤတဂၤန့ၣ်တဲ၀ဲဒ်လဲၣ်န့ၣ် နမၤမ့တမုာ်ဘၣ်န့ၣ်(၃)နံၣ်ႇမ့ၢ်မုာ်န့ၣ်(၇)နံၣ်မီၤတဲ၀ဲဒ်န့ၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢအၦဲၤထီၣ်(၇)နံၣ်နါက့ယက့ၤဟးလၢယသ၀ီတတုၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲယစးထီၣ်နုာ်လီၤလၢကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢပူၤအခါန့ၣ်ပယီၤသုးနုာ်လီၤဒိၣ်စိမၤတၢ်ထီၣ်ဒုးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)ပူၤဒီး ခီဖျိမ့ၢ်၀ဲတဲာ်လွံၢ်တဲာ်ဆၢကတီၢ်အဃိတၢ်ဒုးလၢအကဲထီၣ်န့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်လီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ နုာ်လီၤမၤတၢ်လၢ(KNLA)ပူၤဒ်သုးဖိတဂၤအသိးန့ၢ်၀ဲအနံၣ်(၄၀)ဘျဲၣ်လံဒီးခီဖျိသးလၢခ့ခါဆၢကတီၢ်တၢ်အိၣ်သးအဃိ ညါၦၢ်ထီၣ်၀ဲလံအသိးခဲအံၤသးမ့လဲၤဘၣ်ဆၣ်နီၢ်ကစၢ်တပၣ်လၢၤ၀ဲဘၣ်ဒီးသးလၢအဲၣ်ဒိးဒုးတၢ်န့ၣ်တလၢၤ၀ဲဒံးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပဒုးတၢ်လၢညါခါန့ၣ်ယံၤလၢ(၄)သီ(၅)သီညါတအိၣ်ဘှံးဘၣ်ဘၣ်ႉတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်လီၤႉဖဲန့ၣ်အခါဘၣ်ဖဲပသးဘီၣ်ဒံးအဃိပခးန့ၢ်ဒံးႉယမၤတၢ်န့ၢ်အနံၣ်(၄၀)ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤယတအိၣ်ဘှံးဘၣ်ယမၤတုၤအခဲအံၤလီၤႉခဲအံၤနါက့အဲၣ်ဒိးမၤဒံးဘၣ်ဆၣ်ကစၢ်ခီသးၦၢ်ထီၣ်လံအဃိမၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢသးဒုတလီၤနီတစဲးဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲက့ၤတဲပၠးကဒါက့ၤအတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်လဲၤခီဖျိန့ၣ် လီၤႉ အ၀ဲလဲၤဘၣ်တၢ်မဲာ်ညါဒုးဃုာ်တ့ၢ်သကိးတၢ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇) ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်-KNLA သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤနံၤႇဒီး(သုးက့ ၇)သုးက့ခိၣ်လီၢ်လံၤ သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤကၠီၤဖၠူၤ သ့ၣ်တဖၣ် အံၤ စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမုၣ်နီၢ်သဘံအံၤလၢညါခါန့ၣ်အ၀ၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိအ၀ဲန့ၣ်အဖိတအိၣ်နီတဂၤဘၣ်အဃိ ဖဲ(၂၀၁၄)နံၣ်န့ၣ် အ၀ၤသံသဒၣ်ကွံာ်အီၤဒီးဖဲန့ၣ်အလီၢ်ခံန့ၣ်အ၀ဲအိၣ်က့ၤဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤ သုးဖိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟံၣ်ဃီအံၤန့ၣ်လီၤႉတဘျီတခီၣ်န့ၣ်အဒီပုၢ်ဒီ၀ဲၢ်ဟဲအိၣ်ဂုၤအ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ နီၢ်သဘံအံၤအပူၤကွံာ်တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်တၢ်ဒုးဖိကဲထီၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး အ၀ဲပၣ်ဃုာ်ဒုးဘၣ်တၢ်လၢၦၤပိာ်ခွါတဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤႉ တမ့ၢ်အ၀ဲပၣ်ဃုာ်ဒုးတၢ်ထဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဘၣ်ဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ(သုးက့ ၅) ဟီၣ်က၀ီၤပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးအ၀ဲပၣ်ဃုာ်လၢတၢ်ထီၣ်ဒုးဒုၣ်ဒါအကျါတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢအတၢ်လဲၤခီဖျိဒီတကတီၢ်န့ၣ်အ၀ဲဒုးဘၣ်တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်တၢ်ဒုးဖိကအိၣ်အဘျီ(၂၀)ဘျဲၣ်ညါဒီး တၢ်ဒုးအပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးအ၀ဲမၤနၢၤဒုၣ်ဒါအိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်လၢယနီၣ်ဘၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်(ပံၢ်တခး)တီၤစိတၢ်ဒုးမီၤနီၤႉတၢ်ဒုးဘျီ၀ဲန့ၣ်ယံၤ(၂)သီ(၃)သီညါႉအနံၣ်ခီန့ၣ်ယတနီၣ်ဘၣ်လၢၤဘၣ်ႉတၢ်တဘျီန့ၣ်ပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အိၣ်(၅)ဘ့ၣ်ညါႉတၢ်ဘူၣ်ဂ့ၤတၢ်တဘျီန့ၣ်ပ၀ဲတကပၤန့ၣ်ၦၤတသံနီတဂၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲတဲပၠး၀ဲတခီခီနံၤ၀ဲတခီခီန့ၣ်လီၤႉ ဖဲၦၤကလဲၤတၢ်မဲာ်ညါအခါန့ၣ်ခီဖျိအမ့ၢ်ပိာ်မုၣ်တဂၤအဃိၦၤလၢတၢ်ဖီခိၣ်ဒီးၦၤသုးဖိတဲဆါအီၤအိၣ်ဆၣ် အ၀ဲက့ၤမၤဖျါထီၣ်ကဒါက့ၤအမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်တဖၣ်အံၤလၢတၢ်မၤအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢတၢ်ဒုးပျီပူၤန့ၣ်ၦၤတဲဆါယၤလၢဆိမိၢ်အိၣ်အိန့ၣ်မုၢ်တ၀ါထီၣ်ဘၣ်ဒ်န့ၣ်မၢ်မၢ်လီၤႉ...
တၢ်မူနီၣ်ထိၣ်တတုၤသိး
တၢ်မူနီၣ်ထိၣ်တတုၤသိး ၁ႉ တၢ်ဆၢကတီၢ် တၢ်အိၣ်သး အိၣ်ပလီၢ်ပဲၤထံနီၤဖး ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး တဂၢၢ်ကျၢၤ ဒ်ပမ့ၢ်ၦၤတၢ်ဘၢၣ်စၢၤ ၂ႉ မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်အတၢ်ကပီၤ ဟ့ၣ်ၦၤလၢတၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤ မုၢ်လီၤနုာ် အတၢ်ဒိဆၢ ကဲထီၣ်ဒ်ပတၢ်၀ံဃၢ ၃ႉ မ့မ့ၢ်လၢၦၤတ၀ၢဖိ ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဒၣ်ထီဘိ အၢနးဖှီၣ်ယာ်ဘၣ်အိၣ်မူ သါထီၣ်သါလီၤသးကိၢ်အူ ၄ႉ ၦၤပတီၢ်မုၢ်တၢ်အိၣ်မူ ကိၢ်ကိၢ်လၢၤလၢၤဘၣ်ဆဲးထူ တနံၤဂီၢ်ကအီၣ်အီဂီၢ် ဃၣ်ခိၣ်ဃၣ်ခံ ၦဲၤတၢ်ဖှီၣ် ၅ႉ ၦၤမၤသ့အီၣ်အိၣ်တဖၣ် ဟံၣ်မုာ်ဃီပၢၤပထံၣ်ဘၣ် ဖိလံၤၦဲၤသူၣ်ဖှံသးညီ ဒိးန့ၢ်ပီညါကူၣ်သ့ထီ ၆ႉ ၦၤအိၣ်ဆိးထံဒိၣ်ကီၢ်လဲၢ် ...
ပယီၤသုးကျိၤနု၁်လီၤအဃိ ကြုၢ်တုလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လၢမုၢ်နၤခီ
လါမးရှး ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမးရှး ၁၅ သီဟါခီအဆၢကတီၢ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤနုာ်လီၤလၢကြုၢ်တု ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လၢတၢ်သတူၢ်ကလာ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သ၀ီဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ကြုၢ်တုပယီၤသုးကျိၤတဖၣ်လၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်ဟဲဖၠးတၢ်လၢကီၢ်၀ါလဲၢ်သ၀ီ(နွားခြံကုန်း)သ၀ီတၢ်သွၣ်ခိၣ်တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉတၢ်ခံးမုၢ်နၤခီအဃိမ့ၢ်အကလဲၤလၢ(နောင်တမံ)သ၀ီတကပၤန့ၣ်ဧါႇမ့ၢ်ကလဲၤလၢ(မိဂလုံ)ႇ(ကော့ကာ)သ၀ီတကပၤန့ၣ်ခီဧါဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအဃိၦၤဟးစံၣ်အိၣ်လၢမုၢ်နၤခီလၢၤ၀ဲန့ၣ်ႉ ပအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်တၢ်အိၣ်သးအဖၢမုၢ်လီၤတၢ်ခးလိာ်သးဒုတအိၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါမးရှး ၁၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၈ သီအနံၤ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သိလ့ၣ်တခိၣ်ဒီးပယီၤသုးဆဲးကဲးအခိၣ်(၁၀)နုာ်လီၤ၀ဲ လၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤ၀ံၤခးတပျုာ်တပျီာ်ကျိဒီးခးလီၤစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်လၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤသ၀ီတဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုကမျၢၢ်လၢအဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်၀ံၤခးနါစိၤကျိမီၤနီၤႉလၢ၀့ၢ်ချၢတကပၤန့ၣ်နါက့ကျိဖးဒိၣ်ကလုၢ်သီၣ်ညါႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဟးဆှၣ်တၢ်န့ၣ်ဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်ႉမ့၀ံၤကိးပသူတဲ၀ဲလၢပတပျံၤလၢပကသံဘၣ်အဃိပဟးထီၣ်လၢတၢ်ချၢတဲ၀ဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉခးပိၢ်ထီၣ်ကျိဟးဆှၣ်တၢ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၅၄၅/၅၄၆)လၢအိၣ်ကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ ကြုၢ်တု၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ ကါနံၤႇညီၤယ့ၣ်သၤႇကီၣ်ဘ့ႇကီၣ်ပီၣ်ဒီးကီၣ်ကၤသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တနီၤ မံလၢဟံၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်မံလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၁၉ သီအခါ လၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် ပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါ ကျိဖးဒိၣ်ဆူ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တလါအံၤလါမးရှးအတီၢ်ပူၤခီဖျိပယီၤသုးနီၣ်ဂံၢ်အဂၤ(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်နုာ်လီၤဆှၣ်တၢ်လၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ကလံၤထံးသ၀ီပူၤဆူကီးတရံး တီၤကၠၤအ့–မုၣ်ဒိၤ–ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကျဲတကပၤန့ၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ် အဂၤ(၅၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ