ကျံးတူၤသ၀ီ တီၤထီကၠိ မၤတၢ်ပျၢ်ကၠိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ံၤ၀ဲလံ
လါမးရှး ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ သီနံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမးရှး ၁၅ သီအနံၤန့ၣ် (၂၀၂၂–၂၀၂၃)တၢ်သိၣ်လိနံၣ်အဂီၢ် ကျံးတူၤသ၀ီ နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါတီၤထီကၠိမၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်ကၠိမူး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ံၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ပျၢ်ကၠိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ် ကၠိသရၣ်/မုၣ်ႇ ကၠိဖိမုၣ်ခွါဒီး ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ခဲလၢာ်အဂၤ(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ် ဟဲထီၣ်၀ဲဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤတၢ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲၦၤကၠိဖိလၢအဖျိးစိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢခိၣ်ဖးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကျံးတူၤသ၀ီနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါတီၤထီကၠိအိးထီၣ်န့ၢ်(၂)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိၦၤကၠိဖိအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးလိၣ်ဘၣ်အါထီၣ်၀ဲသရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကျံးတူၤကၠိ သရၣ်မုၣ်ကၠိခိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သရၣ်မုၣ်ကၠိခိၣ် စံး၀ဲလၢ“ကၠိစးထီၣ်အိးထီၣ်န့ၢ်ထဲ(၂)နံၣ်ဒံးလီၤႉအခီၣ်ထံးတနံၣ်န့ၣ်ၦၤကၠိဖိအိၣ်ထဲ(၁၇၃)ဂၤလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤၦၤကၠိဖိအိၣ်အဂၤ(၃၀၀)ညါႉနံၣ်လၢကဟဲစ့ၢ်ကီးၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ကဟဲအါထီၣ်သ့၀ဲလီၤႉအဃိန့ၣ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲႇကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးသရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်လိၣ်၀ဲဒၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ် လီၤႉ ကျံးတူၤတီၤထီကၠိအံၤဘၣ်တၢ်စးထီၣ်အိးထီၣ်အီၤဖဲ(၂၀၂၁–၂၀၂၂)တၢ်သိၣ်လိနံၣ်အခါဒီး ကၠိအံၤဟံးန့ၢ်၀ဲ ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)အလံာ်ညိၣ်သိၣ်ဒိၣ်ဒီးတၢ်မၤလိန့ၢ်ၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢလံာ်ကညီ(စှီၤ)ႇလံာ်ကီၤလၤ၀ါႇလံာ်တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤႇလံ၁်တၢ်ဒွးဒီး(Social)လံာ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကီးတရံးကလံၤထံးဟီၣ်က၀ီၤပူၤသဲးသၣ်ၦ့ၤလီၤအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူ
လါမးရှး ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ တနံၣ်အံၤခီဖျိသဲးသၣ်ၦ့ၤလီၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအသူးအီၣ်ဖျးအီၣ်သဲးသၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိးသူသမူအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်အီၣ်သဲးဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်မဟိတနံၣ်န့ၣ်သဲးသၣ်တပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၅၀၀၀)တုၤလၢ(၁၀၀၀၀)ကၠးညါဘၣ်ဆၣ် တနံၣ်အံၤတပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၂၅၀၀)တုၤလၢ(၄၀၀၀)ကၠးလီၤအဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ၦ့ၤထီၣ်အဃိ ၦၤသူၣ်အီၣ်သဲးဖိတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်သဲးဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ဒီးတနံၣ်အံၤသဲးသၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤနီတစဲးဘၣ်ႉတၢ်ချံတၢ်သၣ်လၢအဂၤန့ၣ်အၦ့ၤဂ့ၤဒံးႉၦၤလၢအသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်သဲးတဖၣ်ခီဒုတၢ်ကီ၀ဲန့ၣ်ႉအန့ၣ်မးတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်ဘၣ်စံၣ်ဒံးႉသဲးသၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤဘၣ်အဃိကျိၣ်ဖိစ့ဖိႇကအီၣ်ကအီအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ကလုာ်ကလုာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦ့ၤသဲးသၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤ၀ံၤဖဲလဲၤထီၣ်စိာ်ဆါက့ၤလၢ၀့ၢ်ပူၤအခါန့ၣ်တန့ၢ်အၦ့ၤဂ့ၤဘၣ်အမဲာ်ညါ ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဃိသးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤခိးၦ့ၤသဲးသၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ပလဲၤဆါသဲးသၣ်န့ၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤနီတစဲးဘၣ်ႉၦၤၦ့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်နါက့ဃုထၢ၀ဲသဲးသၣ်ဒံးႉတၢ်မၤလၢအဂၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိဘၣ်မၤတၢ်၀ဲအံၤလီၤႉအကဲးဒုတကဲးအါအါဘၣ်ႉကလဲၤဆါသဲးသၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ခဲအံၤခဲအံၤအဃိဘၣ်ဘျံးခိၣ်ဟဲက့ၤကဒါလီၤႉနကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ်သးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်နါက့အိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤၦ့ၤသဲးသၣ်ဖိလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ႇကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီးတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲသဲးသၣ်အါကတၢၢ်ဒီးတၢ်လၢသဲးသၣ်အံၤတၢ်ဃါဃုာ်အီၣ်၀ဲဒီးသဘျုၣ်ႇညါသူးဒီးထူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ(KYO)အိးထီၣ်၀ဲတၢ်ကိၢ်ခါလံ၁်ကီၤလၤ၀ါတၢ်မၤလိလၢၦၤကၠိဖိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်အဂီၢ်
လါမးရှး ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ၦၤကၠိဖိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ် ကၠိပံးအဆၢကတီၢ်ဒ်သိးတၢ်ဆၢကတီၢ်သုတလၢာ်ဂီၤဒ်န့ၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ဒီးကဒိးန့ၢ်အါထီၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်န့ၣ် စးထီၣ်လါမးရှး ၈ သီ ကီၢ်ဆၣ်ကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)တီခိၣ်ရိၣ်မဲအိးထီၣ်၀ဲတၢ်ကိၢ်ခါလံာ်ကီၤလၤ၀ါတၢ်မၤလိ အဂ့ၢ်န့ၣ် (KYO)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်(KYO)ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ စီၤစပဲၤ စံး၀ဲ“သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်ခါဆူညါကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ် သ့အဂီၢ်န့ၣ်အရ့ဒိၣ်၀ဲဒိၣ်မးလီၤႉမုၢ်ကအိၣ်၀ဲတနံၤန့ၣ်ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်အံၤလီၤဘၣ်ကဲထီၣ်က့ၤခိၣ်နၢ်အဃိဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကကျၢအါထီၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်န့ၣ်ပဟ့ၣ်၀ဲတၢ်သိၣ်လိလီၤႉမ့၀ံၤဖဲကၠိပံးအဆၢကတီၢ်အံၤၦၤဖိသၣ်တဖၣ်ဒ်သိးတၢ်ဆၢကတီၢ်သုတလၢၤဂီၤဒ်န့ၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်အပိၣ်အံၤတဖၣ်ကကဲထီၣ်တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကိၢ်ခါလံာ်ကီၤလၤ၀ါတၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယံၤ၀ဲ(၃)လါဒီးဖိသၣ်(၉)နံၣ်တုၤအနံၣ်(၂၀)ၦၤကၠိဖိတဖၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲမၤလိတၢ်အိၣ်၀ဲအဂၤ(၇၀)ဘျဲၣ်ဒီးတၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤတၢ်သိၣ်လိန့ၢ်၀ဲလံာ်ကီၤလၤ၀ါတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါတၢ်သိၣ်လိဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲခီၣ်ဖၠူထၢၣ်ႇလံာ်ကညီလံာ်လဲၢ်(ၦိၢ်/စှီၤ)ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KYO)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကိၢ်ခါလံာ်ကီၤလၤ၀ါတၢ်မၤလိအံၤဒီးခဲအံၤတ၀ီန့ၣ်ဒူယီၢ်(KYO)အိးထီၣ်မၤလိန့ၢ်၀ဲအိၣ်(၄)၀ီတ၀ီလံဒီး တၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇ KYO(လီၢ်ခၢၣ်သး)ႇ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(KYO)ဒီး လီၢ်က၀ီၤတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသကိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤအဃိကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဒီးၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်
လါမးရှး ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲဒီးၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်စ့ၢ်ကီး ဟဲအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (Free Burma Ranger)ကရူၢ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမးရှး ၈ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤအဃိလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤတလါအတီၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်သံ(၅)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁၇)ဂၤဒီးကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်တုၤလၢအဂၤ(၁၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် (FBR)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီတုၤလၢ ၁၂ သီအနံၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တပယူာ်ဃီအဃိ (ညောင်ပင်ကြီး)သ၀ီဖိပိာ်မုၣ်ဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢ(မိကီၢ်ဆၣ်)ကၠိတီသ၀ီပူၤအဃိၦၤမုၢ်ၦၢ်သံတဂၤဒီး ၦၤမုၢ်ၦၢ်တဂၤအံၤအဖိမုၣ်ဖိခွါ ခံဂၤအံၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနးနးကျံၤကျံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (FBR)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအိၣ်ဘူးဒီးၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢအံၤတကပၤန့ၣ်တၢ်လီၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤန့ၣ်ယီၤသုးဟဲထီၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉအဃိန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သူ၀ဲကဘီယူၤႇကွၢ်ဖဲကဘၣ်န့ၣ်ခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်လီၤႉကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်သးတလၢၤအဟံၣ်အဃီဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢပယီၤသုးဟဲထီၣ်တတုၤလၢအံၤဘၣ်ဒီးဖဲအက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအခါန့ၣ်ဘၣ်၀ဲဒီးကျိဖးဒိၣ်အံၤလီၤမီၤနီၤႉတၢ်ဘူၣ်မ့တဂ့ၤဘၣ်ဒုဘၣ်လီၤႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်စ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်ဒီးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကိးမုၢ်ဒဲးအဃိ တၢ်ကရၢကရိလၢအဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကလဲၤဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ(Free Burma Ranger)တၢ်ကရၢကရိဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢ ကသံၣ်ကသီႇဟုသးဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲလၢအလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤအဃိ စးထီၣ်(၂၀၂၂)လါအီကူးတုၤလၢတနံၣ်အံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ် (၈၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်လံဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကီၢ်ရ့ၣ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်(၁၄၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ၦၤဘျးစဲ(KPSN)ထုးထီာ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအအရံၤ ၂၇ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ခိးထုး(BGF)သုးခိၣ်အဖိခွါသိလ့ၣ်ႇတမ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)သိလ့ၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်စံး၀ဲ
လါမးရှး ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမးရှး ၉ သီ ဂီၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ၦၤလၢတၢ်တသ့ၣ်ညါအမံၤတဒူၣ်ခိးထုး၀ဲသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးခိၣ်စီၤဖါနွံအဖိခွါသိလ့ၣ်အံၤဖဲကစိၤဒီး ယသ့ၣ်ကိသ၀ီကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ခိးထုး(BGF)သုးခိၣ်စီၤဖါနွံအဖိခွါသိလ့ၣ်အံၤအဃိသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအဆံးတက့ၢ်ဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်(BGF)သုးဖိလၢအိၣ်သိလ့ၣ်ပူၤတဖၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကဘၣ်ဖဲဂီၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် ပနၣ်ဟူတၢ်ကစီၣ်လၢၦၤခိးထုး(BGF)သုးခိၣ်စီၤဖါနွံအဖိခွါသိလ့ၣ် လၢကျဲကပၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်သိလ့ၣ်ဒုဟးဂီၤတစဲးႉၦၤပၣ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤတဖၣ်န့ၣ်တဘၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်ႉမ့၀ံၤပနၢ်ဟူလၢဘၣ်ဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်လဲၤလီၤစ့ၢ်မီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးခဲအံၤဒီးအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤတၢ်န့ၣ်တဘၣ်ဃးလိာ်သးနီတစဲးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်လၢ(social media)အပူၤတၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢတၢ်ခိးထုး၀ဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကရၢခိၣ်ဒီး ခိၣ်နၢ်အသိလ့ၣ်တဖၣ်ဒီးသိလ့ၣ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ခိၣ်နၢ်လဲၤဒိး၀ဲအံၤဒီးတၢ်ခိးထုးသိလ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ တဘၣ်ဃးလိာ်သးနီတမံၤဘၣ်အသိးတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်စ့ၢ်ကီးတဒ်သိးလိာ်သးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကစီၣ်သန့တနီၤကွဲးဖျါထီၣ်၀ဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ခိၣ်နၢ်တဖၣ်အိၣ်လၢ(ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်)လ့၀ါအံၤဒီးလၢကလဲၤလီၤကရၢကရိဟံးန့ၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်သးလၢလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီပူၤအဂီၢ်န့ၣ်လဲၤလီၤ၀ဲဆူလူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်ဒီးဖဲအတုၤလၢလူၢ်ပျဲၢ်ဒီးတၢ်ကြဲၢ်ဘၢၣ်စၢၤအခါတၢ်ခိးထုး၀ဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ကစီၣ်သန့ကွဲးဖျါ၀ဲလၢတၢ်ခိးထုးမ့ၣ်ပိၢ်အဃိသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒီးၦၤအိၣ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤဘၣ်ဒိ(၁)ဂၤဒီးႇမ့မ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်ဒီးကရၢဖိတဖၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဘၣ်အသိးတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးခဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးလီၢ်လံၤလၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးမီၤစိရိၤအံၤတဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ခိးထုး(BGF)သုးခိၣ်စီၤဖါနွံအဖိခွါသိလ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဒူၣ်မၤ၀ဲလဲၣ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်ခ့ၣ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီတန့ၢ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လီၢ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်အံၤအိၣ်ဘူး၀ဲဒၣ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢအဘၣ်တၢ်လုၢ်ဘၢဒိၣ်စိအီၤလၢ(BGF)သုးသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ တၢ်ခိးထုး(BGF)သိလ့ၣ်ကဲထီၣ်သးလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒ်အံၤမ့ၢ်၀ဲအဆိကတၢၢ်တဘျီလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးဒိးလီၤဃ၁်မ့ၣ်ပိၢ်အဃိသ၀ီဖိတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်
လါမးရှး ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ န့ၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ယ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ကၠိတတါ) တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးပူၤအိၣ်အဃိ ၦၤမၤအီၣ်ကျီးဖိတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကၠိတတါသ၀ီကပၤ(မီၣ်ကန့ၤ)သ၀ီပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၁၀၆)ဒီးကျိဖးဒိၣ်သုးအိၣ်ဆီ လီၤသးဒီးခီဖျိပယီၤသုးတဖၣ်အံၤဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ကၠိတတါ)သ၀ီပူၤတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးပူၤအိၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကလဲၤဖံးလဲၤမၤတၢ်လၢကျီးပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢပသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်မီၤနီၤႉဖဲမဟါတနံၤန့ၣ်နါက့မ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်တဖျၢၣ်ဒံးႉၦၤတဲလၢဘၣ်၀ဲဒၣ်သ့ၣ်သိလ့ၣ်တခိၣ်မီၤနီၤႉၦၤသ၀ီဖိလၢအမၤအီၣ်ကျီးတဖၣ်လဲၤလၢကျီးပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉစးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤန့ၣ်ၦၤဘၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်(၄)ဂၤလံႉဖဲသ၀ီပူၤအံၤပယီၤသုးအိၣ်(၂)ဒူၣ်ညါႉမ့ၢ်၀ဲဒၣ်(ခမရ–၁၀၆)ဒီးကျိဖးဒိၣ်သုးမီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢကျီးကပၤဒ်အံၤအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢ ၦၤမၤအီၣ်ကျီးဖိတဖၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤဒီးလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအခါန့ၣ်လၢ(မီၣ်ကန့ၤ)ဒီး(ကၠိတတါ)သ၀ီပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၄)ဂၤယီၢ်ဘၣ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢပယီၤသုးဒိးလီၤဃာ်၀ဲအံၤကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢယ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤ(ယ့ကီၢ်ဆၣ်)တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအဘၢၣ်စၢၤခဲအံၤခဲအံၤအိၣ်၀ဲအသိး(ယ့ဘလူ)တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ဒီသဒၢသုးကရူၢ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးနုာ်လီၤခး၀ဲပယီၤသုးအ၀ဲၤဒၢးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိသုးတၢ်ဖ့ၣ်စၢဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးက့ၤလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ယ့တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်(YGF)သုးဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၃ သီအခါစ့ၢ်ကီး သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်– ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ဲပၠၣ်ကရူၢ် တိၣ်ကၠံသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤ ခးလီၤ(၆၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ်ခံဖျၢၣ်အဃိဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်ၦၤဖိသၣ်(၃)နံၣ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢ(လောင်းလုံး)၀့ၢ်ကယ့ၤကၠံသ၀ီတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်
လါမးရှး ၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၆ သီအနံၤ လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် လီလိကီၢ်ဆၣ် ကယ့ၤကၠံသ၀ီပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး(လီလိ၀့ၢ်)တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးသိၣ်မှံၤအဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ခီဖျိပယီၤသုးက့ၤလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီဖဲန့ၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိ၀့ၢ်ကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးလဲၤခး(ပျူစောထီး)သုးကလၢၤလၢအိၣ်(ကယ့ၤကၠံ)သ၀ီပူၤအခါန့ၣ် ပယီၤသုးခးလီၤတပျုာ်တပျီာ်ကဒါကျိဖးဒိၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤတပျုာ်တပျီာ်တၢ်ဒ်အံၤအဃိကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢ(သဘော့ဆိပ်)သ၀ီထံကျိကပၤဒီးၦၤကညီဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟံၣ်ဃီတၢ်ဟးဂူၤဟးဂီၤတအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲ(ကရင်ကြီး)သ၀ီပူၤ ဟံၣ်(၆)ဖျၢၣ်ဒီးနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးလၢသ၀ီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲလၢ“ၦၤအိၣ်ဖဲ(ကရင်ကြီး)သ၀ီပူၤတဖၣ်န့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢသ၀ီလၢအဂၤခဲလၢာ်လံႉ ဖဲ(၇)သီအခါန့ၣ်ပယီၤသုးဟဲနုာ်လီၤလၢ(ကရင်ကြီး)သ၀ီပူၤကအိၣ်အဂၤ(၆၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါႉအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢသ၀ီပူၤအဃိၦၤသ၀ီဖိက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်ႉကိညၢ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်(၆)ဖျၢၣ်အခါန့ၣ်ၦၤတအိၣ်လၢအပူၤဘၣ်အဃိတဘၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ၀ီဖိလၢအအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လီၢ်အခိၣ်အဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဟးစံၣ်အိၣ်အဂီၢ်တၢ်လီၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးဘၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်စိလၢအဘူးအတံၢ်ဟံၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤႉတကးဒံးဘၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တဖၣ်အံၤၦၤတအဲၣ်ဒိးတူၢ်လိာ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်အိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢ(ကရင်ကြီး)သ၀ီတကပၤန့ၣ်ၦၤတဲလၢပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်လၢကစၢၢၢ်ခိၣ်တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢအဘူးအတံၢ်အဟံၣ်ဒီးၦၤလၢစံၣ်တၢ်လီၢ်တအိၣ်ဘၣ်ညါန့ၣ်မုၢ်ဆါခီန့ၣ်အိၣ်လၢသ၀ီပူၤႇမ့မ့ၢ်လၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်ဟးစံၣ်ပလဲာ်သးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤလီၤႉပအိၣ်၀့ၢ်အံၤလီၤဂာ်ဒ်သိးဟီၣ်ကမျိၤအဃိၦၤကဟးစံၣ်အဂီၢ်တၢ်လီၢ်တအိၣ်လီၤတံၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤနုာ်လီၤလၢ၀့ၢ်ပူၤဒူသ၀ီပူၤအံၤလၢထံကျဲႇခိကျဲတဆီဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဖီၣ်မၤသံ၀ဲကမျၢၢ်သ၀ီဖိအိၣ်၀ဲအသိး လီၤဆီဒၣ်တၢ်ပယီၤသုးအံၤပညိၣ်ဖီၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤပိာ်ခွါသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်ဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၄ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဒီး(ပျူစောထီး)ဖီၣ်မၤသံ၀ဲ(အောက်ကျောက်၀ပ်) သ၀ီဖိ(၅)ဂၤဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်အဟံၣ်(၃)ဖျၢၣ်အဃိ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်(လီလိ၀့ၢ်)ပူၤတဖၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤ လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤဒီးကသုးလီၢ်ဟးအိၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမးရှး ၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိိတၢ်ကမီၤတုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်အဂၤ(၅၀၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်လံဒီး မ့မ့ၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ် (၁၀၀၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်တိစၢၤၦၤဘျးစဲကရူၢ်(KPSN)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတ့ၢ်၀ဲဖဲ လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၇ သီအနံၤန့ၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်သိးၦၤပိ၁်မုၣ်ပိ၁်မၢၤလၢအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်ကသ့ၣ်ညါထီၣ်ပိ၁်မုၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယ၁်အဂီၢ်တၢ်မၤန့ၢ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပိ၁်မုၣ်မုၢ်နံၤ
လါမးရှး ၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမးရှး ၈ သီအနံၤ လၢအလီၤဘၣ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပိာ်မုၣ်မုၢ်နံၤအံၤန့ၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကညီပိ၁်မုၣ်ကရၢ(KWO)တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤ၀ဲတၢ်မၤလၤကပီၤပိာ်မုၣ်မုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤဖဲဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ၣ်မံၤကျါသ၀ီပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပိာ်မုၣ်မုၢ်နံၤလၢအလီၤဘၣ်ဘျီ၀ဲအံၤဒ်သိးၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤလၢအိၣ်ဒူသ၀ီပူၤဃုာ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်ဘၣ်ဃးပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤလၢခိခိၣ်ဒူသ၀ီပူၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(KWO)ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ နီၢ်မၣ်စ့ၤကၠီ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပိာ်မုၣ်မုၢ်နံၤအံၤအရ့ဒိၣ်ဒိၣ်မးလၢပ၀ဲပိာ်မုၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤႉခီဖျိမုၢ်နံၤ၀ဲအံၤအိၣ်အဃိန့ၣ်ၦၤပိာ်မုၣ်တဖၣ်နၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဒီးအဘျုးအိၣ်၀ဲဒိၣ်မး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤလၤကပီၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပိာ်မုၣ်မုၢ်နံၤမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ် ၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤႇသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ႇၦၤကၠိဖိလၢ အိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါၦၤပိာ်ခွါသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲထီၣ်ပၣ်ဃုာ််ပၣ်ဂီၢ်သကိး၀ဲဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤပိာ်မုၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်တဲပၠးလီၤ၀ဲဘၣ်ဃးပိာ်မုၣ်မုၢ်နံၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၀ၣ်မံၤကျါသ၀ီဖိ စီၤဟဲဂ့ၤ စံး၀ဲလၢ“ၦၤမၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပိာ်မုၣ်မုၢ်နံၤဒ်အံၤယတထံၣ်ဘၣ်နီတဘျီဘၣ်ႉ ယထံၣ်ဘၣ်အခဲအံၤလီၤႉၦၤမၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒ်အံၤကဲဘျုးကဲဖှိၣ်လၢပသ၀ီအဂီၢ်ဒီဒူၣ်ညါႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲတဲပၠးၦၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အံၤပနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲမၤ၀ဲဒ်အံၤလၢခံန့ၣ်ပကနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်ဘၣ်ဃးၦၤပိာ်မုၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပိာ်မုၣ်မုၢ်နံၤမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ် တၢ်မၤလၤကပီၤဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲ ကညီသုးဖိသံၣ်ဖိခိၣ်နၢ်လၢအဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်အသးသမူလၢကလုာ်အဂီၢ်တဖၣ်အံၤအမါဒီးသ၀ီသးၦၢ်မုၣ်(၁၂)ဂၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပိာ်မုၣ်မုၢ်နံၤလၢအလီၤဘၣ်၀ဲဖဲမဟါလါမးရှး ၈ သီအနံၤအံၤ တၢ်မၤစ့ၢ်ကီးအီၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤႇကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤဒီးထံဆၢကီၢ်ဆၢ၀့ၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်လိ၁်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အိၣ်အါမးလၢကွဲၢ်ကဘီဘူၣ်အပူၤ
လါမးရှး ၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ကွဲၢ်ကဘီဘူၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲ(အၣ်ကလိၣ်)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တဖၣ် အိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကွဲၢ်ကဘီဘူၣ်အံၤမ့တုၤဃီၤလၢ(သွ့ကီ)လါၦဲၤန့ၣ်တၢ်မၤ၀ဲဘူၣ်အံၤကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးဒီး တနံၣ်အံၤတၢ်စးထီၣ်မၤ၀ဲဖဲလါမးရှး ၅ သီတုၤလၢခဲအံၤတစုဒီး ဘူၣ်ပူၤန့ၣ်အိၣ်ဃုာ်၀ဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တဖၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်အိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲအံၤဘူၣ်ဒုဖးစံၢ်ညါႉအၣ်ကလိၣ်တၢ်လိၣ်ကွဲလီၢ်ကအိၣ်လၢယဲၢ်ခါအခါတဆံညါႉ လၢဘူၣ်ပူၤန့ၣ်နထံၣ်ထဲတၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တဖၣ်အံၤ(BGF)သုးဟံးန့ၢ်၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကီးတရံးႇကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံႇမၠၣ်၀တံၣ်ဒီးဖၣ်ပူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤခီန့ၣ်တၢ်မၤဘူၣ်မၤပွဲတလီၢ်လီၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် တၢ်ပဲာ်ထံနီၤဖးဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအကျါန့ၣ်လီၤႉ သးစၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“တၢ်လီၢ်လၢအဂၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်တ၀့ၢ်အံၤခီန့ၣ်ဘူၣ်ဘၣ်ပွဲဘၣ်တ၀ံၤနီတဘျီလၢၤဘၣ်ႉဖဲအ၀ဲတနံၤနါက့တၢ်မၤ(ခလီၣ်နိၣ်)ဘူၣ်ႇမ့၀ံၤလၢထံကျိနံၤဖျၢၣ်ထူပျီပူၤန့ၣ်ၦၤမၤ(သွ့ကီ)လါၦဲၤဘူၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်လၢခိခိၣ်ဒူသ၀ီတကပၤညါန့ၣ်ၦၤလီၤဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲႇလၢအံၤခီဒုၦၤမၤဘူၣ်မၤပွဲညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီအနံၤ သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢ ကီၢ်ဒိၣ်ဒီးကီၢ်စဲၣ်(၃၇)ဘ့ၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် လၢကီးတရံးဒီးနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးခးလီၤကျိးဖးဒိၣ်ကအိၣ်ကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤလါအခါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိ ကီးတရံးဒီးကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ပူၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးတုၤလၢခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီတဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ပၢၤကီၢ်ဒီးပယီၤသုးလၢအနု၁်လီၤမၤ(CDM)တဖၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲလံာ်တၢ်လၤကပီၤ
လါမးရှး ၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမးရှး ၆ သီအနံၤန့ၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ် ကမျၢၢ်ပၢပြးကရူၢ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲပၢၤကီၢ်ဒီးပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤမၤ(CDM)တဖၣ်အံၤလၢ လံာ်တၢ်လၤကပီၤလၢဒီကလုာ်ဃူဖိး(NUG)ဆှၢဃီၤ၀ဲဒၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယူးယီၣ်ပာ်ကဲဘၣ်ၦၤလၢအနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်လၢ(CDM)ပူၤတဖၣ်ဒိၣ်မးဒီးဒ်သိးသုးမီၤစိရိၤအၦၤလၢအိၣ်တ့ၢ်ဒံးလၢကီၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤကသ့ၣ်ညါ၀ဲလၢပဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်အံၤအဃိပမၤ၀ဲဒၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤလံာ်တၢ်လၤကပီၤမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်(ပအဖ)သိၣ်မှံၤ တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်မူဒါခိၣ် အူည့မ့ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ယပာ်ကဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒိၣ်မးလီၤႉသးလၢအအိၣ်ဆၢထၢၣ်လၢတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီတကပၤဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးယပာ်ကဲဒိၣ်မးႉမ့၀ံၤၦၤတနီၤန့ၣ်တဲ၀ဲလၢပမၤ(CDM)မ့၀ံၤန့ၣ်မ့ၢ်ၦၤကမၤၦၤဒ်လဲၣ်ႇၦၤကရ့ၦၤဒ်လဲၣ်တဲ၀ဲဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အကစၢ်နါက့သ့ၣ်ညါ၀ဲလီၤႉပမၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤခဲအံၤဒ်သိးသုးမီၤစိရိၤအၦၤကသ့ၣ်ညါ၀ဲလၢနုာ်လီၤမၤ(CDM)မ့၀ံၤန့ၣ်ၦၤကွၢ်ထွဲအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးမူဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ခဲလၢာ်လီၤဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ဟ့ၣ်လီၤလံာ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်သးလၢတဂၤဒီးတဂၤအဘၢၣ်စၢၤဟဲဂ့ၤထီၣ်၀ဲအသိး ၦၤလၢကဟဲက့ၤပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိန့ၣ်အိၣ်ဒံးဒီဒူၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် အူည့မ့ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပဟ့ၣ်လီၤလံာ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤဒ်အံၤၦၤသးခုကိးဂၤဒဲးလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲလၢပပာ်ကဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒ်ဒီပုၢ်ဒီ၀ဲၢ်အသိးမီၤနီၤႉၦၤအိၣ်ဖဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အတၢ်ပာ်သးအိၣ်လၢကမၤတဲာ်ကွံာ်သုးမီၤစိရိၤသနူကိးဂၤဒဲးလီၤႉ ပပာ်ကဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒိၣ်မးႉအ၀ဲသ့ၣ်နါက့အ၀ဲသ့ၣ်ဒီးအကစၢ်န့ၣ်ပာ်ကဖၢလၢလီၤအသးစ့ၢ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဟးထီၣ်လၢတၢ်ချၢမီၤနီၤႉမ့ဘၣ်လဲၤလၢတၢ်မဲာ်ညါလံန့ၣ်ၦၤလၢအဘၣ်သးစံၣ်ဖျိးထီၣ်န့ၣ်အိၣ်ႉၦၤလၢအဆဲးကျိးၦၤလၢကဟဲက့ၤမၤသကိးတၢ်ဒီးၦၤန့ၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပၢၤကီၢ်ဒီးပယီၤသုးလၢအဟဲက့ၤမၤ(CDM)လၢအဖိးသဲစးန့ၣ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ် (၁၅)ဂၤဒီးဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးဖိႇသုးခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ ၦၤလၢတၢ်မၤလီၤတံၢ်စရီအဖၢမုၢ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢ်မၤတၢ်ဟ့ၣ်လီၤလံာ်တၢ်လၤကပီၤမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အခၢၣ်စးကညီကီၢ်စဲၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စးအူတ့ၤမၠိအူႇကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ် ၁၇ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ