တနံၣ်အံၤသဘ့ဟီၣ်လ၁်အၦ့ၤဂ့ၤထီၣ်လၢကီးတရံးကလံၤထံးဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် တနံၣ်အံၤသဘ့ဟီၣ်လာ်အၦ့ၤဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်နံၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးဒူသ၀ီလၢအမ့ၢ်ကွ့ကလ့ႇကျ့းႇပဲၤကလၤဒိၤႇမံၣ်ကသိၤသ၀ီတဖၣ်အံၤ လၢဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်အါဒၣ်တက့ၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲသဘ့ဟီၣ်လာ်ဒီး မဟိန့ၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်တနာ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၄ႇ၀၀၀)ကၠးလီၤဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤအၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၃၀ႇ၀၀၀)ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကျ့းသ၀ီဖိလၢအသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ဖဲသ၀ီပူၤအံၤအါဒၣ်တက့ၢ်ၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲသဘ့ဟီၣ်လာ်လီၤႉတၢ်လၢအဂုၤအဂၤခီန့ၣ်ၦၤမၤအီၣ်လၢၦၤကစၢ်အီၣ်အဂီၢ်လီၤႉတနံၣ်အံၤသဘ့ဟီၣ်လာ်အၦ့ၤဂ့ၤအဃိၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်ဂီၢ်၀ဲမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်မဟိအခါခီဖျိဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ ၦၤဟဲၦ့ၤသဘ့ဟီၣ်လာ်ႇနံၣ်သိႇဘီးက့ၣ်တံၢ်ဒီးတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်တအိၣ်အါအါဘၣ်ဒီးအၦ့ၤစ့ၢ်ကီးတဂ့ၤ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤၦ့ၤဆါတၢ်ချံတၢ်သၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“တနံၣ်အံၤစ့ယိၤၦ့ၤထီၣ်အဃိၦၤမၤအီၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်ႇနံၣ်သိႇဘီးက့ၣ်ဖိတဖၣ်န့ၢ်ဘၣ်၀ဲအၦ့ၤဂ့ၤဒိၣ်မးႉအၦ့ၤဂ့ၤအဃိၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်ဖိနါက့ဘၣ်ဂီၢ်၀ဲမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်)ကလံၤထံးဒူသ၀ီတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲသဘ့ဟီၣ်လာ်ႇနံၣ်သိႇ ဘီးက့ၣ်တံၢ်ႇတူၢ်ရ့ၣ်ဒီးသဲးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤသဘ့ဟီၣ်လာ်ႇနံၣ်သိဒီးဘီးက့ၣ်တံၢ်အၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်သဲးသၣ်အၦ့ၤခီန့ၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤဒ်သိး အပူၤကွံာ်လၢညါဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်လၢ(သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီအနံၤန့ၣ် လၢတနံၤဃီအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤကအိၣ်လၢလွံၢ်ဘျီဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီ ဂီၤခီ ၇ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်တဘျီဒီး ဖဲ ၁၀ န့ၣ်ရံၣ်န့ၣ်တဘျီႇမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်တဘျီဒီး ၂း၅၀ တဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် သုးခိၣ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအခါစ့ၢ်ကီးသုးမီၤစိရိၤအ(ဒြိ)ဒီးကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲခဲအံၤခဲအံၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ခူၣ်လီၤဃာ်၀ဲတၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအလဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သ၀ီသးၦၢ်ဟးလူၤတဲဘၣ်သ၀ီဖိလၢကသုးလီၢ်အဃိပ၀ဲဒၣ်နါက့ပဘိၣ်ထီၣ်ပတၢ်ဘိၣ်တၢ်စၢၤဒီးပစံၣ်ထီၣ်လီၤႉကဘီယူၤန့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ဟဲဆှၣ်တၢ်လၢဟါခီလီၤႉအဃိန့ၣ်ပဆဲးအိၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉ ဖဲသ၀ီပူၤအံၤၦၤဖိသၣ်ၦၤနီၢ်ဒိၣ်စံၣ်လၢၤလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤမုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအ(ဒြိ)ဒီးကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်လၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤအဃိ ၦၤလၢဘူးဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တဖၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ကမျၢၢ်လၢကအိၣ်လၢတၢ်ပလီၢ် ပဒီအပူၤဒီးကမျၢၢ်လဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဒံး၀ဲတနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၁း၅၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဒံးမ့ၣ်ပိၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤ ဘုသိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဃိၣ်လိာ်ကျိတၢ်လီၢ်တတီၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၄ သီ ဒီး ၁၅ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ...
တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီအပူၤဘုၦ့ၤထီၣ်အဃိကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကၦ့ၤဖှိၣ်ဃာ်ဘု
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် လၣ်ကမါကရူၢ် ကၠ့ၤကိသ၀ီႇအၣ်ပလၤကိႇလၣ်ကမါသ၀ီဒီး ကၠဲၣ်ပီၤသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် တနံၣ်အံၤခီဖျိဘုၦ့ၤထီၣ်အဃိိ ကမျၢၢ်အိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကၦ့ၤဖှိၣ်ဃာ်၀ဲဘုအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်ဖဲမဟိန့ၣ်ဘုတနာ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၉၀၀၀)ကၠးတုၤလၢ(၁၀၀၀၀)ကၠးလီၤဘၣ်ဆၣ် တနံၣ်အံၤခီဖျိဘုတနာ်န့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၂၂ႇ၀၀၀)ကၠးဘျဲၣ်ညါအဃိ ၦ့ၤဖှိၣ်ဃာ်ဘုတဘၣ်ဂီၢ်၀ဲလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လဲၤဒၤသ၀ီဖိ ဘဲကီၣ်မိ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်တၢ်မၤအဘူးအလဲခီန့ၣ်အပူၤကွံာ်ဒီးခဲအံၤန့ၣ်ဒ်သိးသိးလီၤႉဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤဘုၦ့ၤထီၣ်အဃိန့ၢ်တၢ်မၤအလဲအံၤက့ၤၦ့ၤအီၣ်ကဒါဘုတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉလၢညါခါန့ၣ်န့ၢ်ဒံးမီၤနီၤႉလၢညါခါဘုတနာ်န့ၣ်အၦ့ၤတအိၣ်ထဲအံၤဘၣ်ႉခဲအံၤဆီဒံၣ်တကးမးတန့ၢ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်တၢ်စူၤခါတၢ်ဖံးတၢ်မၤစှၤအခါန့ၣ် လၢအဟံၣ်ဖိဃီဖိကသူအီၣ်သူအီ၀ဲအဂီၢ်ထုးထီၣ်ဆါလီၤ၀ဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်ၦ့ၤဃာ်၀ဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်န့ၣ်တၢ်မၤတအိၣ်ဘၣ်ႉဘုၦ့ၤတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်ပၦ့ၤဃာ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉစ့လၢပမၤတၢ်မၤန့ၢ်တနံၤညါအံၤအဂီၢ်န့ၣ်လၢၤဖဲတနံၤညါအံၤလီၤႉအဃိနၦ့ၤဃာ်ကန့ၢ်ဒ်လဲၣ်ႉမ့ဆဲးလဲၤသးဒ်အံၤဒုဟံၣ်ဖိဃီဖိကဘၣ်ကီဘၣ်ခဲလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတနံၣ်အံၤဘုၦ့ၤထီၣ်အဖီခိၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ၦ့ၤဖှိၣ်ဃာ်ဘုတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဃိ နံၣ်လၢကဟဲန့ၣ်ဘုၦ့ၤကထီၣ်အါန့ၢ်ဒံးခဲအံၤသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ၦ့ၤဖှိၣ်ဃာ်၀ဲဘုႇနံၣ်သိႇပဲႇဘုခ့တဖၣ်ကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် လီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲဘုႇပဲတဖၣ်ဒီး တနံၣ်အံၤဖဲတၢ်ကူးကဒါဘုအခါခီဖျိတၢ်စူၤအါအဃိဘုတဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအသိး ဘုဟးထီၣ်အကတီၢ်ဘုၦ့ၤထီၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ပဲန့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်ထဲတစဲးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအသူၣ်အီၣ် ဖျးအီၣ်တၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်နု၁်လီၤခး(ကီၣ်ဘ့)ပၢၤကီၢ်တၢ်လီၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံ(NLD)ပၣ်တံၣ်ကရၢဖိ ၃ ဂၤလၢပယီၤသုးဖီၣ်န့ၢ်၀ဲတဖၣ်အံၤ တၢ်စံၣ်ညီၣ်လီၤလၢကဘၣ်လီၤဃိာ်ပူၤ(၃)နံၣ်
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢ်နုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်(ကီၣ်ဘ့)ပၢၤလီၢ်တၢ်လီၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံ ပယီၤသုးဖီၣ်န့ၢ်၀ဲဒီကလုာ်ဃူဖိး(NLD)ပၣ်တံၣ်ကရၢဖိ ၃ ဂၤဒီး ၦၤသၢဂၤအံၤတၢ်စံၣ်ညီၣ်လီၤလၢ ကဘၣ်လီၤဃိာ်ပူၤ(၃)နံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၁၆ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲ(ကီၣ်ဘ့)ပၢၤကီၢ်တၢ်လီၢ်ဒီး လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိပယီၤသုးဖီၣ်န့ၢ်၀ဲ(NLD)ပၣ်တံၣ်ကရၢဖိဒီးၦၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါပၣ်တံၣ်အံၤ(၄)ဂၤလၢကီၣ်ဘ့သ၀ီပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်လိာ်ကွီၢ်အီၤလၢတၢ်မၤလီၤထံကီၢ်သူးသ့ၣ်လၤကပီၤကွီၢ်မ့ၣ်သဲစး ၅၀၅(က)အံၤဒီး ဖဲန့ၣ်စံၣ်ညီၣ်လီၤလၢၦၤ(၃)ဂၤအံၤလၢကဘၣ်လီၤဃိာ်ပူၤတဂၤ(၃)နံၣ်ဒီးၦၤပိာ်မုၣ်လၢအအိၣ်တ့ၢ်တဂၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ဖီၣ်ဃာ်သမံသမိးအီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်(ကီၣ်ဘ့)ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အံၤန့ၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၆ႇ၁၇ သီ အခါန့ၣ်ပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲဒၣ်ကၠိသရၣ်တ့ၤမီၤ၀့ႇမၣ်၀ၤ၀ၤလ့ႇမ့သ့အူတဖၣ်အံၤမီၤနီၤႉခဲအံၤဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ် စံၣ်ညီၣ်လီၤ၀ဲလၢကဘၣ်အိၣ်ဃိာ်ပူၤတဂၤ(၃)နံၣ်ဒီးဖီၣ်ဒုးဃာ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးဃာ်လီၢ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢမၣ်ယမ့နွ့ခီန့ၣ်တၢ်တစံၣ်ညီၣ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်ႉဖီၣ်ဒုးဃာ်ဒံး၀ဲတၢ်ဒုးဃာ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ပနၢ်ဟူတၢ်ကစီၣ်လၢၦၤစံၣ်ညီၣ်လီၤတၢ်တဂၤန့ၣ်မ့၀ံၤမးအ၀ဲသ့ၣ်(၄)ဂၤန့ၣ်တၢ်ကဆှၢ၀ဲလၢတီၤကလ့ဃိာ်ပူၤမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်လၢ(ကီၣ်ဘ့)တၢ်ဆါဟံၣ်ဒီး(ကီၣ်ဘ့)ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်လၢတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲအံၤဒီးပယီၤသုးအံၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢသ၀ီနုာ်လီၤဟးထီၣ်ကျဲအသိး ပယီၤသုးႇ(BGF)ဆီလီၤတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢသ၀ီတဖျၢၣ်ဒီးတဖျၢၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးအံၤဟးလူၤဖီၣ်၀ဲၦၤမၤ(CDM)ႇ(NLD)ကရၢဖိဒီးကမျၢၢ်လၢအမၤစၢၤတ့ၢ်ဃာ်တၢ်ဖဲ(၂၀၂၀)တၢ်ဃုထၢအခါတဖၣ်ဟဲအါထီၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအမၤစၢၤတ့ၢ်ဃာ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီး(CDM)ဖိတဖၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံးကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအဆၢကီၣ်ဘ့–ကီၣ်ပီၣ်သ၀ီကရူၢ်အံၤ အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲတလၢၤကလုာ်ဒူၣ်အိၣ်ဆိး၀ဲဒီးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဟီၣ်က၀ီၤလၢမိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ပၣ်တံၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ၀ဲၤဒၢးအိၣ်ဆီလီၤသးဒီးတလၢၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်လၢဆဲးလီၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအံၤဟူးဂဲၤ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဂု၁်ကျဲးမၤလၢအကဲထီၣ်သုးမုၢ်သံၣ်ဘိလၢအဒီသဒၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂ့ၢ်န့ၣ်ကစၢၢ်သူသုးကျိၤခိၣ်ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတၢ်နုာ်လီၤပၢၢ်ဆၢထီဒါသုးမီၤစိရိၤအပူၤန့ၣ်သုးဖိသံၣ်ဖိတဖၣ်ကဘၣ်အိၣ်ဒ်သဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအိၣ်၀ဲအသိးဒီးဂုာ်ကျဲးစၢးမၤလၢအကဲထီၣ်သုးမုၢ်သံၣ်ဘိလၢအဒီသဒၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် (ကစၢၢ်သူ)သုးကျိၤခိၣ် ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၅ သီအနံၤလၢ တၢ်စံၣ်လီၤတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်သုးကံၢ်စီတၢ်မၤလိတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အံၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးကမျၢၢ်အတၢ်စိတၢ်ကမီၤကတုၤအိၣ်က့ၤလၢကမျၢၢ်အစုပူၤဒီးပကထူၣ်ဖျဲးထီၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤသနူဖီလာ်ခဲလၢာ်အဂီၢ်န့ၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢပ၀ဲသုးဖိသံၣ်ဖိတဖၣ်တဂၤဒီးတဂၤပကအိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်တီသးရၤဒီးကလူၤပိာ်မၤထွဲစ့ၢ်ကီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဖီခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကစၢၢ်သူသုးကျိၤခိၣ် စီၤကလိၤမ့ ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ် သုးဖိသံၣ်ဖိလၢအစံၣ်လီၤသုးတၢ်သိၣ်လိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဒ်သိးပကဒီသဒၢကမျၢၢ်ဒီးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်စိတၢ်ကမီၤကတုၤအိၣ်က့ၤလၢကမျၢၢ်အစုပူၤအဂီၢ် လၢတၢ်ထီဒါသုးမီၤစိရိၤသနူအပူၤန့ၣ်ပကြၢးမၤဒ်တၢ်သိတၢ်သီတၢ်ဘျၢသဲစးအိၣ်အသိးလီၤႉအလီၢ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးလၢပကဘၣ်ဆၢထၢၣ်လၢတၢ်တီတၢ်လိၤအပူၤလီၤႉတဂၤဒီးတဂၤပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်တီသးရၤႇပတဘၣ်ထီဒါကမျၢၢ်ဘၣ်ဒီးပကဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးမၤလၢအကဲထီၣ်သုးမုၢ်သံၣ်ဘိတဖၣ်လၢအဒီသဒၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိ” အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးကျိၤခိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်စံၣ်လီၤတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်သုးကံၢ်စီတၢ်မၤလိတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်တၢ်ဖးဖျါထီၣ်၀ဲဒီကလုာ်ဃူဖိး(NUG)ပဒိၣ် တၢ်ဒီသဒၢကိတိာ်(အူယံၤမိၤ)အလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်၀ံၤ တၢ်ကရၢကရိတဒူၣ်စုာ်စုာ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ် ဆှဲပၠးလီၤ၀ဲဒၣ်တၢ်ပၢဆၢတၢ်အိသးအဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသုးဖိသံၣ်ဖိလၢအစံၣ်လီၤတၢ်သိၣ်လိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အၢၣ်လီၤအီလီၤရူးထီၣ်သကိး၀ဲ တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢသဲစးလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ပတတူၢ်လိာ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဘၣ်အဃိပနုာ်လီၤမၤ၀ဲဒၣ် (CDM)ဒီးပနုာ်လီၤပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢအပူၤလီၤႉလၢညါခါန့ၣ်ပကျိပ၀ၣ်တအိၣ်ဘၣ်ခဲအံၤပကျိပ၀ၣ်အိၣ်လံဒီးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိကမျၢၢ်အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဃိပစံးဘျုးဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒိၣ်မးလီၤႉပကမၤသုးမီၤစိရိၤတုၤလၢအနၢၤတစုလီၤႉပအဲၣ်ဒိးဃ့ထီၣ် (NUG)ခိၣ်နၢ်တဖၣ်လၢကမၤစၢၤအါထီၣ်ဘၣ်ၦၤလၢစုက၀ဲၤတကပၤမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် ထံသုး (CDM) သုးခိၣ်တၢ်မၤလိဖိတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကစၢၢ်သူသုးကျိၤအံၤအိၣ်ဆီလီၤသးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးဃုာ်တၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်လၢအဂၤဒီးပၢၢ်ဆၢထီဒါကဒါက့ၤ၀ဲသုးမီၤစိရိၤအံၤဒီး ဟူးဂဲၤ၀ဲလၢဒီကလုာ်ဃူဖိး(NUG)ပဒိၣ် တၢ်ဒီသဒၢကိတိာ်၀ဲၤကျိၤကလံၤထံးကီၢ်ခီ(နီၣ်ဂံၢ်–၃)သုးဟီၣ်က၀ီၤပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး(Martial Law)၀ံၤအလီၢ်ခံပယီၤသုးမၤဃံးထီၣ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤ လၢ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး(Martial Law)၀ံၤအလီၢ်ခံ လၢကညီကီၢ်စဲၣ်(ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ)ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးမၤဃံးထီၣ်တၢ်သမံသမိးဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်ဒီး ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီအနံၤ သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး(Martial Law) ၀ံၤအလီၢ်ခံ လၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးဖီၣ်သမံသမိးတၢ်ဒီးမၤအီၣ်စ့လၢကမျၢၢ်အဖီခိၣ်ဟဲအါထီၣ် အဃိ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤနၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤထုးထီၣ်(Martial Law)၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်ပယီၤသုးမၤဃံးထီၣ်တၢ်ဒ်အံၤလီၤႉ ပယီၤသုးအိၣ်ဖဲ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤနါက့တမ့ၢ်ပယီၤသုးလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံဘၣ်ႉအကဲ၀ဲဒၣ်ပယီၤသုးတမှံၤလီၤႉပယီၤသုးတဖၣ်အံၤစးထီၣ်ဟဲအိၣ်၀ဲဖဲကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ)၀့ၢ်ပူၤကဲထီၣ်အလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤႉခဲအံၤ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ကွၢ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးမၤ၀ဲန့ၣ်မၤ၀ဲလီၤႉမုၢ်နၤခီၦၤမ့ဟးထီၣ်လၢတၢ်ချၢန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးလူၤခး၀ဲဒီးကျိ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢအဟဲစိာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဟဲဆါတၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး (ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်)နုာ်လီၤပယီၤသုးတြဲၤဃ့အီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တြဲၤအဘူးအလဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤပနံာ်ကၤတၢ်ဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢညါခါန့ၣ်ပတလိၣ်ဟ့ဟ့ၣ်တြဲၤအလဲနီတခါဘၣ်ႉဖဲလီၢ်ခံအံၤသိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤတြဲၤလဲ(၄၀၀၀၀)‚(၅၀၀၀၀)ညါႉမ့တဟ့ၣ်တသ့ဘၣ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉခဲအံၤနါက့ကလဲၤလၢ(ကီးတရံး)ဧီၢ်လဲၤတန့ၢ်ဘၣ်ႉအဃိန့ၣ်ပဟဲဆါ၀ဲတၢ်လၢ(ကြုၢ်တု)တကပၤအံၤလီၤမီၤႉတဘျီတခီၣ်ပဟ့ၣ်လီၤတြဲၤအလဲအံၤပဘၣ်ထုးထီၣ်ကဒါလၢပစ့ယ့အကျါမီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤပနံာ်ကၤတၢ်ဖိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးမၤ၀ဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲခဲအံၤခဲအံၤဘၣ်ဆၣ် တၢ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး(Martial Law)၀ံၤအလီၢ်ခံ တၢ်မၤဃံးထီၣ်တၢ်ဟဲဃံးဒိၣ်ထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤမၤ၀ဲတၢ်ဒီသဒၢဒီးဘံၣ်ဘၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တခါ၀ံၤအလီၢ်ခံ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲကီၢ်ခီဒီးကီၢ်စဲၣ် ကီၢ်ဆၣ်(၃၇)ဘ့ၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြးဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲကညီကီၢ်စဲၣ်(ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်)ဒီး(ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်)အံၤန့ၣ်လီၤႉ
KNU (သုးက့ ၅) ဒီး (သုးက့ ၆) တလါအတီၢ်ပူၤ ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ် (၅၇ ) ဘျီဒီးကမျၢၢ်သံ ၁၃ ဂၤ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလု၁်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤဒီး ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ အပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်၀ဲ(၅၇)ဘျီဒီး ကမျၢၢ်သံ(၁၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၄ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကမျၢၢ်ဒူသ၀ီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲအဃိ ကမျၢၢ်သံ(၁၃)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဖိသၣ်(၂)နံၣ်တဂၤႇခရံာ်ဖိတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်(၂)ဂၤန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိး ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိခဲလၢာ်(၉)ဒီးဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဖိသၣ်(၄)နံၣ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲ န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိမ့ၣ်အူအီၣ်လီၤကရဲကမျၢၢ်အဟံၣ်(၃၃)ဖျၢၣ်ဒီး ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၂၄)ဖျၢၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲကၠိ(၂)ဖျၢၣ်ႇတၢ်ဘါယွၤသရိာ်(၄)ဖျၢၣ်ႇသီခါဖၠၣ်(၂)ဖျၢၣ်ႇတၢ်ဆါဟံၣ်(၁)ဖျၢၣ်ဒီးၦၤအါဂၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်(၈)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤ လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီး ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၂၉ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲမုၢ်သဲၣ်သ၀ီဖိအဟံၣ်(၂)ဖျၢၣ်အသိး ဒွဲၣ်အူအီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲ(ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်)လၢၢ်ဒိၣ်စိကီၢ်ဆၣ် ၀ၢ်ကူၤသ၀ီဖိအဟံၣ်(၁၀)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ အပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤတလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီး ပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၄၃၆)ဘျီဒီးပယီၤသုးႇ(BGF)တကပၤသံ၀ဲ(၄၆၉)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၃၆၈)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်(၂၀၂၁)သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတုၤလၢ(၂၀၂၃)န့ၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်(၄)ကလီၢ်ဃၣ်ဃၣ်ညါဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ခးသံ(ပီၤကီၢ်ဆၣ်)သုးမီၤစိရိၤအဂၢၤကီၢ်သုးခိၣ်
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ်(ပီၤကီၢ်ဆၣ်)အပူၤ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁၅ သီ ဂီၤခီ ၇ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးဂ့ၢ်၀ီလီၤဆီကရူၢ်(S.O.F)နုာ်လီၤခး၀ဲသုးမီၤစိရိၤအဂၢၤကီၢ်သုးခိၣ် မၠ့ၣ်ယံၤ(ကိး)ပီပံၤအံၤလၢ(ယ့ည့ၤ)သ၀ီ လးဖးထံကျးပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (S.O.F)တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအဂၢၤကီၢ်သုးခိၣ်တဂၤအံၤပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤဟးဖီၣ်၀ဲသးစၢ်ဒီးၦၤမၤ(CDM)လၢသ၀ီပူၤဒီး မၤအီၣ်စ့လၢကမျၢၢ်အအိၣ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဃိဘၣ်တၢ်မၤရှဲကွံာ်အီၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (S.O.F)မူဒါခိၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “မၠ့ၣ်ယံၤန့ၣ်ခဲအံၤကဲ၀ဲဒၣ်ဂၢၤကီၢ်သုးခိၣ်မီၤနီၤႉအတဲပျံၤတဲဖုးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ထီဘိလီၤႉဖဲအဖိမုၣ်ဖျီသးအခါန့ၣ်အခးပိၢ်ထီၣ်ကျိ၀ံၤနုာ်လီၤလၢသ၀ီပူၤဒီးဆဲးကဲးႇတဲ၀ဲလၢကယဲၢ်မ့ၢ် (PDF)န့ၣ်ဟဲခီသါကဆှဲခဲလၢာ်လီၤတဲ၀ဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉအဖီၣ်ကမျၢၢ်မ့၀ံၤၦၤလၢအတၢ်ကမၣ်မ့တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဃ့အီၣ်၀ဲစ့၀ံၤပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲလီၤႉဖီၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ဒီး (CDM) တနီၤဒံးႉဖဲအဆ့ၣ်နီၤဒီးအဆၢထၢၣ်အခါန့ၣ်ပခးအီၤဒီး (၉ မမ) ကျိမီၤနီၤႉ ပခးအခိၣ်တထံၣ်ႇ အသးနါၦၢ် (၂) ထံၣ်ႇ အဆံၣ်ဒၢခိၣ် (၁) ထံၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ခးသံသုးမီၤစိရိၤအစုတီၤဖီလာ်ဂၢၤကီၢ်သုးခိၣ်မၠ့ၣ်ယံၤ(ကိး)ပီပံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ကအိၣ်တခီနၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးဟဲတုၤ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (S.O.F)မူဒါခိၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ခးသံဂၢၤကီၢ်သုးခိၣ်အံၤသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတအိၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိသ၀ီ(၁၃)ဖျၢၣ်ကမျၢၢ်(၃၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ သ၀ီ(၁၃)ဖျၢၣ် ကမျၢၢ်(၃၆၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီ မုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်(၂)ဖျၢၣ် လၢပနွဲၢ်ဖိကျိသ၀ီပူၤအသိးဂီၤလ့ၤပယီၤသုးကျိဖးဒိၣ်လူၢ်အံၤစ့ၢ်ကီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိ(၃၆၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤသ၀ီပူၤန့ၣ်ၦၤတအိၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်ႉၦၤလဲၤစံၣ်ထီၣ်လၢယိၤကီၢ်တကပၤလၢာ်လံႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ် ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႉ ဖဲ ၁၃ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢပနွဲၢ်ဖိကျိသ၀ီပူၤအဃိ ၦၤသ၀ီဖိစံၣ်ထီၣ်လၢာ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ သ၀ီ(၁၃)ဖျၢၣ်လၢအလဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲမီခံသ၀ီႇမီဖိကျိႇကွံဆၢဖိႇဘျါတိၤႇကီၢ်ဆၢႇကလီၤ၀ါႇခီးဖိခံႇဖီဘုၣ်လၣ်ထၣ်ႇထံသၢလဲၤႇကနဲချၢၣ်ခံႇအူကြ့ၣ်ထၣ်ႇထံကပျၢၤႇပနွဲၢ်ဖိကျိသ၀ီဖိတဖၣ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးယၣ်ဃုးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢအဘူးအတံၢ်ဟံၣ်ႇလၢၢ်ပူၤလ့ပူၤႇဘုခ့ကျီးပူၤအိၣ်၀ဲဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်ကီၢ်သီ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်စံၣ်ထီၣ်၀ဲသတူၢ်ကလာ်အဃိလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီမီၤနီၤႉတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢအသမူသကိးအဟံၣ်ႇလၢၢ်ပူၤလ့ပူၤႇဘုးခ့ကျီးပူၤဒ်န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်စရီခီန့ၣ်ပသမံသမိးအီၤအဖၢမုၢ်လီၤႉ ခဲအံၤတၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢဒီတကျိၤအံၤတဖၣ်န့ၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒုးအိၣ်ဆိ၀ဲတၢ်လီၢ်တကွဲးလီၤအဃိထံၣ်ဘၣ်၀ဲအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဖိတၢ်လံၤၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လၢလၢၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်ပူၤ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢပကိကီၢ်ခီဒိၣ် လၢၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအဃိ တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤဘၣ်လဲၤထီၣ်ၦ့ၤတၢ်လၢတီအူႇကၠီၣ်တကါ၀့ၢ်ပူၤဒီး ခီဖျိတၢ်ဘၢၣ်စၢၤကျဲပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးတိၤတဖၣ်တၢ်မၤဟးဂီၤ၀ဲခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိ ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်ဒီးတၢ်ၦ့ၤဘၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢညါခါတၢ်ၦ့ၤထီၣ်န့ၢ်ကိညၢ်ဒံးႉခဲအံၤတၢ်ၦ့ၤထီၣ်အါထီၣ်သၢဆးညါႉလၢညါခါနစ့မ့အိၣ်(၅၀၀၀)ကၠးန့ၣ်နၦ့ၤအီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်ညၣ်ႇတၢ်ဒိးတၢ်လၣ်နအီၣ်န့ၢ်တသီဂီၢ်ညါႉခဲအံၤစ့(၅၀၀၀)န့ၣ်နၦ့ၤတၢ်တန့ၢ်နီတမံၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်(ယ့ကီၢ်ဆၣ်)ပူၤတဖၣ်တနီၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်တဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဘၣ်တၢ်လၢၤဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးကအိၣ်လၢခံနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံဒီးခီဖျိတၢ်ၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကအီၣ်ကအီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်နါက့ကလဲၤဖံးလဲၤမၤတၢ်လၢတၢ်ချၢဧီၢ်လဲၤတဘူၣ်ဘၣ်ႉတမၤအီၣ်ဘၣ်စံာ်တမၤအီၣ်ဘၣ်ကျီးဘၣ်ႉၦၤသ၀ီဖိတနီၤန့ၣ်စးထီၣ်လၢ (၂၀၂၂) လါ ယူၤတုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ကန့ၢ်တနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံမီၤနီၤႉတဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဘၣ်တၢ်လၢၤဘၣ်ႉကအီၣ်ကအီအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲန့ၣ်ႉမ့မ့ၢ်တၢ်ကရၢကရိခီဟဲမၤစၢၤၦၤကသံၣ်ကသီႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်မီၤနီၤႉတကူတလၢဘၣ်နါက့ကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဖးဒိၣ်ညါ” အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်မဟိန့ၣ်တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိ(လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်)ပူၤလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲလၢအကလးညါဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤ သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၤတူာ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်)ၦၤဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢလီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“တၢ်လီၢ်လၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးကအိၣ်ကဆိး၀ဲလီၤလီၤဆီဆီန့ၣ်တၢ်လီၢ်တအိၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်လဲၤအိၣ်၀ဲလၢအဘူးအတံၢ်ဟံၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤႉၦၤလၢအဘူးအတံၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်ညါန့ၣ်ဘၣ်ဟးအိၣ်၀ဲလၢကရၢၢ်ပူၤဒ်န့ၣ်လီၤႉတနီၤန့ၣ်လဲၤအိၣ်၀ဲလၢသီခါဖၠၣ်ႇကျီၢ်ကရၢၢ်မီၤနီၤႉမ့၀ံၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤနါက့တအိၣ်ဘၣ်ႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်နါက့အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်လဲၤထီၣ်မၤက့ၤတၢ်ယိၤကီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(တကလီၢ်)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ကရၢကရိအတၢ်မၤနီၣ်စရီအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ