သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်လၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီ
လါယနူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ် အဘၢၣ်စၢၤအံၤဒီး ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်အိၣ်ဒံးအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢ တၢ်ကတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၈ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ် ပယီၤသုးကျိဖးဒိၣ်တၢ်လီၢ်ႇခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၃၂)သုးကလၢၤကပၤဒီးပယီၤသုးအိၣ်ဆီလီၤသးတၢ်လီၢ်တဖၣ် ၀ံၤအလီၢ်ခံ မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်တပယူာ်ဃီအဃိ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ကဟဲတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤႉလၢမုၢ်နၤခီနါက့ဟဲႉတၢ်အိၣ်သးဒုတဂၢၢ်တကျၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါနါက့ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤနါစိၤတၢ်အဃိပဘၣ်ပျံၤတၢ်စ့ၢ်ႉမ့၀ံၤဖဲမဟါနါက့ကျိဖးဒိၣ်ကလုၢ်သီၣ်ဒီတနၤကျၢၤလီၤႉကစံၣ်ခီဒၢးမ့ၢ်ကဘၣ်စံၣ်ဖဲလဲၣ်မးတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉကဘီယူၤမ့ဟဲလံန့ၣ်ပဘၣ်စံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၉ သီအခါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၄ သီအခါစ့ၢ်ကီး တၢ်ဒုးကဲ၀ဲထီၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤအံၤဒီး ဖဲန့ၣ်သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤကဒါမ့ၣ်ပိၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လီၢ်အဃိ ၀့ၢ်ဃၢၤရီဘၢၣ်ကျီးၦၤမၤတၢ်ဖိဘၣ်ဒိ၀ဲ ၂ ဂၤဒံးန့ၣ်လီၤႉ ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤအံၤဟဲခးလီၤတၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဒီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အကတီၢ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤကဟးစံၣ်အဂီၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဃိ ဘၣ်နုာ်လီၤစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲလၢဟံၣ်ပူၤဒ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အသီမ့ယံၤထီၣ်န့ၣ်လၢကအီၣ်ကအီအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်သ့၀ဲဒီး ပယီၤသုးတကပၤစ့ၢ်ကီးခးလီၤဒံးကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤဒီးတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ဟူးဂဲၤအိၣ်ဆိး၀ဲအလီၢ်အိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ပူၤလၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုအလီၢ်မီၤနီၤႉတနီၤခီန့ၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတအိၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်စံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲဖဲ၀့ၢ်ပူၤအံၤလီၤႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အသီမ့ယံၤထီၣ်ဒုတဘၣ်ဂီၢ်လၢၤဘၣ်ႉမ့၀ံၤလၢ၀့ၢ်ချၢနါက့ပယီၤသုးအိၣ်မီၤနီၤႉၦၤသုးဖိတဖၣ်အိၣ်လၢၦၢ်ပူၤဟဲခး၀ဲပယီၤသုးမီၤနီၤႉတမ့ၢ်အဟဲခး၀ဲလၢ၀့ၢ်ဘၣ်ႉတၢ်အဃိန့ၣ်ပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤဒီးတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ဟူးဂဲၤအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မီၤနီၤႉအဃိန့ၣ်ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤ လါယနူၤအါရံၤထီၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤဒီးလ့နိးလီၢ်က၀ီၤအပူၤ ဒီးတၢ်နုာ်လီၤခးသုးမီၤစိရိၤအသုးကလၢၤႇဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်သုးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲက့ၤတ့ၢ်လီၤစၢၤမ့ၣ်ပိၢ်ကအိၣ်လၢ(၅)ဘျီဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိဘၣ်သံ၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်(၁၅)ဂၤဃၣ်ဃၣ်ညါဒီးပယီၤသုးသံအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါစးထီၣ်လါယနူၤအါရံၤ ၁ သီတုၤလၢ ၅ သီန့ၣ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ မ့ၣ်ပိၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအဂၤ(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါဒီး သၤပယၤသ၀ီႇလ့နိးႇ၀့ခနးႇနိၣ်ခၠိနဲၣ်ႇ ခိၤခၤႇကၠီၣ်ဘလူႇကိၤယီၤ၊စ့ၤပၠ့သ၀ီဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂၤ(၄၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါအံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီတဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်လဲၤခးသံသုးမီၤစိရိၤအပ့ၢ်ဆှါလီၤဆီ သုးခိၣ်စိ ညံၣ်ညံၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ယ့ကီၢ်ဆၣ် လၣ်မဲ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၉ သီ ဂီၤခီ ၆း၃၀ အဆၢကတီၢ် ယ့တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်(YGF)လဲၤခးသံ၀ဲသုးမီၤစိရိၤအပ့ၢ်ဆှါလီၤဆီ သုးခိၣ်စိ ညံၣ်ညံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (YGF)သုးခိၣ် ကၠၤယ့ၣ် ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးခိၣ်စိ ညံၣ်ညံၣ်အံၤ မ့ၢ်ၦၤတဂၤလၢအဟးဃုသ့ၣ်ညါလူၤဖီၣ်၀ဲၦၤလၢအတၢ်ဆဲးကျိးအိၣ်ဒီး(CDM)ႇ(PDF) တဖၣ်အဃိ ယ့တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်(YGF)ဘၣ်လဲၤခးသံမၤဆှဲကွံာ်အီၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ် ကၠၤယ့ၣ် စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အီၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်သုးမီၤစိရိၤအပ့ၢ်ဆှါအခိၣ်သ့ၣ်လီၤႉလၢသုးတကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢပၢၤကီၢ်တကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤအ၀ဲဟံးမူဒါမီၤနီၤ”အ၀ဲဟးလူၤဖီၣ်ၦၤလၢအတၢ်ဆဲးကျိးအိၣ်ဒီး(CDM)ႇ(PDF)တဖၣ်မီၤနီၤႉၦၤမၤ(CDM)ဖိတဖၣ်ဘၣ်က့ၤမၤကဒါ(NON-CDM)ဒ်န့ၣ်ႉအ၀ဲအိၣ်အဃိန့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤၦၤဟူးတဘူၣ်နီတဂၤဘၣ်ႉ ပခးအလီၢ်ခံန့ၣ်အ၀ဲသိးဃာ်ဆ့ကၤဒီသဒၢကျိချံအဃိတဖျိဘၣ်မီၤနီၤႉကျိချံတနုာ်ဘၣ်အဃိပက့ၤခးကဒါလၢအခိၣ်သၣ်ဃံႉဘၣ်၀ဲဒၣ်လွံၢ်ထံၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လဲၤခးသံ သုးခိၣ်စိ ညံၣ်ညံၣ်အံၤ ဘၣ်၀ဲအချၢဃံ(၂)ထံၣ်ဒီးအခိၣ်သၣ်ဃံ(၂)ထံၣ်အဃိ သံ၀ဲတဘျီဃီဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ် ကၠၤယ့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လဲၤခးသံသုးမီၤစိရိၤအပ့ၢ်ဆှါလီၤဆီ သုးခိၣ်စိ ညံၣ်ညံၣ်အံၤအခါန့ၣ် ဘၣ်ဒိဃုာ်၀ဲၦၤပိာ်မုၣ်တဂၤစ့ၢ်ကီးအသိး တၢ်ကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံပယီၤသုးဆီလီၤ၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (YGF)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲတထံၣ်န့ၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်အခိၣ်သၣ်ဃံႇဖဲန့ၣ်ဘၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်ၦၤပိာ်မုၣ်လၢအိၣ်အလီၢ်ခံတဂၤမီၤနီၤႉၦၤတဲလၢခဲအံၤတၢ်ပိာ်မုၣ်တဂၤန့ၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉခဲအံၤလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်၀း၀းတရံးန့ၣ်ပယီၤသုးလဲလဲလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကၠၤယ့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤအသးလၢ(social media)အပူၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤတကပၤန့ၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီတအိၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
KNU(မုၢ်တြီၢ်)ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံ(၆)ဂၤ
လါယနူၤအါရံၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၃ သီႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ မဲၤသုၣ်ကရူၢ် လၢၢ်ထူၣ်ဖိဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၇ သီ တနံၤဃီအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤ(၇)ဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤအဃိ မ့ၣ်ပိၢ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် မဲၤသုၣ်ကရူၢ် ယာ်ယံၣ်ထၣ်သ၀ီပူၤ(၄)ဖျၢၣ်ဒီး ဘၣ်သံ၀ဲၦၤမၤထူဖိ(၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအသံတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲယာ်ယံၣ်ထၣ်သ၀ီဖိလၢအမ့ၢ်(သ့ၣ်ခိၣ်)ဒီၤနွဲၤနံၤဒီးအဖိခွါ(၂)ဂၤႇ အဒဲၣ်မုၣ်(၁)ဂၤဒီးအၦၤခူၣ်ထူဖိ(၂)ဂၤန့ၣ်လီၤႉခီဖျိကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲခဲလၢာ်(၇)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်တနံၤဃီ၀ဲန့ၣ်စ့ၢ်ကီးသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤ(၂)ဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်(၄)ဖျၢၣ်ဆူခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅) ၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ကပၤ ဒ့ၣ်ပူၤနိၣ်လီၢ်က၀ီၤတကပၤအဃိ သ၀ီဖိဘၣ်ဒိ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဟံၣ်တဖျၢၣ်ႇ သိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်လီၤႉတချုးလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးဒံးဘၣ်ဖဲဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤ(၇)ဘ့ၣ် ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ကအိၣ်အဖျၢၣ်(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲဟးဂီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးပူၤအသိးလၢကအီၣ်ကအီကအိၣ်ကဆိးအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၃ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤ(၄)ဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဖးဒိၣ် အဖျၢၣ်(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ဆူဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် မဲၤ၀့ၤကရူၢ် မဲၤ၀့ၤသ၀ီ တိၤမဲၢ်ခံသ၀ီဒီးချိၣ်ခံသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲပူၤ တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါကဘီယူၤဟဲခးလီၤ၀ဲကျိဖိအိၣ်၀ဲခဲလၢာ်အထံၣ်(၂၀၀၀၀)ခံကလးဘျဲၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ် အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)အတၢ်ထၢဖှိၣ်မၤနီၣ်စရီလၢ(၂၀၂၂)နံၣ်အသိးန့ၣ် တနံၣ်အတီၢ်ပူၤလၢ(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၂၇၃၇)ဘျီဒီးသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အိၣ်၀ဲ(၃၅)ဘျီဒီး တ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်ခဲလၢာ်(၁၈၂)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လ့နိးဒီးတကီသ၀ီတၢ်ဒုးအပူၤပယီၤသံ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးတၢ်ပၢဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်သံ(၁၅)ဂၤ
လါယနူၤအါရံၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်လါယနူၤအါရံၤ ၁ သီတုၤလၢ ၅ သီအနံၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢလ့နိးဒီးတကီသ၀ီအပူၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤ ပယီၤသုးသံအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်သံ၀ဲ(၁၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လါယနူၤအါရံၤထီၣ် ၁ သီတုၤလၢ ၄ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်နုာ်လီၤခး၀ဲ ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၂၈၃)‚(၃၂)‚(၂၈၄)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်(တကီသ၀ီ)ပူၤအံၤဒီး လ့နိးသီခါဖၠၣ်(ခလရ–၂၈၄) စုတီၤဖီလာ်ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ-BGF(၁၀၂၂)သုးရ့ၣ်စုတီၤဖီလာ်သုးပာ်ဖှိၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်အံၤတကတီၢ်ဃီန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤခီဖျိတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အါအဃိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲက့ၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဘျီကအိၣ်အဘျီ(၃၀)ဘျဲၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်သုးခိၣ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဖဲကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးသံအဂၤ (၄၀) ဘျဲၣ်ညါႉပမၤန့ၢ်ကျိကအိၣ်အခိၣ် (၁၀) ဃၣ်ဃၣ်ညါႉကဘီယူၤဟဲက့ၤခးလီၤတၢ်အဃိပၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသံအါမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်လၢလ့နိးသ၀ီတၢ်ဒုးခီန့ၣ်ပထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲ(BGF) သုးကလၢၤ (၂) ဖျၢၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢ (BGF)ဒီးပယီၤသုးပာ်ဖှိၣ်သုးကလၢၤခီန့ၣ်ပထီၣ်န့ၢ်တ၀၁်ပဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်သုးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်န့ၢ်မီၤနီၤႉပထံၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တကပၤသံပူၣ်ထီၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လ့နိးတၢ်ဒုးအပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးအံၤသူ၀ဲကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ကအိၣ်(၂၅)ဘျီဃၣ်ဃၣ်ညါဒီး ခီဖျိကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်အဖျၢၣ်(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလါယနူၤအါရံၤ ၄ သီ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံတၢ်ဒုးအပူၤန့ၣ် တၢ်နုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ပယီၤသုး အတၢ်သူၣ်ထီၣ်တနီၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤကဒါမ့ၣ်ပိၢ်ကအိၣ်လၢ(၅)ဘျီဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တကပၤသံ၀ဲ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လ့နိးဒီးတကီသ၀ီတၢ်ဒုးအပူၤန့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တကပၤဘၣ်ဒိ၀ဲခဲလၢာ်အဂၤ(၃၀)ဘျဲၣ်ညါဒီးမ့မ့ၢ်ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်စံး၀ဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ခီန့ၣ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီတန့ၢ်ဒံး၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လါယနူၤအါရံၤ ၁ သီတုၤလၢ ၅ သီအနံၤ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၢ်ပိၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ၀ဲအဂၤ(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးသၤမယၤသ၀ီႇလ့နိးႇ၀့ခနးႇအနါကွ့ႇခိၤခၤႇကၠီၣ်ဘလူႇကိၤယီၤႇစ့ၤပၠ့သ၀ီ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၄၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
KNU(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတနွံအတီၢ်အပူၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်တကလးဘျဲၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၃ သီႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ တလါအံၤလၢတနွံအတီၢ်ပူၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဂၤ(၁၀၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်လၢမဟိတနံၣ်နံၣ်လၢာ်တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဒီး ပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအကလးဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပူၤကညီၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံကမံးတံာ်(CIDKP)ကရူၢ်မူဒါခိၣ်–၂ စီၤခဲလ့ၢ်စံး၀ဲ “ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢသ၀ီပူၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႉဖဲမဟါနါက့ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤကျိဖးဒိၣ်ဒံးႉခဲအံၤၦၤလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အနီၣ်ဂံၢ်စရီန့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်သနါက့ပတယးန့ၣ်ကအိၣ်ဒၣ်ဖဲတကလးအကပိၤကပၤမီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ ႉ ကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်အမဲာ်ညါကတီၢ်ခဲအံၤခီဖျိတၢ်ချံၣ်ဒိၣ်ထီၣ်လံအဃိလိၣ်ဘၣ်၀ဲဆ့ကၤကလၢၤဒီးယၣ်လုးသ့ၣ်တဖၣ်အသိးၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲၦၤအိၣ်တဆူၣ်အိၣ်တချ့ႇၦၤအိၣ်ဖျဲၣ်ဖိသီႇၦၤမိၢ်ဒၢႇၦၤဖိဒံဖိသၣ်ဒီးၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(CIDKP)ကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ၦၤတနီၤခီန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢကျီးပူၤလၢအံၤတဒူၣ်လၢန့ၣ်တဒူၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်မနုၤလဲၤပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတၢ်ဂိၢ်ခါအဃိလၢၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်ဒီးၦၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ခီန့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲကအိၣ်လီၤႉသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးအဃိလၢကလဲၤမၤစၢၤအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်(၂၀၂၂)နံၣ် လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၃၁ သီတုၤလၢ(၂၀၂၃)လါယနူၤအါရံၤ ၅ သီန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီး ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတစှၤန့ၢ်(၅)ဂၤဘၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်)ပူၤသ၀ီအဖျၢၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ႇသ၀ီလၢအိၣ်ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ခိၣ်ဃၢၤအံၤဒီးကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ–ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒူသ၀ီကမျၢၢ် အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်အဟံၣ်အဃီဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးတကပၤစ့ၢ်ကီးဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိကီးတရံး၀့ၢ်ကပၤသ၀ီအဖျၢၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်လၢအပၣ်ဃုာ်၀ဲကီးနွဲၣ်သ၀ီႇယွၤသ့ၣ်ကိသ၀ီ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂၤ(၂၀၀၀)ဘျဲၣ်တုၤလၢခဲအံၤတစုန့ၣ်လီၤႉ ဒ်(CIDKP)အတၢ်ထၢဖှိၣ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးန့ၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်ဃုာ်ဒီး ကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးန့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်၀ဲ(၄၀၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမံးတံာ်ခိၣ်–၂ စီၤခဲလ့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဆဲးကျိးသံကွၢ်ဒီး ပဒိၣ်ရွှ့ၣ်မီ
တၢ်ဆဲးကျိးသံကွၢ်ဒီး ပဒိၣ်ရွှ့ၣ်မီ ကီၢ်ပယီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤသုတဘှါဆှဲအီၤလၢစုက၀ဲၤအကျဲတဂ့ၤအဂ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်လီၢ်လံၤပဒိၣ်စီၤရွှ့ၣ်မီထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲဒၣ်လံာ်ဃ့ကညးတဘ့ၣ်ဖဲ(၂၀၂၃)လါယနူၤအါရံၤ ၂ သီ ဆူ(KNU)ဒီး(NUG)အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉလၢတၢ်ဂ့ၢ်၀ဲအံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်ပဆဲးကျိးသံကွၢ်၀ဲ ပဒိၣ်စီၤရွှ့ၣ်မီဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ သံကွၢ်–လၢနလံာ်တၢ်ဃ့ကညး၀ဲအံၤအဖီခိၣ်န့ၣ် ပထံၣ်လၢနထၢနုာ်လီၤဃုာ်၀ဲ(KMU)ဒီး(NUG)အဃိ တဲပၠးအါထီၣ်န့ၢ်ၦၤဘၣ်ဃးဒီးနလံာ်၀ဲအံၤတစဲးႉ စံးဆၢ– အလီၤဆီဒ်လဲၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးန့ၣ်ပဟ့ၣ်လီၤဆီလံႇပတဲလီၤဆီအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်န့ၣ် ပထုးထီၣ်လံာ်လီၤဆီလံႉအ၀ဲသ့ၣ်အကပၤခီအတၢ်စံးဆၢတဟဲနီတမံၤစ့ၢ်ဘၣ်ႉ လၢ(KNU)ဒီး(NUG)တကပၤခီဒၢးပမၤလီၤဆီအီၤတကပၤႇလၢပယီၤတကပၤခီပမၤလီၤဆီအီၤ တကပၤဒ်န့ၣ်လီၤႉယဆှၢခံခီယၢ်ပၤသၢကပၤလၢာ်လီၤႉ သံကွၢ်–ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအိၣ်ပျီပူၤတဖၣ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်အကလုၢ်မနုၤအိၣ်လဲၣ်ႉ စံးဆၢ–ထံဖိကီၢ်ဖိန့ၣ် ခဲအံၤပအိၣ်တပူၣ်ဃီဒီးၦၤကမျၢၢ်လီၤႉကမျၢၢ်ဘၣ်စံၣ်မှံဟးဖျိးတပူတပြၢးလံအဃိန့ၣ် တလိၣ်ဘၣ်တသးလီလၢၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဘၣ် ၀ဲပထံၣ်ပသ့ၣ်ညါပနၢ်ဟူဘၣ်ဖဲအံၤမီၤနီၤႉ ကမျၢၢ်ဖဲအံၤအိၣ်ဒီးယၤတပူတပြၢၤလီၤ နအဲၣ်ဒိးနၢ်ဟူအကလုၢ်စ့ၢ်ဧါႉ သံကွၢ်–လၢအပူၤကွံာ်စီၤနီၢ်ခိၣ်တၢ်ထံၣ်လိာ်သးအဘျီတဖၣ်အဘျီ၀ံၤအလီၢ်ခံကဲထီၣ်သးဒ်အလီၢ်လီၢ်လီၤအဃိဒီး ခဲအံၤတဘျီတၢ်မ့ၢ်က့ၤထံၣ်လိာ်သကိးက့ၤသးနီၢ်နီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်အဘျုးကအိၣ်စ့ၢ်ဧါႉ စံးဆၢ–ပအိၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤပူၤအံၤအဃိလီၢ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးပထံၣ်ဒီးသ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ အဃိန့ၣ်နမ့သံကွၢ်ယၤဒုနဟဲလီၤလူၤဃုသ့ၣ်ညါသံကွၢ်ၦၤလၢအအိၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤပူၤအံၤမီၤနီၤႉ ယမ့တဲန့ၣ်တမ့ၢ်လၢၦၤကနၣ်ကဘၣ်ဘၣ်ႉၦၤတထံၣ်ဂ့ၤယတၢ်အဲၣ်ဒိးဘၣ်သးနီတခါဘၣ်အဃိန့ၣ်ယတအဲၣ်ဒိးတဲဘၣ်သးဘၣ်ႉဟဲလီၤလူၤဃုသ့ၣ်ညါကမျၢၢ်လၢၦၤအံၤမ့ၢ်သူၣ်လီသးကံတွၢ်ဒုးတၢ်ယၤဃးဃ့ဧါန့ၣ်ဟဲလူၤဃုသ့ၣ်ညါလၢနသုနီၢ်ကစၢ်သ့လီၤႉ သံကွၢ်–ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤလၢအကပတုာ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဂီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်အသူအသၣ်ကဖျါထီၣ်ဧါႇ မ့ၢ်နနီၢ်ကစၢ်တဂၤအတၢ်ထံၣ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်ႉ စံးဆၢ–အနီၢ်ကီၢ်ခီန့ၣ်အကတၢၢ်န့ၣ်ကဘၣ်က့ၤလၢတၢ်ထံၣ်လိာ်က့ၤသးလီၤမီၤနီၤႉ တုၤလၢကခးလီၤသးတုၤပၢၢ်လၢအလၢာ်န့ၣ်တမ့ၢ်လၢအညီအဘှါဘၣ်ႉတချူးအလၢာ်ဒံးဘၣ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်ၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်နးန့ၣ်ပတထံၣ်ဘၣ်သးလၢာ်ဘၣ်အဖီခိၣ်ပတဲတၢ်ဒံးန့ၣ်ပဃ့ထီၣ်တၢ်ဒ်န့ၣ်လီၤႉ သံကွၢ်–တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်၀ဲအံၤကကတၢၢ်ကွံာ်အဂီၢ်နအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးဒ်လဲၣ် ဒီးကီၢ်ပယီၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အံၤအဖီခိၣ်နတၢ်ပဲာ်ထံနီၤဖးအိၣ်ဒ်လဲၣ်ႉ စံးဆၢ–တကတီၢ်အံၤန့ၣ်ယဲယၤတဂၤယတၢ်ထံၣ်ဒုၦၤမ့တခးဘၣ်န့ၣ်ၦၤလဲၤလၢတၢ်တခးဘၣ်အကျဲ တၢ်ထံၣ်လိာ်သးအကျဲအိၣ်ကစီဒီလီၤမီၤနီၤႉလိၣ်ဒၣ်လၢၦၤကတဲလိာ်သးတခီလီၤယဲဒုယထံၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤႉ နမ့ခးဘၣ်သးကဒါက့ၤခီန့ၣ်နခးသ့၀ဲန့ၣ်ႉၦၤမ့တအဲၣ်ဒိးခးဘၣ်သးလၢၤဘၣ်ခီဒုယဲယဆိမိၣ်သးဆိကတီၢ်ကွံာ်အီၤဒီး လဲၤတၢ်သ့ကစီဒီလီၤမီၤယထံၣ်အီၤဒ်န့ၣ်လီၤႉ သံကွၢ်–လီၢ်ခံကတၢၢ်နအဲၣ်ဒိးဆီၣ်တခူထီၣ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးကိးကပၤဒဲးအံၤဒ်လဲၣ်ႉ စံးဆၢ–လၢ(KNU)မ့ၢ်ဂ့ၤႇ(NUG)မ့ၢ်ဂ့ၤယဲခီဒုယဃ့၀ံသးစူၤတၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ဆီၣ်တခူတခါစ့ၢ်ကီးလီၤႉ ယအဲၣ်ဒိးဆီၣ်တခူဘၣ်သးလၢကပတုာ်တၢ်ဒုး၀ံၤကဃုကျဲလၢတၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးအကျဲန့ၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်လီၤႉ ယအဲၣ်ဒိးတဲဒ်န့ၣ်လီၤႉပမ့ၢ်မၤလၢတၢ်ခဲးတၢ်ခးန့ၣ်ကတၢၢ်တသ့ဘၣ်သံတလၢာ်ဘၣ်ႇ မ့သံတုၤပၢၢ်လၢအ၀ဲတကပၤအဂံၢ်ဘါစၢ်လီၤမ့ထိၣ်ကဆှၣ်လီၤသးသနါက့တၢ်သူၣ်မံသးမုာ်မ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် ကတၢၢ်သ့ဘၣ်ႉပကဘၣ်ဃုကျဲလၢနၤသူၣ်မံသးမုာ်ယၤသူၣ်မံသးမုာ်တၢ်ခံခီယၢ်ပၤတၢ်သူၣ်မံသးမုာ်မ့အိၣ်မးဒီး ကကတၢၢ်၀ဲဒၣ်လီၤကျဲအ၀ဲအံၤႉပမ့မၤလိာ်သးလၢတၢ်စုက၀ဲၤမၤနၢၤလိာ်သးလၢတၢ်စုက၀ဲၤန့ၣ် ၀ံၤတသ့တဲာ်တသ့နီတဘျီဘၣ်ႉအဃိန့ၣ်ဃ့၀ံသးစူၤအသု၀ဲလၢကဃုကျဲလၢတၢ်ထံၣ်လိာ်စံးကတိၤလိာ်သးအကျဲတၢ်ထိၣ်ဃူတဲသကိးကျဲဒ်န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်လၢနခးလိာ်သးန့ၣ်လၢာ်တန့ၣ်လၢာ်တသ့ဘၣ်ႉပတၢ်လဲၤခီဖျိအိၣ်တပူလံ အဖီခိၣ်န့ၣ်ယဲယထံၣ်ဒ်န့ၣ်အဃိယကွဲးဃ့၀ံသးစူၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢကဆိကတီၢ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤ၀ံၤဒီးထံၣ်လိာ်စံးကတိၤဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤက့ၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤလၢစီၤနီၢ်ခိၣ်အကျဲဒ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢလ့နိးသ၀ီ(၄)သီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်)လ့နိးသ၀ီအပူၤန့ၣ် စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤထီၣ် ၁ သီ တုၤလၢ ၄ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲလ့နိးသ၀ီသီခါဖၠၣ်(ဒမၣ်ယိၤ)ဒီးတီၤကိ ကရၢၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ် နုာ်လီၤခးဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤသုးကလၢၤကရၢၢ်ပူၤန့ၢ်တ၀ာ်ဘျဲၣ်ညါဒီးခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိဘၣ်သုးကဒါလီၢ်ခံအဂ့ၢ်န့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ် သုးကျိၤခိၣ်–၂ ကိၤငဲၣ်မဲ စံး၀ဲ“ပထီၣ်န့ၢ်၀ဲဒၣ်(လ့နိး)သုးကလၢၤကပၤ(BGF)သုးကလၢၤ ၂ ဖျၢၣ်ညါမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ပယီၤသုးကလၢၤခီန့ၣ်ပထီၣ်န့ၢ်တ၀ာ်ဘျဲၣ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအဃိ ကဘီယူၤဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်တပယူာ်ဃီအဃိပဘၣ်ဂုၤကဒါပလီၢ်ခံလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသံကိးပသူန့ၣ်ပထံၣ်ပနၢ်ဟူမီၤနီၤႉပမၤန့ၢ်ဃုာ်ကျိတနီၤစ့ၢ်ကီးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လ့နိးတၢ်ဒုးဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူလၢထံကီၢ်ဒီးၦၤကလုာ်အဂီၢ်(၅)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအဂၤ(၁၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသုးပာ်ဖှိၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၄ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး သုးမီၤစိရိၤအဒုးယၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်လ့နိးသ၀ီမုၢ်နုာ် နိၣ်ခၠိနဲၣ်သ၀ီအံၤတဖၣ်သုးဂံၢ်ဘါအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်ဟး၀ဲလၢအခီၣ်အခါန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အိၣ်ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤအဃိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဒီး၀ဲဒီးမၤန့ၢ်ဃုာ်၀ဲတၢ်စုက၀ဲၤတနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိလ့နိးသ၀ီႇစ့ၤပၠ့ႇကၠီၣ်ဘလူႇ၀့ခနးႇပနီကျဲ(သံပုရာ)ႇနိၣ်ခၠိနဲၣ်ႇခိၤခၤသ၀ီလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၃၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးကတီၢ်ခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲကသံၣ်ကသီဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လါယနူၤအါရံၤ ၁ သီတုၤလၢ ၄ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ကအိၣ်လၢ(၂၅)ဘျီညါ အဃိတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအဖျၢၣ်(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအသိး သဲးထူၣ်ႇရီဘၢၣ်ထူၣ်ဒီးတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ကျီးတဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၄ သီကီၢ်ပယီၤတၢ်သဘျ့မုၢ်နံၤအခါစ့ၢ်ကီး ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤ ပယီၤသုး(ခလရ–၂၈၄ႇ၃၂ႇ၂၈၃) သုးရ့ၣ် ၃ ဘ့ၣ်အံၤ (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲတဘျီဃီဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲသုးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ကအိၣ်လၢ(၆)ဘျီဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသးပာ်ဖှိၣ်တကပၤသံ၀ဲ(၄)ဂၤအသိးပယီၤသုးတကပၤစ့ၢ်ကီးသံကအိၣ်လၢအဂၤ(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအသိးဖီၣ်န့ၢ်၀ဲပယီၤသုးတနီၤဒီးမၤန့ၢ်၀ဲကျိချံၦာ်သၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်စံး၀ဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်တကပၤ ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီတန့ၢ်ဒံး၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကဘီယူၤမ့ၣ်ပိၢ်ချံလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အိၣ်အဃိကမျၢၢ်တဖၣ်ဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကီးတရံး၀့ၢ်ဃၢၤ(ယွၤသ့ၣ်ကိ)သ၀ီအပူၤန့ၣ်ခီဖျိကဘီယူၤမ့ၣ်ပိၢ်ချံလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အိၣ် (၆)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်အံၤဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၆ သီအနံၤန့ၣ် လၢကီးတရံး၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤသ၀ီတဖၣ်အပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒံးန့ၣ်လီၤႉ စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်အါအါလၢၤ၀ဲဘၣ်အဃိသ၀ီဖိတဖၣ်ရဲၣ်ကျဲၤလၢကဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤမ့ၣ်ပိၢ်ချံလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဒံးဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်ပလဲာ်သးဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်အကျါအံၤပၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤအိၣ်တဆူၣ်အိၣ်တချ့ဘၣ်အဃိပဟးအိၣ်လၢၦၢ်ပူၤတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ဒီးပဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤလီၤႉပဟဲက့ၤတုၤလၢသ၀ီဘျီပထံၣ်ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီဟးဂီၤဒီဒူၣ်ညါႉဟံၣ်လၢတၢ်နုာ်လီၤဟုၣ်တၢ်နါက့အိၣ်စ့ၢ်ႉမ့ၣ်ပိၢ်ချံလၢကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်နါက့အိၣ်ဒံးႉပယီၤသုးနါက့အိၣ်ဒံးလၢတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲအံၤအဃိဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ကဒီးအဃိပလဲၤစံၣ်အိၣ်က့ၤလၢပလ့ၢ်လိၤလ့ၢ်ထီၣ်ညီအလီၢ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤအခါခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤဒီးကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်တပယူာ်ဃီအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ႇတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲအါမးန့ၣ်လီၤႉတကးဒံးဘၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢၦၤဘုၣ်လၢဟံၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးတၢ်ထံၣ်န့ၢ်၀ဲကဘီယူၤမ့ၣ်ပိၢ်ချံလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အိၣ်(၆)ဖျၢၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သ၀ီဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤလၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲ“လၢသ၀ီပူၤန့ၣ်ၦၤထံၣ်ကဘီယူၤမ့ၣ်ပိၢ်ချံအလၢတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အိၣ်(၆)ဖျၢၣ်ညါႉအ၀ဲတဖျၢၣ်န့ၣ်ကအိၣ်လၢအပီၣ်(၅၀၀)ညါတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉမ့ၣ်ပိၢ်ချံအံၤၦၤကညီဘၣ်ယိးအီၤ(၈)ဂၤညါႉလၢအ၀ဲတဖၣ်န့ၣ်ခီၦၤဘၣ်ယိးကအိၣ်(၂)လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်ပဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကစီၣ်လၢလီၢ်ခံကတၢၢ်အသိးန့ၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၅ သီအနံၤ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတနီၤဟဲက့ၤအိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဟံၣ်အဃီဒူသ၀ီပူၤလံဒီးလၢအအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်ဒံး၀ဲအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်လါတ၀ာ်အခါန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤအဃိ တၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်၀ဲအ့ရှါကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤဒီးဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၄ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါကျဲအံၤကအိၣ်လၢအမံးနံးအတီၢ်ပူၤ၀ံၤတၢ်က့ၤကးတံၢ်ကွံာ်အီၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒီးခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဆၢတတဲာ်ဘၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤတၢ်ထၢအါထီၣ်မ့ၣ်အူလဲအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤအိၣ်ထီၣ်လၢခါဆူညါအဂီၢ်
လါယနူၤအါရံၤ ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤ ခီဖျိတၢ်ထၢအါထီၣ်၀ဲမ့ၣ်အူလဲအဃိ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ပူၤတဖၣ်တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤအိၣ်ထီၣ်လၢခါဆူညါအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် မၠၣ်ပါခီပနံၣ်ၦ့ၤန့ၢ်၀ဲလီမ့ၣ်အူအံၤလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အအိၣ်တဆီ၀ံၤမး က့ၤရၤလီၤကဒါ၀ဲဆူ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်နံၣ်အခါမ့ၣ်အူလဲ(တယူနံး)န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ထဲ(၆)ဘးလီၤဒီးစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၃)လါယနူၤအါရံၤ(၁)သီန့ၣ် တၢ်ထၢအါထီၣ်မ့ၣ်အူလဲ(တယူနံး)န့ၣ်လၢစ့ယိၤ(၈)ဘးညါအဃိ ခါဆူညါအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲသ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့ၣ်အူဟဲထီဘိလီၤနါက့ၦၤထၢအလဲအါထီၣ်အဃိမ့ယံၤထီၣ်ယံၤထီၣ်န့ၣ်တဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်ဖဲၦၤကိးဂၤဒဲးတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအကတီၢ်ႇတၢ်ဖံးတၢ်မၤနါက့ဃံးထီၣ်အကတီၢ်မီၤနီၤႉခဲအံၤအၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၈)ဘးညါအဃိတလါန့ၣ်မ့ၣ်အူလဲထီၣ်တုၤလၢ(၁၀၀၀)တုၤလၢ(၂၀၀၀)ဘးညါအဃိခါဆူညါမ့ၣ်အူလဲမ့ထီၣ်ဒ်အံၤဒုမ့ၣ်အူလဲအၦ့ၤကအါန့ၢ်အီၣ်အီၦ့ၤဒံး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖိမျ့ၣ်အူလဲအါထီၣ်အဃိၦၤလၢအမၤဆါတၢ်လၢ(online shop)တဖၣ်ဒီး ၦၤလၢအဖံးမၤတၢ်လၢဘၣ်လိၣ်သူ၀ဲမ့ၣ်အူသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ကွၢ်သူက့ၤ၀ဲမ့ၣ်အူဒီး ဘၣ်ဒိ၀ဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်သ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဖံးမၤတၢ်ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်မ့ၣ်အူလဲဃုာ်ဒီးသ့ၣ်မုၣ်ႇသွဲၣ်လးတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအၦ့ၤထီၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကမျၢၢ်အိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ် လီၤႉ လၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤခီဖျိကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်မ့ၣ်အူတန့ၢ်ဘၣ်အဃိကမျၢၢ်တဖၣ်ဟံးသူ၀ဲမ့ၣ်အူအံၤလၢခီပနံၣ်အအိၣ်တဆီလီၤဒီး ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤစ့ၢ်ကီးမ့ၣ်အူၦ့ၤထီၣ်အဃိမ့ၣ်အူၦ့ၤဘၣ်ဒိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ၀့ၢ်ပူၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးမီၤစိရိၤဟ့ၣ်လီၤကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်လၢခိၣ်ဖးလၤကပီၤအံၤအဖီခိၣ်တၢ်ပဲာ်ထံနီၤဖးဟဲအိၣ်ထီၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁ သီ ဒီး ၂ သီအနံၤ လၢန့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤမၤ၀ဲ(၇၅)၀ီတ၀ီတၢ်သဘျ့မုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ မူးအပူၤဟ့ၣ်လီၤ၀ဲကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်လၢခိၣ်ဖးလၤကပီၤအဖီခိၣ်အံၤတၢ်ပဲာ်ထံနီၤဖးဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢကညီၦၤတ၀ၢပူၤအကလုာ်ကလုာ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမူးအပူၤ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ် မ့အီၣ်လဲၣ် ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကရၢခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမူၤတူစ့ဖိႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပဒိၣ်အီၣ်ဆၣ်ကရူၢ်ဒီး တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး(KNU/KNLA-PC)သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤထ့မီၣ်တဖၣ်အံၤ လၢခိၣ်ဖးလၤကပီၤတဂၤစုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးသုးမီၤစိရိၤဟ့ၣ်လီၤဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဘူးဒးတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကညီစၢဖှိၣ်ကရၢ(DKBA)အသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် အူကၠီၤသါဒီး သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)လီၢ်ခၢၣ်သးၦၤဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်ဒီးပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤ အနဲၣ်ရွဲၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤခၠ့ၣ်သူၤ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢ(သီရိပျံချီဘွဲ့)တဂၤစုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်ဟ့ၣ်လီၤခိၣ်ဖးလၤကပီၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျုးအဃိသ့၀ဲအသိး ပထံၣ်လၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအဖီခိၣ်အံၤၦၤလၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဆီၣ်ထွဲသုးကီၣ်ကးအံၤအိၣ်၀ဲဒီး ဒ်သိးကညီကမျၢၢ်တဖၣ်အတၢ်ထံၣ်ကကဒုအဂီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မၤလီၤမုၢ်လီၤဖးတခါလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီသးစၢ်လၢအဟူးဂဲၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတဂၤပဲာ်ထံနီၤဖးစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ စံး၀ဲလၢ“သုးမီၤစိရိၤဟ့ၣ်လီၤခိၣ်ဖးအံၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်တူၢ်လိာ်ဟံး၀ဲအဃိတၢ်ဒိဘၣ်လီၤဘၣ်က့ၤလၢကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢအလိၤဒီဒူၣ်ညါမီၤနီၤႉကဲထီၣ်က့ၤလၢခိၣ်နၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲမ့ၢ်ၦၤယိးကဒါဘီလၢကညီဒီတကလုာ်အဖီခိၣ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲတကပၤခီလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢအဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူႇအသွံၣ်အထံႇအဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးၦၤလၢအဟ့ၣ်လီၤသးတဖၣ်အံၤအကျါသုးဖိသံၣ်ဖိလၢအတူၢ်ဆါခီၣ်ဆါအသးတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးအသးသဟီၣ်လီၤစှၤ၀ဲမီၤနီၤႉ တၢ်လၢခိၣ်နၢ်တဂၤအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်မၤလီၤ၀ဲဒၣ်ဒီတကလုာ်အသူးသ့ၣ်လၤကပီၤစ့ၢ်ကီးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမူးဘျီ၀ဲအံၤအပူၤခိၣ်ဖးလၤကပီၤလၢသုးမီၤစိရိၤဟ့ၣ်လီၤ၀ဲအံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကရၢခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမူၤတူစ့ဖိအခၢၣ်စးန့ၣ်အဖိမုၣ်နီၢ်ဆၣ်အဲၣ်စ့ဖိလဲၤထီၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲဒီး မ့မ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ပဒိၣ်အီၣ်ဆါကရူၢ်အခၢၣ်စးခီန့ၣ် စီၤဆါညိၣ်အီၤဒီး မ့မ့ၢ်လၢတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး(KNU/KNLA-PC)သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤထ့မီၤအခၢၣ်စးခီန့ၣ် အဖိမုၣ် ဒီကထၢၣ်နီၢ်ကပီၤထူ လဲၤထီၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဘူးဒးတၢ်ဘါတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကညီစၢဖှိၣ်ကရၢ(DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် အူကၠီၤသါဒီး သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)လီၢ်ခၢၣ်သးၦၤဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်ဒီးပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤကရူၢ် အနဲၣ်ရွဲၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤခၠ့ၣ်သူၤ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤထီၣ်ဟံးန့ၢ်ခိၣ်ဖးလၤကပီၤအံၤလၢအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခိၣ်ဖးလၤကပီၤလၢသုးမီၤစိရိၤဟ့ၣ်လီၤ၀ဲအံၤအကျါန့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဃုာ်၀ဲ ထံကီၢ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ အူန့ၤ၀့ႇအူနူၣ်ႇအူစီမီၤႇထံကီၢ် ကီၢ်ခိၣ်လီၢ်လံၤ အူစါယူၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢ (အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မဘွဲ့)ဒီး(အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဘွဲ့)တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်ခံ သုးခိၣ်ကျၢၢ်စိရိၤ–၂...