ရၤမတံ က၀ီၤဒ့သီအဃိ ဟံၣ်လၢတၢ်မၤဟးဂီၤတဖၣ် ဒ်သိးတၢ်ဘၣ်ဒိသုတအိၣ်ဘၣ်အဂီၢ် ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကမၤစၢၤ၀ဲ
လါယူၤလံ ၃ သီႇ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ န့ၣ်နီၣ် ၀့ၢ်ရၤမတံႇတၢ်မၤအါထီၣ်က၀ီၤဒ့အသီအဃိန့ၣ် ၦၤလၢတၢ်မၤဟးဂီၤကွံာ်အဟံၣ်အဃီတဖၣ် တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသုတအိၣ်အဂီၢ် တၢ်ကရဲၣ်ကျဲၤဘှါရှဲန့ၢ်အီၤအဂ့ၢ် ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်( ၄)ဖု ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် တဲလီၤ၀ဲဖဲ တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သးဒီး ကမျၢၢ်လၢတၢ်မၤဟးဂီၤကွံာ်အဟံၣ်တဖၣ် ဖဲလါယူၤလံ၂သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. လၢအပူၤကွံာ်လါယူၤ(၂၉)သီအနံၤတုၤ (၃၀)သီအနံၤန့ၣ် ဒ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤအိၣ်အသိး ရၤမတံ ပဒိၣ်ကရူၢ်ဒီး ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤ(၄)ဖု ဘၣ်မူဘၣ်ဒါ တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ် သးဂံၢ်ဘါ(၂၅၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ် သူ၀ဲတၢ်ခူၣ်ဟီၣ်ခိၣ်သိလ့ၣ်တဖၣ်၀ံၤ မၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲဟံၣ်တဖၣ်လၢ အအိၣ်ဖဲ တၢ်ကမၤအါထီၣ်၀ဲ က၀ီၤဒ့သီ နီၣ်ဂံၢ် ၆ ဒီး ၇ က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်မၤဟးဂီၤရှဲပျီကွံာ်၀ဲဟံၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ် ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ် (၄)ဖုဒ် အမ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သုးက့(၇) သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤဖီဒိၣ်ႇ ကညီကီၢ်စဲၣ်သုးခိးကီၢ်ဆၢ ဘံၣ်ကၠံၣ်အဲး နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤခၠ့ၣ်သူၣ်ႇ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်အဲလ်အ့ၣ် ဖံၣ်စံၣ် )ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤရွ့ၣ်ကၠီၣ်ဒီး တၢ်ဘၣ်ဘျုး ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ် ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(ဒံၣ်ခ့ၣ်ဘံၣ်အ့ၣ်)သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤ၀့ၢ်ထူသ့ၣ်တဖၣ် ထံၣ်လိာ်အသးဒီး ကမျၢၢ်လၢတၢ်မၤဟးဂီၤဟံၣ်လီၢ်တဖၣ်အကတီၢ် ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဲလီၤ၀ဲဒ်သိးန့ၣ်လီၤ. သုးခိးကီၢ်ဆၢ...
မံၣ်ကယ့ၣ် ကစၢၢ်တၢ်ကထုးထီၣ်လၢၢ်အဂီၢ် တၢ်ပတံထီၣ်လံာ်တၢ်ပျဲအဖီခိၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိဆီၣ်လီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်ဒီးကထီဒါ၀ဲ
လါယူၤလံ၁၂သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် မံၣ်ကယ့ၣ်သ၀ီကရူၢ်အပူၤ တၢ်မၤကစၢ်တဂၤ ဃ့တၢ်ပျဲလၢကထုးထီၣ်ထူၣ်လၢၢ်လၢ မံၣ်ကယ့ၣ်ကစၢၢ်လၢအအ့ကၢၣ်အိၣ်၀ဲ ၁၈၉ႉ၀၀ အံၤအဖီခိၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် ကထီဒါ၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကွၢ်ထွဲ မံၣ်ကယ့ၣ်ကစၢၢ်အဂီၢ် ဟီၣ်ခိၣ်သဘျ့ ဟီၣ်ခိၣ်မံၤလၢတၢ်ဃ့ထီၣ်ဃာ်တၢ်ပျဲလၢတၢ်ကမၤအီၤန့ၣ် သ၀ီလၢအဘူးဖဲန့ၣ် ၆ ဖျၢၣ်အံၤ ကဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်ထီဒါသကိး၀ဲဒီး လၢတၢ်ထီဒါ၀ဲဒ်န့ၣ်အဖီခိၣ် ၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်တဂၤ လၢအမ့ၢ် စီၤကၠီၣ်လးတဲ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. တဲ၀ဲ“ကစၢၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ပာ်ဒိၣ်ပာ်ကဲအီၤလီၤႇ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်သနာ်က့အိၣ်ႇ ကစၢၢ်အံၤအိၣ်အဃိ ပတသဂၢၢ်ဘၣ်န့ဆၢတၢ်ဘၣ် ဒိဘၣ်ထံးဒ်အမ့ၢ် ကၢၢ်လီၤလာ်ႇ ကလံၤမုၢ်လီၤတဖၣ်ဘၣ် ဒီသဒၢန့ၢ်ၦၤလီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤလၢတၢ်ကဟဲထုးထီၣ်လၢၢ်အံၤ ဘူးဒီးဒီလးနိၣ်လီၤႉ တၢ်မ့ၢ်ထုးထီၣ် လၢၢ်န့ၣ်နိၣ်၀ဲအံၤသနာ်က့ကဟးဂီၤလီၤ အဃိပထီဒါ”အဂ့ၢ် တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ် န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤ၀ဲတၢ်ထီဒါဒ်အသိးအံၤ မံၣ်ကယ့ၣ်ကစၢၢ်အခိၣ်အဃၢၤလၢ အအိၣ်လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဒ်အမ့ၢ် မံၣ်ကယ့ၣ်ႇ မူးကဒံးႇ ကၠိၣ်ပဲၣ်ႇ ခဲတီၣ်ႇ ကဲကၠံႇ ကဲကလ့သ၀ီတဖၣ်ကနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်လၢတၢ်ထီဒါအပူၤန့ၣ်ဒီး တၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်လၢလံာ်ထီဒါအပူၤအံၤန့ၣ် တၢ်ကထၢအီၤတုၤအ၀ံၤတလါအံၤ လါယူၤလံ၁၈အနံၤဒီး တချုးတုၤလါအီကူး၄သီအနံၤ တၢ်ကဆှၢဃီၤ၀ဲလံာ်ထီဒါတဖၣ်န့ၣ်ဆူ ကီၢ်စဲၣ်စံာ်ၦဲၤသူၣ်ဖျးအအိၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “အနီၢ်ကီၢ်န့ၣ် လၢပကညီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဟီၣ်ခိၣ်သဘျ့ႇ ဟီၣ်ခိၣ်မံၤတအိၣ်ဘၣ်ႉ ဘၣ်မနုၤဃိလဲၣ်န့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်အ၀ဲန့ၣ်ပသူအီၤဒ်ၦၤကိးဂၤဒဲးပၢအီၤအသိးလီၤႉ ဘၣ်တဲလၢ...
စီၤကၠီၣ်ကီမၠဲးအံၤ တၢ်လူၤပိာ်ထွဲ၀ဲကွီာ်ဘျီၣ်တၢ်ဆၢတဲာ်အဃိ တၢ်ဖီၣ်အီၤလၢၦၤဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးသးလၢတၢ်ကမၣ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တဲ
လါယူၤလံ ၁၁သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စီၤမၠးအူသၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကၠိၣ်တိကီၢ်ဆၣ် တၢ်ကရၢကရိကမံတံးၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလီၢ်လံၤ တလၢၤကီၢ်စဲၣ် ကၠဲးမယီကီၢ်ဆၣ် ကၠိတိသ၀ီအပူၤ စီၤကၠီၣ်ကီမၠဲးအံၤ ခီဖျိတလူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲဒ်ကွီၢ်ဘျီၣ်တၢ်ဆၢတဲာ်ဘၣ်အဃိ တၢ်ဖီၣ်အီၤဒ်ၦၤဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးတၢ်ကမၣ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စီၤကၠီၣ်ကီမၠဲးအံၤ တဲ၀ဲလၢဒူသ၀ီဂီၤဖံးအီၣ်ဆၣ်လီၢ်အံၤအဟီၣ်ခိၣ်အဃိ မ့ၢ်၀ဲတၢ်ကမၣ်ကွီာ်မ့ၣ်ႇ ဒီးဟံးန့ၢ်၀ဲၦၤဟီၣ်ခိၣ်လၢအသူၣ်လီၤဃာ်ရီဘၢၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအဖီခိၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကၠိၣ်တိကီၢ်ဆၣ်အပူၤဟံးထီၣ်မူဒါကတီၢ် ဖီၣ်၀ဲၦၤကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်တဂၤႇ ခွါတဂၤစၢတံၢ်၀ဲ၀ံၤဒီးမၤဒၢၣ်တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အမဲာ်ညါ တၢ်ဂ့ၢ်လၢအဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ၦၤဟီၣ်လီၢ်အံၤတၢ်ဆၢတဲာ်လီၤတၢ်ကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်အံၤတလူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲဘၣ်အဃိ ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်အီၤအဂ့ၢ် ဒူပျၢ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ်ပဒိၣ်မါတဲ၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်ဖဲလါယူၤလံ၈သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. “ထုးထီၣ်ခူသူၣ်၀ဲသ၀ီဂီၤဖံးအီၣ်ဆၣ်လီၢ်ဟီၣ်ခိၣ်အလံာ်အုၣ်သး(ကရဲၣ်), သ၀ီဖိသးတမုာ်အဃိဟဲတုၤလၢရူ ဒ်သိးကဟ့ၣ်ကဒါက့ၤဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်လၢကစၢ်တ ဖၣ်အအိၣ်လီၤႇ တလူၤပိာ်ထွဲကွီာ်ဘျီၣ်တၢ်ဆၢတဲာ်ဘၣ်အမဲာ်ညါ ကိး၀ဲၦၤတဖၣ်န့ၣ်၀ံၤတဲပျံၤ၀ဲလီၤႇ ဟံးန့ၢ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်၀ံၤသူၣ်လီၤ၀ဲရီဘၢၣ်အထူၣ်အဂ့ၢ် သ၀ီတဂၤဟဲတၢၣ်လီၤ,ၦၤဟဲတၢၣ်ဃာ်တၢ်မူးအိၣ်၀ဲ၃ခါအကျါ, တၢ်ဆၢတဲာ်အီၤ၁ခါဒ်လီၤ. တၢ်မၤဒၢၣ်ၦၤသ၀ီဖိတခီတုၤခဲအံၤတဆၢတဲာ်ဘၣ်ဒ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်ပဒိၣ်မါ တဲ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလီၤ. စီၤကၠီၣ်ကီမၠဲးအံၤ မ့ၢ်၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကြုၢ်တုသးစၢ်ကရၢခိၣ်ႇ တၢ်ကရၢကရိ၀ဲၤကျိၤကမံတံးၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤႇ သ့ၣ်ၦၢ်ခိၣ်မူဒါသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး လၢ၂၀၀၈နံၣ်အပူၤ ဃ့ဟးထီၣ်အသးလၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အပူၤဒီး ကတီၢ်အံၤနုာ်လီၤမၤတၢ်လၢ(NLD)ကလုာ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ကရၢစိ အပူၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤ. ကြုၢ်တုသ၀ီကရူၢ် ၦၤပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ခိၣ် နါထဲးထဲးအီၣ်တဲ၀ဲ“လၢအိၣ်လၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အခါန့ၣ် မၤတ့ၢ်၀ဲကအိၣ်ႇ အလီၤတံၢ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႇ အ၀ဲသ့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်တဖၣ်တီၣ်ဃၣ်၀ဲတၢ်မူးလၢ နနၢၤယနၢၤအိၣ်တုၤခဲအံၤလီၤႉ ဒူသ၀ီဖိတဖၣ်တခီ လီၤဂာ်ဒ်ကၠီၣ်ကီမၠဲးအံၤမၤနၢၤအ၀ဲသ့ၣ်လီၤႉ ၦၤဖီၣ်အီၤန့ၣ်တမ့ၢ်ဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ႇ တၢ်ဂ့ၢ်အဂၤကအိၣ်တခီတသ့ၣ်ညါဘၣ်”အဂ့ၢ်...
(KNU ဒီး NRPC)ထံာ်လိာ်ကဒီးသးလၢတၢ်ထံၣ်သဘျ့၊ ထၢၣ်ပီၣ်သကိးကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်
လါယူၤလံ၉သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ခၢၣ်စးတဖၣ်ဒီး ကလုာ်တၢ်ဃူတၢ်ဖှိးဒီးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး (NRPC)သ့ၣ်တဖၣ် ထံၣ်လိာ်အသးဖဲ လါယူၤ၉သီ အနံၤလၢ၀့ၢ်တကူၣ် (NRPC)အရူ ဒ်တၢ်ထံၣ်လိာ်သးသဘျ့အသီတဘျီကဒီးန့ၣ်လီၤ. တၢ်ထံၣ်လိာ်သးအဂီၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤ နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ(၁)ပဒိၣ်စီၤဆၢၦဲၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲဒီး လၢအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၁သီအနံၤန့ၣ်(NRPC ဒီး KNU)ထံၣ်လိာ်အသးလၢတၢ်ထံၣ်လိာ်သးသဘျ့၀ံၤ ဒ်တၢ်ဘၣ်သးလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဒိးန့ၢ်၀ဲအသိး ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ် တၢ်မၤဖျါထီၣ်အမိၢ် လံၤမိၢ်ၦၢ်က န့ၢ်အဂီၢ် က့ၤထံၣ်လိာ်ကဒါက့ၤအသးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ(၂)ပဒိၣ်စီၤလးထိတဲ၀ဲန့ၣ်လီၤ. တဲ၀ဲ“တၢ်အခိၣ်သ့ၣ်တခီ တၢ်မၤဖျါထီၣ်ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်ကန့ၢ်အဂီၢ် ပထံၣ်လိာ်သးလၢတၢ်ထံၣ်လိာ်သးသဘျ့န့ၣ်လီၤႉ လၢအပူၤကွံာ် တၢ်တဲသကိးတၢ် ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဂ့ၢ် ဒီးကီၢ်ပဒိၣ်တအိၣ်နီတဘျီဘၣ်ႇ စးထီၣ်လၢ ဆဲးလီၤ(အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ်)၀ံၤသၢဘျဲၣ်မး ဘၣ်စးထီၣ်တဲသကိး ”အဂ့ၢ်တဲ ဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ထံၣ်လိာ်သးဘျီ၀ဲအံၤ တၢ်ဘၣ်သးလၢဟဲထီၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ် တၢ်မၤခါဆူမဲာ်ညါတဖၣ်တၢ်မၤဖျါထီၣ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်ကန့ၢ်၀ံၤ လၢတၢ်ထံၣ်လိာ်သးဖိးသဲစးအဂီၢ်သနာ်က့ ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢခံခီခံကပၤဒိးန့ၢ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်အဖီခိၣ် လီၤအဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤလးထိတဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ် အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ် တၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်အသိး ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ထံၣ်လိာ်သးအဆၢတဖၣ် တန့ၢ်ဒ်ဘၣ်ကတီၢ်ပူၤ တၢ်မၤလၢကဘၣ်မၤအီၤ ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲ ၀ံၤ တၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်မၤဖျါထီၣ်အမိၢ်လံမိၢ်ၦၢ်ကန့ၢ်အဂီၢ် တၢ်ထံၣ်လိာ်သးဖဲတနံၤအံၤလီၤ. အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ် အဆၢဒိၣ်(၆)အသိး ခါဆူမဲာ်ညါတၢ်မၤအဆၢ(၂၅,က)အသိး ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤတၢ်မၤရဲၣ်ကျဲၤတဖၣ်အပူၤ ကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ႇ တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ႇ ၦၤဂ့ၢ်၀ီဒီးမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ႇ...
တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိကရူၢ်(KNTA)လၢကမၤတၢ်လၢ ကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိ(၇)ဒူၣ်ဂ့ၢ်၀ီအဂီၢ်
လါယူၤလံ၉သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စးဖါရှီ ကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိ(၇)ဒူၣ် လုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတဖၣ်ဒီးႇ ကျိာ်တၢ်ကတိၤလံာ်လဲၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ် လၢတၢ်ကပၢၤဃာ်ဒီးကမၤထီၣ်ထီအဂီၢ် ကညီကလုာ် ဒူၣ်ဖိကရူၢ်(KNTA)အံၤတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲကညီကီၢ်စဲၣ် လါယူၤလံ၆သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. (Karen National Tribal Association-KNTA)အံၤ မၤစၢၤတၢ်လၢကညီ စှီၤႇ ဖှိၤႇ ဘွဲႇ မိၢ်န့ၣ်ၦၢ်ႇ ဂ့ၤဘါႇ ပကူဒီးကညီ၀ါကလုာ်ဒူၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ် ကဃ့ထီၣ်၀ဲလၢပဒိၣ်အအိၣ်လၢအဖိးသဲစး ဒီးကဟူးဂဲၤမၤတၢ်န့ၣ်လီၤႉ ကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိကရူၢ်(KNTA)ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ စီၤခၠ့းသဲတဲ၀ဲ“ကီၢ်ပဒိၣ်ဒီးကညီကလုာ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ထံလိာ်သးဂံၢ်စၢ်ဒိၣ်မးႇ မ့ၢ်ဘၣ်တဲန့ၣ်လၢ ကညီဂ့ၢ်၀ီခဲလၢာ်လီၤႇ လၢတၢ်အိၣ်သးခဲလၢာ်အဖီခိၣ် တၢ်အိၣ်သးတနီၤပတဲဖျါထီၣ်လၢ ကီၢ်ပဒိၣ်အအိၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ် အဃိပဒုးအိၣ်ထီၣ်တကဲထီၣ်တုၤကဲ ထီၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်န့ၣ်လီၤ. (KNTA)ကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိကရူၢ်လၢတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲအံၤ ဒ်သိးကပတံထီၣ် အမံၤလၢပဒိၣ်အိၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ် ကတီၣ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢ ကီၢ်ဆၣ်ပဒိၣ်အအိၣ်ဖဲလါယူၤလံသၢနွံတနွံ ဒီးမ့ၢ်န့ၢ်တၢ်အခွဲးတခီ ကအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒ်ကရူၢ်ဖိးသဲစး အသိးအဂ့ၢ် စီၤခၠ့းသါတဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. ကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိကရူၢ်(KNTA)အံၤတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလၢ ၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်(၅)ဂၤဒ်အမ့ၢ် ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ စီၤခၠ့သါႇ ၦၤပၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤခိၣ်(၂) စီၤကၠဲၣ်ထွ့ႇ နဲၣ်ရွဲၣ် နါမၠ့ၣ်တ့ၣ်ႇ နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ စီၤအိတ့ၣ်ႇ ၦၤပၢၤစ့ နီၢ်မၠဲးမၠဲးစ့ၣ်ႇ ၦၤစဲးစရီ စီၤမၠၣ်ထိဃုာ် ဒီးကမံတံး၁၂ဂၤန့ၣ်လီၤ. ကရူၢ်တၢ်ပနီၣ်အပူၤ ကျိၣ်ႇ ကွဲၤႇ ဆၣ် ၇ဖျၢၣ်ဒီး တကီဖီသ့ၣ်တဖၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲ၀ံၤ ကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိ(၇)ဒူၣ်လုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတဖၣ်ႇ...
လၢၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ် ကမၤစၢၤ၀ဲလၢတလၢၤဘူၣ်လၢၤစ့ၤဘၣ်ဂ့ၢ် ကညီပီၢ်ရီၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်စံး၀ဲ
လါယူၤလံ၈သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စီၤထိလ့ ကညီပီၢ်ရီၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ် ဒ်သိးကမ့ၢ်၀ဲကရူၢ်လၢအမၤစၢၤ၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီတဖၣ်အဂီၢ် လၢဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဘျၢသဲစးၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ် လၢအကျိၣ်အစ့တအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ကလူၤမၤစၢၤခီလီန့ၢ်၀ဲအဂ့ၢ် ကရူၢ်ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤစီၤတၢ်ကပီၤတဲလီၤ၀ဲဖဲ လါယူၤလံ၆သီလၢ အ့စ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်၊၀့ၢ်သီ က၀ီၤဒ့(က,ခ), ကျဲ(က,၄)ကညီဘျၢထံခရံာ်ဖိသရိာ်ပူၤဖဲတၢ်မၤ၀ဲတၢ်အီးထီၣ်၀ဲရူသီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤ။ တဲ၀ဲ“ကညီကလုာ်တဖၣ်လၢဒူသ၀ီအပူၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်လီၤႉ အဒိဒ်သိးတၢ်ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်အဟီၣ်ခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ႉ ဖှီၣ်ယာ်အနီၢ်ကီၢ်လီၤႉ မ့ၢ်ဘၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲအနီၢ်န့ၣ် ပကရူၢ်ကၤစၢၤခီလီ”အဂ့ၢ်တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကရၢကရိ၀ဲအံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလၢ ကညီပီၢ်ရီၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ်သနာ်က့ ကမၤစၢၤ၀ဲၦၤကီၢ်ပယီၤဖိတဖၣ်လၢအလိၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ် အဃိ တအိၣ်ဒီးတၢ်နီၤဖး၀ဲကလုာ်ဒူၣ်၊တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတဖၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဒီးကမၤစၢၤ၀ဲလၢတၢ်ဘျၢသဲစးတကပၤ တၢ်ပညိၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ် ဘျီၣ်ဒိၣ် ပီၣ်ရီစီၤတၢ်ကပီၤ တဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ။ ကညီပီၢ်ရီၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်အံၤ မုၢ်တနံၤန့ၣ် ကကဲထီၣ်၀ဲကရူၢ်လၢကညီဒီတကလုာ်ပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါအီၤဒီး သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲကရူၢ်သဘျ့တဖုအဂ့ၢ် ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ကညီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် နီၢ်ပါသ့ၣ်စၣ်မၠိတဲ၀ဲန့ၣ်လီၤ။ “ပ၀ဲတကပၤ ဒ်ပပာ်လီၤ၀ဲထူၣ်မိၢ်ၦၢ်အိၣ်၀ဲသၢထူၣ်အသိး တၢ်ဘျၢးသဲးစးအထူၣ်သနာ်က့ ကဘၣ်သဘျ့ပူၤဖျဲးဒီးတၢ်ဒိးသန့ၤထီၣ်န့ၣ်လီၤႇအဃိကရူၢ်၀ဲအံၤက့ၢ်အဂီၤဒီးတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ၊မ့ၢ်၀ံၤဘၣ်ဃးဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်ဂ့ၢ်၀ီတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် လ့ၤတက့ၤတဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီး မ့ၢ်၀ဲကရၢလၢသဘျ့၊ပူၤဖျဲးဒီးတၢ်ဒိးသန့ၤထီၣ်အဃိဂ့ၤလီၤႉတၢ်လၢတတူၢ်၀ဲၦၤအတၢ်ဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤဘၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ဘျၢသဲစးန့ၣ်လီၤ ”အဂ့ၢ် ကိတိာ်တဲလီၤ၀ဲဖဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤ လၢထူၣ်မိၢ်ၦၢ်၄ထံၣ်န့ၣ် ထူၣ်မိၢ်ၦၢ်လၢအပတီၢ်ထီတခါလၢအပၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ဘျၢသဲးစးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဃိ ဟဲထီၣ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါလၢနီၢ်ကစၢ်ဒီး ကညီကလုာ်တဖၣ်လၢတအဲၣ်ဒိးလဲၤ ဆူပီၢ်ရီရူတဖၣ်အဂီၢ် ကကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤတခါ မုၢ်လၢ်၀ဲအဂ့ၢ် မီၣ်ဘံၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကညီလံာ်လဲာ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် ၦၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးတၢ် နီၣ်ကိသီခါဖးဒိၣ် အူအၣ်စ့ၣ်နတဲလီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ. ကညီပီၢ်ရီၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလၢ ၦၤဖျိထီၣ်ပီၣ်ရီဖၠၣ်စိမိၤ(၁၇)ဂၤန့ၣ်လီၤႉကရူၢ်အံၤအတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဒ်သိး ကဒုးအိၣ်ဖျဲၣ်အါထီၣ်ကညီသးစၢ် လၢတၢ်ဘျၢသဲစးတကပၤ၊ကဟ့ၣ်လီၤ၀ဲ တၢ်ဘျၢသဲးစးတၢ်သိၣ်လိတဖၣ်၊လၢသဲစးတၢ်ဘျၢတၢ်တီတၢ်တြၢ်ဒီးၦၤဂ့ၢ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးပညိၣ်ပာ်၀ဲလၢဖဲအသ့ကမၤ၀ဲဒီး လၢဖိသၣ်ဒီးသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်၊ပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤ၊ ၦၤလၢဖှီၣ်ယာ်တၢ်တအိၣ်တယၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် တၢ်မူးတၢ်ရၢ်လၢအတူၢ်ဘၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး ကလူၤမၤစၢၤ၀ဲလၢတအိၣ်ဒီးတၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့ၤဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဘၣ်မူမူဘၣ်ဒါ တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ...
တၢ်တဲသကိးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအဆၢကတီၢ် ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ပလီၢ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တဲ
လါယူၤလံ၅သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ် စုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢ ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤဒီး တၢ်တဲသကိးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကတီၢ် ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ပလီၢ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တဲလီၤ၀ဲဖဲ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)နံၣ်၇၀ၦဲၤထီၣ်အမုၢ်နံၤဖဲလါယူၤလံ၅သီ အလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. “ပ၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢ ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤဒီးတၢ်တဲသကိး၀ဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤအခါန့ၣ် ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်သးပဒ့ၣ်လိာ်၀ဲဒီး တၢ်ကဘၣ်ဃုန့ၢ်တၢ်ခွဲး တၢ်ယာ်လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲအကျါ ဒီးတၢ်ကဘၣ်ဂုၢ်ကျဲးစၢးတုၤလၢဖီတၢၣ်”အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပာ်ဖျါဃၣ်၀ဲလၢ(KNLA)နံၣ်၇၀ၦဲၤထီၣ် လံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ် အပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ (KNLA)အံၤ မ့ၢ်၀ဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ပညိၣ်ႇ တၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒီးကဒီသဒၢ၀ဲကညီဒီတကလုာ်အဂီၢ် တၢ်ပညိၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဒီး ကမၤလၢၦဲၤအမူဒါအဂီၢ် အကံၢ်အစီလၢလိၣ်တဖၣ်ႇ တၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ် ဒီးသုးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ် အံၤ ကဘၣ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒ်သုးမုၢ်ဒိၣ်တဖုအသိး ကီးဆၢကီးကတီၢ်ဒဲးလိၣ်၀ဲအဂ့ၢ် တဲဆီၣ်သခူ၀ဲန့ၣ်လီၤ. ကတီၢ်အံၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒီး ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ် တဲသကိး၀ဲတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤတဖၣ်အပူၤ (KNLA)တကပၤ လၢတၢ်တဲသကိး၀ဲသုး အဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်အပူၤ လဲၤ၀ဲဒ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအသိးသနာ်က့ နံၣ်လၢအပူၤကွံာ် တၢ်တဲသကိးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အဖီခိၣ် (KNLA)ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဒီး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ခိၣ်နၢ်တဖၣ်အတၢ်ထံၣ်တလီၤပလိာ်ဘၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒီး ကီၢ်ပယီၤသုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤစးထီၣ်လၢ၂၀၁၂နံၣ်အပူၤ ရဲၣ်ကျဲၤတဲသကိး၀ဲတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ဒီးတၢ်ပတုာ်တၢ်ခး တၢ်မၤတဖၣ်အိၣ်လံ၀ဲ ၇နံၣ်ဘျဲၣ်လံဒီး လၢအဲၣ်စံၣ်အ့ၣ် အဖီခိၣ်တၢ်နၢ်ပၢၢ် အခီပညီလၢတဒ်သိးလိာ်သးဘၣ်တဖၣ်အိၣ်ထီၣ်အဃိ ကဲထီၣ်၀ဲတၢ်ကတာ်ထီန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်အံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤ ပာ်ပတုာ်၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သးလၢအဖိးသဲစးတဖၣ်၀ံၤ ထံၣ်လိာ်က့ၤသးတၢ်ထံၣ်လိာ်သးသဘျ့လၢတၢ်မၤဖျါထီၣ်တၢ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး လၢတၢ်မၤဖျါထီၣ်၀ဲ အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ် အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်ကတီၢ် ကီၢ်ပယီၤသုးတကပၤ ဟဲတ့၀ဲကျဲလၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ...
တၢ်ဘျၢဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤ လၢအမၤဘၣ်ဒိ၀ဲၦၤထူလံၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် ပာ်ပတုာ်ကွံာ်အီၤအဂ့ၢ် တၢ်ဃ့ထီၣ်အီၤ
လါယူၤလံ၄သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ ဆးအဲၣ်စူ ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်တကပၤ လၢတၢ်မၤဘၣ်ဒိ၀ဲၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် ဒ်အမ့ၢ်ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ႇ သ့ၣ်ၦၢ်တၢ်ဘျၢတဖၣ်ဒီး တၢ်တိာ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ကမၤဟးဂီၤ အီၤအဂ့ၢ် ကီၢ်သူလ့ၤဒီဘ့ၣ်ဘၣ်ထွဲ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်ပၢသ့ၣ်ၦၢ်ကရၢၢ်ခၢၣ်စးတဖၣ် ထုးထီၣ်၀ဲလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါဖဲ လါယူၤလံ၃သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ လူၤပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ပံၢ်တခးသ၀ီၤအပူၤ ဖဲလါယူၤလံ၁တုၤ၃သီအနံၤန့ၣ် တၢ်မၤ၀ဲကီၢ်သူလ့ၤဒီဘ့ၣ်ဘၣ်ထွဲ ဒူသ၀ီပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်ၦၢ် တၢ်ထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး ၁တဘျီအပူၤ ဟီၣ်က၀ီၤအါတီၤခၢၣ်စးလၢဟဲထီၣ်တဖၣ် ဃ့ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤၦၤတဲတၢ်ပၢ နီၢ်န့ၢ်ဆၢဖီတဲ၀ဲ“ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ထုးထီၣ်၀ဲတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဘၣ်ဒိ၀ဲပ၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်မနုၤအဃိ လဲၣ်န့ၣ် ကျိၣ်စ့ကစၢ်တဖၣ် မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်မၤကစၢ်တဖၣ် လဲၤလၢန့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ်၀ံၤ ဃ့န့ၢ်၀ဲတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးတၢ်မၤတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်ဒီး လၢန့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ်တက ပၤကွၢ်၀ဲဒၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လၢ (GPS)၀ံၤဟ့ၣ်လီၤ၀ဲတၢ်မၤအခွဲးလီၤႉ တၢ်န့ၣ်အဃိပဃ့ထီၣ်ဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ် တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ပယီၤအပူၤ လၢတၢ်မၤ၀ဲတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကလဲၤအသးဘျ့ဘျ့အဂီၢ် ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်တကပၤ ကဘၣ်ပာ်ကဲ၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဒီး တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်တအိၣ်၀ံၤ မၤဖျါထီၣ်အတၢ်မၤတဖၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ကွဲးပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘျၢတဖၣ်ဒီး တၢ်ဒီသဒၢကလုာ်သ့ၣ်ပဟံၣ်ကရၢၢ်ႇ တၢ်ကဟုးကယာ်န့ဆၢၣ်သ့ၣ်ၦၢ်တဖၣ် တၢ်မၤလဲၢ်ထီၣ်တၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်မၤအီၣ်လီၢ်ဒီး ဒူသ၀ီကမျၢၢ်သ့ၣ်ၦၢ်ကရၢၢ် တၢ်မၤတဖၣ်ဘၣ်ဒိ၀ဲအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါဃာ်၀ဲလၢ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ဆှၢနုာ်အသိး သ့ၣ်ၦၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲရဲၣ်ကျဲၤတဖၣ်ႇ ၦၤတ၀ၢသ့ၣ်ၦၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲဒီး တၢ်ကီးသတြီလၢဟီၣ်ခိၣ်သဘျ့ ဟီၣ်ခိၣ်မံၤလာ်တဖၣ်တအိၣ်ဘၣ်သနာ်က့ လၢကီၢ်ပယီၤကီၢ်ပဒိၣ်တကပၤ တၢ်ဟံးန့ၢ်ဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဘျၢအမဲာ်ညါႇ တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤဟီၣ်ခိၣ်သဘျ့ႇ ဟီၣ်ခိၣ် မံၤလာ်တဖၣ်တၢ်ဘျၢအံၤ ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤပာ်ဖျါဃာ်၀ဲလၢ...
ကညီတၢ်ကစီၣ် တၢ်ပရၢ
လါယူၤ, ၂၀၁၉နံၣ်. ပသးခုဒိၣ်နီၢ်မးလၢပကညီတၢ်ကစီၣ်တၢ်ပရၢခ့ၣ်အဲးစံၣ် လဲၤခီဖျိတ့ၢ်လံနံၣ်လဲၤတရံးအသးၦဲၤထီၣ်၂၂နံၣ်အဃိ မ့ၢ်တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်တၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤဒိၣ်ဒိၣ်အါဒါန့ၣ်လီၤႉဖဲ ၈ႉ၆ႉ၂၀၁၇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်ၦဲၤထီၣ်အနံၣ်(၂၀)တၢ်သ့ၣ်နီၣ် ဘၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ် သံၣ်ရံၣ်ဖၣ်အၣ်ဟိၤထဲန့ၣ်လီၤႉ ခဲအံၤမ့ၢ်ခံဘျီတဘျီ ကညီတၢ်ကစီၣ်ၦဲၤထီၣ်၂၂နံၣ် တၢ်သ့ၣ်နီၣ်တၢ်ထံၣ်လိာ်သကိးဘၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲ ဖၢၣ်ရၢၣ်ဒဲၣ်ဟိၤထဲ ဖ ၁၆ႉ၆ႉ၂၀၁၉ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်ကညီကလုာ်တၢ်ပရၢတၢ်ကစီၣ်ထဲတဘ့ၣ်ဧိၤ လၢကီၢ်ပယီၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉပသးခုဒိၣ်မးလၢပန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢပကထုးထီၣ်ဘၣ်အီၤတလါတဘျီ ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ် လဲၤအသးဘျ့ဘျ့ဆှီအဃိန့ၣ်လီၤႉ လၢညါအပူၤကွံာ် သနူထူတၢ်ပရၢ ဘၣ်တၢ်ရၤလီၤအီၤန့ၢ်ထီၣ်ဘးအါနံၣ်အါလါအခဲအံၤလီၤမၢ်သဒၣ်ကွံာ်၀ဲလံန့ၣ်လီၤႉ ဒါၦၤတကလုာ်အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ တၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်အသိးပဆၢမုၢ်လၢ်ပအဲၣ်ဒိးသၦၢ်ၦၢ်လၢကညီတၢ်ကစီၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကမူဒီးဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်ဂုာ်ထီၣ်ပသီထီၣ် ဘၣ်တၢ်ရၤလီၤအီၤသကုၤဆးဒး ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်ယမ့ၢ်ၦၤအဲၣ်ကညီလံာ်လဲၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤဒီးၦၤကညုာ်အသိး ယကျဲးစၢးရၤလီၤကညီတၢ်ပရၢခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကလီကလီ တဟံးန့ၢ်အဘူးအလဲဘၣ်ႉယတဆါအီၤဘၣ်ႉယဒုးဖးကလီလီၤႉ မ့ၢ်လၢပၦၤကညီဖိတနီၤနီၤ တအဲၣ်ဖးကညီအလံာ်တၢ်ပရၢတၢ်ကစီၣ်တဖၣ်အဃိ မ့ၢ်ဘၣ်ၦ့ၤဖး၀ဲတအဲၣ်ဒိးၦ့ၤ၀ဲဘၣ်ႉယထံၣ်တၢ်အိၣ်သးအံၤအဃိဒ်သိးကသ့အဲၣ်ဖးက့ၤကညီအလံာ်အလဲၢ်ကပာ်လုၢ်ပာ်ၦ့ၤ ပာ်ဒိၣ်ပာ်ကဲသ့ၣ်ညါတၢ်ကစီၣ်လၢပကြၢးသ့ၣ်ညါလၢပၦၤကလုာ်ကညီဖိ တၢ်ထံၣ်သ့ၣ်ညါကအါထီၣ်အဂီၢ်ယနီၤဟ့ၣ်ကလီအီၤန့ၣ်လီၤႉယမၤစၢၤရၤလီၤတ့ၢ်လံဆူ (၄)နံၣ်အပူၤလံန့ၣ်လီၤႉ ယထံၣ်ဘၣ်တၢ်လၢအလီၤသးအုးဒိၣ်ကတၢၢ်တမံၤ ပၦၤကညီဖိတနီၤနီၤ ကွၢ်၀ဲတၢ်ဂီၤလံာ်ကုခိၣ် တစဲဖိအိးကွၢ်ဖးကွၢ်စှၤကိာ်ဖိဒီးပာ်ကတီၢ်ကွံာ်၀ဲလီၤႉစံး၀ဲ တံဧၢ တၢ်ပရၢခဲအံၤ(Date out)လၢာ်လံၦၤကွၢ်ဒၣ်ထဲ(Facebook)သူ(Internet)သ့ၣ်တဖၣ်လီၤႉ တမၤလၢာ်ဂီၤဆၢကတီၢ်လၢကဖးလံာ်အဂီၢ်လၢာ်ဘၣ်ႉတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်လဲၤထိၣ်အိၣ်အါမံၤ ဂ့ၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ်ထုးလီၤစှၤကွံာ် တၢ်အိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကိးန့ၣ်လီၤႉပလံာ်မ့ၢ်လီၤမၢ် ပကျိာ်ကလီၤမၢ် ပကျိာ်မ့ၢ်လီၤမၢ်ပကလုာ်ကလီၤမၢ်၀ဲသၦၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်ပသမၢအလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်ႉ ဒ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ၦၤနဲၣ်တၢ်မူဒါခိၣ် နါဖီဂ့ၤဒီးၦၤမၤသကိးတၢ်ခိၣ်နၢ် သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တူၢ်ဆါဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်လံအသးလၢာ်ဆၢလၢာ်ကတီၢ်ကျဲးစၢးဂဲာ်လိာ်၀ဲသၦၢ်ၦၢ်အသိး ပ၀ဲကညီဖိခဲလၢာ်ပကကျဲးစၢးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဖးစၢၤသကိးပာ်လုၢ်ပာ်ၦ့ၤကၢၤက့ၤဂၢၤက့ၤကညီတၢ်ကစီၣ်ထဲတဘ့ၣ်ဧိၤအံၤန့ၣ်တက့ၢ်ႉပူၤကွံာ်ဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤပယီၤကျိာ်ဒီးကညီစှီၤကျိာ်ထဲခံကလုာ်ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤကညီၦိၢ်ကျိာ်လံကလုာ်ဘၣ်တၢ်ကွဲလံအီၤအဃိမ့ၢ်တၢ်သးခုဒိၣ်နီၢ်မးန့ၣ်လီၤႉ ၦၤကွဲးလံာ်သ့တဖၣ်ကကျဲးစၢးဟ့ၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကွဲးတဖၣ်ဂဲာ်လိာ်သကိးဒ်သိးကညီတၢ်ကစီၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်တၢ်ပရၢဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤသကုၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ညါန့ၣ်တက့ၢ်ႉ စံးဘျုးၦၤမူဒါခိၣ်စၢၤတၢ်ကရၢခိၣ်နၢ်ၦၤမၤစၢၤတၢ်ဖိကိးဂၤဒဲးမၤန့ၢ်အီၣ်ကဲပူၤဒုၣ်ပူၤဒါနၢၤဒုၣ်နၢၤဒါထီၣ်ဘိန့ၣ်တက့ၢ်ႉ လၢကညီဖိခဲလၢာ်အဂီၢ်ႉႉႉႉႉႉႉႉ(ဖိကဲႉႉႉႉကညီကီၢ်)
ၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိ ၂၀၀ဘျဲၣ် က့ၤလီၤကဒီးဆူ အနီၢ်ကစၢ်အလီၢ်အကျဲ
လါယူၤလံ ၃ သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ န့ၣ်နီၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်အပဒိၣ် တၢ်သးလီၤပလိာ်အဖီခိၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤ ၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢဟဲက့ၤလီၤ လၢကီၢ်ပယီၤပူၤ လၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်သး(၄)ဘျီတဘျီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအသိး ဖဲကတီၢ်အံၤ လၢဒဲက၀ီၤ(၃)ဘ့ၣ်အပူၤ ၦၤနီၢ်ဂံၢ် ၂၇၆ဂၤ က့ၤလီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤလၢအမ့ၢ် မဲၢ်လးႇအူပၠၣ်ႇနိၣ်ဖိအပူၤ ကီၢ်ပယီၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်အီၤလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် တၢ်ကွၢ်ထွဲၦၤနုာ်လီၤဟးထီၣ်၀ဲၤကျိၤဂ့ၢ်၀ီဒီး ဟီခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ (UNHCR)သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဖဲလါယူၤ ၁ သီအနံၤ ၦၤနီၣ်ဂံၢ် ၁၅၇ ဂၤႇ ဖဲလါယူၤ ၃သီအနံၤၦၤ နီၣ်ဂံၢ် ၁၁၉ဂၤ သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲက့ၤလီၤ ဖဲ နီၣ်ဂံၢ် ၁ မဲၢ်ဆီး,ရၤမတံတိၤအဖီခိၣ် တဆီ၀ံၤ ဘၣ်တၢ်သဂၢၢ်လီၤအ၀ဲသ့ၣ်အခိၣ် ဖဲရၤမတံ က၀ီၤဒ့(၄), ကၠီးလိကၠံတၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢက့ၤလီၤတဖၣ်အံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်အိၣ်ခိးသဂၢၢ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဂ့ၢ်၀ီ ကီၢ်ပယီၤမီၢ်သီႇ ကညီကီၢ်စဲၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီးကီၢ်ဆၢ ၦၤဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်ႇ တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤမၤစၢၤၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး လၢန့ဆၢၣ်တၢ် ဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံး၀ဲၤကျိၤႇကီၢ်ဆၢဂ့ၢ်၀ီဒီးကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်၀ဲၤကျိၤႇ ရၤမတံတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲၤကျိၤဒီး ၀ဲၤကျိၤ ဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ခိးသဂၢၢ်အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤႉ ရၤမတံကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ပၢတၢ်ဆှၢတၢ် အူတ့ၣ်စၣ်အီၣ်တဲ၀ဲ“လၢဆၢကတီၢ်တခါ ကီၢ်ပူၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိ...