အ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်တၢ်တိာ်ကျဲၤအဂီၢ် တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ ၃ ဘျီတဘျီ စ့အီၣ်လိး အကလီၢ် (၄၀၀၀)ဘျဲၣ်
လါအီကူာ် ၂သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ နါ၀့ၣ်ဖၠိစၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ် အ့ဒူၣ်-ကီးတရံး အ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်တၢ်တိာ်ကျဲၤလၢ တၢ်တ့ထီၣ်၀ဲန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ဘၣ်ဒိတဖၣ် ကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ် ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲ ၃ ဘျီတဘျီ စ့အီၣ်လိး အကလီၢ် ၄၀၀၀ ဘျဲၣ် ဖဲလါအီကူာ် ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်က့ၤဟ့ၣ်ကဒါက့ၤ စ့အီၣ်လိး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲန့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲ ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ် စွဲကပ့ၣ်ဘျီၣ်အပူၤဒီး တၢ်က့ၤ ဟ့ၣ်လီၤက ဒါက့ၤဒ်အမ့ၢ် လၢတၢ်တ့ထီၣ် ကျဲမုၢ်ကတီၢ် ဟံၣ်လီၢ်လၢတပူၤဖျဲးတဖၣ်ႇစံာ်လီၢ်တဖၣ်အဂီၢ် ၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ၇၅ဂၤအံၤ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤစ့အီၣ်လိး ၄၉၀ႇ၅၀၄ႇ၅၃၀ (၄ ကထိဘျဲၣ်)ကၠးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲစ့အီၣ်လိးတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အံၤန့ၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤ ၦၤနဲၣ်တၢ်ခိၣ် (၂) ဒီး အ့ၣ်ဒူၣ်-ကီးတရံးတၢ်တ့ထီၣ်ကျဲတၢ်တိာ်ကျဲၤ(Project Management Unit)ကရၢဖိ မ့ဘညါထီစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဘၣ်ဃးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤစ့အီၣ်လိးအံၤန့ၣ် တၢ်တိာ်ပာ်အိၣ်လၢ ပကဟ့ၣ်လီၤတုၤလၢ ၅ဘျီၦဲၤထီၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဟ့ၣ်စ့အီၣ်လိး တၢ်က့ၤပာ်လီၤလီၢ်ကျဲတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်တဲအါကအိၣ်ဒံးတုၤကျဲတၢ်တိာ်ကျဲၤ၀ဲအံၤအ၀ံၤတစုလီၤႉ တၢ်သးတလီၤပလိာ်ႇ တၢ်တီၣ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဘၣ်သးတဖၣ်ကအိၣ်ဒံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ၄ ဘျီတဘျီ တၢ်ဟ့ၣ်စ့အီၣ်လိးကတီၢ် ပဟ့ၣ်က၀ံၤ ဖးအါလံႉ...
မဲၢ်ဆီးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ တၢ်လိၤကိၢ်တၢ်ဆါ(Chikungunya)ဟဲအါထီၣ်၊ ဘၣ်၀ဲဖိသၣ်၀ဲအါ.
လါယူၤလံ၁၇သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ ဆးအဲၣ်စူ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်ဆီးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ (Chikungunya)တၢ်လိၤကိၢ်တၢ်ဆါအံၤဟဲအါထီၣ်၀ံၤ ဘၣ်အါ၀ဲဖိသၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် မဲၢ်တီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်လၢ ကွၢ်ထွဲ၀ဲကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ၦၤမၤကီၢ်ဖိတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. နံၣ်လၢအပူၤကွံာ်တဖၣ် အိၣ်၀ဲဒၣ်ထဲတၢ်လိၤကိၢ်တၢ်ဆါဒီး တၢ်လိၤကိၢ်သွံၣ်ထီၣ်တၢ်ဆါတဖၣ်သနာ်က့ လၢတနံၣ်အံၤ(Chikungunya) တၢ်လိၤကိၢ်တဆါအံၤ တၢ်တယးအီၤသ့လၢ ဟဲခီဖျိလၢကီၢ်ပယီၤတကပၤဒီး တၢ်ဆါအံၤ အါန့ၢ်ဒ်နံၣ်လၢအပူၤကွံာ်အဂ့ၢ် နီၢ်ဖီကပီၤဆှံလၢအကွၢ်ထွဲဖိသၣ်လၢ မဲၢ်တီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ် တဂၤတဲ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. တဲ၀ဲ“ပပလီၢ်ပသးန့ၣ်တၢ်ဆါအံၤစးထီၣ်ကဲထီၣ်အသးလၢလါမ့ၤအပူၤႇ အခီၣ်ထံးခါပတသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဘၣ်ႇ ၦၤဆါလၢအဟဲလၢကီၢ်ပယီၤတဂၤ တၢ်ကိၣ်ထီၣ်အီၤဒိၣ်ဒိၣ်ဒီး အစုဆၢခီၣ်ဆၢဆါ၀ံၤ ဟးတကဲလၢၤဘၣ်လီၤ.နံၣ်လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ်ကဲထီၣ်သးအါလၢတၢ်လိၤကိၢ်သွံၣ်ထီၣ်လီၤ.တနံၣ်အံၤ ဟဲကဲထီၣ်သးအါလၢ(Chikungunya)တၢ်ဆါ”အဂ့ၢ် တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤ. (Chikungunya)တၢ်ဆါလၢအကဲထီၣ်သးခဲအံၤန့ၣ် ကဲထီၣ်သးလၢၦၤသးစၢ်ဒီးသးၦၢ်အါ၀ဲအသိး ဖိသၣ်လၢ၅နံၣ်အဖီလာ်တဖၣ် ဘၣ်အီၤအါ၀ဲဒီး လၢတနံၤအတီၢ်ပူၤ ၦၤဆါလၢတၢ်ကိပူၤဟဲထီၣ်ကအိၣ်၀ဲ၅ဂၤဒီး ၦၤဆါလၢတၢ်ချၢ(OPD)တဖၣ် ဟဲအါန့ၣ်ဒံးၦၤဆါလၢတၢ်ကိပူၤတဖၣ်အဂ့ၢ် နီၢ်ဖီကပီၤဆှံတဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢအပူၤကွံာ် ၂၀၁၈နံၣ် လါမ့ၤ လါယူၤအတီၢ်ပူၤ ၦၤဘၣ်၀ဲတၢ်လိၤကိၢ်တၢ်ဆါဒီးတၢ်လိၤကိၢ်သွံၣ်ထီၣ်တၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ် ခီဖျိတၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်လိာ်သးအဃိ ၦၤဆါအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၅၄၀)ဂၤဒီး လၢတနံၣ်အံၤ ၂၀၁၉နံၣ်အပူၤ လါမ့ၤတုၤလၢလါယူၤ အကတီၢ် တၢ်လိၤကိၢ်တၢ်ဆါအမဲာ်ညါ (Chikungunya)တၢ်ဆါအံၤကဲထီၣ်အသးအဃိ ၦၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၈၃၀)ဂၤဒီး ဟဲအါထီၣ်၀ဲ၃၉မျးကယၤအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢမဲၢ်တီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ် စရီအပူၤန့ၣ်လီၤ. (Chikungunya)ကဲထီၣ်အသးတၢ်ပနီၣ်တဖၣ်အံၤ မ့မ့ၢ်လၢၦၤသးစၢ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်လိၤကိၢ်ဒိၣ်ႇ လိၤကိၢ်အသီယံာ်ႇ စုဆၢခီၣ်ဆၢဆါဒီးတကံတကး...
ကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤ ဒ်သိးတၢ်လဲၤမၤ၀ဲ၂၀၂၀တၢ်ဃုထၢကန့ၢ်အဂီၢ် (KNDP)ဆွီၣ်ထွဲ
လါယူၤလံ၁၅သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စီၤရှါ ကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ် တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်ဒီး တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ လၢတၢ်ကမၤ၀ဲ(၂၀၂၀)နံၣ်တၢ်ဃုထၢတုၤလၢအန့ၢ်အဂ့ၢ် ကညီကလုာ်ဒံၣ်မိၣ်ကရဲးတ့ၣ်ပာ်တံၣ်(KNDP)ဆီၣ်သခူထီၣ်၀ဲ ကီၢ်စၢဖှိၣ်တၢ်ဃုထၢခီမရှၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါယူၤလံ၁၃သီတုၤ၁၄အနံၤ လၢ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ်(Breeze Hotel)အပူၤ ကညီကလုာ်ဒံၣ်မိၣ်ကရဲးတ့ၣ်ပၣ်တံၣ်မၤ၀ဲ လီၢ်ခၢၣ်သးထီဘိကမံတံး ခံဘျီတဘျီအ၀ံၤ ထုးထီၣ်၀ဲလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါန့ၣ်လီၤ. (KNDP)ၦၤပၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ မါအီၣ်ပၠံၣ်စိတဲ၀ဲ“ကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် လၢ၂၀၁၅နံၣ်အပူၤ တၢ်တမၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဃုထၢဘၣ်အဃိ ကညီကလုာ်တဖၣ်တဟ့ၣ်ဘၣ်ကညီကလုာ်ပၣ်တံၣ်တၢ်ဖးဘၣ်ႉဘၣ်ဃၣ်၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဖးခွဲးယာ်ႇ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိအဃိ၂၀၂၀နံၣ်န့ၣ် အိးထီၣ်ဘၣ်တၢ်ဖးအလီၢ်တုၤလၢန့ၢ်၊ ဒီးမၤန့ၢ်တၢ်ဃုထၢ အဂ့ၢ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးဃ့ထီၣ်”အဂ့ၢ် တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်လီၤ. ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတနီၤဒ်အမ့ၢ် ကၠးအ့ဆ့ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သ၀ီအဖျၢၣ်(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်ႇ ကီၤတရံးကီၢ်ဆၣ်အ ပူၤသ၀ီအဖျၢၣ် ၂၀ဘျဲၣ်ႇ လူၤပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤသ၀ီ ၁၀ဘျဲၣ်အံၤ လၢ၂၀၁၅နံၣ် ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ပၣ်တံၣ်တဖၣ် တမၤဘၣ်တၢ်ဃုထၢဘၣ်အဂ့ၢ် (KNDP) ကီၢ်ဆၣ်ထီဘိကမံးတံာ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဲ၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ(KNDP)တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်၀ံၤ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ တမ့ၢ်ထဲတၢ်လီၢ်လၢတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ဘၣ်ဒီး ကီၢ်ပဒိၣ်၀ဲၤကျိၤအပူၤ သ၀ီလၢအမံၤတအိၣ် တၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤ တၢ်ကမၤန့ၢ်တၢ်ဃုထၢႇ ထံကီၢ်ခိၣ်ဂီၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိ တဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဖးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ် တဖၣ်အံၤ တၢ်ကဘှါရှဲအီၤအဆိချ့ကန့ၢ်အဂီၢ် ဆီၣ်သခူထီၣ်၀ဲၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အဂ့ၢ်ပၣ်ဃုာ်န့ၣ်လီၤ. (KNDP)ထီဘိကမံတံးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢတၢ်မၤအီၤခံသီကတီၢ်အံၤ ပၣ်တံၣ်ခၢၣ်စးတဖၣ်အမဲာ်ညါ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကရၢခိၣ်စီၤမူတူစ့ဖိႇ နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ၂ ပဒိၣ်စီၤလးထိႇ လီၢ်ခၢၣ်သးထီဘိကမံးတံာ် ပဒိၣ်မါည့မီၣ် ဃုာ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်...
တၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်ဒီး ကညီဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤ နဲၣ်ရွဲၣ် သရၣ်လါဆၢ
သံကွၢ်...တၢ်ဆါလီၤဘျ့၀ဲအံၤ တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်အီၤဖဲလဲၣ် ဒီးၦၤဘၣ်တၢ်ဆါအံၤၦဲၤဂၤလံလဲၣ်. စံးဆၢ...တၢ်ဆါ၀ဲအံၤဟဲ၀ဲဒၣ်လၢ တၢ်တကဆှဲကဆှီဘၣ်အကျါလီၤ ပကိးအီၤသ့လၢတၢ်ဆါဃၢ်တခါစ့ၢ်ကီးလီၤႉ တၢ်ဆါ၀ဲန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဆါ လၢဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ် တၢ်သ့တခါအဃိ ဖိလံၤသ့ၣ်တဖၣ်အီၣ်ဘၣ်တၢ်လၢ တကဆှဲကဆှဲဘၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ အိၣ်တကဆှဲကဆှဲတၢ်ဆါ၀ဲအံၤ ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်န့ၣ်လီၤႉ အဒိၣ်အအါန့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ကဆှဲကဆှဲစှၤ ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်တၢ်လီၢ်အ၀ဲန့ၣ် တမ့ၢ်ထဲတၢ်ဆါတကလုာ်န့ၣ်ဘၣ် တၢ်ဆါအဂုၤအဂၤဘၣ်အါန့ၢ်ဒ်တၢ်လီၢ် အဂၤဒ် တၢ်လီၢ်အ၀ဲန့ၣ်ပဖီၣ်ထီၣ်ဟံးမူဒါတတုၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ် ဘၣ်မနုၤဃိလဲၣ်တၢ်လီၢ်အ၀ဲန့ၣ် ဘူးဒီးပယီၤသုးတးအဃိ ပဖီၣ်အီၤတတုၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သံကွၢ်...တၢ်ဆါ၀ဲအံၤ ၦၤလဲၤမၤကွၢ်ဒီးတၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤဒ်လဲၣ်. စံးဆၢ...ကီၢ်ပဒိၣ်ဆူၣ်ချ့တကပၤန့ၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲ ဖိသၣ်၀ဲန့ၣ်လဲၤတုၤလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီး တၢ်ထံၣ်န့ၢ်အီၤလၢ တၢ်ထူၣ်ပျၢ်လီၤစၢ် အထူၣ်အပျၢ်မၤတၢ်ဂံၢ်တဂ့ၤဘၣ် ဒီးတၢ်မၤကွၢ်က့ၤ၀ဲအအ့ၣ် က့ၤစိာ်၀ဲဆူန့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ်၀ံၤမၤကွၢ်၀ဲ လီၤတံၢ်ဧါတလီၤတံၢ်ဧါန့ၣ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲတန့ၢ်ဒ်ဘၣ်ဒီး တၢ်ဆါလီၤဘျ့အံၤ တၢ်မၤကွၢ်အီၤအခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်လၢကီၢ်အ့ဒံယါအဃိန့ၣ် ဆှၢ၀ဲဆူကီၢ်အ့ဒံယါ၀ံၤ လၢကီၢ်အ့ဒံယါတကပၤပာ်ပနီၣ်လီၤတံၢ်အီၤ လၢတၢ်ဆါလီၤဘျ့တကလုာ်န့ၣ် ဘၣ်ဆၣ်တမ့ၢ်တၢ်ဆါလီၤဘျ့(၁၀၀)မျးကယၤဘၣ် လၢအပူၤကွံာ်ကီၢ်ပယီၤဆူၣ်ချ့ပဒိၣ်တကပၤ ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ဆါ ၀ဲအံၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီး အခဲအံၤကဲထီၣ်၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤလၢပဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဒီးမ့ၢ်တၢ်မဲာ်ကိၢ်လၢပဂီၢ်လီၤ. သံကွၢ်...ဒ်သိးတၢ်ကနုာ်လီၤတြီဆၢ၀ဲတၢ်ဆါလီၤဘျ့၀ဲအံၤ န့ၣ်ဆူၣ်ချ့ကရူၢ်တဖုဘၣ်တဖု တိာ်ပာ်၀ဲလၢကရဲၣ်ကျဲၤမၤ၀ဲဒ်လဲၣ်. စံးဆၢ...တၢ်ဆါအံၤကဲထီၣ်အသးလၢ ပခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီး ၦၤမၤသကိးတၢ်ဒ်အမ့ၢ် ထၢၣ်၀ံၤချၢကရူၢ်(BPHWT) မဲၢ်တီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ် ဒီကထၢၣ် စံၣ်သံၣ်ယၣ်မီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ပမၤသကိးတၢ်ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်ဖးယံာ်လံ လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအခါလံမီၣ် အဃိန့ၣ်ပတဲသကိးလၢပကဘၣ်ဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ် ဂ့ၢ်၀ီတခါခါ ဘၣ်မနုၤဃိလဲၣ်န့ၣ် ကီၢ်ပဒိၣ်ဆူၣ်ချ့တကပၤခီဆှၢန့ၢ်ၦၤတၢ်ကစီၣ် တၢ်ကဲထီၣ်အသးဒ်အံၤ ဒီးဟီၣ်က၀ီၤ၀ဲန့ၣ်ပနုာ်တသ့ဘၣ်အဃိ ၀ဲၤကျိၤတခီ ဆၢတဲာ်လီၤလၢ(BPHWT)ဟံးထီၣ်တၢ်မၤတခါအံၤ ဒီးကမၤသကိးတၢ်ဒီးမုၢ်တြီၢ်အပူၤလီၢ်က၀ီၤဆူၣ်ချ့ကရူၢ်...
မၤထူရၤအသွံၣ်
မုၢ်၀ါထီၣ်ဆီအိၣ်အိသီၣ်ႇ မံဖုးမံဖုးယပၢၢ်ထီၣ် ဘံၣ်လီၤမဲာ်ချံထံၣ်တမှံႇ စီၤဘးအူကၠံအတၢ်သံ အီၤႉႉတဆံခံသီလါခူးအံၤႇ မ့ၢ်၀ဲမၤထူရၤမုၢ်နံၤ လါအီကၢးစ်မူခိၣ်ထံဖိႇ ဟဲစိာ်ဃုာ်တၢ်သးဘၣ်ဒိႉ မီၣ်အဲးၦၤယီးကဒါဘီႇ ဆါအီၣ်ကွံာ်အၦၤကညီ စ့ၣ်လွ့ၣ်သုးဟဲက၀ီၤခးႇ ကီၢ်ခိၣ်ဘၣ်လုၢ်ထီၣ်ကွံာ်သး သ့ၣ်ညါလီၤသးလၢကသံႇ ဘၣ်ဆၣ်တအိၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤ တၢ်သဘျ့ကန့ၢ်အဂီၢ်ႇ ဟ့ၣ်လီၤနဲနသးနီၢ်ကီၢ် မၤသံနၤတခူၣ်လီၤနၤႇ ကွံာ်လီၤဆူပီၣ်လဲၣ်ခၢၣ်သး ၀ါဃံနံၤ၀ဲၢ်ပျီၢ်ကဒီႇ လၢယနၢ်ပူၤသီၣ်စဲထီႉ ဘံၣ်လီၤမဲာ်ယဆိမိၣ်စိႇ တၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်လဲၤခီဖျိ ထံၣ်မှံက့ၤတၢ်ကဲထီၣ်သးႇ ဘူးဖးလၢသးက့ၣ်ဖး ၀ါဃံခဲၣ်ၦၤထဲတဘျးႇ သၢလွံၢ်ယဲၢ်ဖုပလီၤဖး နာ်အီၣ်၀ါဃံအတၢ်တဲႇ ဖှံလိာ်က့ၤသးကဒဲဒဲ ဖှံလိာ်သးအခီၣ်တချဲႇ မၤနၢၤပျီဘၣ်လီၤကွံာ်၀ဲ ကညီဖိတၢ်နံၤကမှံႇ ဆီတလဲဆူတၢ်မဲာ်ထံ ၀ါဃံနံၤ၀ဲၢ်ပျီၢ်ကဒီႇ လၢယနၢ်ပူၤသီၣ်စဲထီႉ ၀ါဃံကူၣ်ထီၣ်ဒီးတမံၤႇ လၢကမၤ၀ဲတၢ်လီၤနံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်(၁), ဘၣ်သုးကွံာ်ဆူတၢ်အချၢ “ငပွ့”ၦၤနးတချုးသံႇ မၤထွဲ၀ါဃံတၢ်ကျဲၤလံ မၤထူရၤပဒိၣ်မါရှၤႇ ၦၤကလုာ်ဂီၢ်သွံၣ်ဘၣ်ယွၤ ၀ါဃံနံၤ၀ဲၤကပျီၢ်ကဒီႇ လၢယနၢ်ပူၤသီၣ်စဲထီႉ တၢ်အံၤမ့ၢ်လၢမနုၤဃိႇ “မ့ၢ်လၢပတဃူဖိးဃိ” တမ့ၢ်၀ါဃံကျီးအဃိႇ “မ့ၢ်ပနးတချုးသံဃိ” ၀ါဃံစံးလၢအအဲၣ်ၦၤႇ ခိၣ်နၢ်ဧၢကွၢ်နာ်ကွၢ်နာ် မှံၤၦၢ်ကိၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်ႇ လၢလုၢ်လၢထါဟ့ၣ်ပလီၢ် “ဖီပၢ်အဲၣ်နၤအဲၣ်ဖူလဲးႇ ဖီပၢ်ဒါဘၢဂုၢ်သီမဲ” စံး၀ဲ ၀ါဃံတမ့ၢ်အဲၣ်နၤယၤႇ “မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ပာ်မၤအသး” လံၣ်အီၣ်ၦၤတမ့ၢ်တဘျီႇ နံၣ်နွံဆံတပယူာ်ဃီ တၢ်အံၤမးနမ့ၢ်တထံၣ်ႇ ကမ့ၢ်ဒၣ်လၢနမဲာ်ဘံၣ် တခွဲကနၣ်ထံၣ်ထံဆးႇ မ့ၢ်လၢနလူၤဘၣ်နသး ယုၢ်လီၤနဲတခွဲကနၣ်လ နကကဲထီၣ်၀ါဃံဆၣ် တၢ်ပီၢ်ယၢ်နမ့ၢ်စဲၤခံႇ စိၤသးနဘၣ်တူၢ်သံႉ အီၤႉႉမုၢ်၀ါထီၣ်ဆီအိၣ်အိသီၣ်ႇ မံဖုးမံဖုးယပၢၢ်ထီၣ် ဘံၣ်လီၤမဲာ်ချံထံၣ်တမှံႇ စီၤဘးအူကၠံအတၢ်သံ ဃုာ်ဒီးခိၣ်နၢ်ဒီးသိၣ်ဒူႇ လၢဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်သးသမူ သုတၢ်မၤဒီးသုတၢ်အဲၣ်ႇ သးပ့ၤနီၣ်ကသ့ဒ်လဲၣ် လၢလီၢ်မံခိၣ်ချံးလီၤခီၣ်ႇ ဟ့ၣ်ထီၣ်ယဲနၤတၢ်ယူးယီၣ်ႉ လၢႉႉတံနိ(သ၀ီတါ)
စီၤဘးအူကၠံဒီးပဒိၣ်လၢအအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤ
လၢႉႉႉတံနိ(သ၀ီတါ) “လါခူး”မ့ၢ်၀ဲတၢ်စူၤခါႇတၢ်အၢၣ်တၢ်ခံးမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်ဃိၣ်ယွၤႇတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤကီခဲ၀ဲအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉလါခူးအမူခိၣ်စူၤထံဖိတဖၣ်တမ့ၢ်ထဲဟဲစိာ်န့ၢ်ၦၤတၢ်ခုၣ်တၢ်ကဘးဒီးတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအဂီၢ်အမူခိၣ်ထံဧိၤန့ၣ်ဘၣ်ႉဟဲစိာ်ဃုာ်န့ၢ်ၦၤဒီးတၢ်အဲၣ်အတၢ်သးအုးမဲာ်ထံဖိတဖၣ်လၢပၦၤကညီဖိတကလုာ်အံၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးလီၤႉအဂ့ၢ်ဒ်အံၤလါခူးမ့ၢ်လါတလါလၢအဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤၦၤကလုာ်ကညီဖိတကလုာ်အံၤလၢပကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံႇသုးခိၣ်ကျၢၢ်စဲခ့ၣ်ဃုာ်ဒီးခိၣ်နၢ်သိၣ်ဒူလၢဘၣ်လုၢ်ထီၣ်ကွံာ်အသးသမူဒီးအနီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤလၢအထံကီၢ်ဒီးအၦၤကလုာ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤႉလါခူးမ့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လီၤဆီလၢအမ့ၢ်၀ဲၦၤဒူၦၤဃိၤ“ကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤ”လၢကညီဖိဒီကလုာ်ညါအဂီၢ်အဃိသးအိၣ်ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်လိာ်က့ၤပသးလၢပကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံအဂ့ၢ်တစဲးမ့ၢ်ဒ်သိးကညီသးစၢ်ဖိလၢစိၤခဲအံၤတဖၣ်ကသ့ၣ်ညါဘၣ်၀ဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ စီၤဘးအူကၠံမ့ၢ်ၦၤထံထၣ်စွ့ဖိႇအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်လၢပသံၣ်တၢ်ပၢဘဲကယဲးသ၀ီဖဲ၁၉၀၃နံၣ်လါအီးကထိဘၢၣ်(၇)သီန့ၣ်လီၤႉအမိၢ်အပၢ်မ့ၢ်သးၦၢ်စီၤသၣ်မၠးကၠံဒီးသးၦၢ်မုၣ်နီၢ်အ့နူးန့ၣ်လီၤႉစီမသၣ်မၠးကၠံမ့ၢ်သ၀ီသးၦၢ်တဂၤလၢအရ့လိာ်မၤသကိးဘၣ်တၢ်ဒီးကိၤလၤ၀ါမံးရှၢၣ်နရံၣ်သရၣ်ဒိၣ်တဖၣ်ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်ႇရဲၣ်ကျဲၤမၤန့ၢ်တၢ်လၢဒူဖိသ၀ီဖိဒီးပဒိၣ်ပၦၢ်အဘၢၣ်စၢၤႇမ့ၢ်ၦၤထူးတီၤအိၣ်ဒီးစံာ်လီၢ်နၤလီၢ်အ့ခၢၣ်လၢအကထိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉဟဲကၠံကီးဖးဒိၣ်(ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဒီတကီးညါန့ၣ်မ့ၢ်အတၢ်လီၤႉတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖဲအဲကလံးပဒိၣ်ပၢကီၢ်ပယီၤအစိၤခါၦၤတဂၤလၢ်လၢ်လၢအဟ့ၣ်ကီးအခိ(ကျွန်းအခွန်တံဆိပ်တော်ခေါင်း)မ့ၢ်န့ၢ်န့ၣ်ႇပၢဘၣ်၀ဲကီးတဘ့ၣ်န့ၣ်ဒ်အနီၢ်ကစၢ်အတၢ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ(တၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤၦၤသ့ၣ်ညါအီၤစှၤဒိၣ်မးႉစီၤဘးအူကၠံအဖိမုၢ်နီၢ်သဲလ်မၤကၠံကွဲးက့ၤအဖံအဖုအဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂ့ၢ်မးတၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်က့ၤ၀ဲဒၣ်နၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်စိၤဘးအူကၠံသံ၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤကွံာ်၀ဲခဲလၢာ်အဂ့ၢ်ႇနီၢ်သဲလ်မၤကၠံစံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ) စီၤဘးအူကၠံဒီးအတၢ်လိမၤဒီး သးၦၢ်စီၤသၣ်မၠးကၠံဆှၢအဖိခွါစီၤဘးအူကၠံဒီးအဖိဒိၣ်ခွါစီၤပ့ၢ်သၣ်ခံဂၤအံၤဆူ၀့ၢ်လိဒိၣ်လၢကလဲၤမၤလိန့ၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့“တၢ်ဘျၢသဲးစးတၢ်မၤလိ”ဖဲ၁၉၂၁နံၣ်န့ၣ်လီၤႉဖဲန့ၣ်ခါစီၤဘးအူကၠံအသးအိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲ(၁၈)နံၣ်လီၤႉလဲၤတုၤ၀့ၢ်လိဒိၣ်ဒီးစးထီၣ်ထီၣ်ကၠိလၢမဲးဒခ့ၣ်ခီလ့း(MagdaleneCollege)ဖဲခဲဘြ့းဖၠၣ်စိမိၤကၠိ(CambridgeUniversity)ဖဲလါအီကထိဘၢၣ်၁၉၂၂နံၣ်န့ၣ်လီၤႉထီၣ်ကၠိဖဲန့ၣ်(၄)နံၣ်ဒီးဖျိထီၣ်၀ဲဖၠၣ်စိၤမိၤဖဲ၁၉၂၆နံၣ်ဖဲတၢ်ကိၢ်ခါဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉဖဲန့ၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံဒ်သိးကကဲထီၣ်ဘၣ်ပီၢ်ရီလၢအလူၤတၢ်မူးတၢ်ရၢ်လၢကီၢ်အဲးကလံးဒီတကီၢ်ညါပာ်ပနီၣ်၀ဲအပတီၢ်ကန့ၢ်အဂီၢ်အ၀ဲဆဲးထီၣ်ကဒီးတၢ်ဘျၢသဲစးတၢ်မၤလိဖဲ၀့ၢ်လိဒိၣ်(Middle Temple)ဒီးဖျိထီၣ်၀ဲပီၢ်ရီဒိၣ်တၢ်မၤလိအပတီၢ်ထီကတၢၢ်လၢအမ့ၢ်၀ဲ(Barrister at law)ဖဲ၁၉၂၉နံၣ်ႇဖဲ၀့ၢ်လိဒိၣ်ဒီးဟဲက့ၤကဒါဆူကီၢ်ပယီၤတနံၣ်ဃီဖဲ၁၉၂၉နံၣ်ႇခါဒံၤစဲဘၢၣ်ဖဲအသးအိၣ်(၂၆)နံၣ်ခါန့ၣ်လီၤႉ စီၤဘးအူကၠံဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲး ဒီတခွါခံဂၤဟဲက့ၤတုၤဆူကီၢ်ပယီၤဒီးဖဲဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဒုးခံဘျီတဘျီဘးမီၣ်ကဲပဒိၣ်အစိၤခါအတခွါစီမပ့ၢ်သၣ်နုာ်လီၤမၤတၢ်လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဒီးကဲထီၣ်၀ဲကိတိာ်န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်စီၤဘးအူကၠံတခီသးတအိၣ်မၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်မၤဘၣ်ႉမၤဒၣ်ပီၢ်ရီတၢ်မၤဒီး(မ့ၢ်လၢအပၢ်လဲၤပူၤကွံာ်ဖဲ၁၉၄၀နံၣ်ဒီးဘၣ်ကွၢ်ထွဲက့ၤအပၢ်တၢ်မၤလီၢ်အဃိ)လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ချုးဒးအခါဘၣ်က့ၤကွၢ်ထွဲစၢၤအပၢ်စံာ်လီၢ်နာ်လီၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢဘဲကယဲးန့ၣ်လီၤႉတုၤဃီၤဖဲကၠပၣ်ပၢကီၢ်ပယီၤအစိၤ၁၉၄၃နံၣ်ကညီဒီးပယီၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်ႇတၢ်မၤသံမၤ၀ီလိာ်သးဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဃိပယီၤပဒိၣ်ပၦၢ်ခိၣ်နၢ်ဒီးကညီပဒိၣ်ပၦၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဖီၣ်လိာ်စုမၤဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးက့ၤတၢ်ကီကီခဲခဲအဆၢကတီၢ်မၣ်ဒီးလၢတၢ်လိၣ်အဖီခိၣ်စီၤဘးအူကၠံဘၣ်နုာ်လီၤမၤက့ၤ၀ဲၦၤကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်မၤန့ၣ်လီၤႉစးထီၣ်လၢအ၀ဲနုာ်လီၤမၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးတုၤလၢ၁၉၅၀နံၣ်အ၀ဲလုၢ်ထီၣ်ကွံာ်အသးသမူတစုထံရူၢ်ကီၢ်သဲးမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအမၤတ့ၢ်ဘၣ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲႉႉ ၁ႉ(ဖဆပလ)လီၣ်လၢၣ်သးကရၢဖိႉ(ဖဆပလ ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့၀င်)၁၉၄၅နံၣ်ႉ ၂ႉကရၢခိၣ်(၂) (KSSC ကညီလီၢ်ခၢၣ်သးကရၢ)၁၉၄၅နံၣ်ႉ ၃ႉကမံတံာ်ၦၤပၢၤစ့(၂) (KCO ကညီလီၢ်လၢၣ်သးကရၢ)၁၉၄၅နံၣ်ႉ ၄ႉကိတိာ် (စၢၣ်ဟူဘါရဲးစ်အစိၤခါကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်)၁၉၄၆နံၣ်ႉ ၅ႉကရၢခိၣ်(KNU ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်တၢ်ကရၢ)၁၉၄၇ နံၣ်ႉ ၆ႉကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် (ကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်)၁၉၄၉နံၣ်လါယူၤ၁၄သီႉ ၇ႉသုးခိၣ်ကျၢၢ် (ကီၢ်သူလ့ၤသုးတၢ်ပၢ CAS-K) ၁၉၄၉နံၣ်ႇလါစဲးပထ့ဘၢၣ်၂၀သီန့ၣ်လီၤႉ စီၤဘးအူကၠံအတၢ်ကတိၤမၤလိာ်ထွဲဒီးတၢ်ဘျၢ(၄)ထံၣ် ကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ်တၢ်ကတိၤလုၢ်ဒိၣ်ၦ့ၤဒိၣ်လၢပကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံပာ်တ့ၢ်န့ၢ်ၦၤတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲႉႉ Ùကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢအံၤမ့ၢ်အခီၣ်ထံးအကတၢၢ်တဘျီဒီးအလီၢ်ခံကတၢၢ်တဘျီလီၤႉ Ùကညီဖိသ့ၣ်ဧၢႇသုမ့ၢ်သးလီသုထံသုကီၢ်ဒီးမၤဒ်သိးပယီၤအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်သုထံသုကီၢ်အဂီၢ်တက့ၢ်ႉပယီၤသ့ၣ်ဧၢႇသုမ့ၢ်တအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်ၦၤကညီဖိလၢအထံအကီၢ်ဘၣ်န့ၣ်မၤဒ်သိးၦၤကညီဖိသုတအဲၣ်ဒိးဃ့အထံအကီၢ်ဘၣ်န့ၣ်တက့ၢ်ႉ Ùမ့တမ့ၢ်လၢကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢဖိခဲလၢာ်လဲၤလီၤဆူ၀့ၢ်တကူၣ်ဒီးဒိးလီၤအကိာ်လၢဒုၣ်ဒါကကျီတဲာ်အီၤအဂီၢ်ဘၣ်န့ၣ်ႇကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢအံၤဃၣ်ကွံာ်၀ဲတသ့လ့ၤတက့ၤဘၣ်ႉ Ùကညီဖိကန့ၢ်ဘၣ်က့ၤအထံအကီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်ကျဲအိၣ်သၢဘိႉႉ (၁)မ့ၢ်လၢဒုၣ်ဒါတဖၣ်အသးအိၣ်သးကညီၤဒီးဟ့ၣ်ၦၤအဃိႉ (၂)မ့ၢ်လၢပဒုးမၤနၢၤတၢ်အဃိႉ (၃)မ့ၢ်လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်ဆီၣ်သနံးဆီတလဲက့ၤတၢ်အဃိန့ၣ်လီၤႉ ၁၉၅၀နံၣ်ႇဖၣ်ပူၣ်ခီကရဲးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အခါအ၀ဲပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီးကတိၤလီၤ၀ဲလၢထးတဖၣ်အံၤ၀ံၤပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘျၢ(၄)ထံၣ်လၢမ့ၢ်၀ဲႉႉ (၁)တဘၣ်ကတိၤတၢ်ပာ်လီၤစုက၀ဲၤအဂ့ၢ်တဂ့ၢ်တက့ၤတဂ့ၤႉ(For us, surrender is out of question) (၂)ကညီကီၢ်တၢ်ကဘၣ်သ့ၣ်ညါပးကဲအီၤတုၤအ၀ံၤလၢလၢၦဲၤၦဲၤႉ(The recognition of the Karen State must be completed ) (၃)ကညီဖိတၢ်စုက၀ဲၤကဘၣ်အိၣ်လၢကညီဖိအစုပူၤႉ( We shall retain our arms) (၄)ကညီဖိအဘူၣ်အတီၢ်ကညီဖိကစံၣ်ညီၣ်ဒၣ်အတၢ်ဒၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ( We shall decide our own political destiny) ကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံမ့ၢ်ၦၤလၢအဲၣ်အၦၤကလုာ်ႇတီဒီးအၦၤကလုာ်ႇဒ်သိးပၦၤကလုာ်ကအိၣ်ဒီးအ“ကီၢ်စဲၣ်လီၤဆီဒၣ်၀ဲလၢကစံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤဘၣ်အနီၢ်ကစၢ်သးလၢတၢ်သဘျ့ပူၤ”အဂီၢ်ႇဒီးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်“ကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ထဲသိးတုၤသိးလိာ်သး”အဂီၢ်န့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤသးဒီးမၤတ့ၢ်၀ဲအဂ့ၤကတၢၢ်တုၤလၢအတၢ်သါလီၢ်ခံကတၢၢ်တစုန့ၣ်လီၤႉအ၀ဲမ့ၢ်ပၦၤကညီဖိဒီတကလုာ်ညါအၦၤဒူၦၤဃိၤႇဒီးတၢ်ကသ့ၣ်နီၣ်မၤလၤကပီၤဒံးအီၤဒ်“ကညီမၤထူရၤ”တဂၤအသိးလၢအၦၤကလုာ်အကျါတုၤဆူပဖိစိၤလံၤစိၤကဟဲဆူညါတစိၤဘၣ်တစိၤန့ၣ်လီၤႉ အဲၣ်ဒိးမၤကတၢၢ်က့ၤပကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံအဂ့ၢ်လၢတၢ်ကွဲးအဖီလာ်တခါအံၤလီၤႉတၢ်ကွဲးတခါအံၤမ့ၢ်၀ဲကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံအတၢ်ကွဲးလၢပယီၤကျိာ်ႇဒီးဘၣ်တၢ်စဲကျံးထုးထီၣ်အီၤဖဲကီၢ်ပယီၤတၢ်သဘျ့န့ၢ်၀ံၤသီသီ(၉)လါႇလၢသရၣ်သၣ်ထိၣ်အလံာ်“လွတ်လပ်ရေးလမ်းစဥ်စာအုပ်”အပူၤဒီးဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤအီၤဖဲ၁၉၄၈နံၣ်လါစဲးထ့ဘၢၣ်(၁၂)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉမ့ၢ်၀ဲယတၢ်ကွဲးကျိးထံန့ၢ်က့ၤအီၤဆူကညီကျိာ်ႇဒီးလၢအတၢ်ကွဲးအပူၤပကထံၣ်ဘၣ်ကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံအတၢ်ထံၣ်အတၢ်ပာ်သးဘၣ်ဃး ပဒိၣ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိအဲၣ်အီၤႇပဒိၣ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိသးမုာ်ဒိးသန့ၤအသးလၢအီၤႇဒီးပဒိၣ်လၢအအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤတဖုန့ၣ်ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ ပဒိၣ်လၢအအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤ(ခိုင်မြဲတည်တံ့သောအစိုးရ) လၢႉႉစီၤဘးအူကၠံ ၦၤတကလုာ်လၢမ့ၢ်တအိၣ်ဒီးအနီၢ်ကစၢ်အထံအကီၢ်ဒၣ်၀ဲလီၤလီၤဆီဆီဘၣ်န့ၣ်ႇၦၤကတူၢ်လိာ်ပာ်ပနီၣ်အီၤလၢအမ့ၢ်ကလုာ်ဒူၣ်ဖးဒိၣ်တဒူၣ်(Nation)န့ၣ်တမ့ၢ်ကသ့ဘၣ်ႉအဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ်ႉမ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တအိၣ်ဒီးအနီၢ်ကစၢ်အလိၣ်အပၤဘၣ်ႇကပၢကပြၤလီၤအနီၢ်ကစၢ်အသးဒၣ်၀ဲန့ၣ်အတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တအိၣ်ဘၣ်ႇဒီးဘၣ်အိၣ်၀ဲလၢကလုာ်ဂၤတဖုအတၢ်ပၢတၢ်ပြၤအဖီလာ်အဃိလီၤႉၦၤတကလုာ်လၢအအိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးအနီၢ်ကစၢ်အထံအကီၢ်ဒၣ်ကယၢာ်ႇဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်တအိၣ်ဒီးအလိၣ်အပၤလၢကပၢကဆှၢအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်တခီႇကမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ၦၤတကလုာ်လၢတဂိၤတသီၣ်ဘၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်အိၣ်မူဒၣ်အပတီၢ်ဖုၣ်ဖုၣ်ကိာ်ဖိလၢၦၤကလုာ်အဂၤတဖုဖုအတၢ်ပၢဆှၢအီၤအဖီလာ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီးၦၤတကလုာ်လၢအအိၣ်ဒီးအနီၢ်ကစၢ်အထံအကီၢ်ႇၦၤတကလုာ်လၢအအိၣ်ဒီးအနီၢ်ကစၢ်တၢ်ပၢတၢ်ပြၤတဖၣ်န့ၣ်ႇဒ်သိးဒီးကလုာ်ဂၤတဒူၣ်ဒူၣ်ဟဲဟံးဆူၣ်ပၢဆူၣ်အီၤသုတန့ၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်ႇအ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်အိၣ်ဒီး“ပဒိၣ်တဖုလၢအအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤ”ကန့ၢ်အဂီၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အနီၢ်ကကစၢ်ဒၣ်၀ဲကဘၣ်ဂဲၤလိာ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉပဒိၣ်လၢမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ၦၢ်သၢမံၤလၢအဖီလာ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ကမ့ၢ်၀ဲပဒိၣ်တဖုလၢအအိၣ်ဒီး“တၢ်အိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤ”လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ယံာ်ယံာ်ထၢထၢန့ၣ်လီၤႉ ၁ႉထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်အဲၣ်(လူထုမေတ္တာ) ပဒိၣ်လၢအပၢတၢ်ပြၤတၢ်တဖုလၢ်လၢ်အမူဒါဖးဒိၣ်လၢကဘၣ်မၤ၀ဲအဆိကတၢၢ်တမံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ“ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဂၢၢ်တၢ်ဘှီၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ”န့ၣ်လီၤႉထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်ဂၢၢ်တၢ်ဘှီၣ်မၣ်ဒီးထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အသးသမူတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢကအိၣ်၀ဲႇဒီးကဖံးဘၣ်မၤဘၣ်တၢ်လၢတၢ်သဘျ့တၢ်သူၣ်မုာ်သးခုၣ်အပူၤႇကအိၣ်၀ဲဒီးတၢ်အီၣ်ကုာ်အီၦဲၤအဃိႇလၢထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အသးပူၤန့ၣ် အတၢ်နာ်အီၣ်အပဒိၣ်ႇအတၢ်အဲၣ်ဘၣ်အပဒိၣ်ႇကဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉပဒိၣ်လၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံလၢအထံဖိကီၢ်ဖိအအိၣ်တဖုန့ၣ်ႇကလဲၤခီဂာ်ကွံာ်၀ဲအတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢကဟဲဘၣ်သဂၢၢ်အီၤတဖၣ်လၢကျဲညီကဒၣ်အဃိကကဲထိၣ်၀ဲပဒိၣ်လၢအအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤတဖုန့ၣ်လီၤႉလၢတၢ်န့ၣ်အဃိပဒိၣ်တဖုလၢမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤယံာ်ယံာ်ထၢထၢတဖုလၢ်လၢ်န့ၣ်ကဘၣ်မၤ၀ဲဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်အဲၣ်လၢအဆိန့ၣ်လီၤႉ ၂ႉထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်ပးကဲ(လူထုရဲ့ကြည်ညိုခြင်း) ပဒိၣ်တဖုအတၢ်ပၢတၢ်ပြၤကဂၢၢ်ကျၢၤအဂီၢ်မူဒါဖးဒိၣ်တမံၤလၢတၢ်ကဘၣ်မၤအီၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ကဘၣ်ဃုထၢထီၣ်ကမျၢၢ်အခၢၣ်စးလၢဒီထံဒီကီၢ်အဂီၢ်လၢကျဲတီကျဲလိၤအပူၤႉဒီးထံကီၢ်ခၢၣ်စးလၢကမျၢၢ်နာ်န့ၢ်အီၤဒီးကမျၢၢ်ဃုထၢထီၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ကွဲးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးသဲစးတၢ်ဘျၢႉဒီးထံကီၢ်အတၢ်ပၢတၢ်ပြၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးသဲစးတၢ်ဘျၢလၢတၢ်ကွဲးထုးထီၣ်အီၤတခါအံၤထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ကဘၣ်ဒိကနၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲအီၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးကိးနီၢ်ဂၤဒဲးန့ၣ်လီၤႉပဒိၣ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိနာ်န့ၢ်အီၤဒီးဃုထၢပာ်ထီၣ်အီၤတဖုန့ၣ်စ့ၢ်ကီးကဘၣ်ပၢတၢ်ပြၤတၢ်တီတီလိၤလိၤဒ်ထံကီၢ်ပာ်လီၤဃာ်၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ဘျၢသဲစးအသိးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးမၣ်ဒီးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်အဲၣ်ႇအတၢ်ပးကဲအီၤန့ၣ်လီၤႉမ့ၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်ပးကဲမၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ကကဲထီၣ်၀ဲပဒိၣ်လၢအအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤတဖုန့ၣ်လီၤႉ ပဒိၣ်လၢ အကွၢ်မဲာ်ဒိၣ်ဆံးအါစှၤတၢ်ႇအီၣ်ခိၣ်ဖးလာ်ဆှီးႇအီၣ်ကဘျံးကဘျၣ်တၢ်တဖုန့ၣ်ႇကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲကမျၢၢ်အတၢ်အဲၣ်အတၢ်ပးကဲအီၤထဲတစိၢ်တလီၢ်ဖိဧိၤဒီးလၢခံက့ၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢတဒိးန့ၢ်ဘၣ်က့ၤလၢၤထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်ဆီၣ်ထွဲအိၣ်ၦိၤအီၤလၢၤဘၣ်အဃိႇအတၢ်ပၢတၢ်ပြးစ့ၢ်ကီးအလီၢ်ခံကတၢၢ်န့ၣ်ကလီၤၦီၢ်ဟးဂီၤကွံာ်န့ၢ်အီၤန့ၣ်လီၤႉ ၃ႉ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်တၢ်နာ်န့ၢ်အီၤကဘၣ်သ့(လုံခြုံမှုအတွက်စိတ်ချရခြင်း) ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ကအိၣ်ဆိးဖံးမၤဘၣ်တၢ်လၢအတၢ်အိၣ်မူပူၤဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢအဂီၢ်ပဒိၣ်လၢအပၢတၢ်ပြၤတၢ်တဖုန့ၣ်ကဘၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်တၢ်ဘံၣ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉကဘၣ်တြီသဒၢန့ၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အတၢ်အိၣ်မူလၢကပူၤဖျဲးဒီးတမျိၤတမျာ်ႇၦၤပူထီၣ်လီထီၣ်တၢ်ႇၦၤအၢၦၤသီတဖၣ်အစုပူၤတကးဒံးဘၣ်ကဘၣ်တြီသဒၢ၀ဲအထံအကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ညါဒ်သိးဒီးထံကီၢ်ဂုၤဂၤဟဲဒုးဟံးန့ၢ်ပၢအီၤသုတန့ၢ်တဂ့ၤဒီးထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ကအိၣ်ဘၣ်၀ဲလၢတၢ်သူၣ်မုာ်သးခုၣ်ပူၤဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်မ့ၢ်တအိၣ်မူဘၣ်၀ဲလၢတၢ်အိၣ်မူဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢအပူၤဘၣ်န့ၣ်ႇအတၢ်နာ်န့ၢ်အီၣ်ပဒိၣ်တဖုန့ၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးကဲထီၣ်က့ၤတၢ်မၤဘၣ်ဒိက့ၤ၀ဲထံကီၢ်အတၢ်ပၢတၢ်ပြၤသ့၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပဒိၣ်လၢအပၢတၢ်ပြၤတၢ်တဖုလၢ်လၢ်မ့ၢ်အိၣ်ဒီးအရူၢ်သဲးသၢမံၤဒ်တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်လၢထးအံၤန့ၣ်ႇကဒိးန့ၢ်၀ဲထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်အဲၣ်ႇထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်နာ်န့ၢ်အီၤႇဒီးထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်ကအဲၣ်ဒီးဒိးသန့ၤအသးလၢပဒိၣ်တဖုအံၤအတၢ်ပၢတၢ်ဆှၢအဖီလာ်လၢတၢ်သူၣ်မုာ်သးမံအပူၤန့ၣ်လီၤႉမ့ၢ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်အီၣ်ကုာ်အီၦဲၤႇတၢ်ၦ့ၤတၢ်ဆါတဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်အၦ့ၤကလံၤလၢအၦ့ၤဘၣ်ဘၣ်ဒီးကကဲထီၣ်၀ဲထံကီၢ်လၢအလဲၤထီၣ်လဲၤထီတဘ့ၣ်အဃီႇပဒိၣ်တဖုလၢအမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးကဲထီၣ်ဘၣ်သး“ပဒိၣ်လၢအအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤ”န့ၣ်ကဘၣ်ဟံးဃာ်ကျၢၤဒီးလူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲဒ်တၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ၦၢ်သၢမံၤလၢတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်အီၤလၢထးအသိးအံၤလီၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ကွဲးဒုးနၢ်ပၢၢ်အီၤန့ၣ်လီၤႉ လၢႉႉတံနိ(သ၀ီတါ)
တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့မ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်မု၁်တၢ်ခုၣ်အိၣ်ဝဲလီၤ
လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ်ညါ တၢ်အကါဒိၣ်မ့ၢ်ပီညါ ပီညါလုၢ်ၦ့ၤမုၢ်မဆါ သကုၤဟီၣ်ခိၣ်ဟဲအိၣ်ဖျါ ကူၣ်သ့ဂံၢ်ခၣ်ဝဲဒိၣ်မး အသၣ်ဆၢနၢမူတံၤသး ကူၣ်သ့တၢ်မု၁်ခုၣ်ကအိၣ် ပဝဲကိးဂၤဟံးပ၁်ဖှိၣ် တၢ်ကူၣ်သ့မ့ၢ်အိၣ်ဒီးၦၤ ၦၤကပ၁်ဒိၣ်ပးကဲၦၤ အိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ် မၤလိပီညါဂု၁်ဆူၣ်ဆူၣ် တၢ်ကူၣ်သ့ခီၣ်တဃ၁်ဃိ မ့ၢ်ကညီဖိနီၣ်ထိးဘိ ခ့ခါဒီးတၢ်ဆၢကတီၢ် မ့ၢ်တၢ်ကါဒိၣ်လၢပဂီၢ် ထံဒိၣ်ကီၢ်လဲၢ်လၢဒိၣ်စိ မ့ၢ်လၢပီညါအါအဃိ ကြၢးပဟံးန့ၢ်တၢ်မၤလိ မုၢ်တနံၤပကဒိၣ်စိ တၢ်မု၁်တၢ်ခုၣ်တၢ်န့ၢ်သါ ခီဖျိလၢကူၣ်သ့ပီညါ ၦၤလၢမၤမု၁်ခုၣ်ထံကီၢ် မ့ၢ်လၢကူၣ်သ့အိၣ်နီၢ်နီၢ် ကလု၁်ဂၤကထံၣ်သ့ၣ်ညါ ခီဖျိအိၣ်ဒီးကူၣ်သ့အါ ဆၢကတီၢ်လၢအိၣ်ဒီးၦၤ သ့ၣ်ညါဒီးကျဲးစၢးကိးဂၤ တၢ်မု၁်တၢ်ခုၣ်ကဒိၣ်စိ ခီဖျိကူၣ်သ့အါအဃိ မုၢ်တနံၤနကသ့ၣ်ညါ တၢ်မု၁်ခုၣ်ကူၣ်သ့ပီညါ. မံၤ - စီၤထူအဲၣ် တီၤ - (၁ဝ) ဆၣ်သူလ့ၤတီၤထီကၠိ မုၢ်နံၤ - ၂၆.၆.၂ဝ၁၉
လၢတၢ်မၤဖျါထီၣ် အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ် အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်ကတုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးအဂီၢ် ကညီဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိအတၢ်ပၣ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်လိၣ်၀ဲအဂ့ၢ် (JMC-U)နဲၣ်ရွဲၣ်ဆီၣ်သခူ
လါယူၤလံ၁၃သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စးဖါရှီ လၢတၢ်မၤဖျါထီၣ်၀ဲထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ပတုာ်တၢ်ခးလံာ်ဃံးဃာ် အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ် အမိၢ်လံမိၢ်ၦၢ်ကတီၢ် ဒ်သိးကမ့ၢ်တၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်တၢ်အလီၢ်လၢတုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးကန့ၢ်အဂီၢ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိအသနၢၣ် တၢ်ပၣ်ဃုာ်လိၣ်၀ဲအဃိ ကမၤသကိးတၢ်အဂ့ၢ် ကီၢ်စၢဖှိၣ်ပတီၢ် တၢ်ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်တၢ်ပတုာ်တၢ်ခး ကမံးတံာ်(JMC-U)နဲၣ်ရွဲၣ်=၁ ဒီကထၢၣ်ရွ့ၣ်ခါ ဆီၣ်သခူထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. လါယူၤလံ၁၂သီတုၤ၁၃သီအနံၤ ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇ ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ်ႇ သဲၣ်လွ့ၣ်ဖါရၣ်တဲၣ်ဟိၤထဲအပူၤ တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါ(JMC)အဂ့ၢ်ကျိၤဆၢကတီၢ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိလၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ကွဲမုာ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒီး တၢ်တဲဆီၣ်သခူထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. (JMC-U)နဲၣ်ရွဲၣ်၁ ဒီကထၢၣ်ရွ့ၣ်ခါတဲ၀ဲ“အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ် အပူၤသုးတကပၤကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲတၢ်ဘျၢအပူၤ (Civilian Protection)တၢ်မၤဖျါထီၣ်အီၤကန့ၢ်အဂီၢ်(CBOs-CSOs)တဖၣ်ကဘၣ်နုာ်လီၤမၤသကိးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဃးကမျၢၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်တၢ်လၢ ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲန့ၣ်အိၣ်အ၀ဲ၁၇ထံၣ်ႇ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အရ့ဒိၣ်လၢကဘၣ်လဲၤတုၤလၢကမျၢၢ်အအိၣ်ႇ တၢ်န့ၣ်အဃိဂံၢ်ခိၣ်တၢ်ကရၢကရိ သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ပာ်ဃုၣ်န့ၣ်အရ့ဒိၣ်မး”အဂ့ၢ် တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ် န့ၣ်လီၤ. ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိတဖၣ် ပၣ်ဃုာ်သ့လၢ(LCM)တၢ်အိၣ်ခီးကွၢ်ကမျၢၢ်တဖၣ်ႇ တၢ်မၤအါထီၣ်ကံၢ်စီတၢ်မၤတဖၣ်ႇ ဘၣ်ဃးဒီးကမျၢၢ်ခံခီခံကပၤတၢ်ဘျၢလၢကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲတဖၣ်န့ၣ် ဒ်သိးကမျၢၢ်ကသ့ၣ်ညါအဂီၢ် နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်မၤစၢၤသ့၀ဲအဂ့ၢ် တဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢတၢ်မၤအီၤခံသီအံၤန့ၣ် တၢ်ထုးဖှိၣ်၀ဲ အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ်ႇ (JMC)ဟဲကဲထီၣ်အသးဒီးတၢ်မၤအကျိၤအကျဲႇ (JMC)တၢ်မၤအပူၤ (CBO/CSO)တဖၣ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်သ့တၢ်ထံၣ်တဖၣ်ႇ တၢ်ခီးကွၢ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် တၢ်မၤတဖၣ်ဒီးတၢ်ကမၤဖျါထီၣ်(LCM-TOR), တၢ်မၤအါထီၣ်(LCM)ကံၢ်စီအပူၤ (CBO/CSO)တဖၣ်အတၢ်ပၣ်ဃုာ်မၤသကိးသ့လၢကျဲဒ်လဲၣ်န့ၣ် တၢ်ကူၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအီၤန့ၣ်လီၤ. (သွံ)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိ ၦၤနဲၣ်တၢ် မါသ့စီၣ်တဲ၀ဲ“တၢ်ပျဲအိၣ်လၢပကဟ့ၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃး အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါ တၢ်သိၣ်လိသ့ၣ်တဖၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်အသနၢၣ်တခီ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိတဖၣ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်လၢဒီကရူၢ်တန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ် ပနၢ်ပၢၢ်လီၤႉ မ့ၢ်၀ံၤ လၢ(LCM)ဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိတဖၣ် ကပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အဂီၢ်...
(KNLA)လီၢ်ခၢၣ်သး ပ့ၢ်ဆှါခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စီၤဘးခဲးလဲၤပူၤကွံာ် တၢ်ပာ်လီၤက့ၤအီၤ၀ံၤ
လါယူၤလံ၁၃သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စးအဲၣ်စူ ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲဖီလာ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)လီၢ်ခၢၣ်သးပ့ၢ်ဆှါခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စီၤဘခဲးအံၤ စူးကွံာ်အသးဖဲလါယူၤလံ၁၁အနံၤဒီး တၢ်ပာ်လီၤက့ၤအ၀ဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ ဘၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲလါယူၤလံ၁၃သီ(KNLA) သုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ဘ့ၣ်ထၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤဘးခဲးလၢအသးနံၣ်အိၣ်၆၇နံၣ်အံၤ ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်သိၣ်လိလၢသုးက့(၅)ဘၣ်ဃးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ၀ံၤႇ ဖဲအ၀ဲက့ၤမံအိၣ်ဘှံး ဟါလီၤ(၃)နၣ်ရံၣ်ကတီၢ် စူးကွံာ်အသးခီဖျိသွံၣ်ထီၣ်တၢ်ဆါအဂ့ၢ်ၦၤလၢအဘူးဒီးအီၤတဖၣ်တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤ. “အ၀ဲစူးကွံာ်သးကတီၢ် ဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိးအ၀ဲဟ့ၣ်တၢ်သိၣ်လိလီၤႇ အ၀ဲနာ်က့သ့ၣ်ညါလီၤအသးလီၤႉ တၢ်လၢအ၀ဲကဘၣ်သိၣ်လိတဖၣ် ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲတၢ်ဆၢ ကတီၢ်အါန့ၣ်အလီၢ်၀ံၤသိၣ်လိ၀ဲတုၤအ၀ံၤန့ၣ်လီၤႇ သိၣ်လိ၀ဲ၀ံၤ ဖဲအ၀ဲက့ၤအိၣ်ဘှံးကတီၢ် မံဘၣ်အသးဒီးစူးကွံာ်အသးလီၤ”အဂ့ၢ်သုးခိၣ်လၢအိၣ်ဘူးဒီးအီၤတဂၤတဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးခိၣ်ဒိၣ်စီၤဘးခဲးအံၤ စးထီၣ်နုာ်လီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢဖဲ ၁၉၇၂နံၣ်၀ံၤ စးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်မူဒါဒ်သိၣ်ဒူဖိတဂၤအသိးဒီး တုၤစူးကွံာ်သးတစု မ့ၢ်သုးခိၣ်တဂၤလၢၢအဟံး ထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်မူဒါလၢအဂ့ၤတဂၤလီၤအဂ့ၢ် အ၀ဲၦၤမၤသကိးတၢ်သုးခိိၣ်တဖၣ် ပာ်ပနီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. (KNLA)သုးခိၣ်ဒိၣ်စိတဂၤလၢအမ့ၢ်စီၤလးငွ့ၣ်တဲ၀ဲ“တၢ်ပၢဆၢလၢမုၢ်မဆါတနံၤညါအံၤ အတၢ်အိၣ်သးအိၣ်ဒ်လဲၣ်သနာ်က့ ထံၣ်၀ဲလၢအဂ့ၤ မၤလိန့ၢ်တၢ်လၢတၢ်တဂ့ၤဘၣ်တဖၣ်၀ံၤ နာ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢအံၤ ကတုၤဖီတၢၣ်အမ့ၢ်အတီလီၤႉ နာ်၀ဲဒၣ်လၢ ပၦၤကလုာ်ကဘၣ်ထူၣ်ဖျဲး၀ံၤ မၤ၀ဲဒၣ်လၢသးအနီၢ်ကီၢ်လီၤ မ့ၢ်သုးခိၣ်အဂ့ၤတဂၤလီၤႇ မ့ၢ်ခိၣ်နၢ်တဂၤလၢ ပမၤၦဲၤအလီၢ်တန့ၢ်ဘၣ်အဃိသးအုးလၢအ၀ဲအဂီၢ်ဒီးတကပၤန့ၣ် ဒုးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်၀ဲ ခိၣ်နၢ်အဂ့ၤတဖၣ်အဃိသးမံန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ် တဲ၀ဲလီၤ. သုးခိၣ်ဒိၣ်စီၤဘခဲးအံၤ ဟံးထီၣ်မူဒါဒ်အမ့ၢ် ပ့ၢ်ဆှါခိၣ်ႇ သုးရ့ၣ်ခိၣ်အမဲာ်ညါ တၢ်သိၣ်လိလၢအလိၣ်တဖၣ် ပၣ်ဃုာ်ဟ့ၣ်တၢ်သိၣ်လိ ဒ်တၢ်သိၣ်လိမူဒါခိၣ်တဂၤအသိးဒီး ဖဲ၂၀၁၂နံၣ် ကီၢ်ပဒိၣ်ဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တဖၣ်မၤ၀ဲတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကတီၢ် မ့ၢ်ၦၤလၢပၣ်ဃုာ်တဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤ. အ၀ဲမ့ၢ်ၦၤလၢ ၀့ၢ်တကူၣ်ႇ အ့စ့ၣ်တၢ်လီၢ်ဒီး ဖျိထီၣ်၀ဲလံာ်စီဆှံကၠိလၢအ့စ့ၣ်၀ံၤ...
တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့မ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်မု၁်တၢ်ခုၣ်အိၣ်ဝဲလီၤ
စီၤထူအဲၣ် (ဆၣ်သူလ့ၤ) လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ်ညါ တၢ်အကါဒိၣ်မ့ၢ်ပီညါ ပီညါလုၢ်ၦ့ၤမုၢ်မဆါ သကုၤဟီၣ်ခိၣ်ဟဲအိၣ်ဖျါ ကူၣ်သ့ဂံၢ်ခၣ်ဝဲဒိၣ်မး အသၣ်ဆၢနၢမူတံၤသး ကူၣ်သ့တၢ်မု၁်ခုၣ်ကအိၣ် ပဝဲကိးဂၤဟံးပ၁်ဖှိၣ် တၢ်ကူၣ်သ့မ့ၢ်အိၣ်ဒီးၦၤ ၦၤကပ၁်ဒိၣ်ပာ်ကဲၦၤ အိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ် မၤလိပီညါဂု၁်ဆူၣ်ဆူၣ် တၢ်ကူၣ်သ့ခီၣ်တဃ၁်ဃိ မ့ၢ်ကညီဖိနီၣ်ထိးဘိ ခ့ခါဒီးတၢ်ဆၢကတီၢ် မ့ၢ်တၢ်ကါဒိၣ်လၢပဂီၢ် ဒိၣ်ကီၢ်လဲၢ်လၢဒိၣ်စိ မ့ၢ်လၢပီညါအါအဃိ ကြၢးပဟံးန့ၢ်တၢ်မၤလိ မုၢ်တနံၤပကဒိၣ်စိ တၢ်မု၁်တၢ်ခုၣ်တၢ်န့ၢ်သါ ခီဖျိလၢကူၣ်သ့ပီညါ ၦၤလၢမၤမု၁်ခုၣ်ထံကီၢ် မ့ၢ်လၢကူၣ်သ့အိၣ်နီၢ်နီၢ် ကလု၁်ဂၤကထံၣ်သ့ၣ်ညါ ခီဖျိအိၣ်ဒီးကူၣ်သ့အါ ဆၢကတီၢ်လၢအိၣ်ဒီးၦၤ သ့ၣ်ညါဒီးကျဲးစၢးကိးဂၤ တၢ်မု၁်တၢ်ခုၣ်ကဒိၣ်စိ ခီဖျိကူၣ်သ့အါအဃိ မုၢ်တနံၤနကသ့ၣ်ညါ တၢ်မု၁်ခုၣ်ကူၣ်သ့ပီညါ.