မ့ၤဖျၢၣ်ဝါဟဲက့ၤအီၣ်က့ၤႇ ကွဲမု၁်နၤဖဲ ကီၢ်သူလ့ၤ
-စီၤကီၢ်ဖျါစ့(လါယနူၤအါရံၤ-၂၀၁၉) (၁)လၢထံးလၢသီပကညီႇ အီၣ်သကိးမ့ၤတဖျၢၣ်ဃီ ပၢ်စဂီၤဒီးမိၢ်ပအိၣ်ႇ လၢခံလီၤစၢၤစှီၤဒီးပှိၢ် ခ့မ့ၢ်သံပ၁်တ့ၢ်အဖံးႇ ၦၤကညီသံန့ၢ်အမံၤ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢႇ တူၢ်တန့ၢ်ကညီပၢၢ်ဆၢ. (၂)တလၢၤမီစိၤအခ့ခါႇ ကညီဘၣ်ပၢၢ်ဆၢထီဒါ ပယီၤမီစိၤတုၤကဒီးႇ ထွံၣ်ဖါကျံအ့ၣ်ယူၢ်မၤဂီၤ ကွၢ်တရံးက့ၤပလီၢ်ခံႇ တၢ်စံၣ်စိၤအုၣ်သးဒ်အံၤ တၢ်ပၢၢ်ဆၢခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိႇ ကစၢၢ်ယုၤသုလၢထါဖိ (၃)ကွၢ်ကဒီး တၢခွံလွံၢ်ခွံႇ (၁၉၄၉) တုၤခဲအံၤအိၣ်နံၣ်နွံဆံ (၇ဝ) စံၣ်စိၤနု၁်ပၢၢ်ဆၢထီဒါႇ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ထံၣ်သ့ၣ်ညါ ဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဒုးခံဘျီခါႇ BIA မၤသံမၤဆါ ကညီဖိဂၢ်သွံၣ်ဂၢ်စီႇ ဒ်ဂ၁်လွံၢ်တဲ၁်သံကလီ (၄.)ဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဒုးဝံၤလီၢ်ခံႇ ဘၣ်ဖဲ တၢခွံလွံၢ်ယဲၢ်နံၣ် (၁၉၄၅) ကညီဖိခိၣ်နၢ်တၢၣ်ပီၣ်ႇ KCO ဝဲၤလီၤအိၣ်ထီၣ် ခံခွံႇ နွံႇ တၢခွံလွံၢ်ယဲၢ်(၂၉.၇.၁၉၄၅)ႇ ဒ်ကန့ၢ်ကညီကီၢ်စဲၣ် ဖဲ ယဲၢ်ႇ ခံႇ တၢခွံလွံၢ်နွံ (၅.၂.၁၉၄၇)ႇ KNU အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်လံ. (၅) ထံဂ့ၢ်ကီၢ်ဂ့ၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအါႇ ကညီဂၢၤသးဟဲအိၣ်ဖျါ (KNDO) အီၣ်ဆါ သံဝံၤအလီၢ်ခံႇ အူနူးဟံးန့ၢ်ပၢကီၢ်လံ (၁၉.၇.၁၉၄၇) ဘျီၣ်ဒိၣ်သဲစးလံ၁်ဃံးဃ၁်ႇ ကညီဖိတတူၢ်လိ၁်ဘၣ် ထံကီၢ်န့ၢ်တၢ်သဘျ့ဝံၤႇ ကညီဖိဃ့ကီၢ်တဝံၤ. (၆)တၢတၢႇ ခံႇ တၢခွံလွံၢ်ဃိး (၁၁.၂.၁၉၄၈)ႇ ဃ့ထံကီၢ်သတြီဟးကိး ဟ့ၣ်ကညီကီၢ်တဘျီဃီႇ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤတသးလီ တၢ်ကိးသတြီအိၣ်လွံၢ်ဘီႇ ကညီဖိဧၢ..ဖုသ့ၣ်နီၣ် ဖ.ဆ.ပ. လအခိၣ်ကိၤႇ မ့ၢ်ဝဲဒၣ်သုးမီၤစိရိၤ. (၇)ဒံၣ်စဲဘၢၣ် တၢခွံလွံၢ်ဃိး(၁၉၄၈)ႇ ကညီဖိသံဆူၣ်သံစိး ဖ.ဆ.ပ. လဟူးဂဲၤလံႇ ကညီဖိအါမးဘၣ်သံ အ့စ့ၣ်တၢ်ဒုးစးထီၣ်လံႇ မ့ၢ်ဝဲဖဲတၢခွံလွံၢ်ခွံ...
တၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်ဒီး ပဒိၣ်နီၢ်စံၣ်ဖိရၤစ့ၣ်
“(NCA) အခီပညီန့ၣ် တမ့ၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဘှါရှဲထံ ရူၢ်ကီၢ်သဲး အကျဲဘၣ်ႉ (NCA) လၢကီၢ်ပယီၤသုးမုၢ်ဒိၣ်အဂီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ တၢ်မၤပတုာ်က့ၤ ၀ဲဒၣ်ကလုာ်ဒူၣ်သ့ၣ် တဖၣ် အတၢ်ပၢၢ်ဆၢအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်လီၤႉ” ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ဒီး ကလုာ်ဒူၣ်ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ အတၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် တၢ်လဲၤကျဲအံၤ အိၣ်ကတာ်ထီအသးအဖီခိၣ် တၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်= ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကရၢခိၣ် (၂)လီၢ်လံၤ အတၢ်ထံၣ်၊ အတၢ်ပာ်သးတဖၣ် အိၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ သံကွၢ်= တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် တၢ်လဲၤကျဲ အိၣ်ကတာ်ထီအသး တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ် နထံၣ်အီၤဒီး နပဲာ်ထံးနီၤဖးဘၣ်အီၤဒ်လဲၣ်ႉ စံးဆၢ=ဘၣ်ဃးလၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အိၣ်ကတာ်ထီအသးအံၤမီၤ ယဲယထံၣ်န့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ် လၢအကါဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲကီၢ်ပယီၤသုးမုၢ် ဒိၣ်အတၢ်ဟံးစိဟံးကမီၤန့ၣ်လီၤႉ အဃိန့ၣ်ပမ့ၢ်ကွၢ် ကဒါက့ၤ(Peace Process)န့ၣ် အတၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်မုာ် တၢ်ခုၣ်ဒီတကတီၢ်အံၤ န့ၣ် တၢ်ဟံးစိ ဟံကမီၤန့ၣ် မ့ၢ်၀ဲဒၣ်သုးမီၤစိရိၤလီၤႉ လၢအ၀ဲဟံးစိဟံးကမီၤဒ် န့ၣ်ဒီး တၢ်လၢကဘၣ် လဲၤ၀ဲဒၣ်အခီပညီန့ၣ် တၢ်ကဘၣ်စံးကတိၤသကိး လၢတၢ်ကဘၣ်ဘှါက့ၤ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဒ်သိးဒီးကလုာ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်၊ ဒ်သိးဒီးကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရူၢ် အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီ လၢတၢ်ကဘၣ်ကတိၤသကိးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးန့ၣ်လၢကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်တကပၤတတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဃိန့ၣ်ဒီးအခဲအံၤကဲထီၣ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီဖးဒိၣ်တခါလီၤအခီပညီန့ၣ်လၢတၢ်ဆဲးလီၤ၀ဲစုပနီၣ်လၢ(NCA)လၢထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအလံာ်ဃံးဃာ်န့ၣ်...
“တၢ်မံမီၢ်လၢယဆၢမံမီၢ်တစိၤလၢယသး”
တၢ်ကွဲးမၤလၤကပီၤကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢမုၢ်နံၤၦဲၤထီၣ်(၇၀)၀ီတ၀ီ လၢတံနိ(သ၀ီတါ) ဖံးဖံးမၤမၤတယံာ်ဘၣ်သလ့ၤလါတုၤအိၣ်ကဒီးၦၤလံမၤလဲၣ်ႉ ယဲတဂၤ သလ့ၤထ့ကူာ် မ့ၢ်တုၤအိၣ်ယၤတဘျီ လၢ်လၢ်တၢ်ဂိၢ်ခါပစီၤထံဖိတဖၣ်ဒုးမံမီၢ်၊ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤယၤ တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢအပူၤကွံာ်ကညီဖိအတၢ်လဲၤ ခီဖျိဘၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ထီဘိန့ၣ်လီၤႉ ဖဲန့ၣ်သးလၢအလီၤဘှံးတဖၣ် ဟဲဆှိၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤ၊ ဂံၢ်ဘါလၢအလီၤစၢ်တဖၣ်ဟဲထီၣ်ကဒါက့ၤ၊ တၢ်မုၢ်လၢ်လၢဘူးတ့ၢ်မးကလီၤမၢ်တဖၣ် ဟဲအိၣ်ဖျါထီၣ်ကဒါက့ၤ ဒ်မုၢ်ဧူၢ်ထီၣ်လၢမုၢ်ဘူးကဆ့ၣ်ထီၣ်အဆၢကတီၢ်အသိးထီဘိန့ၣ်လီၤႉ ယံာ်ဒုယံာ်တ့ၢ်မးတဆဲးဖိလံႉ ယၤဖှိၣ်န့ၣ်တ၀ာ်ဘျဲၣ်လံသၢၣ်ႉ မ့ၢ်ဘၣ်တဲအီၤလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်လီၤ တံၢ်လီၤ ဆဲးတခီပူၤကွံာ်အနံၣ်(၇၀)တီတီလံမီၣ်ႉ တၢ်ဆၢကတီၢ်တခီမ့ၢ်၀ဲ ၁၉၄၉နံၣ် လါယနူၤအါရံၤလီၢ်ခံကတၢၢ်တနွံႉ ကညီဖိဒီးအတၢ်မၤနၢၤအဆၢကတီၢ်အခါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲန့ၣ်အခါ(ဖဆပလ)သုးဖိအၦၤနီၣ်ဂံၢ်ခံကထိဘျဲၣ်အိၣ်ဆီလိၤအသးဖဲနိၣ်တၢ်မျၢ်(အင်းစိန်)ဒီးသမဲကျဲဖးဒ့ဟီၣ်က၀ီၤဒီအတၢ်ပညိၣ်တခီမ့ၣ်၀ဲကဟံးန့ၢ်ဆူၣ်က့ၤကျိအိၣ်လၢၦၤကညီစုပူၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉကညီသုးဖိတခီအိၣ်၀ဲဖဲနိၣ်တၢ်မျၢ်သမဲဒီးကၠိးကိဟီၣ်က၀ီၤပူၤလီၤႉ ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်၀ဲသုးခိၣ်သၣ်အ့ကၠီၣ်အပၢၤကီၢ်သုး(UMP)ဒီး ကညီ ဂၢၤသးတဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးၦၤကအိၣ်ခံကယၤဘျဲၣ်လီၤႉ လၢမူကျာ်တိၢ်(မဂ်လာဒုံ) ပယီၤသုးမုၢ်ဒိၣ်တၢ်လီၢ်တခီ သုးခိၣ်ဒိၣ်အီၣ်စ့ၣ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ကညီသုးဒ့အိၣ်ခံဒ့ဒီးကညီသုးနဲၣ်ဖျါအိၣ်စ့ၢ်ကီးဖဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲန့ၣ်အခါ ဘၣ် ဆၢၣ်ဘၣ်တီၤလၢကညီသုးရ့ၣ်(၂)အိၣ်လၢပျ့ၣ်(ပြည်)ဟဲက့ၤတုၤက့ၤတဒူၣ်ဖဲသမဲလၢကထုးထီၣ်သုးတၢ်အီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်ကညီသုးရ့ၣ်(၁)ဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢသုးခိၣ်ဒိၣ်မ့မီၣ်န့ၣ်အိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲတီအူဟီၣ်က၀ီၤ ကညီသုးရ့ၣ်(၂)အိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲပျ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ ဒီးကညီသုးရ့ၣ်(၃)အိၣ်ဆီလီၤအသးလၢစကဲ မါတလ့ဟီၣ်က၀ီၤန့ၣ်လီၤႉ ၁၉၄၉နံၣ်လါယနူၤအါရံၤ(၃၁)သီအနံၤ၊ ဘၣ်ဖဲမုၢ်ဆ့ၣ်၀ါ ထီၣ်သီသီဂီၤခီ(၆) နၣ်ရံၣ်ၦၤတနီၤနီၤ ဒၣ်လဲာ်မံတပၢၢ်ထီၣ်ဒၣ်လဲာ်ဒံးဘၣ်ႉ လၢတၢ်ချၢတခီဘှ့ၣ် မုၢ်ပစီၤလီၤတၢ်ခုၣ်ဒိၣ်မးႉ မ့ၢ်လၢဘှ့ၣ်မုၢ်ပစီၤလီၤအဃိကွၢ်စိတၢ်ယံာ်တဖျါအါအါဘၣ်ႉ (ဖဆပလ)အသုးလၢ သမဲတဖၣ်ဟံးန့ၢ် တၢ်ခွဲးတၢ် ယာ်အံၤဒီးဟဲထီၣ်ကစီၤခး၀ဲၦၤကညီအိၣ်လၢခ၀ဲခၠၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤဒီးကညီဂၢၤသးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤလံႉ လီၢ်ခံကတၢၢ်ပယီၤတဖၣ်ဘၣ်ဂုၤကဒါက့ၤအခံၦဲၤဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးန့ၣ်လီၤႉ တုၤမ့ၢ်တၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်လၢ(ဖဆပလ)ပယီၤသုးတဖၣ်ဟဲထီၣ်ဒုးၦၤကညီလၢသမဲဒီးနိၣ်တၢ်မျၢ်လံတဘျီဃီသုးခိၣ်ဒိၣ်အီၣ်စ့ၣ်ဒီးအၦၤတဖၣ်ဟဲလီၤ၀ဲဆူနိၣ်တၢ်မျၢ်လၢကတိစၢၤမၤစၢၤကညီဂၢၤသးအဂီၢ်လီၤႉ တဟါဃီဖဲန့ၣ် သုး ခိၣ်ဒိၣ်အီၣ်စ့ၣ်ကိးထီၣ်အၦၤတဖၣ်ဒီးလဲၤ၀ဲဆူမူကျာ်တိၢ်သုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ဘၢၣ်ဖျိဟံးန့ၢ်၀ဲကျိဒီးကျိချံမျီာ်သၣ်တဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်၀ံၤဟဲက့ၤစိာ်၀ဲဆူနိၣ်တၢ်မျၢ်လၢသိလ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကညီဖၠၣ်စိမိၤကၠိဖိလၢ၀့ၢ်တကူၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီးဟဲလီၤ၀ဲဆူနိၣ်တၢ်မျၢ်လၢကတိစၢၤမၤစၢၤအၦၤကလုာ်အဂီၢ်လီၤႉ နိၣ်တၢ်မျၢ်လံာ်စီဆှံကၠိဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီး ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီးနုာ်လီၤမၤစၢၤ တၢ်လၢအလိၣ်တဖၣ်လီၤႉ ကျိလၢတၢ်ဟဲက့ၤစိာ်အီၤလၢမူကျာ်တိၢ်တဖၣ် တၢ်နီၤလီၤန့ၢ်ဆူအ၀ဲသ့ၣ်ဒီး ၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်လီၤႉ လၢကျဲဒ်အံၤန့ၣ် လၢစှၤကိာ်သီအတီၢ်ပူၤ...
အ့ၣ်ဒူၣ်ကီးတရံးကျဲမုၢ်အံၤ ပဒိၣ်အံၤအစိၤ ဒ်သိးကတ့၀ဲတုၤအ၀ံၤအဂီၢ် ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စး ကသဆၣ်ထီၣ်အခံ
ယနူၤအါရံး ၂၈ သီ၊ ၂၀၁၉နံၣ်။ နါ၀့ၤဖၠိစၣ် ကတီၢ်အံၤ အ့ၣ်ဒူၣ်ကီးတရံးကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ် တၢ်ဘၣ်ပတုာ်ဃာ် တၢ်တ့အီၤအံၤ လၢ(NLD)ပဒိၣ်ပၢဆှၢတၢ် ဒံးကတီၢ်ဒ်သိးကတ့၀ံၤ၀ဲကျဲမုၢ်အံၤအဂီၢ် ကဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ပဒိၣ်အခံအဂ့ၢ် ဖၣ်အၣ်တၢ်ဖးဟီၣ်က၀ီၤ ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စး နါသါသါလွ့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကမျၢၢ်ပဒိၣ်အံၤကပၢဆှၢတၢ်အိၣ်တ့ၢ်၀ဲခံနံၣ်လီၤႉ ခံနံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ဒ််သိးကတ့၀ံၤ၀ဲအဂ့ၢ် ပကဘၣ်ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်အခံလီၤႉ ပဒိၣ်ကရူၢ်တကပၤကဘၣ်ကျဲးစၢးမၤ၀ဲလီၤႉ ၀ံၤတ၀ံၤတခီအိၣ်ဒၣ်လၢတၢ်တဲသကိးအဖီခိၣ်လီၤႉ တၢ်ဂ့ၢ်ကီမ့ၢ်တကဲထီၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒု၀ံၤ၀ဲသ့၊ ဘၣ်ဃးလၢတၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်တခီကမျၢၢ်မ့ၢ်တြီဒုတၢ်မၤ၀ံၤတန့ၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ ကျဲမုၢ်တၢ်တိာ်ကျဲၤလၢ ဘၣ်တၢ်အိၣ်ပတုာ်ဃာ်အသး စးထီၣ်လၢ၂၀၁၇ နံၣ် တုၤကတီၢ်အ၀ဲအံၤ ကက့ၤစးထီၣ်က့ၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီး ကမၤ၀ံၤမၤတဲာ်ကွံာ်၀ဲကျဲမုၢ်အံၤအဂီၢ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် တဘၣ်ထီဒါလၢၤဘၣ်ဒီး ကဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ခံခီခံကပၤအဂ့ၢ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ့ၣ်ဒူၣ်ကီတရံး အ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤ အ့ရှၢၣ်တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်အစ့တၢး(ADB)အံၤ ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်လိး၀ဲလၢအမဲရကၤ စ့ဒီလၣ် (၁၂၀)ကကွဲၢ်ဒီး စးထီၣ်လၢ၂၀၁၆ နံၣ်ဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အပူၤ တၢ်စးထီၣ်တ့၀ဲကျဲမုၢ်အံၤဒီး တၢ်လဲၤထုးထီၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲလၢၢ်လၢကတ့ကျဲမုၢ်လၢလိညးကစၢၢ် အဖီခိၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ထီဒါ၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဲထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ထီဒါ၀ဲဒ်န့ၣ်အဖီခိၣ်(ADB)တကပၤပာ်ပတုာ်ကွံာ်၀ဲတၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်လၢလိညးကစၢၢ် အံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ကျဲမုၢ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်သးအသိး ကမျၢၢ်လၢလဲၤထီၣ်က့ၤလီၤလၢအသူ၀ဲကျဲမုၢ်အံၤသဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးကျဲတဂ့ၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်၀ဲန့ၣ်အဖီခိၣ် တၢ်ကတ့၀ံၤ၀ဲကျဲမုၢ်အံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်၊ တအိၣ်အံၤ တၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ် ဖဲလါယနူၤအါရံၤ(၂၂)သီအနံၤ တၢ်မၤ၀ဲဘျီၣ်ဒိၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဒိၣ်(၁၁)ဘျီတဘျီ...
ကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံ အသ၀ီကျဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စးထီၣ်တ့လံ
လါယနူၤအါရံၤ ၂၁သီ၊ ၂၀၁၉နံၣ်။ နါဖီၤမွံၤရှါ ဧရၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်၊ ကၣ်ကၠံဒီၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကီၢ်ခိၣ် စီၤဘးအူကၠံအိၣ်ဖျဲၣ်လီၢ် ဘဲကယဲးသ၀ီကျဲမုၢ်အံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲဒီး ဖဲလါယူလံ(၁၈) အနံၤန့ၣ် စးထီၣ်တ့န့ၢ်၀ဲကျဲမုၢ်လံန့ၣ်လီၤႉ ကျဲမုၢ်၀ဲန့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) ကရၢခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမူးတူစ့ဖိအတၢ်နဲၣ်လီၤ၀ဲအဃိ တၢ်စးတ့၀ဲကျဲမုၢ်လၢမံၣ်ခၠီတယၤ(မိချောင်းတစ်ရာ)သ၀ီတုၤ ဘဲကယဲးသ၀ီလၢအဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲ(၂)မံးလာ်န့ၣ်လီၤႉ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ စီၤရၣ်နဲၣ်လၢအဟံးန့ၢ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကရၢခိၣ် စီၤမူးတူစ့ဖိအတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအံၤ စံး၀ဲလၢ“ အခဲအံၤစးထီၣ်တ့မၤၦဲၤလၢဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်အိၣ် ခီၣ်ယီၢ် (ပေ) ၂၀လံႉ ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်မ့ၢ်၀ံၤကစးထီၣ်တ့လၢ(ကးတရၣ်)ကျဲ ၁၄ ခီၣ်ယီၢ် န့ၣ် လီၤႉ လၢကတ့(ကးတရၣ်)ကျဲအဂီၢ် ကဘၣ်ၦ့ၤလၢၢ်၊ မဲးအဂီၢ်ပဂုာ်ကျဲးစၢးန့ၣ်လီၤႉ စ့ဒုတအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉ ကမၤအီၤတုၤအ၀ံၤတချုးလၢမူခိၣ်စူၤလီၤဘၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) ကရၢခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမူးတူစ့ဖိတီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ် ဖဲအလဲၤလၢကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံသ၀ီ ကတီၢ် ထံၣ်ဘၣ်၀ဲကျဲအံၤတဂ့ၤဒီး တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အဃိ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၆ သီအနံၤဖျးလီၤ၀ဲတၢ်တၢၣ်ပနီၣ် ဖဲကညီနံၣ်ထီၣ်သီအနံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ တၢ်မၤဖျါထီၣ်က့ၤ အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်ဟဲထီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ခိၣ်လီၢ်လံၤစီၤဘးအူကၠံအံၤ ဂုာ်ကျဲးစၢးမၤတ့ၢ်တၢ်လၢ ကညီတၢ်တုၤသိးထဲသိးအဂီၢ် တဂၤဒီး အိၣ်ဖျဲၣ်၀ဲဒၣ်လၢအ့ၣ်ရၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်၊ အစီၤစုၤ၀ဲဒၣ်ဒီး၀့ၢ်ပသံၣ်အတၢၣ်(၄၀)ဖဲဘဲကယဲးသ၀ီ...
ကၠီၣ်တဲၣ်ကလုာ်ဒူၣ်သးစၢ်ရဲၣ်ကျဲၤလၢ ကမၤ၀ဲ သးစၢ်တၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးမူး
ယနူၤအါရံၤ ၂၇ သီ၊ ၂၀၁၉နံၣ်။ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်၊ တးခ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်(၅)ဘ့ၣ်အပူၤ ကလုာ်ဒူၣ်သးစၢ်လၢအပၣ်ဃုာ်ဒီးကညီသးစၢ်ကလုာ်ဒူၣ်(၆)ဒူၣ်တဖၣ် ကမၤ၀ဲသးစၢ်တၢ်ထံၣ်လိာ်တဲသကိးတခါ ဖဲလါမးရှးအလၢာ်လၢ၀့ၢ်မဲၢ်ဆီး(Bodhivijjalaya)ဖၠၣ်စိမိၤကၠိအဂ့ၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဲ၀ဲလီၤႉ မဲၢ်ဆီး၊ အူဖၣ်၊ ဖိဖရၣ်၊ မဲၢ်ရးမၣ် ဒီးထၣ်ဆီၣ်ယါကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကညီ၊ လါဟူၣ်၊ မၠီၣ်၊ အခၣ်၊ လံၤဆူ၊ (Mien) ကလုာ်ဒူၣ်သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးမၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်တဲသကိးကန့ၢ်အဂီၢ် ဖဲလါယနူၤအါရံၤ၂၄သီအနံၤ မၤ၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဒီးဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲအဂ့ၢ်ကညီသးစၢ်ခိၣ်နၢ်လၢ(Youth People For Development-YPD)စီၤကွံကွံၣ်တဲ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “လါမးရှးလၢအဟဲ(၂၉ တုၤ ၃၁)အနံၤ တၢ်ကရဲၣ်ကျဲၤမၤအီၤလၢ(Bodhivijjalaya)ဖၠၣ်စိမိၤလၢအအိၣ်ဖဲ၀့ၢ်မဲၢ်ဆီးအပူၤန့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်ဒ်သိးကလုာ်ဒူၣ်သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဟ့ၣ်နီၤလိာ်သးတၢ်ထံၣ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတဖၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤခီကွဲဃုာ်၀ဲဒီးပကညီဖိသးစၢ်(YPD)န့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ် စီၤကွံကွံၣ် တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်=ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲန့ၣ်အပူၤမုၢ်ဆါခီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ(Bodhivijjalaya)ဖၠၣ်စိမိၤကလုာ်ဒူၣ်သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲတၢ်ဆဲးတၢ်လၤလၢတဒ်သိးဘၣ်တဖၣ်၊ ဟါလီၤခီတကပၤမဲၢ်ဆီးတရူးတၢ်လီၢ်(Chinese Town)အပူၤတၢ်ကဒုးနဲၣ်၀ဲတၢ် ဆဲးတၢ်လၤတဖၣ်ဒီး တၢ်သူၣ်၀ံၣ်သးဆၢ တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်စီၤကွံကွံၣ်တဲအါထီၣ်၀ဲလီၤႉ ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤ ကလုာ်ဒူၣ်သးစၢ် တၢ်ထံၣ်လိာ်တဲသကိး၀ဲန့ၣ် လၢအပူၤကွံာ်၂၀၁၆နံၣ်တၢ်စးထီၣ်မၤအီၤဒီးလၢနံၣ်၀ဲအံၤအပူၤမ့ၢ်၀ဲလွံၢ်ဘျီတဘျီလံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ
(Cable Car) လၢကထီၣ်၀ဲ ကွဲၢ်ကဘီလ့ဒီခိၣ်အဂီၢ်အံၤ တၢ်ကစးထီၣ် ဃ့ၢ်အီၤ လၢ ၂၀၁၉ နံၣ်လၢာ် ကတီၢ်အဂ့ၢ်
လါယနူၤအါရံၤ ၂၃ သီ၊ ၂၀၁၉နံၣ်။ နါဖီၣ်မွံၤရှၣ် ကီၢ်ပယီၤအပူၤ ကမ့ၢ်၀ဲတၢ်အဆိကတၢၢ်တခါ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် (Cable Car) ခ့ၣ်ဘၢၣ်သိလ့ၣ်လၢကထီၣ်၀ဲ ကွဲၢ်ကဘီလ့ဒီခိၣ်အဂီၢ်န့ၣ် တနံၣ်အံၤ ၂၀၁၉နံၣ်အလၢာ်ကတီၢ်မး တၢ်ကစးထီၣ်ဃ့ၢ်အီၤလီၤအဂ့ၢ် တၢ်တိာ်ကျဲၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအမ့ၢ် စွဲကပ့ၣ် (ကွဲၢ်ကဘီ)မၠ့ၣ်ခ့ၣ်ဘၢၣ်သိလ့ၣ်တၢ်ဂုာ်ထီၣ်ပသီထီၣ်ခီပနံၣ်လံးမံးတဲး ၦၤနဲၣ်တၢ်အူဘညါစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပတိာ်ဃာ်လၢတနံၣ်အံၤက၀ံၤလီၤႉ လၢအဖီလာ်တကပၤ၀ံၤ (၁၀၀)မျးကယၤလံႉ လၢအဖီခိၣ် တကပၤပစးထီၣ်မၤလံႉ မ့ၢ်မၤတခီ၀ံၤချ့လီၤႉ ကညီနံၣ်ထီၣ်သီ မ့တမ့ၢ် နံၣ်လၢာ်ကတီၢ်ဒုပကစးထီၣ်ထုးလ့ၢ်လိၤအီၤလီၤ”အဂ့ၢ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်တိာ်ကျဲၤအံၤလၢတၢ်မၤဖျါထီၣ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်ကန့ၢ်အဂီၢ် စွဲကပ့ၣ်(ကွဲၢ်ကဘီ)မၠ့ၣ်တၢ်ဂုာ်ထီၣ်ပသီထီၣ်ခီပနံၣ်၊ ခၠ့းလ့မၠဲၣ်တိၣ်ယိၣ်တၣ်ခီပနံၣ်၊ မၠၣ်မၣ်စၣ်တံၣ်မၠ့ၣ်လၢအဘၣ်ဃးဒီးခီပနံၣ်လံးမံးတဲး(ZMH Group of Company)သ့ၣ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ဟံးမူဒါ၀ံၤ ရဲၣ်ကျဲၤဃာ်၀ဲလၢ ကစးထီၣ်ဃ့ၢ်လ့ၢ်လိၤ၀ဲ ခ့ၣ်ဘၢၣ်သိၣ်လ့ၣ်အံၤ ဖဲ ၂၀၁၉ နံၣ် လါမးရှး ကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ “မ့ၢ်မၤလိာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢ(စွံၣ်စလဲ)ကီၢ်န့ၣ်ကယံာ်၀ဲ ၂လါ၊ ၃ လါဒံး၊ ကတီၢ်အံၤစ့ပယီၤအၦ့ၤလီၤကတီၢ်လီၤႉ ပ၀ဲပဘျၢလီၤစ့လၢစ့ပယီၤအဃိ တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤအါ၊ စ့အလဲလီၤဆီလိာ်အသးလၢ (၃၀)မျးကယၤညါ၊ အဃိဒ်တၢ်တိာ်ပာ်ဃာ်အသိးန့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံာ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ် အူပညါစီၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခ့ဘၢၣ်သိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ် အတယၢၢ်အိၣ်၀ဲ (၅)တၣ်ဒီး၊ ၦၤဒိး၀ဲန့ၢ်...
၂၀၁၉ နံၣ်ထီၣ်သီအပူၤ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒီး ပယီၤသုးက့ၤခးလိာ်အသးကဲထီၣ် ၂ ဘျီ
လါယနူၤအါရံၤ ၂၃ သီ၊ ၂၀၁၉နံၣ်။ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ပၢ ဟီၣ်က၀ီၤ တၢ်လီၢ်တနီၤအပူၤ တနံၣ်အံၤ၂၀၁၉နံၣ်လါယနူၤအါရံၤအပူၤ(KNLA)သုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီးကီၢ်ပယီၤသုးမုၢ်ဒိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ခးလိာ်သးက့ၤကဲထီၣ်(၂)ဘျီအဂ့ၢ်(KNLA)သုးက့(၅)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ခးလိာ်အသးန့ၣ် ဖဲလါယနူၤအါရံၤ(၅)သီ တဘျီဒီး ဖဲ(၁၃)သီန့ၣ် တဘျီခီဖျိတၢ်ခီပတာ်၀ဲတၢ်ပာ်ပနီၣ်လီၢ်အဃိ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်အဂ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)သုးက့(၅) သုးဂ့ၢ်၀ီခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ စီၤကျၢၤဒိၣ်စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ပတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်တခီဒ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ပာ်ပနီၣ်ဃာ်တၢ်လီၢ်အသိးပအဲၣ်ဒိးလဲၤႉ ၂၀၁၉တၢ်ဖ့ၣ်ဆၢကဲထီၣ်သးအံၤမ့ၢ်၀ဲ တၢ်တလူၤ ပိာ်ထွဲ၀ဲတၢ်ပာ်ပနီၣ်လီၢ်အဃိကဲထီၣ်သးလီၤႉ တလါတီၢ်ပူၤကဲထီၣ်၀ဲ(၂)ဘျီန့ၣ်လီၤႉ လၢအ၀ဲသ့ၣ်တကပၤခီဖျိဟဲခီ ပတာ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်လီၢ်အဖီခိၣ်ဘၣ်မ့ၣ်ပိၢ်အါထီၣ်အဃိ တၢ်ဖ့ၣ်ဆၢတဖၣ်တၢ်ဘၣ်ဂံာ်ဂူာ်တဖၣ်ဟဲအါထီၣ်” အဂ့ၢ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ စီၤကျၢၤဒိၣ်စံး၀ဲလီၤႉ တလါအံၤအပူၤ တၢ်ခးလိာ်သးလၢကဲထီၣ်တဖၣ် ဖဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဖၣ်ပူၣ်၊ လူၤသီကီၢ်ဆၣ်အပူၤလၢၢ်မုၢ်ပျီ၊ စီၤမုၢ်ပျီအဘၢၣ်စၢၤလၢၢ် ဒိၣ်ထံးတၢ်လီၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်အံၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢလၢကဲထီၣ်သးလၢခံခီခံကပၤအံၤ လၢကီၢ်ပယီၤသုးတကပၤ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစရီတၢ်တသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်(KNLA )သုးက့(၅)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉဘၣ်ထဲဒွီး (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ (KNLA)ဒီး ပယီၤသုးတကပၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢလၢကဲထီၣ်သးအံၤအဖီခိၣ် ဆဲးကျိးသံကွၢ်၀ဲ(တပခ) ကလံၤစိးသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ဘၣ်ဆၣ်တဒိးန့ၢ်တၢ်စံးဆၢနီတမံၤဘၣ်ႉ ဖဲအပူၤကွံာ် ၂၀၁၈ နံၣ် လါမးရှးကတီၢ် ကီၢ်ပယီၤသုးတကပၤလဲၤနုာ်လီၤ၀ဲလၢလၢၢ်မုၢ်ပျီကရူၢ်ချိချီခံအပူၤ ဒီးတ့၀ဲကျဲဒီးခံခီခံကပၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢကဲထီၣ်၀ဲဒီးတကပၤဒီးတကပၤတၢ်ဘၣ်လိာ်ဖိးဒ့တအိၣ်ဘၣ်အဖီခိၣ် တၢ်ခးလိာ်အသးတဖၣ် ဟဲအိၣ်ထီၣ် တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤမၤကၤကသံၣ်မူၤဘှီးဖိလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဖီၣ်န့ၢ် ကီၢ်ပဒိၣ်ဃ့ထီၣ်၀ဲလၢကက့ၤဟ့ၣ်လီၤလၢအအိၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၂၃ သီ၊ ၂၀၁၉နံၣ်။ စီၤမၠးအူသၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ၊ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်၊ ၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ် အစုဒုၣ်တီၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်KNLA သုးရ့ၣ်(၁၆)အၦၤဒီး ကညီပၢၤကီၢ်သုးတဖၣ် ဖဲလါယနူၤအါရံၤ(၁၈)သီအနံၤန့ၣ် လဲၤဖီၣ်န့ၢ်၀ဲ ၦၤစိာ်ဆါမၤကၤကသံၣ်မူၤဘှီးဖိအဂၤ ဖဲ ဘရီၣ်သ၀ီ၊ ယ့ကီၢ်ဆၣ်၊ လမၢၢ်ကီၢ်ဆၣ်နီၤဖးကရူၢ်၊ တလၢၤကီၢ်စဲၣ်အပူၤအံၤန့ၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်၊ ကီၢ်ဆၢဘံၣ်ဘၢဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်တခီ ဃ့ထီၣ်၀ဲလၢကဟ့ၣ်လီၤက့ၤဆူအ၀ဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကဲထီၣ်အသးအံၤ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ၁၈သီ၊ ဟါခီ(၇)နၣ်ရံၣ်တခီကတီၢ် ဖဲလမၢၢ်ကီၢ်ဆၣ်၊ ဘရီၣ်သ၀ီဟံၣ်တဖျၢၣ်အပူၤ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်နုာ်လီၤဃု၀ဲကတီၢ် ထံၣ်န့ၢ်၀ဲကသံၣ်မူၤဘှီးတကလုာ်လၢအမ့ၢ်(ICE and WY))ကသံၣ်ဖျၢၣ်(၆၈)ဖျၢၣ်ဒီးဟံၣ်ကစၢ်တခီဘၣ်တၢ်ဖီၣ်က့ၤကိးအီၤဆူ၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ်၀ဲၤဒၢးဒီး ဖဲလါယနူၤအါရံၤ(၂၂)သီအနံၤ ကညီကီၢ်စဲၣ် ကီၢ်ဆၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်၀ဲၤကျိၤဆှၢထီၣ်၀ဲလံာ်ဆူ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အအိၣ်ဒီး ဃ့ထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒ်န့ၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ ကီၢ်ဆၢဘံၣ်ဘၢဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် အလံာ်အပူၤ စံး၀ဲ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) တကပၤလၢတၢ်ပၢတၢ်ပြးတကပၤသုးတနုာ်လီၤ မၤဃုာ်သးဘၣ်အဂ့ၢ်၊ ၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤတဂၤအံၤ ဒ်သိးတၢ်ကဟံးအီၤအရ့လၢ ထံကီၢ်သဲးစးအသိး ကသ့၀ဲအဂီၢ် (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တကပၤကက့ၤဟ့ၣ်လီၤက့ၤ၀ဲဆူကီၢ်ပဒိၣ်အိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပဒိၣ်တကပၤဃ့ထီၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဆၣ် တၢ်လီၢ်ဟီၣ်က၀ီၤ၀ဲန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) လ့ၢ်လိၤလ့ၢ်ထီၣ် တၢ်လီၢ်ဟီၣ်က၀ီၤဒီး ၦၤလၢအဖီၣ်န့ၢ်၀ဲန့ၣ်တၢ်ကစံၣ်ညီၣ်အီၤဒ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ဘျၢအိၣ်အသိးလီၤအဂ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤမီၣ်ရွ့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ပကတြီဆၢကသံၣ်မူၤဘှီးသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲအန့ၢ်လီၤႉ ပကလဲၤဒ်သိး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ပာ်လီၤဃာ်၀ဲတၢ်ဘျၢသဲးစးအသိးလီၤႉ ကတီၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်နာ်လိာ်သးကတီၢ်လီၤႉ လၢပဖီၣ်၀ဲၦၤမၤကမၣ်တၢ်ကတီၢ်တဂၤဒီးတဂၤတကရူၢ်ဒီးတကရူၢ် ဘၣ်နၢ်ပၢၢ်လိာ်သးလီၤႉ”အဂ့ၢ် ပဒိၣ်စီၤမီၣ်ရွ့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လီၢ်လၢၦၤဖီၣ်န့ၢ်၀ဲၦၤမၤကၤအီၣ်တၢ်မူၤတၢ်ဘှီးအလီၢ်ဟီၣ်က၀ီၤ၀ဲန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤဒီးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဟီၣ်က၀ီၤလၢခံခီခံကပၤဟူးဂဲၤအလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်...
၇၁ နံၣ်ၦဲၤထီၣ် ကညီဒီကလုာ်အမုၢ်နံၤ တၢ်ကပာ်ဖှိၣ်မၤလၤကပီၤအီၤ ဖဲမၠီမၠးဒီးလၣ်ပိၣ်တၣ်ကီၢ်ဆၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၂၂ သီ၊ ၂၀၁၉နံၣ်။ နါဖီၣ်မွံၤရှါ ကညီဖိအမုၢ်နံၤဒိၣ်မုၢ်နံၤထီတနံၤ လၢအလီၤဘၣ်ဖဲ လါဖြ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁ အနံၤ လၢအမ့ၢ်၀ဲ (၇၁)နံၣ်ၦဲၤထီၣ်ကညီဒီကလုာ်အမုၢ်နံၤအံၤ တၢ်ကပာ်ဖှိၣ်မၤလၤကပီၤအီၤဖဲဧရၣ်၀တံၣ် ကီၢ်ခီဒိၣ်မၠီမၠးဒီးလၣ်ပိၣ်တၣ် ကီၢ်ဆၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ မၠီမၠးကီၢ်ဆၣ်ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ်အိၣ်န့ၣ်လီၤႉ မၠီမၠးကီၢ်ဆၣ် ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် တီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲဒီး တၢ်ကမၤလၤကပီၤဖှိၣ်၀ဲ ကညီဒီကလုာ်အမုၢ်နံၤအံၤလၢအဆိကတၢၢ်တဘျီလၢ ကီၢ်ဆၣ်ခံဘ့ၣ်အပူၤဖဲမံသွ့ခၠီကရူၢ်၊ စခဲကၠံသ၀ီအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ မၠီမၠးကီၢ်ဆၣ်ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအမ့ၢ်မါစါစၣ်စံး၀ဲလၢ“ကညီသးစၢ်လၢအိၣ်ဖဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ် ကတီၢ်အံၤ အသးသဟီၣ်ဟဲဆူၣ်ထီၣ်လၢကမၤလၤကပီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်၀ံၤကတီၢ်အံၤ တၢ်အိၣ်သးဟဲအိၣ်ထီၣ်ဖျိဖျိဖျါဖျါသနာ်က့ပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးလီၤႉ တၢ်မၤလၤကပီၤဘျီ၀ဲအံၤ တၢ်ပညိၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် တၢ်ကမၤလဲၣ်ထီၣ်အီၤဒီးဂံၢ်ဘါကဆူၣ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ် စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကညီဒီကလုာ်အမုၢ်နံၤအံၤတၢ်မၤလၤကပီၤအီၤလၢမၠီမၠးကီၢ်ဆၣ်ပတီၢ်ဒီးကီၢ်ဆၣ်ဒီး၀့ၢ်လၢအပၣ်ဃုာ်တဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်၀့ၢ်မၠီမၠး၊ ၀့ၢ်အ့ၣ်မဲ၊ ၀ါခဲၣ်မးကီၢ်ဆၣ်၊ လၣ်ပိၣ်တၣ်ကရူၢ်လၣ်ပိၣ်တၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီး ပၠ့စလူၣ်ကီၢ်ဆၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်မၤအီၤအဂ့ၢ်မါစါစၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ ၂၀၁၉နံၣ် ကညီဒီကလုာ်အမုၢ်နံၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤတၢ်ကမၤအီၤလၢ ဧရၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်ပါတနီၣ်၊ ညီၣ်တိ၊ မအူၣ်ပ့ၣ်၊ ဒနူၣ်ဖၠူၣ်၊ ကၠိၣ်ပၠီၣ်၊ ဟ့သတး၊ ကၠီကိ၊ ကၣ်ကၠံတီၣ်တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကညီလံာ်လဲၢ် ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤ ကမံးတံာ်သ့ၣ်တဖၣ် တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤဒီးတၢ်ကမၤလၤကပီၤ လၢကီၢ်ဆၣ်ပတီၢ်စုာ်စုာ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ မအူၣ်ပ့ၣ်ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤနဲၣ်ရွဲၣ်စီၤနဲၣ်လ့စီၣ်စံး၀ဲလၢ “ကညီဒီကလုာ်အမုၢ်နံၤအံၤ လၢအပူၤကွံာ်ကညီဖိသ့ၣ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်ဃ့ထီၣ်အီၤတခါလီၤႉ အဲၣ်ဒိးတဲဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါလၢကတီၢ်အံၤ မ့ၢ်၀ဲဖျိဖျိဖျါဖျါအဃိဆၢမုၢ်လၢ်လၢတၢ်ကမၤအီၤကိးတီၤဒဲးန့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ...