PBHWT တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ တၢ်သိၣ်လိတၢ်ပျၢ်အမူး
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၃သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ဆၢထၢၣ်၀ံချၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ကရူၢ်(PBHWT)တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ ကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်သိၣ်လိ (Communityy Health Workers Training )အံၤ တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်တၢ်သိၣ်လိအမူးတခါဖဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) ကညီဒီက လုာ်စၢ ဖှိၣ်က&ၢ၊ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်၊ ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်၊ တၤအုးနံၤသ၀ီၤအပူၤ ဖဲလါနီၣ်၀့ဘၢၣ် ၆သီအနံၤလၢတၢ်သိၣ်လိကတီၢ်ယံာ် ၆ လါအံၤန့ၣ်လီၤႉ (PBHWT)ကသံၣ်သရၣ်စီၤဒဲဒဲတဲ၀ဲလၢ“တၢ်သိၣ်လိတၢ်ပညိၣ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးလီၢ်က၀ီၤအပူၤ တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်မၤတဖၣ် ကဂၢၢ်ကျၢၤအဂီၢ်၊ ဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကအိၣ်ထီၣ်၊ ဆူၣ်ချ့တၢ်လီၢ်လီၤဟိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ကမၤၦဲၤက့ၤအီၤအဂီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ် တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်=ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ။ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါလၢကမၤသကိးတၢ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်အဂၤလၢဆူၣ်ချ့တကပၤအါထီၣ်၊ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကသံၣ်တၢ်သိၣ်လိတဖၣ် တၢ်ကရဲၣ်ကျဲၤအီၤဒီးတၢ်မၤသကိးသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ကရဲၣ်ကျဲၤမၤအီၤအဂ့ၢ်တဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဒီး(PBHWT)သ့ၣ်တဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်၀ံၤ တၢ်စးထီၣ်လၢလါမ့ၤ ၂သီတုၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၀သီတၢ်သိၣ်လိအံၤအပူၤ(PBHWT )၊ (KDHW)၊(KNLA) သုးက့ (၁=၂=၃=၅=၇) ဒီး(KNDO) ခၢၣ်စးသ့ၣ် တဖၣ် ၦၤတၢ်သိၣ်လိဖိခဲလၢာ် ၅၃ ဂၤ ဟဲထီၣ်၀ဲလီၤႉ တၢ်သိၣ်လိအပူၤ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤအ၀ဲသ့ၣ်ဒ်အမ့ၢ် နီၢ်ခီဒီးတၢ်မူတၢ်ဂဲၤ၊ တၢ်ကွၢ်ထွဲတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့၊ ကသံၣ်ကသီ၊ တၢ်ကူစါယါဘျါဂံၢ်ခီၣ်ထံးမဲာ်ချံ၊ တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤကသံၣ်၊ တၢ်ကွဲးတၢ်ပူၤလီၢ်၊ မိၢ်ဖိဆံးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့၊ ကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ တၢ်ကွၢ်ထွဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢသရၣ်၊ မုၣ်၁၃ဂၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢ ၂၀၂၀ တၢ်ဃုထၢကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ် ကညီပၣ်တံၣ် ၄ ဖု ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိး ကမံးတံာ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၉ သီ၊ ၂၀၁၈။ စီၤထိလ့ ခါလၢကဟဲ၂၀၂၀ တၢ်ဃုထၢန့ၣ် ကညီပၣ်တံၣ်တဖၣ်ကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးတၢ်၊ တၢ်မၤသကိးတၢ်ကမံးတံာ်တဖု ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၅သီတုၤ ၆ သီအနံၤ ဖဲကညီပၣ်တံၣ် ၄ ဖု မၤ၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖဲကၠဲၣ်ထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်၊ စ့ၣ်လဲၣ်ရံၣ်စီးအံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဲဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် ဒ်ကညီပၣ်တံၣ် ၄ ဖု အံၤပာ်ဖှိၣ်ကမၤသကိးတၢ် လၢကတီၢ်ယံာ်တၢ်မၤအဂီၢ် အသိးလၢကတီၢ်ဖုၣ်တၢ်မၤဒ်အမ့ၢ် ၂၀၂၀နံၣ် တၢ်ဃုထၢကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ ကမံးတံာ်အံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤလၢဟဲထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကညီကမျၢၢ်ပၣ်တံၣ် (KPP) ကအၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ(၂) စီၤစ့၀ါတဲ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ကညီဒီကလုာ်ပၣ်တံၣ် (KNP) အနဲၣ်ရွဲၣ် မါကၠီၣ်ည့စ့ၢ်ကီးစံး၀ဲလၢ“မဟါတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်န့ၣ်ပတဲပာ်လၢ ကညီပၣ်တံၣ်ကဒဲကဒဲကထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးလိာ်သးအဂီၢ် ပကဒုးအိၣ်ထီၣ်ကမံးတံာ်တခါႉ လၢတနံၤအံၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တခီပၣ်တံၣ်တဖုစုာ်စုာ်ခၢၣ်စးတဖၣ်ဘၣ်သးတူၢ်လိာ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကမံးတံာ်၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖှိၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလၢကညီပၣ်တံၣ်လွံၢ်ဖုအကျါပၣ်တံၣ်တဖုခၢၣ်စး ၃ ဂၤ ခဲလၢာ်ပာ်ဖှိၣ် ၁၂ ဂၤဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးဒီးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကမံးတံာ်(KUPC) တခီအခၢၣ်စးပၣ်၀ဲ ၇ ဂၤ ဒီးပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ ၁၉ ဂၤန့ၣ်လီၤႉ လၢကညီပၣ်တံၣ် (၄)ဖု တၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် ပၣ်တံၣ်တခါစုာ်စုာ်...
ကညီဒူၣ်ထၢတၢ်လီၤစၢၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ်ႇစီၤကီၢ်ဖျါစ့(တီနီၢ်ဖီ) ၁.ကညီဖိခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိႇ ကစၢၢ်ယုၤသုလၢထါဖိ မိၢ်ထံးပၢ်ထံးအိၣ်ထီၣ်ဝဲႇ ဒ်ထါစံးပ၁်အဂ့ၢ်ဟဲ မိၢ်မ့ၢ်ဃိၣ်ဒီးပၢ်မ့ၢ်ယွၤႇဆၢက့ၤတုၤထံဆဲးမဲးယွၤ ကွဲၢ်ကဘီဒီးနီၢ်ဘုၣ်ဘီႇ ဒ့ပီၤလီၢ်ကျဲမ့ၢ်ကညီ ၂.ကညီဒူၣ်ထၢအခီၣ်ထံးႇအတၢ်တဲစိၤအိၣ်ဒ်အံၤ ဖါစဂီၤ ဒီး နီၢ်ပအိၣ်ႇ မ့ၢ်ကညီမိၢ်ဒိၣ်ပၢ်ဒိၣ် နီၢ်ပအိၣ် ဒီး ဖါစဂီၤႇ ကဲထီၣ်က့ၤဝဲ ပှိၢ် ဒီး စှီၤ ဖိမုၣ်ဖိခွါအိၣ်နွံဂၤႇ မုၣ်သၢဂၤဒီး ခွါလွံၢ်ဂၤ ၃.မိၢ်ဒီးပၢ်ခံဂၤလီၤဖးႇ ဖိမုၣ်ဖိခွါဘၣ်အိၣ်ဖး ဖိမုၣ်သၢဂၤပိ၁်မိၢ်ခံႇဖိခွါသၢဂၤပိ၁်ပၢ်ခံ အိၣ်သကုၤလၢ ယူၣ်ကီၢ်ခံႇ ပၢၢ်ဖျိတုၤထံနၢ်ထံခံ ကီၢ်လါႇ ကီၢ်သူလ့ၤ အိၣ်ဆိးႇ အိၣ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢပစိၤ ၄.ဖိခွါလွံၢ်ဂၤကတဲနၤႇ စီၤပကူ ဒီး မီၤန့ၢ်ၦၤ ...
ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဃုထၢအံၤ ကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ်မၤနၢၤတၢ်အဃိ ဆူညါတၢ်အိၣ်သးဂ့ၤ၀ဲအဂ့ၢ် ကညီပၣ်တံၣ်တဲ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၈ သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ စီၤထိလ့ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်သၢသီအနံၤ တၢ်မၤ၀ဲ ၂၀၁၈ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဃုထၢအံၤ လၢကလုာ်ဒူၣ်တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အပူၤ ကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ် သ့ၣ်တဖၣ်ကမၤတၢ်ဖးအဃိဆူညါအဂီၢ်တၢ်အိၣ်သးဂ့ၤ၀ဲအဂ့ၢ် ကညီကမျၢၢ်ပၣ်တံၣ် (KPP)ဒီး ကညီဒီကလုာ်ပၣ်တံၣ် (KNP)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကညီကမျၢၢ်ပၣ်တံၣ်ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ(၂)စီၤစ့၀ါတဲ၀ဲလၢ“ပၣ်တံၣ်ဖးဒိၣ်ခံဖုအံၤကမျၢၢ်တၢ်နာ်စှၤလီၤလံႉ ကလုာ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ် နာ်က့ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲအခွဲးအယာ်လီၤႉ ကဟံးန့ၢ်အဂီၢ်တၢ်သ့ၣ်ညါ တဖၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်လံကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် မ့ၢ်၀ဲတၢ်အိၣ်သးလၢအဂ့ၤလီၤ” အဂ့ၢ်တဲ၀ဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်၅သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ ကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆီတလဲအဂ့ၢ်၊ ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ဖးလၢပၣ်တံၣ်အဒိၣ် ၂ဖုလၢ တၢ်သးအိၣ်အပူၤဒီးမ့ၢ်က့ၤကွၢ်ထံက့ၤန့ၣ်ထံၣ်ဘၣ် လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဆီ တလဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်စီၤစ့၀ါတဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လါနိၣ်၀့ဘၢၣ်၃သီအနံၤကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်တၢ်ဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဖးလၢၦၤဟ့ၣ်တၢ်ဖးအလီၢ်(၁၃)တီၤအပူၤန့ၣ် ကလုာ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ကရၢစိပၣ် တံၣ်(အဲၣ်အဲလ်ဒံၣ်) အံၤမၤန့ၢ်၀ဲတၢ်ဖးလၢအမ့ၢ်မၠ့ခၠဲၣ်ဒီးတၣ်မွ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်၊ ကီၢ်စဲၣ်ဒီးကီၢ်ခီဒိၣ်ကိတိာ်အဂီၢ်အိၣ်တွ့(၁)၊ မ့ဘူ(၂)၊ သပ့ၣ်ကၠီ(၁)၊ မ့တလ့ကီၢ်ခီဒိၣ်ယိၤဒိၣ် ကလုာ်တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ် ကီၢ်စၢဖှိၣ်တၢ်ဃုထၢခီၣ်မ့ရှၢၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ ကီၢ်စၢဖှိၣ်တၢ်ဂၢၢ်ကျၢၤဒီးတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်ပၣ်တံၣ် တခီမၤနၢၤ၀ဲတၢ်ဖးလၢကခၠ့ၣ်ကီၢ်စဲၣ်(၂) လၢဒီကလုာ်ကိတိာ် အဂီၢ်မၤနၢၤ၀ဲဒီး၊ ကီၢ်စဲၣ်ဒီးကီၢ်ခီဒိၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်အဂီၢ်ဆ့ကါ(၂)၊တမူ(၂)သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး ယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်၊ လဲခၠါကီၢ်ဆၣ်ကမျၢၢ်ကိတိာ်အဂီၢ်ယိၤဒိၣ်ကလုာ်ဒူၣ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ကရူၢ်၊ ခၠ့ကီၢ်စဲၣ် ကိတိာ်မတူၣ် ပံၣ်(၁)အဂီၢ် ခၠ့ကလုာ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ဒီးရခၢၣ်ကီၢ်စဲၣ်ကိာ်တိာ် ရသ့ၣ်တီၣ်(၂)အူတ့ၣ်မီၣ်၀့သ့ၣ်တဖၣ်မၤနၢၤ၀ဲတၢ်ဖးန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါ အဲၣ်အဲလ်ဒံၣ်ပဒိၣ်အစိၤ အံၤ မၤ၀ဲကတီၢ်တၢ်ဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဖး၀ံၤလံ၀ဲခံဘျီလံဒီး တၢတဘျီတၢ်ဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဖးလီၢ်က၀ီၤ ၁၉တီၤအပူၤ မၤနၢၤ၀ဲ(၉)တီၤဒီး ယိၤဒိၣ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ...
ကသ့ၣ်နီၣ်လိာ်ဒံးပသး
၁ႉ ဖဲလၢတပာ်သူၣ်ပာ်သး တၢ်ကစီၣ်ပူၤထံၣ်ဘၣ်နၤ ခွါဖိနသ့ၣ်နီၣ်ဒံးဧါ ဖဲအိၣ်တပူၤဃီအခါ ခီဖျိပယီၤတၢ်ထီၣ်ဒု ဃ့ၢ်အိၣ်ခူသူၣ်လၢၦၢ်ပူၤ ပနီၢ်ဆံးသးလီၤဘဲညီ တၢ်အီၣ်တအိၣ်လၢပဂီၢ် နပါပါဒီးယပါပါ ပယီၤဖီၣ်မၤသံမၤဆါ ဒုၣ်ဒါတၢ်မၤအၢမၤသီ ဒွဲၣ်အူဃုာ်ပဒူသ၀ီ အိၣ်တသ့လၢာ်ပဘၣ်ဃ့ၢ် ဒ့ပီၤလီၢ်ကျဲဘၣ်ပာ်တ့ၢ် ၂ႉ ခွါဖိဧၢသ့ၣ်နီၣ်ဘၣ်နၤ ဖဲလၢပနီၢ်ဆံးဒံးခါ တၢ်ကတိၤဖိလၢပတဲ ကပိာ်ထီၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကျဲ ပကလုာ်တၢ်မ့ၢ်မၤအၢ နၤဒီးယၤကဒုးတြီဆၢ ခွါဧၢမ့မ့ၢ်ယဲတခီ ဒုးတၢ်လၢပကလုာ်ဂီၢ် တၢ်စူၤတၢ်ချံၣ်ပစီၤကျါ တၢ်သဘျ့ဂီၢ်ယတူၢ်ဆါ ဖဲထံၣ်လီၤနၤတၢ်ကစီၣ် ဃုာ်ဒီးနတၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ် တၢ်ခဲလၢာ်လၢၦဲၤဒီးနၤ ခွါဃိပာ်ကဖၢယသး ၃ႉယခွါဖိယတံၤသကိး သ့ၣ်နီၣ်ဒံးယဲနၤထီဘိ ခီဖျိလၢတၢ်ဂ့ၢ်အါမံၤ တုၤယဲဆူထံယံၤကီၢ်ယံၤ မ့ၢ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်လၢၦၤကီၢ် သ့ၣ်နီၣ်ဒံးပအိၣ်ဆိးလီၢ် တၢ်ကတိၤလၢပအၢၣ်လီၤ ယကမၤလၢၦဲၤက့ၤအီၤ တၢ်ကူၣ်သ့လၢယမၤလိ ဒ်တၤလၣ်အိၣ်ဒီးယၤသိး လၢနလီၢ်ဒီးလၢယလီၢ် မၤပ၀ဲလၢကလုာ်ဂီၢ် ထဲတမံၤယဃ့ကညး ခီဖျိလၢပာ်တ့ၢ်ယဲနၤ ၄ႉတံၤသကိးသးဘိယခွါ ဆိမိၣ်နၤဒီးယထံၣ်ဖျါ လၢကလုာ်တၢ်သဘျ့ဂီၢ် နဟ့ၣ်လီၤနသးနီၢ်နီၢ် အီၣ်နဲဒၣ်မ့မဖိ၀ါ၀ါ မံလၢသ့ၣ်လၣ်၀ၣ်လၣ်ကျါ ကလုာ်ဂီၢ်တူၢ်ခီၣ်ပာ်သး ပိာ်ထီၣ်နဲကျဲမၤထူရၤ စးထီၣ်နံၤအံၤဒီးဆူညါ ကဟံးထီၣ်ယဲယမူဒါ ဒုးနဲဒၣ်လၢစုက၀ဲၤ ကဒုးယဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲကျဲ သွံၣ်တစၢၤဃီနၤဒီးယၤ ကသ့ၣ်နီၣ်လိာ်ဒံးပသး အိၣ်တမှံၤကီၢ်အီစ်ထြ့လ်ယါ သူလ့ၤနီၣ်မံၤဖိ
လၢကမၤစၢၤ၀ဲတၢ်မၤလိကညီကျိာ်ကန့ၢ်အဂီၢ် တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါ (Mobile Application)
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၇သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ စီၤထိလ့ လၢတၢ်ကဃုမၤလိကညီကျိာ်အဂီၢ် ကညီ (IT) ၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဖိတဖၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ(Game၊ Software၊ Mobile Application) တခါဒီးမၤ၀ဲ တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါမူးတခါ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် (၃) သီ လၢ၀့ၢ်တကူၣ်ဖၠၣ်စိမိၤ(MICT Park)အပူၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲန့ၣ်အပူၤ တၢ်ပာ်ဖှိၣ်ဃာ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်တခါဃီ ဒီးနနုာ်လီၤမၤ လိအီၤ န့ၢ်လၢ(အ့ထၢၣ်နဲး) အပူၤ ဒ်အမ့ၢ်(karen.center)အပူၤ၊ ကညီကျိာ် (Font)ဒီး Keyboard တဖၣ် ဒ်သိးတၢ်သူ၀ဲ(Converter)ကသ့အဂီၢ် ပညိၣ်ဃာ်၀ဲ ( Ethar KFC and apps.karen.center)ဒီး တၢ်ဃုမၤလိ၀ဲ ကညီကျိာ်လၢ တၢ်လိာ်ကဲွ (game)တဖၣ် Ethar IT ကရူၢ်အံၤ ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (Ethar)ကရူၢ်အံၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစီၤလၢယဂီၢ်တဲ၀ဲလၢ“(karen.center)အပူၤအဲၣ်ဒိးဒုးသ့ၣ်ညါWebsite န့ၣ်လီၤ. ပအဲၣ်ဒိးမၤဒ်သိး(အ့ထၢၣ်နဲး)န့ၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢ (google.com) န့ၣ် (karen.center)အိၣ်၀ဲ၊ မ့ၢ်အဲၣ်ဒိး သူ(Browser)တခီလဲၤကွၢ်န့ၢ်စ့ၢ်ကီးလီၤ. ဖဲန့ၣ်အပူၤ ပပာ်ဖျါဃာ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်အံၤအိၣ်ဒံးဒၣ်လၢပတီၣ်ထီၣ်ဃာ် (Application)အပူၤ တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ” (Ethar KFC)အံၤ မ့ၢ်၀ဲ(Unicode) ဒီးကညီကျိာ်(Font)ဒီး...
ကညီကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်တဲဘၣ် လိညၣ်သ၀ီဖိလၢတဘၣ်ဟးနာ်နါစိၤၦၤခိၣ်ၦၤဃၢၤတၢ်ကတိၤတဂ့ၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၇ သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ နါ၀့ၣ်ဖၠိစၣ် ခီဖျိလီၢ်က၀ီၤဖိတြီ၀ဲအဃိ တၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်တၢ်တိာ်ကျဲၤလၢတၢ်ဘၣ်ပတုာ်ဃာ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ သုတဘၣ်နာ်နါစိၤၦၤတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤအတၢ်တဲတဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် နါခ့ၣ်ထွ့ၣ်မၠ့ၣ်တဲဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲ လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ကညီကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် နါခ့ၣ်ထွ့ၣ်မၠ့ၣ် မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သးဒီး ကမျၢၢ်ဖိလၢကမၤ လၢၦဲၤန့ၢ်၀ဲၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်ဖဲ လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီဒီးအ၀ဲတဲလီၤ၀ဲဒ်န့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ ကိတိာ်ခိၣ်တဲ၀ဲလၢ “တၢ်လီၢ်အ၀ဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲယတၢ်ဖးအလီၢ်၊ အခဲအံၤၦၤဟဲမၤအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ် နာ်က့တၢ်လီၢ်အ၀ဲအံၤလီၤႉ ယတဲတၢ်ၦၤတနာ်ဘၣ် ၦၤဟဲဖဲမဟါတဟါတဂၤတဲတၢ်နာ်၀ဲအဃိ ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်တူၢ်လီၤႉ အဃိန့ၣ်ယသးတမုာ်ဘၣ်ႉ အခဲအံၤယဟဲလံ လၢသုတၢ်လိၣ်အိၣ်န့ၣ်တဲ မၤလၢၦဲၤန့ၣ်သုမ့တန့ၢ်ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ကဃုန့ၢ်သုၦၤလၢကမၤစၢၤသုႉ မၤလၢၦဲၤမ့န့ၢ်တခီကမၤလၢၦဲၤႉ ကဘၣ်မၤန့ၢ်သုအလီၢ်အိၣ်ဒီဒူၣ်လီၤႉ ဆိမိၣ်တဆဲးဖိဘၣ်လံ၊ သုတဘၣ်နာ်နါစိၤၦၤဂၤအတၢ်ကတိၤတဂ့ၤ ဃုထၢတၢ်လၢအကဲထီၣ်သးသ့”အဂ့ၢ်န့ၣ်တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ လၢတၢ်ဘၣ်ပတုာ်ကွံာ်လိညၣ်တၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်တၢ်တိာ်ကျဲၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ လၢအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ် အဂီၢ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ပျဲလၢအဖိးသဲစးလၢတၢ်လီၢ်လၢအသီတခါဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိလၢတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤ ယံာ်ဒီးတၢ် လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤအါ၀ဲအဃိ ကူၣ်ပနံၣ်လၢအဟံးမူဒါလၢကထုးလၢၢ်သ့ၣ်ဖၣ် တဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဆး လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်ဒီး ကျဲက၀ံၤအဂီၢ်တကြၢးယံာ်၀ဲဘၣ် ဆၣ်ယံာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ကိတိာ်တဲကဒီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ China Road and Bridge Corporation (CRBC) ကူၣ်ပနံၣ်ဟံးမူဒါဒီးအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်တၢ်တိာ်ကျဲၤအဂီၢ် လၢၢ်လၢအလိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်န့ၢ်ဘၣ်အခွဲးလၢထံကီၢ်ပဒိၣ်အိၣ်လၢတၢ်ကထုးထီၣ်န့ၢ်အီၤလၢလိညၣ်ကစၢၢ် လၢၢ်အပူၤခဲလၢာ် ၁၃၀၀၀၀ (တကလီၢ်လွံၢ်ကလး)လၢ(၃)နံၣ်တၢ်တိာ်ကျဲၤအပူၤဘၣ်ဆၣ်...
တလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဖီၣ်န့ၣ်၀ဲ ၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီး ၃၀၀ ဂၤ ဃၣ်ဃၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၇ သီ၊ ၂၀၁၈ နံၣ်။ စီၤမၠၣ်အူသၤ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤ ( ကၠၤအ့ဆ့းကၠံကီၢ်ဆၣ်) အပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ် လါအိးကထိဘၢၣ်အတီၢ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ် လၢၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဖိအဂၤ ၃၀၀ ဃၣ်ဃၣ် အဂ့ၢ် ကညီပၢၤကီၢ်ကရူၢ် (KNPF)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဒီးဒူသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး၀ံၤလီၤ၀ဲဒၣ်လၢသ၀ီအဖျၢၣ် ၂၀ဘျဲၣ်အပူၤၦၤလၢအသူကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ် လၢဟံးအရ့ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်ဒီးဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အဂ့ၢ် ၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ် နီၣ်ဂံၢ် (၄) ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်မူဒါခိၣ်စီၤည့ခၠါတဲဘၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲတဲ၀ဲလၢ“ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ်အပူၤ ပပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီး ဒူသ၀ီခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဒီး ပဖီၣ်န့ၢ်၀ဲၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဖိအဂၤ ၃၀၀ ဃၣ်ဃၣ် ဒီးပဟ့ၣ်အီၤတၢ်ကမၣ် ဒ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီအသိးလီၤႉ အါလၢၦၤ ၃၅ နံၣ်အဖီခိၣ်တဖၣ်၊ သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စှၤလီၤႉ ၦၤလၢတၢ်ဟံးအရ့တဖၣ် ဟ့ၣ်အီၤတၢ်ကမၣ် ဖဲသ၀ီပူၤလီၤႉ တၢ်မၢအီၤဒ်ဒူသ၀ီဂ့ၢ်၀ီ၊ ဒီးတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ”။ ၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖါပြး၊ ၀့ထီ၊ ကကဒ့း၊ နါခွံ၊ ပနီကျဲခံ၊ ဃီကျါ၊ ခီခီ၊ ၀့ခနး၊ တည့ၣ်၊ လိးရှါ၊ ၦၤဆါကသံၣ်တဖၣ်တၢ်ဟံးန့ၢ်အီၤအရ့ ဒီးသ၀ီလၢအဂၤတဖၣ် တၢ်ကဆဲးရဲၣ်ကျဲၤမၤအီၤအဂ့ၢ်ကညီပၢၤကီၢ်ကရူၢ်တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖါပြးကညီသးစၢ်ကရၢခိၣ် စီၤမၠိစဲးသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢ “ၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်တတီၤ၊ ၦၤဆါကသံၣ် တဖၣ်တၢ်လီၢ်တတီၤ...
ဟီၣ်ခိၣ်ဘီမုၢ်အစ့တၢး ကမၤစၢၤ၀ဲ တၢ်တ့ထီၣ်ထံတမၢၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်အဂ့ၢ် ၦၤဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်ဖိတဲ
လါနိၣ်၀ံဘၢၣ် ၃ သီ၊ ၂၀၁၈ နံၣ်။ စီၤထိလ့ ဟီၣ်ခိၣ်ဘီမုၢ်အစ့တၢး ကမၤစၢၤ၀ဲတၢ်ကတ့ထီၣ်ထံဘီကျိၤဒီး ထံတမၢၣ်တဖၣ်လၢ တၢ်ကထုး ထီၣ်၀ဲလီမ့ၣ်အူတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ကအိၣ်ဒီး တၢ်ပလီၢ်ပဒီအဂ့ၢ်န့ၣ် လါအိၣ်ကီၢ် အၦၤလၢအ ထုးထီၣ် Nam Theun 2 တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါထံတမၢၣ် အတၢ်ကဲဘျုးလံာ် ၦၤဃုသ့ၣ်ညါတၢ်ဖိ ဘရုၣ်စ်ရူမ့ၣ်ကၣ် တဲ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တခါဖဲ ၀့ၢ်တကူၣ်၊ ဖိစ့ၣ်ကျဲ၊ Green Hill ဟိၣ်ထဲ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂သီအနံၤ တၢ်ဒီသဒၢကဟုကယာ်ဃိၣ်လိာ်ၦာ်ဘျးစဲ၊ IFI Watch Myanmar ဒီး ပီကူ(ေပါင်းကူး)ကရၢတဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီး လၢကီၢ်ပယီၤအထံကျိထံ ကွာ်တဖၣ် အဂီၢ် တၢ်ကဟံးတၢ်မၤလိတၢ်လၢလါအိၣ်ကီၢ်ကသ့အဂီၢ် ၦၤဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်ဖိ ဘရုၣ်စ်ရူမ့ၣ်ကၣ် တဲ၀ဲလီၤဖဲတၢ်ထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ ‘ကီၢ်ပယီၤနာ်က့ ဟီၣ်ခိၣ်ဘီမုၢ်အစ့တၢးန့ၣ် ကသူၣ်ထီၣ်ထံတမၢၣ်ဂီၢ် IFC တခီကဟံး န့ၢ်တၢ်အဒိလၢကီၢ်လါအိၣ်အဂီၢ် ပနၣ်ဟူဘၣ်တၢ်ကစီၣ်ဒ်န့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ ပနၣ်ဟူဘၣ် လၢၦၤတဲ၀ဲလၢဟီၣ်ခိၣ် ဒီးဘ့ၣ်အစ့တၢးအံၤ မၤစၢၤ၀ဲတၢ်ကတ့ထီၣ်ထံ တမၢၣ်လၢတၢ်လီၢ် လၢကီၢ်ပဒိၣ်ဟ့ၣ်ခွဲးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မၤစၢၤစ့ၢ်ကီး၀ဲလၢ...
(TA)သရၣ်၊ မုၣ်လၢအသိၣ်လိကညီကျိာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်သုးထီၣ်န့ၢ်အလီၢ်လၤ
လါအိးကထိဘၢၣ် ၂၉ သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်. စီၤထိလ့ ကီၢ်ပဒိၣ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ ကၠိသရၣ်၊ မုၣ်လၢအသိၣ်လိ၀ဲကလုာ်ဒူၣ်ကျိာ်( Teacher Assistant)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ နံၣ်လၢကဟဲတၢ်ကတီၣ်ထီၣ်က ဒီးအ၀ဲတဆီလၢတီၤဖုၣ်သရၣ်၊ မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်ကညီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်ခိၣ်နီၢ်ပါသ့ၤစၤမၠိစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကိတိာ်အံၤစံး၀ဲလၢ“(AT-Teacher Assistant)လၢအိၣ်ပာ်စၢၤတဖၣ် တၢ်ကတီၣ်ထီၣ်အီၤလၢတီၤဖုၣ်သၣ်၊ မုၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်တၢ် တိာ်ပာ်အိၣ်၊ အ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်လဲၤထီၣ်တၢ်သိၣ်လိ မ့ၢ်၀ံၤမးကကဲထီၣ်တီၤဖုၣ်ကၠိသရၣ်၊ မုၣ်န့ၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်စံး၀ဲဖဲလါအိးကထိဘၢၣ်သၢနွံတနွံန့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးတၢ်ကတီၣ်ထီၣ်၀ဲကလုာ်ဒူၣ်ကျိာ်သရၣ်၊ မုၣ်တဖၣ်လၢတီၤဖုသရၣ်ပတီၢ်အံၤ တၢ်လီၤဟိသ့ၣ်တဖၣ်ကအိၣ်၀ဲဒီး တၢ်သိၣ်လိနံၣ်လၢကဟဲ၂၀၁၉-၂၀နံၣ်အပူၤ တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့၀ဲၤကျိၤတကပၤကဃုထၢမၤပှဲၤ၀ဲလၢအသီန့ၣ်လီၤႉ ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်၊ ထါတပ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်၊ မၠီၣ်လိၣ်ကိတီဖုၣ်ကၠိသရၣ်တဂၤ လၢအမ့ၢ် နီၢ်မ့ၣ်၀့မီၣ်စံး၀ဲလၢ“ၦၤကိး၀ဲ(TA)ကၠိသရၣ်၊မုၣ်အဃိ ယလဲၤတီၣ်ထီၣ်ဃာ်န့ၣ်လီၤႉ သနာ်က့ၤလၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲသးနံၣ်တကပၤတၢ်မ့ၢ်မၤစှၤလီၤအိၤဒုကဂ့ၤဒိၣ်” အဂ့ၢ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကၠိသရၣ်၊ မုၣ်လၢအမ့ၢ် (TA)ကလုာ်ဒူၣ်ကျိာ်သရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်ဒ်သိးတၢ်တဲနီၤဖးအီၤ၊ တၢ်မၢအီၤဖဲကတိတဂ့ၤသုတကဲထီၣ်အသး အဂီၢ်တၢ်ဆှၢထီၣ်ဃာ်လံာ်ဆူ ကီၢ်ဆၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့၀ဲၤကျိၤအိၣ်ဒီးဒ်သိးတၢ်လီၤကွၢ်ဃိထံအဂီၢ် တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤအီၤအဂ့ၢ်ကိတိာ်နီၢ်ပါသ့ၤစၤမၠိတဲပှဲၤအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သိၣ်လိနံၣ်လၢကဟဲ၂၀၁၉-၂၀နံၣ်အပူၤ တၢ်ကတူၢ်လိာ်အါထီၣ်၀ဲကလုာ်ဒူၣ်ကျိာ်သရၣ်၊ မုၣ်တဖၣ်ဒီး လၢ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်အပူၤ ၦၤတီၣ်ထီၣ်ဃာ်အိၣ်၀ဲ (၅၀၀)ဂၤဘျဲၣ်လံဒီး လၢအ၀ဲသ့ၣ်အကျါ တၢ်ကဃုထၢထီၣ်ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်ဃာ်ဒ်အမ့ၢ်ကဘၣ်ဖျိထီၣ်၀ဲ အစှၤကတၢၢ်(၉)တီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ