ဟီၣ်ခိၣ်ဒီးဘ့ၣ်ကညီကရၢအဖု(၂၀)ဃ့ထီၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကမၤအါထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိအဂီၢ်
လါမ့ၤ ၇သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်. တကီၢ်ခါခဲအံၤ ခီဖျိတၢ်မၤစှၤလီၤဝဲဒၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဃိ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဒီး ကရ့ၣ်နံၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤ ပှၤနီၣ်ဂံၢ် (၁၀၈၀၀၀)ဘျဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ် တယံၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤသ့ဝဲဒၣ်အဖီခိၣ် တၢ်မၤဘူၣ်ကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကမၤအါထီၣ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကညီတၢ်ကရၢကရိ အဖု(၂၀)ထုးထီၣ်ဝဲဒၣ်အလံၥ်တဘ့ၣ်ဒီးဃ့ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢလံၥ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ် တၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲကညီတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ အပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သရၣ်မုၣ်နီၢ်ဝါခုၣ်ရှံစံးဝဲဒၣ်လၢ“ခီဖျိလၢ TBCဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢ တၢ်မၤလီၤစှၤကွံၥ်အဝဲသ့ၣ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဖီခိၣ် တမ့ၢ်ထဲလၢတၢ်မၤလီၤစှၤထဲတၢ်အီၣ်ဘၣ်,လၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တကပၤစ့ၢ်ကီး USပၥ်ပတုၥ်ကွံၥ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝံၤအလီၢ်ခံ တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့မ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်အီၣ်တၢ်အီမ့ၢ်ဂ့ၤ ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီဖးဒိၣ်လၢဒဲကဝီၤပူၤန့ၣ်လီၤ.အဃိန့ၣ်ပကညီကရူၢ်ကရၢလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တကပၤပထံၣ်လၢ ပကဘၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးကိးသထြီထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤလၢအကလုၢ်တသီၣ်ဘၣ်,လီၤဆီဒၣ်တၢ် ပှၤလၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကညီကရူၢ်ကရၢ အဖု(၂၀)အလံၥ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ် ဃ့ထီၣ်ဝဲ ကီၢ်အမဲရကၤပဒိၣ်လၢ ကဆဲးမၤစၢၤဒံးပှၤဒဲကဝီၤဖိ,ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်မၤဘူၣ်ကစၢ်တဖၣ်ကမၤအါထီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢပှၤဒဲကဝီၤဖိအဂီၢ်,ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကမၤန့ၢ်လံၥ်အုၣ်သးလၢဖိသဲစးဒ်သိးဒဲကဝီၤဖိကဟးထီၣ်မၤဘၣ်တၢ်မၤလၢတၢ်ချၢအဂီၢ်,ဒီးကပျဲဝဲဒၣ်ခီကီၢ်ဆၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကလဲၤခီဖျိလၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒီးကရ့ၣ်နံၣ် ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤပၢြပးကမံးတံၥ်အအိၣ်လိၤလိၤဒီးသုတမ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးအအိၣ်တဂ့ၤအဂ့ၢ်ဃ့ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိတၢ်မၤလီၤစှၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢသတူၢ်ကလၥ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်မ့ၢ်ယံၤထီၣ်န့ၣ်ဒဲကဝီၤပူၤပှၤလၢနးနးကျံၥ်ကျံၥ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်လၢကသဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်သၣ်ဝံၤလီၤဒိအဂ့ၢ်သရၣ်မုၣ်နီၢ်ဝါခုၣ်ရှံတဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကညီကရူၢ်ကရၢ အဖု(၂၀)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ် ဒဲကဝီၤပူၤဖိသၣ်(၅)နံၣ် ဆူဖီလၥ်တဂၤ,တလါအဂီၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ စ့ဒီလၣ်(၁.၅၀)ဒီး လၢဒီလါအတီၢ်ပူၤတနံၤန့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲထဲ ဒီလၣ် ၅ စဲၣ်အသိး ပှၤသးနံၣ်(၅)နံၣ်ဆူဖီခိၣ်န့ၣ်တလါအဂီၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ(၂.၄၀)ဒီလၣ်ဒီး ဒီလါအတီၢ်ပူၤ တနံၤန့ၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲထဲ ဒီလၣ် ၈စဲၣ်အဂ့ၢ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒဲကဝီၤပူၤ တၢ်နီၤဖးလီၤဝဲ ပှၤဒဲကဝီၤဖိ ၄ကလုၥ် ဒ်အမ့ၢ် ပတီၢ်မုၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢကိးဝဲလၢ(Standard),ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢကိးဝဲလၢ(V),ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤလီၤဆီဒိၣ်(MV)ဒီး နီၢ်ကစၢ်မၤစၢၤလီၤသးသ့(SR)သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဖဲတၢ်ထုးလီၤစှၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဆၢကတီၢ် ပှၤ ပတီၢ်မုၢ်ဟံၣ်ဖိဃိဖိသ့ၣ်တဖၣ် သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲဒီးတၢ်တၤတၢ်အဒိၣ်ကတၢၢ်ခီဖျိတၢ်ထုးလီၤစှၤအဝဲသ့ၣ်တၢ်မၤစၢၤဘူးထီၣ်(၇၀)ဘျးကယၤဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အမဲရကၤဖီၣ်ဃံး BGF သုးခိၣ်စီၤခၠ့ၣ်သူၤဒီးအဖိခွါ ၂ ဂၤလၢ အီၤလါ(online)တၢ်လံၣ်တၢ်လီကွီၢ်မ့ၣ်
လါမ့ၤ ၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤခၠ့ၣ်သူၤဃုၥ်ဒီးအဖိခွါစီၤထူအဲၣ်မူဒီးစီၤခၠ့ၣ်ခၠ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ကဖီၣ်ဃံးဟံအရ့ဒ် (အီၤလါ)တၢ်လံၣ်တၢ်လီကွီၢ်မ့ၣ်အသိးအဂ့ၢ်န့ၣ် အမဲရကၤထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါမ့ၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. သုးခိၣ်စီၤခၠ့ၣ်သူၤဒီးအဖိခွါခံဂၤအံၤ မ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအမဲရကၤထံကီၢ်ဖိလၢအမ့ၢ် တၢ်ခီထံဆၢကီၢ်ဆၢ ကွီၢ်မ့ၣ်, တၢ်မၤကၤပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိကွီၢ်မ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အမဲရကၤကျိၣ်စ့၀ဲၤကျိၤ(OFAC)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲလၢအ (website)ပူၤ န့ၣ်လီၤ. (အီၤလါ)တၢ်လံၣ်တၢ်လီတၢ်ဖံးမၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးအိၣ်ဖှိၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ အံၤမ့ၢ်၀ဲ(BGF)အတၢ်လီၢ်ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးကျိၣ်စ့လၢအဟဲ၀ဲဖဲ(အီၤလါ)တၢ်လံၣ်တၢ်လီတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤအံၤသ့ၣ်တဖၣ် (BGF)ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဘၣ်ဘျုးအိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် အမဲရကၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်အမဲရကၤကျိၣ်စ့၀ဲၤကျိၤ နဲၣ်ရွဲၣ်(Michael Faulkender)စံးလီၤ၀ဲလၢလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ် ”ပှၤလၢအဖံးအမၤ တၢ်လၢအီၤလါတၢ်လံၣ်တၢ်လီတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်မၤပျံၤမၤဖုးတကးဒံဘၣ်ကျိၣ်စ့လၢ အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဃု၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲဘၣ် ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ပှၤအခိၣ်သ့ၣ်လၢအဖီၣ်ပျံၤဘၣ်ဃးတၢ်ဖံးတၢ်မၤ သ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုၥ်လီၤအိၣ်လၢ(ဘံၣ်လံၣ်ယၢၣ်)ညါန့ၣ်လီၤ.အဃိပှၥ်ဘျးစဲသန့လၢ အ၀ဲသ့ၣ်သူ၀ဲတဖၣ် အံၤ တၢ်ကဘၣ်မၤတံၥ်တၥ်အီၤဒီး ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်သ့ဟံမူဒါကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကဘၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဒ်တၢ်သ့အိၣ်အသိး လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကီၢ်ပယီၤပူၤ(အီၤလါ)တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်လၢအဟဲအိၣ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤဃုၥ်ဒီးကွီၢ်မ့ၣ်လၢအလီၤဂၥ်ဒီး ကွီၢ်မ့ၣ်အံၤတဖၣ် လၢ(၃)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအမဲရကၤစ့ဒီၣ်လၣ်ဆှူ၀ဲဒၣ်အိၣ်လၢ(ဘံၣ်လံၣ်ယၢၣ်)ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် OFAC လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါ အပူၤ ပၥ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤ. တချုးအမဲရကၤဖီၣ်ဃံးသုးခိၣ်စီၤခၠ့ၣ်သူၤဃုၥ်ဒီးအဖိခွါခံဂၤအံၤကဲထီၣ်ဒံးဘၣ်အခါဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)လါအီးကထိဘၢၣ်အခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး သုးခိၣ်စီၤခၠ့ၣ်သူၤဃုၥ်ဒီးသုးခိၣ်စီၤတ့ၤ၀့,သုးခိၣ်စီၤမိၣ်သိၤ ၃ ဂၤအံၤ (EU)ဖီၣ်ဃံးအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဃးလၢ(အီၤလါ)တၢ်လံၣ်အီၣ် လီအီၣ်,တၢ်မၤကၤပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိ,တၢ်ခီကီၢ်ဆၢကွီၢ်မ့ၣ်လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဒီတကျိၤအံၤ ကဲထီၣ်ဒံး ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အခါဘၣ်ဃး(EU)ဖီၣ်ဃံးဒီၣ်တဲၥ်၀ဲဒၣ်တၢ်အံၤတမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (BGF)သုးဟီၣ်က၀ီၤ-၂ အခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤတ့ၤ၀့ စံးဘၣ်တ့ၢ်ဃၥ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကၣ်စံၣ်နိၣ်,(အီၤလါ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့န့ၣ်လၢထံဒိၣ်ကီၢ်လဲၢ်န့ၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်.နတဲမးတလၢၤလၢၥ်ဘၣ်.တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်...
တၢ်မ့ၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲ ဘျံး-ဒဝဲၢ်-ပလီၢ် ဆူကီၣ်သီ ထံကျဲ ကဘၣ်ဟ့ၣ်သ့ၣ်ညါဆိအဂ့ၢ် KNLAဟ့ၣ်ပလီၢ်
လါမ့ၤ ၆သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘျံး-ဒဝဲၢ်-ပလီၢ် ဆူကီၣ်သီဟီၣ်ကဝီၤ ကမျၢၢ်မ့ၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤလၢထံကျဲန့ၣ် တၢ်ကဘၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါဆိဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် KNLA သုးက့(၄)သုးလီၤဆီဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဖဲ လါမ့ၤထီၣ်သီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ် ခီဖျိ ဖဲ ဝ့ဝၣ်ဒီးမ့ဒၣ် ဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ် ခံနွံဘျဲၣ်လံဒီး လၢတၢ်ဂ့ၢ်ဝဲန့ၣ်အဖီခိၣ် ဒ်သိးသုးကီၣ်ကးတဖၣ်ကမၤပှဲၤအါထီၣ်နီၣ်ဂံၢ်,ကျိချံပှၥ်သၣ်အဂီၢ်သူဝဲဒၣ်ထံကျဲအဃိဒ်သိးသုတကမၣ်ဒီးပှၤကမျၢၢ်တဂ့ၤအဂီၢ် KNLA သုးလီၤဆီထုးထီၣ်ဝဲဒၣ်လံၥ်လီၤအဂ့ၢ် လီၢ်ကဝီၤတၢ်မဲၥ်ညါပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဘၣ်ဝဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ်လၢ“တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဖဲဝ့ဝၣ်န့ၣ်အိၣ်ခံနွံဘျဲၣ်လံန့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်အိၣ်သးတခါန့ၣ်အဖီခိၣ် သုးကီၣ်ကးအံၤတသူဝဲဒၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၈)ဘၣ်.အမ့ၢ်မၤပှဲၤထီၣ်ဂံၢ်ဘါ,ကျိချ့ပှၥ်သၣ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီန့ၣ်သူဝဲလၢကလံၤကျါဒီးထံကျါန့ၣ်လီၤ.တၢ်ပံးဃၥ်ဝဲကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၈)အဃိသတးန့ၣ် ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးသူဝဲဒၣ်လၢထံကျဲန့ၣ်လီၤ.ဒ်သိးတၢ်ကမူၤကမၣ်သုတအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ် KNLAသုးလီၤဆီထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါဝဲဒ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ဆၢဖှိၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၈)လၢတၢ်သူအီၤဆူဘျံး-ဒဝဲၢ်-ပလီၢ်ဆူကီၣ်ကသီန့ၣ်အခဲတၢ်ပံးဃၥ်တၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဒီး ဝ့ဝၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိ သုးကီၣ်ကးအံၤဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤ အပှၤ,တီၣ်ကျိချံပှၥ်သၣ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီ ဒီးချံဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ,ကဘီဖးဒိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤသူဝဲဒၣ်လၢထံကျဲအါထီၣ်အသိးလၢကလံၤကျါစ့ၢ်ကီးသူဝဲတပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤ န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်-ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ကီၢ်ဆၢ ထံခံပယီၤသုးကလၢၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်အဖၢမုၢ်အသိး လၢဒဝဲၢ်ဆူ ဝ့ၢ်မတါဟီၣ်ကျဲစ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါဝ့ဝၣ်ဟီၣ်ကဝီၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်အဖၢမုၢ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
တၢ်လဲၤမၤဟးဂီၤ၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်လ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲ လ့ၣ်မ့ၣ်အူတိၤဟးဂီၤ
လါမ့ၤ ၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် န့ပလဲ(နှင်းပုလဲ)လ့ၣ်မ့ၣ်အူသန့-တီၤစိ(တောင်စွန်း)လ့ၣ်မ့ၣ်အူသန့လၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် ၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲ အံၤ ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၅ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၀း၄၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်လဲၤမၤပိၢ်ဟးထီၣ်၀ဲအဃိ လ့ၣ်မ့ၣ်အူတိၤဟးဂီၤ၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးကီၣ်ကးအံၤလၢကဆှၢထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါဒီးကျိချံပှၥ်သၣ်အဂီၢ် အပူၤကွံၥ်သူ၀ဲသိလ့ၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် လီၢ်ခံအံၤခီဖျိတၢ်ခိးခး အ၀ဲသ့ၣ် လၢတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤတလီၢ်လီၢ်အဃိ တသူ၀ဲသိလ့ၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီသူက့ၤ၀ဲလၢလ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲ,ကဘီအိၣ်ထီၣ် အဖီခိၣ် ဘၣ်တၢ်မၤဟးဂီၤ၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “လ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲတဘိအံၤအိၣ်ဟဲလၢပကိ,မီၣ်လမၠဲၣ်တကပၤ.ပယီၤသုးအံၤကဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီ,ကျိချံပှၥ်သၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ဟဲလၢသိလ့ၣ်တဘူၣ်ဘၣ်အဃိဟဲက့ၤ၀ဲလၢလ့ၣ်မ့ၣ်အူလီၤ.မ့တမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်ဟဲ၀ဲဒၣ်လၢပီၣ်လဲၣ်ပူၤအကျဲအိၣ်တၢ်သၢဘိအံၤလီၤ.လၢကါကျဲန့ၣ်တဟဲထီၣ်အါအါလၢၤဘၣ်၀ံၤဒီးခဲအံၤမၤက့ၤ၀ဲလၢလ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲ,ပီၣ်လဲၣ်ပူၤကျဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်လဲၤမၤဟးဂီၤ၀ဲလ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲဘျီ၀ဲအံၤ တၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲတီတီဖဲလ့ၣ်မ့ၣ်အူတိၤအဃိ တိၤအံၤလီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲဒီတဘိ အသိး ကရူၢ်ကရၢလၢအလဲၤမၤဟးဂီၤခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤ(People's Force)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ခိၣ် စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိလ့ၣ်မ့ၣ်တိၤဟးဂီၤအဃိ တၢ်ဆိကတီၢ်ဃၥ်၀ဲတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤသ့ၣ်တဖၣ်တစိၢ်တလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ ၃ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၁ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး မိကီတိၤလၢအိၣ်ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤလၢ သုးကီၣ်ကးသူ၀ဲလၢသုးဂ့ၢ်၀ီ၀ံစိၥ်တီဆှၢအံၤ ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်လဲၤ မၤဟးဂီၤ၀ဲအဃိ တိၤအံၤလီၢ်ပှီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲ ဒီတဘိကဲထီၣ်ဒံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်လၢကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်သဝီသၢဖျၢၣ်ပူၤ
လါမ့ၤ ၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့-၁),ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီ အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢဒူသဝီသၢဖျၢၣ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ. ဖဲတနံၤလါမ့ၤ(၆)သီ ဂီၤခီ (၈း၁၀)မံးနံး အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ အံလူၢ်ကရူၢ်-ကရၣ်ဝ့ဆ့ၣ်သဝီ အပူၤတဖျၢၣ်ဒီး (ပဒီၣ်တီၤ)သဝီတတကပၤန့ၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ.ဘၣ်တၢ်ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤတၢ်ဘျီ၀ဲအံၤ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီတၢ်ကဲထီၣ်သးဝံၤဖဲ(၈း၅၅)မံးနံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ပယီၤသုးကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲ(ဝီၢ်က့)ကရူၢ်,ဝီက့သဝီ,ကၠိၤမကူခၠီထံကျိတိၥ်အဖီခိၣ်တဖျၢၣ်ဒီးတိၥ်အကပၤတဖျၢၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်အဃိတိၥ်ဃုၥ်ဒီးထီထူၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲတဆံးတက့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ(၂)သီအနံၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်ဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်အစုတီၤဖီလၥ်လၢအမ့ၢ်(ခမရ-၂၀၇) သုးရ့ၣ်ဒီး(၃၁၀)အမျိၥ်သုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တနံၤဃီအတီၢ်ပူၤ ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဆူ (ခရၢၢ်)ကရူၢ်ဒီး (ဖွ့ဖူကၢ်)ကရူၢ်ဒူသ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်ပူၤကဲထီၣ်ဒံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ(ဖွ့ဖူကၢ်)ကရူၢ်ပူၤ ဒူသ ဝီ(၇)ဖျၢၣ်,ဟံၣ်ခိၣ်(၈၇၃)ဖျၢၣ်,ပှၤနီၣ်ဂံၢ် (၃၁၉၆)ဂၤဒီး(ခရၢၢ်)ကရူၢ် ဒူသဝီ(၈)ဖျၢၣ်,ဟံၣ်ခိၣ် (၁၀၄၇)ဖျၢၣ်,ပှၤနီၣ်ဂံၢ်(၄၈၁၂)ဂၤ ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်(၈၀၀၈)ဂၤ ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူ တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤစးထီၣ်ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်အံၤပယီၤသုးအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်ဂ့ၤတအိၣ်ဂ့ၤခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်အမဲၥ်ညါကဘီယူၤစ့ၢ်ကီး လဲၤခးလီၤတၢ်ကဲထီၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်လဲၤက့ၤဖံးမၤတၢ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ် ဘၣ်ဘှီအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ တၢ်မၤဟးဂီၤမိကီတိၤ၀ံၤကျိဖးဒိၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးကဘီယူၤလဲၤလီၤမ့ၣ်ပိၢ်
လါမ့ၤ ၅ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမ့ၤထီၣ် ၃ သီအနံၤ မိကီတိၤလၢ အိၣ်၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲအံၤ တၢ်လဲၤမၤဟးဂီၤ၀ံၤပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အမဲၥ်ညါကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်ခဲလၢၥ် (၈)ဖျၢၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. မိကီတိၤအံၤခီဖျိမ့ၢ်တိၤတဘိလၢပယီၤသုးသူ၀ဲလၢဆှၢထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါဒီးကျိချံပှၥ်သၣ်ဆူကီးတရံး-ကြုၢ်တုတကပၤ အဃိ ဖဲလါမ့ၤ ၃ သီ ၁၁း၁၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်လဲၤမၤဟးဂီၤ၀ဲတိၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“နသ့ၣ်ညါတၢလီၤခဲအံၤလၢကီးတရံးတကပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးဆူၣ်.တိၤ၀ဲအံၤပယီၤသုးသူ၀ဲလၢဆှၢထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါ,ကျိချံ ပှၥ်သၣ်ပျီပျီလီၤ.အဃိပလဲၤမၤဟးဂီၤပမၤတံၥ်တၥ်အ၀ဲသ့ၣ်မီၤနီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လဲၤမၤဟးဂီၤမိကီတိၤ၀ံၤဖဲမဟါမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါမ့ၤ ၄ သီ ၁း၁၀ မံးနံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုး(၃၁၀)အမျိၥ်သုး ခးလီၤ ကျိဖးဒိၣ် ၂ ဖျၢၣ်,ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးလဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ် ၂ ဖျၢၣ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢစွ့ၣ်ယီၣ်ပၠးကရူၢ် မံၣ်ကၠီအဲၣ်သ၀ီဃၢၤ အဃိ သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်,ရီဘၢၣ်ထူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကၢ်လီၤ၀ဲဒၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤလီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲလၢ“မဟါဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၁း၁၀ န့ၣ်ကဘီယူၤကွံၥ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်တဖျၢၣ်.၀ံၤဘျီ အမျိၥ်သုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၂)ဖျၢၣ်.တၢ်ခံဖျၢၣ်န့ၣ်အပိၢ်တဖျၢၣ်လီၤ.မ့၀ံၤကဘီယူၤဟဲက့ၤကဒီးကွံၥ်လီၤထးကဒီးတဖျၢၣ်.ခဲလၢၥ်န့ၣ် (၄)ဖျၢၣ်.လီၤတဲၥ်လၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤန့ၣ်တဖျၢၣ်,လၢတၢ်မံၣ်ကၠီအဲၣ်သ၀ီဃၢၤတၢ်သွၣ်ခိၣ်န့ၣ်တဖျၢၣ်,လၢကစၢၢ်ခီၣ်ထံးန့ၣ်တဖျၢၣ်ဒီးအတပိၢ်ဘၣ်န့ၣ်တဖျၢၣ်လီၤ.တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးခီဘၣ်၀ဲပှၤရီဘၢၣ်ကျီးဒီးသီခါဖၠၣ်အခိၣ်ဒုးမီၤနီၤ. ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကဲထီၣ်၀ံၤတနံၤဃီဖဲဟါခီ ၇း၄၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် (ခမရ-၂၀၆) ခးလီၤကျိဖးဒိၣ် ၂...
ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ် ၂ ဖျၢၣ်လၢဖှၣ်ဂီၤသ၀ီပူၤ တၢ်ဆါဟံၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ
လါမ့ၤ ၅ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၄ သီ မုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါမုၢ်နၤခီ ၁၁း၂၀ မံးနံးဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဟးတရဲၥ်ကရူၢ် ဖှၣ်ဂီၤသ၀ီအပူၤ ပယီၤသုးကဘီယူၤ ပညိၣ် လဲၤတ့ၢ် လီၤမ့ၣ်ပိၢ် ၂ ဖျၢၣ်လၢသ၀ီပူၤတၢ်ဆါဟံၣ်အဃိ တၢးတၢ်ဆါဟံၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ် တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံး တအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲမနၤကဘၣ်ဖဲ ၁၁း၂၀ န့ၣ် ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဖဲဖှၣ်ဂီၤတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်.ကဘၣ်မ့ၢ်ပီၣ်(၂၅၀)မ့ၣ်ပိၢ်လီၤ.ခး၀ဲ (၂)ဖျၢၣ်. ဘၣ်၀ဲတၢးတၢ်ဆါဟံၣ်လီၢ်လံၤဖးဒိၣ်အိၣ်လၢကျဲကပၤန့ၣ်. ပှၤတအိၣ်နီဂၤဘၣ်တၢ်မၢၤအိၣ်(စိၤလၤ)မ့ၣ်အူကပီၤဘျီ ဆိမိၣ်၀ဲလၢပှၤကညီအိၣ်ဒ်န့ၣ်အဃိဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲဒ်န့ၣ်ဧါသၢၣ်.ဘၣ်၀ဲဒၣ်ပှၤပၥ်ပှၤဆါဒီးပှၤဟ့ၣ်ကသံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်လၢကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ခဲအံၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်နီမံၤဘၣ်အသိး ခီဖျိကဘီယူၤအံၤအဃိ ကဲထီၣ်တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ၣ်ဘၣ်ယိၣ်လၢကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဖှၣ်ဂီၤတၢ်ဆါဟံၣ်လၢကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်ဆါဟံၣ်အသိး မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်ဆါ ဟံၣ်လီၢ်လံၤဒီး စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁) သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ကသံၣ်သရၣ်ဒီကထၢၣ်အနီၢ်ကစၢ်ဃုၥ်ဒီးပှၤမၤတၢ်ဖိ တဖၣ်နုၥ်လီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ဆါဟံၣ်တဖျၢၣ်အံၤလၢ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤတယံၤဘၣ်ဘျီန့ၣ်ကသံၣ်သရၣ်ဒီကထၢၣ်န့ၣ်နုၥ်လီၤ(CDM). နုၥ်လီၤ၀ံၤနါက့အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒံးဖဲန့ၣ်လီၤ.လၢခံဘျီသုးခိးကီၢ်ဆၢဟဲသ့က့ၤစဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဘျီဒံး.၀ံၤဒီးပယီၤသုးစ့ၢ်ကီး ခးစိဃီၤကျိဖးဒိၣ်ထီဘိအဃိအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဟးအိၣ်က့ၤလၢပှၢ်ပူၤလၢတၢ်ချၢ.အ၀ဲသ့ၣ်သုးလီၢ်ဘၣ်ဆၣ်ကဘီယူၤဟဲခးလီၤဒံးတၢ်တဘျီခံဘျီဒံး.အဃိတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤပှၤတအိၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတနံၣ်အံၤလါယနူၤအါရံၤ ၂၁ သီဒီး...
ကြုၢ်တုလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီလၢနံၣ်လၢကဟဲဖိလံၤတၢ်မၤလိမၤဒိးအဂီၢ်
လါမ့ၤ ၅သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိ,နံၣ်လၢကဟဲတၢ်မၤလိမၤဒိးအဂီၢ်ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီလၢဖိလံၤတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,လီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,အပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၁၄)သီအနံၤအပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆူၣ်ထီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုဝဲအသးဒီးလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုဝဲအသးတဖၣ်အံၤနံၣ်လၢကဟဲတၢ်မၤလိမၤဒိးအဂီၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဝဲလၢဖိလံၤတဖၣ်တဒိးန့ၢ်မၤလိဘၣ်ဝဲတၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. နံၣ်လၢကဟဲဖိလံၤတၢ်ဖံးလိမၤလိအဂီၢ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်ဝဲဒ်န့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်သဝီကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်လၢအဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဝဲတၢ်ဒိၣ်မး,ပမုၢ်လၢ်လၢ်လၢပဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖးလံၥ်ကွဲးလံၥ်ဘၣ်,ကဲထီၣ်ပှၤဂ့ၤပှၤဝါလဲၤဖျိက့ၤဖျိဒ်ပှၤထံပှၤကီၢ်ပှၤဖိပှၤလံၤအသိးန့ၣ်လီၤ.ခဲအံၤပထံပကီၢ်တၢ်အိၣ်သးဒ်အံၤတဘျီပတၢ်မုၢ်လၢ်လီၤမၢ်လၢၥ်လံ,သဝီပူၤကၠိအိးထီၣ်တဘူၣ်,မ့ၢ်ပကဘၣ်လဲၤဆှၢက့ၤပဖိပလံၤဖဲလဲၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်.ပသးကညီၤဘၣ်ဖိဒံဖိသၣ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.ပဖိပလံၤအံၤအနီၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ကလီလီလီၤ.တန့ၢ်မၤလိဘၣ်တၢ်မုၥ်မုၥ်နီၢ်နီၢ်ဘၣ်.ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်,ခဲအံၤဟးစံၣ်အိၣ်နါက့မ့နၢ်ဟူကဘီယူၤသီၣ်န့ၢ်ဃ့ၢ်ဖိးဟုမိၢ်ပၢ်ညါ,အဝဲသ့ၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်သးတၢ်တူၢ်ဘၣ်မ့ၢ်မၤလံၥ်လဲၢ်ကဘၣ်ဒံးဧါတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,စးထီၣ်လၢအပူၤကွံၥ်နံၣ်အပူၤကဘီယူၤတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,မိၢ်ပၢ်တနီၤထုးထီၣ်ဆိကွံၥ်ဝဲဖိလံၤလၢကၠိအိၣ်ဝဲဒီးကဲထီၣ်ဝဲတၢ်လီၤတိၢ်လၢဖိဒံဖိသၣ်တၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်အဂီၢ်အဖီခိၣ်,နံၣ်လၢကဟဲတၢ်မၤလိအပူၤမုၢ်လၢ်ဝဲလၢဖိလံၤတဖၣ်ကဆဲးမၤလိဘၣ်တၢ်အဂ့ၢ်,ကြုၢ်တုကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်လၢအဂၤတဂၤစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ယလံၤတဖၣ်န့ၣ်တထီၣ်ဘၣ်ကၠိဘၣ်.ဟးထီၣ်ကၠိလၢအပူၤကွံၥ်နံၣ်န့ၣ်လံ,တၢ်သီၣ်တၢ်သဲအဃိန့ၣ်ပဘၣ်ထုးထီၣ်ကွံၥ်ကၠိမီၤမ့တမ့ၢ်ဘၣ်ခီတၢ်မ့ကဲထီၣ်န့ၣ်ပဃုက့ၤတဘၣ်လၢၤဘၣ်အဃိန့ၣ်ပဘၣ်ယိၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ.ပဘၣ်ပျံၤဝဲကဘီယူၤတၢ်ကွံၥ်လီၤတၢ်တခါန့ၣ်လီၤမီၤ.ပအဲၣ်ဒိးပၥ်အဝဲသ့ၣ်ကၠိဝဲဘၣ်ဆၣ်,တၢ်အိၣ်သးဒ်အံၤအဃိပပၥ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်.နါက့ခဲကၢၥ်တနံၣ်ဒုအဲၣ်ဒိးဆဲးပၥ်ကၠိဒံးဝဲ,တသ့လံၥ်လဲၢ်နီတဖျၢၣ်ဒံး”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်,ဝၣ်ကးသဝီအပူၤအပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၂၃)သီအနံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်အဃိ,ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီဘၣ်ဟးဂုၤဟးဂီၤဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်အိၣ်ဒံးဝဲအဖၢမုၢ်အဃိ,ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤနံၣ်လၢကဟဲကၠိတၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ်တၢ်တၤတၢ်အိၣ်ဝဲဒီးမ့ၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်လၢဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,ကြုၢ်တုၢ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်,(ပဒိၣ်မါကၠၤညိၣ်)စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဘၣ်ဃးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တကပၤဒုတနံၣ်အံၤကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်အပူၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဝဲအါမးလီၤ.ခဲအံၤကစၢၢ်ခီၣ်ထံးဒီတကျိၤကဘီယူၤဟဲထီၣ်ဟဲလီၤဒီယုၢ်ဒ်အံၤဒုတၢ်မၤတကဲထီၣ်ဘၣ်.ပယီၤသုးအံၤပညိၣ်ဝဲထဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်သီခါဖၠၣ်တၢ်သူထီၣ်လီၤဒုတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲဒိၣ်မးလီၤ.အဃိန့ၣ်တနံၣ်အံၤဒုကဲထီၣ်တၢ်ဒိဘၣ်လၢဖိသၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ထီ,တၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ပီညါလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအဆၢကတီၢ်သုးကီၣ်ကးအံၤခီဖျိသူကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ခးလီၤဝဲတၢ်လၢကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်လီၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤ,ကြုၢ်တုဟီၣ်ကဝီၤကမျၢၢ်ဒူသဝီအဖျၢၣ်(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုဝဲအသးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် တလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၁၀၀)ဘျဲၣ်ပယီၤသုးသံ(၃၉)အဂၤ
လါမ့ၤ ၅သီ, ၂၀၂၅နံၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်. ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သုးက့(၅),မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လါအ့ဖြ့ၣ် (၁)တုၤ(၃၀)သီ,လၢတလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢ ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် သုးက့(၅)ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤအိၣ်ဝဲ (၁၃၉)ဘျီအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပှိၥ်လိၥ်(FM)တၢ်ရၤလီၤပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါမ့ၤ(၄)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဘျီ(၁၃၀)ဘျဲၣ်ဒ်န့ၣ်အဖီခိၣ် သုးကီၣ်ကးတကပၤသံဝဲ(၃၉)ဂၤအကျါ ပၣ်ဃုၥ်ဝဲ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ(၂)ဂၤ,သုးစကီၤ(၁)ဂၤအဂ့ၢ် ပှိၥ်လိၥ်(FM)တၢ်ရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးဘၣ်ဒိ(၅၅)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးစကီၤပြံ(၁)ဂၤဒီးပယီၤသုးအတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲ(၅)ဖျၢၣ်အသိးလၢ(KNLA)သုးက့(၅)တကပၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲတဆံးတက့ၢ်အဂ့ၢ် ပှိၥ်လိၥ်(FM)တၢ်ရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဒ်န့ၣ်အဖီခိၣ် သုးကီၣ်ကးအပှၤခးတပျုၤတပျီၤဝဲကျိဖး(၇)ဘျီ,ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤ(၁၄)ဘျီအဖီခိၣ် ဘၣ်သံဝဲကမျၢၢ်(၂)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၇)အဂၤအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိပယီၤသုးအကျိဖးဒိၣ်ဒီးကလံၤတၢ်ဒုးအဃိ ကမျၢၢ်ဒူသဝီဖိဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်အါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီးတနီၤန့ၣ်ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲဒီးတနီၤန့ၣ်တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အလီၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤအိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကီၢ်ပူၤကညီပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံၥ်(CIDKP)အတၢ်ပၥ်ဖျါဖဲ ၂၀၂၄နံၣ် လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၄သီ, တုၤ ၂၀၂၅နံၣ် လါမးရှးအတီၢ်ပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် ခ့ၣ်အဲယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးအကဘီၥ်ယူၤဒီးခးတပျုၤတပျီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်သးအိၣ်ဝဲ (၆၈,၆၈၁)သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
PDF ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢအိၣ်ပရဲလိၥ်ကျိကပိၤကပၤတဖၣ်လၢကဟးပလဲၥ်သး
လါမ့ၤ ၂ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပကိကီၢ်ခီဒိၣ် ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ဒီး ၀ီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အဃိ ဒ်သိးကမျၢၢ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသုတအိၣ် ထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ် ဒူသ၀ီလၢအမ့ၢ် စ့ၤသ၀ီ,သယဲသမ့ၤ,ကၠိလ့,မၠ့ၣ်ကၠိသ၀ီဖိလၢအိၣ်ဘူးဒီး ပရဲလိၥ်ကျိအကပိၤကပၤအံၤတဖၣ်ကဟး ပလဲၥ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် (PDF)ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲမဟါလါမ့ၤ ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်လၢလါအ့ဖြ့ၣ်အခါန့ၣ် လၢကိစ့ၣ်သ၀ီအခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲပရဲလိၥ်ကျိအကပိၤကပၤဒူသ၀ီအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဟးတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ် ဒီးဒြိအဃိ ဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်၀ဲဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဖီခိၣ် တၢ်ဖ့ၣ်စၢအတီၢ်ပူၤဒ်သိးသ၀ီဖိတဖၣ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ် ထံးသုတကဲထီၣ်သးတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ် ပမၢသ၀ီဖိဟးပလဲၥ်စိဃၥ်သးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (PDF)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အခဲအံၤန့ၣ်ဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးပရဲလိၥ်ကျိဒီးသ၀ီလၢအိၣ်၀ီၢ်ကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်န့ၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢကဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲလီၤ. ပယီၤသုးန့ၣ်ခးလီၤတၢ်လၢစ့ၤသ၀ီ,သယဲသမ့ၤသ၀ီတကပၤန့ၣ်လီၤ.တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တကပၤနါက့က့ၤခီၣ်ဆၢကဒါက့ၤ၀ဲအဃိ ပဘၣ်ယိၣ်လၢကလီၤတဲၥ်လၢသ၀ီပူၤကမျၢၢ်ကဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိပမၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟးပလဲၥ်သးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်အခါန့ၣ် ဒူသ၀ီကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်စံၣ်ထီၣ်ဟးပလဲၥ်စိဃၥ်အသးလံဒီး ဘၣ်ဆၣ်သ၀ီဖိတနီၤဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢဟံၣ်ပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤကလီၤမၢ်အဃိအိၣ်ခိးဟံၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဖဲမဟါအနံၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီတနံၤကျၢၤအဃိ သယဲသ့ၤသ၀ီဖိ ပိၥ်ခွါ(၅၀)နံၣ်သံ၀ဲတဂၤဒီး ပိၥ်မုၣ်ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ကစီၣ်သန့တနီၤပၥ်ဖျါ၀ဲအိၣ်အသိး ခီဖျိပယီၤသုးအကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိစ့ၢ်ကီးသယဲသမ့ၤသီခါဖၠၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤဆီထံးကီၢ်ဆၣ်,၀ီကီၢ်ဆၣ်ဃုၥ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်လၢအိၣ်ဘူး၀ဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အံၤခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိကီၢ်ဆၣ်(၃)ဘ့ၣ်အပူၤ ကမျၢှၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲလၢအကလးလံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤတၢ်ကစီၣ်သန့ တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.