ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ မဲးပြ့ခံသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ခီဖျိနၢ်ဟူ၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် လၢအိၣ်ဘူး မဲးပြ့ခံပယီၤသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤတဖၣ် နၢ်ဟူ၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်အဃိ ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးပလဲၥ်သးလၢ တၢ်လီၢ်အဂၤအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲတလါအံၤလါယနူၤအါရံၤထီၣ်အခါန့ၣ် မဲးပြ့ခံကရူၢ်အပူၤ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲ မဲးပြ့ခံပယီၤသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤတဖၣ် နၢ်ဟူ၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်လဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးပလဲၥ်သးဆူ ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် တကပၤဒီးတၢ်လီၢ်လၢအဂၤဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤစိမၠ့ၣ် စံး၀ဲလၢ“သ၀ီလၢအစံၣ်ထီၣ်တဖၣ်န့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်အိၣ်ဘူး၀ဲဒီး မဲးပြ့ခံသ၀ီလီၤ.ယဆိမိၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သးအုး၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ဧါသၢၣ်.ခဲအံၤအံစူၢ်ခံန့ၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လၢဃီၣ်ထံခံသ၀ီ, မ့မ့ၢ်ပှၤလၢမဲးပြ့ခံတဖၣ်န့ၣ်စံၣ်လီၤလၢကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ပဲၤတ၀ဲၢ်သ၀ီ,ဃိၣ်ဖိသ၀ီမီၤနီၤ. ပှၤအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံၣ်ခဲလၢၥ် လီၤ.အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးဒု ပတသ့ၣ် ညါဒံးဘၣ်.အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်စံၣ်ကအိၣ်လၢယဲၢ်သီဃုသီလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤလၢမဲးပြ့ခံပယီၤသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီး ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ် လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်နၢ်ဟူ၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ကလဲၤထီၣ်ခးမဲးပြ့ခံပယီၤသုးကလၢၤအဃိ ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ကဲထီၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီဖဲတလါအံၤလါထီၣ်အခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးကဘီယူၤလဲၤကွံၥ်လီၤတၢ်ဘိၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤ လၢမဲးပြ့ခံသုးကလၢၤ ပူၤဒီဒူၣ်ညါဒီး ဘၣ်ဆၣ်မနုၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်ပၣ်လဲၣ်န့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ် တဖၣ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. မဲးပြ့ခံပယီၤသုးကလၢၤအံၤတၢ်တယးကွၢ်၀ဲသုးဂံၢ်ဘါကအိၣ်အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒီး (၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်လဲၤခးစဲးပြဲး, လဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲဒီးဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤထီၣ် ၃ သီ...
မဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤဖိသၣ်(၁၆)နံၣ်တဂၤကျီအမိဒီးဃဲၤ
လါယနူၤအါရံၤ ၆သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ,တးကီၢ်ရ့ၣ်,မဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ကလံၤစိးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤ,အပူၤကွံၥ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၃၀)သီဂီၤခီအနံၤ,ကဝီၤဒ့(zonec)(1A)ဟံၣ်နီၢ်ဂံၢ်(၄၉၂)အပူၤဖိသၣ်ပိၥ်ခွါ(၁၆)နံၣ်တဂၤကျီသံအမိဒီးဃဲၤကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်ပိၥ်ခွါ(၁၆)နံၣ်,စီၤလ့လၣ်ထူအံၤ,ဖဲအဝဲအီၣ်မ့ၤဝံၤအဆၢကတီၢ်,ဆၢထၢၣ်လဲၤကျီဝဲအမိ(နီၢ်ပၣ်လၣ်)လၢအသးနံၣ်အိၣ်ဝဲ(၄၅)တဂၤအံၤအကိၣ်ဘိဒီးဃဲၤဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤမ့ၢ်ဒၣ်ခီဖျိအနီၢ်ကစၢ်သူဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးအါတလၢအခၢးအဃိလီၤဂ့ၢ်,မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ,အနဲၣ်ရွဲၣ်စီၤဆါဒ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးပမ့ကွၢ်ကဒါက့ၤန့ၣ်,ခီဖျိလၢဖိသၣ်အံၤအီကသံၣ်မူၤဘှီးအါတလၢအဃိန့ၣ်လီၤ.ကယဲၢ်မ့ၢ်ကသံၣ်မူၤဘှီးန့ၣ်အဝဲအီဝဲခဲလၢၥ်လီၤ.သူတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးအါတလၢအဃိဟးထီၣ်ကွံၥ်ကၠိန့ၢ်(ခံ)နံၣ်လံ,တၢ်ကဲထီၣ်သးအခါန့ၣ်ဘၣ်ဖဲအဝဲအီၣ်မ့ၤန့ၣ်လီၤ,အနီၢ်ကစၢ်တဲဝဲလၢအအီၣ်မ့ၤဆၢကတီၢ်အနၢ်န့ၣ်ဟူဘၣ်အီၤလၢ,အမိတဲအီၤလၢကဘၣ်ကျီသံက့ၤအမိအဃိဒီးဖဲအဝဲအီၣ်မ့ၤဝံၤတဘျီဃီဆၢထၢၣ်လဲၤကျီဝဲအမိကိၥ်ဘိဒီးဃဲၤန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဖိသၣ်ပိၥ်ခွါဖိစီၤလ့လၣ်ထူ(၁၆)လၢအကျီအမိကိၥ်ဒီးဃဲၤအံၤ,ခီဖျိအသးနံၣ်တပှဲၤဝဲဒံးဘၣ်ဒီး,ဖိသၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်အိၣ်ဝဲအဃိ,တၢ်ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အရ့တုၤလီၤတီၤလီၤတန့ၢ်တသ့ဝဲဘၣ်အဖီခိၣ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကွၢ်ကတီၤပၥ်အီၤလၢတၢ်ဒုးဃၥ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,တၢ်ကဲထီၣ်သးဝံၤအလီၢ်ခံ,(နီၢ်ပၣ်လၣ်)(၄၅)နံၣ်လၢဘၣ်တၢ်ကျီအီၤလၢအဖိခွါတဂၤအံၤ,တၢ်ဆှၢဝဲအီၤဆူတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤကိညၢ်ထီၣ်လံဘၣ်ဆၣ်,တစံၣ်လီၤဘၣ်ဒံးလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤအံၤ,သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအသးနံၣ်တပှဲၤထီၣ်(၁၈)နံၣ်ဒံးဘၣ်တဖၣ်အါတက့ၢ်သူဝဲတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးဒ်အမ့ၢ်(ထရၣ်မၣ်ဒီ,ကသံၣ်ကူးထံဒီးကိးကၤခိးလး)သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ.ခီဖျိဖိဒံဖိသၣ်လၢသးနံၣ်တပှဲၤဒံးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသူဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးဒ်အံၤအဃိ,အပူၤကွံၥ်(၂၀၂၃)နံၣ်အပူၤဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒ်အမ့ၢ်တၢ်ဒိတီၢ်မိၢ်ပၢ်တဖၣ်ကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးအိၣ်ဝဲအသိး,တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄)နံၣ်အပူၤ,တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒ်အမ့ၢ်တၢ်ဆဲးမိၢ်ပၢ်,ကျီမိၢ်ပၢ်ဒီးဒီမ့တမ့ၢ်ဃဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲလၢ(၃)ဘျီ(၄)ဘျီညါလံအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ခီဖျိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအသးနံၣ်တပှဲၤဘၣ်တဖၣ်အံၤသူဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးအိၣ်ဝဲဒ်အံၤအဃိဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးကဲထီၣ်အသးတကးဘၣ်,တၢ်အီၣ်ဟုၣ်အီၣ်ဘျၣ်တၢ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,တၢ်ဘၣ်ယိၥ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်ဝဲလၢဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အဂီၢ်ဃုၥ်ဒီးပှၤတဝၢတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးဒဲကဝီၤအပူၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်အံၤသူဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးကလီၤစှၤဒီးကလီၤမၢ်ကွံၥ်ဝဲအဂီၢ်,ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဂုၢ်ကျဲးစၢးဝဲလၢတၢ်မၤဃံးထီၣ်တၢ်သမံသမိး,ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်ဟံအရ့လၢအကြၢးအဘၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်သူကသံၣ်မူၤဘှီးအံၤအိၣ်ဒံးဝဲ(၈၀)မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်ဒံးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဖီၣ်ချုးန့ၢ်ဝဲသုးကီၣ်ကးဟုသးအထၢၣ်(၂၀၀၀)ဘျဲၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကဘီချံတဘ့ၣ်လၢအဟဲတီဃုၥ်ဝဲဟုသးအထၢၣ်(၂၀၀၀) ဘျဲၣ်ဒ်သိးကလဲၤဆှၢန့ၢ်ဝဲပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်အီၣ်အဂီၢ်အံၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့-၄)ဖီၣ်ချုးန့ၢ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ် ကဝီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကဘီချံလၢအဟဲတီဟုသးတဘ့ၣ်အံၤန့ၣ်အမံၤမ့ၢ်ဝဲ(မၠဲၣ်သံၣ်ရံၣ်အီၤ)ဒီးဖဲလါယနူၤအါရံၤ(၂)သီအနံၤန့ၣ်ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ်(၁၁)ဖီၣ်ချုးန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲပီၣ်လဲၣ်အကၢၢ်နံၤတၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢကဘီချံအပူၤန့ၣ်တၢ်မၤန့ၢ်ဝဲဟုသးအထၢၣ်ခဲလၢၥ်(၂၈၅၀) ထၢၣ်ဒီးတၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီ,တၢ်ဖိတၢ်လံၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကွဲၤကလုၢ်တၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ထွဲဒီးကဘီချံလၢအဟဲတီဆှၢဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်ဖီၣ်ချုးန့ၢ်အီၤတဘ့ၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးဒီးကလဲၤစိၥ်ဆှၢန့ၢ်ဝဲပယီၤသုးလၢအိၣ်တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ "အဝဲသ့ၣ်ကပၥ်လီၤဝဲလၢပယီၤသုးကလၢၤလၢအဘူးအတံၢ်ဖဲ(တနီသရံၣ်)ဟီၣ်ကဝီၤဒီးဘျံးဟီၣ်ကဝီၤတကပၤန့ၣ် န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ဒုၣ် ဒါတၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ပဘၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်အီၤခဲလၢၥ်လီၤ. တဘၣ်လိၣ်တဲအါလၢၥ်ဘၣ်." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်က စီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ဖီၣ်ချုးန့ၢ်ဝဲကဘီချံတဘ့ၣ်အအံၤန့ၣ်အတၢ်ဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးလိၥ်အသးအိၣ်ဒီး(ပၠူၤဆီထံး)အခိၣ်လၢအမ့ၢ်(အူၡ့ၣ်ညိၣ်),လၢအအိၣ်(စွ့ၤကဲညိၤ)သဝီန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်မဟါလါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၂၆)သီအနံၤန့ၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့-၄), ဝ့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်အပူၤ သုးရ့ၣ်-၁၂ ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်ပယီၤသုးအသိလ့ၣ်လၢအတီဆှၢန့ၢ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်တခိၣ်ဒီးသိလ့ၣ်အပူၤတၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်ဝဲဟုသး(၆၈)ထၢၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ်ဖဲပူၤကွံၥ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၂၇)သီအနံၤန့ၣ်ပၥ်ဖျါတ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးကလၢၤလီၢ်လၢတၢ်ကရၢၢ်ပၣ်ဃုၥ်၀ဲဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဟီၣ်ခိၣ်ဟံၣ်လီၢ်အံၤ (BGF)ထုးကွံၥ်၀ဲတနီၤ
လါယနူၤအါရံၤ ၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ချၢၣ်ဃဲၤသ၀ီအပူၤ အပူၤကွံၥ်သုးကလၢၤ တၢ်လီၢ်လၢ တၢ်ကရၢၢ်ပၣ်ဃုၥ်၀ဲဒီး လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ၀ီဖိအဟီၣ်ခိၣ်ဟံၣ်လီၢ်အံၤ အပူၤကွံၥ်လါအခါ(BGF)ထုးကွံၥ်၀ဲတနီၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲဘူၣ်ပြၢးကရူၢ် ချၢၣ်ဃဲၤသ၀ီအပူၤအံၤ သုးကလၢၤတၢ်လီၢ်လၢ(BGF)ကရၢၢ် ပၣ်ဃုၥ်၀ဲဒီး ပှၤသ၀ီဖိအဟံၣ်လီၢ်ဟီၣ်ခိၣ်အံၤတဖၣ် ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်ထီၣ်အခါန့ၣ် လၢကျဲမုၢ်ထီၣ်တကပၤ(BGF)ထုးကွံၥ် ၀ဲတၢ်လီၢ်တနီၤဒီးသုးက့ၤအသးဆူကျဲ၀ၢ်ခီမုၢ်နုၥ်တကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကမျၢၢ် အအိၣ်န့ၣ် လီၤ. (BGF)ထုးလီၤစှၤအသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်၀ံၤမၢ၀ဲပှၤသ၀ီဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တ့ၢ်(၃)နံၣ်ဘျဲၣ်အံၤတဖၣ် က့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီ ဘၣ်ဆၣ် အပူၤကွံၥ်သုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤတၢ်ဒိးဃၥ်မ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်အဃိ သ၀ီဖိတဖၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ချၢၣ်ဃဲၤသ၀ီဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်ခီဖျိ(BGF)သုးကလၢၤအဃိအံၤတဂၤ စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်(BGF)က့ၤသုးလီၤကဒါသးလၢမုၢ်နုၥ်တကပၤ.အက့ၤသုးသးခဲအံၤနါက့န့ၢ်ဃုၥ်ဒီးသ၀ီဖိအတၢ်လီၢ် တက့ဒံး, လၢသ၀ီပူၤလီၤ. အ၀ဲသ့ၣ်ဂၢၤကရၢၢ်ဒုအပၣ်ဃုၥ်ဒံးဘၣ်ဆၣ်ပှၤဟံၣ်ခီဒုတဘၣ်လၢၤဘၣ်, ခဲအံၤယဆိမိၣ်ကပၣ်ဃုၥ် ပှၤသ၀ီဖိအဟံၣ်တဖျၢၣ်ခံဖျၢၣ်ဒံး.အမၢပှၤသ၀ီဖိဟဲက့ၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒံးအဃိပှၤဟဲက့ၤအိၣ်တဘူၣ်လၢၤဒံးဘၣ်.ယထံၣ်ပှၤသ၀ီဖိဟဲက့ၤဘှီထီၣ်အဟံၣ်ကအိၣ်တဖျၢၣ်ခံဖျၢၣ်ဒံးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်(BGF)အသုးကလၢၤအံၤအိၣ်ဆီလီၤအသးလၢသ၀ီပူၤကျဲမုၢ်ထီၣ်ဒီးမုၢ်နုၥ်ခံကပၤလၢၤလီၤဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤ ထုးကွံၥ်အသုးကလၢၤထဲမုၢ်ထီၣ်တကပၤလီၤ,မ့မ့ၢ်လၢကျဲမုၢ်လၥ်ခီတကပၤန့ၣ် (BGF)စံး၀ဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်မၤဆှဲ၀ဲဟီၣ်လၥ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢ တၢ်ဒိးလီၤတ့ၢ်၀ဲအံၤတလၢၤဒံးဘၣ်အဃိ ကမျၢၢ်ဟံၣ်လီၢ်လၢပၣ်ဃုၥ်၀ဲ(၁၅)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်အံၤ လ့ၤတက့ၤတပျဲပှၤကမျၢၢ်က့ၤ အိၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ချၢၣ်ဃဲၤသ၀ီဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. (BGF)ထုးကွံၥ်အသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်တနီၤအိၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ်အံၤ ကမျၢၢ်တဖၣ်သးခု၀ဲဘၣ်ဆၣ် ကယဲၢ်မ့ၢ်သုးကလၢၤလၢမ့အိၣ်လၢ သ၀ီပူၤလံန့ၣ်ကဲထီၣ်တၢ်နိးတၢ်ဘျးလၢကမျၢၢ်အဂီၢ်အဃိ သ၀ီဖိတဖၣ်အဲၣ်ဒိး၀ဲလၢ(BGF)ကထုးကွံၥ်အသုးကလၢၤခဲလၢၥ် တဘၣ်အိၣ်ဆီလီၤသးလၢသ၀ီပူၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် စီၤစၤဒၤသ့ စ့ၢ်ကီး စံး၀ဲလၢ “အသုးတလဲလီၢ်န့ၣ်ကမ့ၢ်လၢအနၣ်ဟူ၀ဲ...
ပယီၤသုးလၢကဟဲထီၣ်မၤစၢၤနိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒုးယၤသုးလၢၤတဖၣ်တၢ်ခိးခးဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသံအါ
လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၃သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပယီၤလၢကဟဲမၤစၢၤခၠိနဲၣ်ဒုးယၤသုးကလၢၤ,ဂံၢ်ဘါ(၁၅၀)ဘျဲၣ်လၢအဟဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,ကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်ခိးခးအဝဲသ့ၣ်လၢကျဲတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိ,တၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အါဝဲအဂ့ၢ်,သုးဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုး(စ့ၣ်ကူၣ်)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒ်သိးကမၤအါထီၣ်ဝဲအသုးဂံၢ်ဘါဒီးကဆီတလဲက့ၤဝဲအဒုးယၤခိၣ်အဂီၢ်,ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်လၢၥ်အပူၤ,အသုးကျိၤခံကျိၤဟဲထီၣ်ဝဲဆူနိၣ်ခၠိနဲၣ်လၢခိကျဲတကပၤဒီး,ခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤခိးခးတြီတံၥ်ဃၥ်အဝဲသ့ၣ်အဃိ,တကီၢ်ခါခဲအံၤအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အါဝဲအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤခိးခးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ,ပယီၤသုး(စ့ၣ်ကူၣ်)လၢဟဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကအိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၅၀)(၆၀)ခိၣ်ဃၢၤဒီးသံ,စံၣ်ပြံပြါဝဲကအိၣ်လၢအဂၤ(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်အဃိ,တုၤလီၤက့ၤလၢအသုးကလၢၤအပူၤအိၣ်က့ၤဝဲဒၣ်ထဲအဂၤ(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်လီၤအဂ့ၢ်,(KNLA)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပယီၤသုးတဖၣ်န့ၣ်ဟဲထီၣ်ကအိၣ်အဂၤ(၁၅၅)န့ၣ်လီၤ.ဟဲထီၣ်လၢခိကျဲလီၤ.ပှၤအိၣ်ခိးခးအဝဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိန့ၣ်,အသံဒီးလီၢ်မၢ်န့ၣ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၃၀)န့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်လၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးန့ၣ်ကအိၣ်လၢ(၅၀)ဘျဲၣ်(၆၀)ညါ,အဃိန့ၣ်အပှၤလၢအတုၤဆူသုးကလၢၤပူၤအိၣ်က့ၤထဲအဂၤ(၃၀)န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,သုးကီၣ်ကးအပှၤလၢတုၤဆူအသုးကလၢၤပူၤအဂၤ(၃၀)အကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီးအဒုးယၤခိၣ်သီ(မ့ခဲၣ်)လၢကဟဲဆီတလဲအသးဒီး(ဝနၣ်လဲၤ)တဂၤအသိး,အသုးရ့ၣ်ခိၣ်(၂)ဂၤပၣ်ပိၥ်ဝဲအခံအဂ့ၢ်,အဂ့ၢ်အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ပယီၤသုးအဒုးယၤခိၣ်သီ(မ့ခဲၣ်)ဒီးအပှၤလၢဟဲထီၣ်ဆီတလဲလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ(တမ)(၄၄)အစုတီၤဖီလၥ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးကီၣ်ကးလၢဟဲထီၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အါဝဲအမဲၥ်ညါ,တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်မၤန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲစုကဝဲၤတၢ်ပီးတၢ်လီလၢအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. နိၣ်ခၠိနဲၣ်ပယီၤဒုးယၤသုးကလၢၤအံၤအိၣ်ဝဲဖဲဃိၣ်သၢဖျၢၣ်,သရိၥ်ဝါကျဲမုၢ်အဖီခိၣ်တၢ်လီၢ်အပူၤဒီးမ့ၢ်ဝဲသုးကလၢၤအရ့ဒိၣ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢပယီၤသုးတဖၣ်အဂီၢ်အဃိဒ်သိးသုးကလၢၤအံၤသုတလီၤကွံၥ်တဂ့ၤအဂီၢ်,သုးကီၣ်ကးအံၤသူကဘီယူၤဆှၢထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီ,တၢ်ပီးတၢ်လီအိၣ်ဝဲအသိး,ဟီၣ်ခိၣ်မဲၥ်ဖံးခိၣ်တကပၤဂုၢ်ကျဲးစၢးဆှၢထီၣ်ဝဲအ(စ့ၣ်ကူၣ်)တပယုၥ်ဃီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ဒ်သိးနိၣ်ခၠိနဲၣ်သုးကလၢၤအပူၤသုးကီၣ်ကးတကပၤမၤအါထီၣ်အဂံၢ်ဘါဒီးနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤသုတန့ၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်,စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၄)နံၣ်လါမးရှးအပူၤလံၤလံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤခိးကးတံၥ်,တြီဃၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးတဖၣ်အိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီဒီးဆၢကတီၢ်ယံၤထီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,အပူၤကွံၥ်(လါအီးကထိဘၢၣ်)အပူၤတနီၤဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဆူအသုးကလၢၤအပူၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,တုၤလၢခဲအံၤတတူၢ်ဃၣ်ကွံၥ်ဝဲအသးဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
လွံၢ်နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံဘၣ်ဆၣ်ပှၤကနဲလ့သဝီဖိတဖၣ်က့ၤအိၣ်က့ၤဆိးလၢဒူသဝီပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၃ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢ(သုးက့-၆),ရၤမတံကလံၤထံးတၢ်လီၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကနဲလ့ပှၤသဝီဖိလၢဘၣ်လဲၤ ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးလၢကနဲထၣ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတၢ်လီၢ်တဖၣ်တုၤလၢတကီၢ်ခါအခဲအံၤန့ၣ်က့ၤအိၣ်က့ၤဆိးလၢအနီၢ်ကစၢ်ဒူသဝီအပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်ထီၣ်ဘးလၢလွံၢ်နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်ကနဲလ့ပှၤသဝီဖိလၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်ခီဖျိသုးကီၣ်ကးအတၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးဖီၣ်ပှၤသဝီပိၥ်ခွါ(ပီၣ်တၤ)တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဃိကနဲလ့ပှၤသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးဒီးတုၤတကီၢ်ခါအခဲအံၤန့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအိၣ်တၢ်လူၢ်ခိၣ်တဖၣ်ခးလီၤဝဲကျိးဖဒိၣ်အိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤအဃိတုၤအခဲအံၤဒၣ်လဲၥ်န့ၣ်ကနဲလ့ပှၤသဝီတဖၣ်က့ၤအိၣ်က့ၤဆိးလၢဒူသဝီပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်ထီၣ်ဘးလၢလွံၢ်နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ်ကနဲလ့ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "ပအိၣ်လၢသဝီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်အဃိန့ၣ်ပှၤလဲၤပၥ်ပှၤလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ်လၢကနဲထၣ်တၢ်လီၢ်န့ၣ်န့ၢ်ဝဲသၢနံၣ်လံ. ပက့ၤ အိၣ်သဝီပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်ပပျံၤလၢပယီၤသုးကခးလီၤကျိဖးဒိၣ်မီၤနီၤ. ပှၤမ့ၢ်တခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,မၤသီၣ်မၤသဲတၢ်နီၤမံၤဘၣ်ခီန့ၣ် ပဟဲက့ၤအိၣ်ဘူၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဖဲန့ၣ်ပှၤခးလီၤဝဲဒၣ်ကျိးဖးဒိၣ်ခဲအံၤခဲအံၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးအသုးကလၢၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဖဲတၢ် လူၢ်ခိၣ်လီၤ. " အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါခီဖျိလၢဘၣ်စံၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဘးလၢအနံၣ်တဖၣ်အနံၣ်လံအဃိတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,လၢတၢ်ကိးကပၤဒဲးအဖီခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အမဲၥ်ညါကတီၢ်အခဲအံၤန့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဟဲလၢၤအိၣ်ထီၣ်ဘးလၢတလါဘျဲၣ်လံန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်အိၣ်သးအကလုၥ်ကလုၥ်အဖီခိၣ်ဘၣ်ဟဲက့ၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဝဲတၢ်လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ်ကနဲလ့ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဂၤဃီဝဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်အိၣ်လၢပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲၤအဃိဘၣ်ပျံၤစ့ၢ်ကီးဝဲတၢ်ဆူးတၢ်ဆါ,ပစိၥ်အဃၢ်,တၢ်ညၣ်ဂိၢ်ဃၢ်အသိးထံတကဆှီဘၣ်အဃိကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိလၢပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ပၥ်လီၤ ပၥ်န့ၢ်ဝဲတၢ်ဆါဟံၣ်ဖိအိၣ်ဝဲတဖျၢၣ်အသိးမ့မ့ၢ်ပှၤပိၥ်မုၣ်မိၢ်ဒၢလၢမ့ၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်ဝဲလၢ(မီကၢထဲ)တၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကနဲလ့ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢစံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤအၢမၤသီအဃိကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုၥ်ကလုၥ်န့ၣ်လီၤ. လၢ တၢ်န့ၣ်အဃိမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကပူၤဖျဲးထီၣ်ဘၣ်ဝဲအဂီၢ်ပဆၢထံၣ်လၢတၢ်ကမၤပတုၥ်ကွံၥ်သုးကီၣ်ကးတဖုအံၤအတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးတၢ်ကဟံးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲသုးကီၣ်ကးတဖုအံၤအရ့တုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ကနဲလ့ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "ပှၤမၤလၢအအၢအသီန့ၣ်တဘၣ်မၤအီၤဘၣ်. တၢ်အံၤမၤဘၣ်ဒိဝဲဒၣ်ဒူဖိသဝီဖိတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်, ဖိဒံဖိသၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လီၤ. ပှၤပိၥ် မုၣ်,မုၣ်လံၤမုၣ်ပှၢ်လၢသွံၣ်ထံစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်ဝဲသွံၣ်ထီၣ်တၢ်ဆါသ့ဝဲမီၤနီၤ. လၢပတၢ်ထံၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးအံၤမ့ၢ်ပှၤလၢအအၢ ဒိၣ်မးလီၤ. ပဆၢထံၣ်စ့ၢ်ကီးလၢသုးမီၤစိရိၣ်တဖုအံၤတၢ်ကဟံးဂ့ၢ်ဝီတုၤလီၤတီၤလီၤမီၤနီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနါက့တၢ်ဆၢကတီၢ်တၢ်အိၣ် သးဒ်လဲၣ်န့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်, တၢ်ဒုးတၢ်ယၤမ့ၢ်ကဲထီၣ်ပှဲၤဘျီလဲၣ်န့ၣ်နၢ်ဟူကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢဒူသဝီပူၤတလီၢ်လီၢ်လီၤ. တၢ်တခါအံၤန့ၣ်တပတုၥ်နီတခီဘၣ်, ပအဲၣ်ဒိးလၢပတုၥ်ကွံၥ်လီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ကနဲလ့သဝီအံၤပှၤသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တၢ်တက့ၢ်မ့ၢ်ပှၤလၢမၤအီၣ်ဘုခ့,မၤအီၣ်သဘ့သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးမ့ၢ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးဟူးဂဲၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,မၤပျံၤမၤဖုးဝဲပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဃိသဝီဒီတဖျၢၣ်လၢၤပှၤသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢကနဲထၣ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အခါဖဲလဲၣ်ကက့ၤအိၣ်က့ၤဆိးဘၣ်လၢဒူသဝီအပူၤဒီးဆံးယံၥ်လဲၣ်ကက့ၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဘၣ်တၢ်လၢတၢ်သဘျ့အပူၤလဲၣ်န့ၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤတၢ်တၢၣ်ပီၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်လၢပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တၢ်စံးဆၢတအိၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကနဲလ့ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ကညီဖီၣ်ကဝဲၤအတၢ်ဃူတၢ်ဖိးန့ၣ်အရ့ဒိၣ်ဝဲလၢပပှၤကလုၥ်အဂီၢ်အဂ့ၢ် BGF စံးဝဲ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၃၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တၢ်မၤနၢၤအဂီၢ် မ့ၢ်မၤတၢ်ထဲတဒူၣ်တထၢန့ၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲကအိၣ်ဝဲဒၣ်အဖီခိၣ် ကညီဖီၣ်ကစုကဝဲၤရူၢ်ကရၢအတၢ်ဃူတၢ်ဖိးန့ၣ် အရ့ဒိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ပပှၤဒီတကလုၥ်အဂီၢ်အဂ့ၢ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF) သုးဟီၣ်ကဝီၤနီၣ်ဂံၢ်(၂) အသုးဟီၣ်ကဝီၤမူဒါခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤတ့ၤဝ့စံးဝဲဒၣ်ဖဲ လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၃၀ သီအံၤလၢလီၤဘၣ်ဝဲ၂၇၆၄ နံၣ်ကညီနံၣ်ထီၣ်သီအမုၢ်နံၤလၢဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤအီၤဖဲ မၠဲၣ်ကၠံငူၣ်ဟီၣ်ကဝီၤလီၤဆီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢကညီနံၣ်သီလါသီအပူၤကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤတ့ၤဝ့စံးဝဲဒၣ်လၢ“ပပှၤဖီၣ်တၢ်ကစုကဝဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤပအဲၣ်ဒိးထံၣ်လၢကအိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးလီၤ.အရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်လီၤ.ပကမၤတၢ်ထဲထဖု,တဒူၣ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲကအိၣ်လီၤ.ပဂုၥ်ကျဲးစၢးဃုစ့ၢ်ကီးကျဲ,ထံၣ်လိၥ်အိၣ်ဖှိၣ်အိၣ်တဘျုးဘျီလံလၢပပှၤကလုၥ်ဖီၣ်စုကဝဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ က့ၤအိၣ်ဃုၥ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်တဒူၣ်ဃီတထၢဃီကန့ၢ်ကသ့ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပတၢ်ဃူတၢ်ဖိးမ့ၢ်အိၣ်မး,ပမၤနၢၤတၢ်ကသ့လီၤ.အဃိန့ၣ်ယထံၣ်လၢပပှၤဖီၣ်တၢ်ကစုကဝဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိးန့ၣ်အရ့ဒိၣ်ဝဲသပှၢ်ကတၢၢ်လၢ ပပှၤဒီတကလုၥ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ လၢကညီနံၣ်ထီၣ်သီလါထီၣ်သီအပူၤအံၤန့ၣ် ပတအဲၣ်ဒိးထံၣ်လၢပပှၤကလုၥ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဘၣ်ဒီးကဘၣ်မုၥ်ဘၣ်ခုၣ်ဝဲထီဘိအဂ့ၢ်န့ၣ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤတ့ၤဝဲတဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ မၠဲၣ်ကၠံၣ်ငူၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအံၤကဲထီၣ်က့ၤဒ်သိး ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဟဲက့ၤအိၣ်ဖှိၣ်တၢ်လီၢ်အဖီခိၣ် ဒ်သိးပကအိၣ်က့ၤဒီးပနီၢ်စၢ်အဘူၣ်အတီၢ်, ပကညီဖိအတၢ်လိၣ်ဘၣ်ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့,တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မူဒါအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကညီဖိလီၢ်ဘူးလီၢ်ယံၤခဲလၢၥ်အစုပူၤလီၤအဂ့ၢ် (BGF) ကရၢခိၣ် သုးခိကျၢၢ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤထိလဲၤတဲလီၤဝဲဖဲတၢ်မၤမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ဖဲတၢ်မၤလၤကပီၤဝဲကညီနံၣ်ထီၣ်သီဘျီဝဲန့ၣ် န့ၣ်ကမျၢၢ်လၢဟဲထီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ကိးသထြီ(၄)ထံၣ်ဒ်အမ့ၢ် ကညီနံၣ်ထီၣ်သီမုၢ်နံၤ-ပမုၢ်နံၤ, ထုးဖျါထီၣ်ကညီလုၢ်လၢ်-ပဘၣ်မၤ, ထုးဖျါထီၣ်ကညီတၢ်ဃံတၢ်လၤ-ပဘၣ်မၤ, ကလုၥ်တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီအမူဒါ-ပမူဒါ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမၠဲၣ်ကၠံၣ်ငူၣ်ဟီၣ်ကီၤဝီၤလီၤဆီမၤလၤကပီၤဝဲ (၃၀)ဝီတဝီ ၂၇၆၄နံၣ်ကညီနံၣ်ထီၣ်သီအမုၢ်နံၤဘျီဝဲန့ၣ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤသုးခိးကီၢ်ဆၢခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်, လီၢ်ကဝီၤဒူသဝီခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်ခဲလၢၥ်ပှၤကညီ(၂၀၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟဲထီၣ်မၤလၤကပီၤသကိးဝဲဒၣ်ဒီး, လၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ တၢ်ဖးဖျါထီၣ်ဝဲကညီနံၣ်ထီၣ်သီဟဲကဲထီၣ်အဂ့ၢ်, ဖံဘံယီၤဟဲကဲထီၣ်အဂ့ၢ်ဃုၥ်ဒီးသုးကီၣ်ကးကညီကီၢ်စဲၣ်ကိတိၥ်ခိၣ်ကျၢၢ်အလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်တၢ်ဖးဖျါထီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
ကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်လၢယိၤကျါသ၀ီ၀ံၤလီၢ်ခံကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်,စံၣ်ပလဲၥ်သးအိၣ်ထီၣ်
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၃၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၁) ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ယိၤကျါသ၀ီလၢအိၣ်တယံၤတဘူးဒီးဃီဖိပျဲၢ်,ထံၣ်ဆံၣ်ဘီသ၀ီလၢ အပူၤကွံၥ် ကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတ့ၢ်တၢ်အံၤန့ၣ် ဖဲမဟါပယီၤသုးယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢယိၤကျါသ၀ီဃၢၤ၀ံၤလီၢ်ခံ သ၀ီဖိလၢအိၣ်ဘူး ဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤ ဖဲန့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၃၀ သီ ကညီကလုၥ်နံၣ်ထီၣ်သီမုၢ်နံၤအံၤန့ၣ် ပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တစှၤန့ၢ်ခံဖျၢၣ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢ ယိၤကျါသ၀ီဃၢၤဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤ ဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤ၀ဲန့ၣ်ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဒီးတနီၤန့ၣ်အိၣ်လၢဟံၣ်တဘူၣ်လဲၤစံၣ်မံက့ၤလၢတၢ်ပူၤဖျဲးအလီၢ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ် တဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် (သုးက့ ၁)သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ စံး၀ဲလၢ “ပှၤစံၣ်မံကိးသ၀ီလီၤ.ပှၤလဲၤစံၣ်အိၣ်လၢထံခံ ထံကွၥ်,လၢစံၥ်ပျီပူၤ.ဖဲမနၤနါက့ကဘီယူၤဟဲထီၣ်ဒီတနၤကျၢၤလီၤ.ဟဲဆှၣ်တၢ်ဟဲဖဲခိၣ်ဒီအံၤဘူးဘူးဖိလီၤ.ခဲအံၤပှၤကမျၢၢ်ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးပူၤခဲလၢၥ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ် ဖဲမဟါပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢယိၤကျါသ၀ီဃၢၤဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် တနံၤဃီဘၣ်လၢ တၢ်မၤ၀ဲကညီဒီကလုၥ်နံၣ်ထီၣ်သီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်ကျိဖးဒိၣ်အံၤခီဖျိလီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢသ၀ီဃၢၤအဃိ တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဒၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီဖဲတနံၤအံၤလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၃၁ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ် ပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲဆှၣ်ဒံးတၢ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖဲန့ၣ် အပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိအဟးပလဲၥ်သးတဖၣ်တနီၤန့ၣ်က့ၤလၢအဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲယိၤကျါသ၀ီအံၤတဂၤ စံး၀ဲလၢ “မဟါလၢယိၤကျါဆၢခိၣ်န့ၣ်ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်. မဟါတနံၤန့ၣ်ကဘီယူၤ ဟဲဆှၣ်တၢ်ဒီတနံၤကျၢၤလီၤ.၀ဲဒၣ်ပတအိၣ်လၢဟံၣ်လၢၤဘၣ်.လၢမဟါနံၣ်ထီၣ်သီ၀ံၤဘျီကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်တပယူၥ်ဃီဘျီပအိၣ်လၢဟံၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်, ပဟဲစံၣ်အိၣ်က့ၤလၢဒဲ.ကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်န့ၣ် နကွၢ်ထီၣ်ဖျါ”...
ဆၢကတီၢ်ခ့ခါခဲအံၤမ့ၢ်ဆၢကတီၢ်အကြၢးအဘၣ်လၢကညီဖိတဖၣ်ကထုးဖှိၣ်လိၥ်သးအဂ့ၢ်,ကညီဖီၣ်စုကဝဲၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲ
လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၃၀သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ခါဆၢကတီၢ်ခဲအံၤမ့ၢ်ဆၢကတီၢ်အကြၢးအဘၣ်လၢ,ကညီဖိတဖၣ်ကထုးဖှိၣ်ပၥ်ဖှိၣ်လိၥ်က့ၤသးအဂ့ၢ်,ကညီဖီၣ်စုကဝဲၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးလီၤဝဲလၢတၢ်မၤလၤကပီၤကညီနံၣ်ထီၣ်သီအမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ, သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်,မီခံကရူၢ်,ကလီၤဝီၤသဝီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ပကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအတၢ်ပနီၣ်(ဘဲးတဆ့း)မ့တဒ်သိးလိၥ်သးဘၣ်ဆၣ်,အတၢ်ပညိၣ်ဖီၣ်တၢၣ်မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ဒ်သိးသိးလီၤအဃိ,ဒ်သိးကအိၣ်က့ၤလၢနီၢ်တယၢ်တဘ့ၣ်ဃီအဖီလၥ်အဂီၢ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢကထိၣ်ဃူထိၣ်ဖှိးထီၣ်က့ၤသးလံ အဂ့ၢ်,ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျုးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်,(DKBA)သုးရိၢ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် -၂ (သုးခိၣ်ကျၢၢ်စိ)စီၤရွ့ၣ်၀ၣ်စံးလီၤဝဲလၢမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ပပှၤကညီအံၤ,ပဘဲးတဆ့းမ့တဒ်သိးလိၥ်သးဘၣ်ဆၣ်ပတၢ်ပညိၣ်တၢ်တိၥ်ပၥ်မ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးသိးလီၤ.လၢကမျၢၢ်ကအိၣ်ဘၣ်မုၥ်ခုၣ်အဂီၢ်,တသ့ဖဲအသ့မၤဝဲလီၤ.တၢ်အိၣ်သးတကီၢ်ခါခဲအံၤအါတက့ၢ်ပှၤကိးဖုဒဲးသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤဝဲလီၤ.အဃိန့ၣ်အပူၤကွံၥ်မ့မၤဝဲဒ်လဲၣ်ဒ်လဲၣ်ဘၣ်ဆၣ်,မုၢ်တနံၤန့ၣ်ဒ်သိးကအိၣ်က့ၤလၢနီၢ်တယၢ်တဘ့ၣ်ဃီအဖီလၥ်အဂီၢ်,ဒ်သိးကဘၣ်ဂီၢ်ဖိးဒ့လိၥ်သးအဂီၢ်န့ၣ်အနံၣ်အလါအဆၢကတီၢ်ဘၣ်လံဒီး,ပပှၤကညီတဖၣ်အံၤဘူးထီၣ်လၢကထိၣ်ဃူဖိးထိၣ်ဖှိးသးလံ.အိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲတၢ်ဆၢကတီၢ်ကစဲးဖိလီၤ.”အဂ့ၢ်စံးလီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢသုးရ့ၣ်(၈)အသုးရ့ၣ်ခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤအဲၣ်မၠးထူလၢအဟဲထီၣ်၀ဲ နံၣ်ထီၣ်သီမူးဘျီ၀ဲအံၤစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲလၢကသူၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်ဃူတၢ်ဖိးအဂီၢ်,ကကွၢ်ကပၥ်လိၥ်သးတၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်ဒီးပျၢ်လိၥ်သးတၢ်ကမၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်အဲၣ်ပှၤကလုၥ်န့ၣ်ပသုတတဲထဲပထးခိၣ်တဂ့ၤ,ဒ်ပထးခိၣ်တဲလၢပအဲၣ်ပပှၤကလုၥ်အသိး,ပကနီၢ်ကစၢ်စ့ၢ်ကီးပကဘၣ်မၤတၢ်လၢပပှၤကလုၥ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ပဝဲကိးဂၤဒဲးန့ၣ်ခီဖျိပအိၣ်ဒီးတၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်အဃိပမၤကမၣ်လိၥ်ပသးသ့ဝဲအဖီန့ၣ်,မ်ပကပျၢ်လိၥ်က့ၤသးတၢ်ကမၣ်ဒီးကသးပ့ၤနီၣ်ကွံၥ်တၢ်တဂ့ၤတဘၣ်တၢ်တဃူတဖိးတဖၣ်ဒီးသူၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတၢ်ဃူတၢ်ဖိးလၢနံၣ်လၢကဟဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်”စံးဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ပမၤဃူမၤဖိးပပှၤကလုၥ်မ့တသ့ဘၣ်န့ၣ်မ်ပသုတဘၣ်မၤသးခုဒုၣ်ဒါတဂ့ၤဒီး,နံၣ်သီအံၤအပူၤပဝဲကညီဖိကိးဂၤပကအိၣ်မူဒ်ပှၤကညီအတၢ်အိၣ်မူဒီးမၤပှၤကညီတၢ်မၤအဂ့ၢ်(ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးရ့ၣ်(၈)အသုးရ့ၣ်ခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤအဲၣ်မၠးထူ)စံးအါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤလၤကပီၤဝဲကညီနံၣ်ထီသီမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ,ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျုးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်,(DKBA)ခိၣ်နၢ်, ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးရ့ၣ်(၈)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အမဲၥ်ညါ,(KNLA)ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးရ့ၣ်(၂၀၁)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ,(KTLA)ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်ဃုၥ်ဒီး(KNU)ခၢၣ်စးခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟဲထီၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ဝဲအသးန့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤအိၣ်ဝဲဒီးခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကတိၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါလီၤဝဲတၢ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်မၤလၤကပီၤက့ၤစ့ၢ်ကီးဝဲသူၣ်ခ့သးပှၢ်ဒီးသိၣ်ဒူသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တနံၤအံၤ ကညီနံၣ်ထီၣ်သီမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ,ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ,သုးမုၢ်သံၣ်ဘိဒီးလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၁၀၀၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခံခီခံကပၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢဆဲးကဲထီၣ်အဃိ (သုးက့ ၅)ကမျၢၢ်လၢလဲၤစံၣ်အိၣ်(သုးက့ ၁)ပူၤတဖၣ်က့ၤဟံၣ်တဘူၣ်ဒံး
လါဒံးစ့ဘၢၣ် ၂၇ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် ကတၢၢ်တံၥ်သုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤ ခီဖျိတၢ်ဖ့ၣ်စၢဆဲးကဲထီၣ်၀ဲလၢ ခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤတပယူၥ်ဃီအဃိ ကမျၢၢ်လၢအလဲၤစံၣ်အိၣ်ဖဲဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ် က့ၤလၢဟံၣ်တသ့ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. (သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ကတၢၢ်တံၥ်သုးကလၢၤလၢအိၣ်ဘူး၀ဲ(တီၤသိလိ)သုးကလၢၤအံၤ ခီဖျိဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢ ပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတကးဒံးဘၣ် ကဘီယူၤဟဲခးလီၤ တၢ်အိၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤအဃိ ကမျၢၢ်လၢအလဲၤစံၣ်အိၣ်ဖဲ(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ် က့ၤဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “လၢန့ၣ်ခီပၤန့ၣ်ဒုတၢ်အိၣ်သးအတၢ်ဖ့ၣ်စၢဒုကဲထီၣ်မၢ်မၢ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်လီၤကိးမုၢ်ဂီၤဒဲးလီၤ. ကဘၣ်မ့ၢ်ပယီၤသုးကွံၥ် ကြီကျိဖးဒိၣ်လီၤ,နၢ်ဟူထဲအသီၣ်လီၤ. လိၤဃီၤလၢကမၤမိၢ်လၢန့ၣ်ခီပၤလီၤ.ကကွံၥ်ဃီၤ၀ဲဆူကတၢၢ်တံၥ် ခိၣ်ဃၢၤသ့ၣ်ဧါသၢၣ်, သီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤ. အသီၣ်ဟူတုၤလၢ(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤပအိၣ်အံၤညါ ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲမဟါလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤ(သုးက့ ၅)ပှၤကမျၢၢ်လၢအဟဲစံၣ်အိၣ်ဖဲဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤအံၤတဖၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဆီလီၤပၥ်လီၤန့ၢ် အ၀ဲသ့ၣ်အလီၢ်ဒုးအိၣ်စိ၀ဲလၢသ၀ီပူၤပှၤကမျၢၢ်အဟံၣ်ဒီး ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်က့ၤဟံၣ်မ့တသ့ဒံးဘၣ် န့ၣ် လၢကတီၢ်ယံၤအဂီၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလီၤလီၤဆီဆီအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးအါထီၣ်၀ဲ န့ၣ်လီၤ. “အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲအိၣ်ဆိး၀ဲတၢ်ဆၢကတီၢ်မ့ယံၤဒုပကဘၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်အီၤတၢ်လီၢ်လၢအဂၤမီၤနီၤ.ခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ပဒုးအိၣ်ဆိအီၤလၢပှၤဟံၣ်.အိၣ်၀ဲတၢ်ဆၢကတီၢ်မ့ယံၤထီၣ်ဒုတဂ့ၤစ့ၢ်ဘၣ်မီၤနီၤ.ပှၤဟံၣ်ပှၤဃီစ့ၢ်ကီးတၢ်ကတံၥ်ဘၣ်အီၤစ့ၢ်ကီးလီၤ.အိၣ်၀ဲမ့ယံၤခီဒု ပဘၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်အီၤအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတခါခါလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါန့ၣ် ကီၢ်ပူၤကညီပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံကမံးတံၥ် (CIDKP)လဲၤဟ့ၣ်လီၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲ...