လါယူၤလံ ၁၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်လၢအမ့ၢ်ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)အသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်အံၤ အပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါလၢ(social media)ပူၤ တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢအသံလၢကြုၢ်တုတၢ်ဒုးပူၤဒီး လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်မၤလီၤတံၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့(၁) သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ ၁၄ သီအနံၤ (DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်ဃုၥ်ဒီးအပှၤ,ပယီၤသုးတဖၣ် လၢကမၤအါထီၣ်ဂံၢ်ဘါဆူ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် (ဒူပျၥ်ယၥ်)ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၆)ကြုၢ်တုဟီၣ်ကဝီၤပူၤအံၤအဂီၢ် ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်အခါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒီးဟီၣ်က၀ီၤ (KNLA) သုးပၥ်ဖှိၣ်အဃိ သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်ဃုၥ်ဒီးအပှၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကအိၣ်လၢ(၃၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ် စံးဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ခးလိၥ်သးဘျီဝဲအံၤပှၤသံတဖၣ်အကျါ တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢပၣ်ဃုၥ်သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်သံအိၣ်အသိး တနီၤန့ၣ်စံး၀ဲလၢ တသံဘၣ်,ဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤသးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဃးသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်သံ,တသံ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤမၤလီၤတံၢ်အီၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၁) သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ ပဲၥ်ထံနီၤဖး စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီ တၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ဘၣ်ဃးနၢ်ဟူလၢသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အသံတခါန့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးဒီဒူၣ်လီၤ.ဒူဖိသဝီဖိကမျၢၢ်တဲဝဲအိၣ်,မ့၀ံၤပှၤအိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ တဖၣ်နါက့တဲဝဲအိၣ်စ့ၢ်လီၤလၢအသံန့ၣ်.ပှၤသံကွၢ်ယၤအါမးလီၤ.အဃိမ့တဲလၢအသံနါက့သ့စ့ၢ်,တသံဘၣ်ဒီးသ့စ့ၢ်ကီးလီၤ.ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ပှၤကမၤလီၤမၢ်မံၤဒီးသ့စ့ၢ်လီၤ.ပကဲပှၤကညီကဒဲကဒဲပအဲၣ်ဒိးထံၣ်လိၥ်ကသါသးစ့ၢ်,ဘၣ်မနုၤလဲၣ်ပအိၣ်သုးက့တဘ့ၣ်ဃီလီၤ.လၢညါခါအကဲ(BGF)ခါန့ၣ်ပထံၣ်လိၥ်သးမၢ်မၢ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်မုၢ်တနံၤအ၀ဲဖီၣ်လိၥ်စုဒီးပယီၤ.တၢ်နလဲၤထီၣ်ခးပှၤ ဒုပှၤကခးနၤ ဧါသၢၣ်. အကစၢ်မ့တသံနါက့အပျဲၢ်သံ(၃)ဂၤဒုအကစၢ်ဘၣ်ဒိဝဲနးနးန့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ် သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အံၤခီဖျိဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤအဃိဖဲအပှၤဆှၢလီၤကူစါ ယါဘျါအီၤလၢတီၤကလ့တၢ်ဆါဟံၣ်အခါသံကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်တနံၤဃီလၢသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်ဒီးပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ထီၣ်ဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် (DKBA)ကရူၢ်တကပၤ ဆဲးလဲၤထီၣ်ဆူညါ တန့ၢ်ဘၣ်ဂုၤကဒါလီၢ်ခံအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်လၢအိၣ်ကြုၢ်တုပူၤတဖၣ်စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် ကြုၢ်တု-ကီးတရံးဟီၣ်က၀ီၤလၢပယီၤသုးတၢ်ပညိၣ်အိၣ်လၢ ကဟဲက့ၤ ဒိၣ်စိကဒါဝဲအံၤန့ၣ် ခီဖျိဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ကရူၢ်အတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်အံၤအဃိ ကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤ တၢ်ဂံၢ် တၢ်ဘါလၢသုးကီၣ်ကးအဂီၢ်ဖးဒိၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲန့ၣ်စးထီၣ်လၢဒုးတၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤ ဒီတကတီၢ်န့ၣ် လၢပယီၤသုးအကျါန့ၣ်သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အပှၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ပၢၢ်ဆၢ ကရူၢ်အပှၤ စံးဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
(DKBA)ကရူၢ်လၢအဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အံၤ လီၤဆီဒၣ်တၢ်စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁) သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤ လီၢ်ခံန့ၣ် လၢဒုးယၤဂ့ၢ်၀ီအပူၤန့ၣ်အတၢ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤအိၣ်ဝဲဖျိဖျိဖျါဖျါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဃိ(သုးက့ ၆) ကြုၢ်တု-ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအမဲၥ်ညါ လၢ(သုးက့ ၁) ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးဟ့ၣ်အီၤတၢ်စိတၢ်ကမီၤအဃိ ဆီလီၤဝဲတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိး, ခိးထၢဝဲတၢ်ခိတၢ်သွဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်စးထီၣ်ဖဲခိၣ်ဘိၤဘံၣ်ဟဲက့ၤဆီသးအိၣ်ဖဲဃိၣ်ဖိ(လါမဲၢ်တကီ)သီခါလၢအဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤအါလၢ အပၥ်ဖှိၣ် မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအံၤဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် အဝဲကရၢကရိအါထီၣ်အပှၤ,မၤအါထီၣ်အသုးတၢ်လီၢ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤကွ့ၢ်ကွ့ၢ် န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အံၤလၢတၢ်ကဒုးလီၤပှီၢ်ကွံၥ်သုးမီၤစိရိၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအပူၤန့ၣ် စံးတ့ၢ်ဃၥ်ဝဲလၢကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိး တၢ်ဒီး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဘၣ်ဆၣ် အတၢ်ကတိၤဒီးအတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်လီၤပလိၥ်သးတအိၣ်ဝဲဘၣ်တုၤလၢခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ ဆှဲပၠးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိလီၤဆီဒၣ်တၢ်စးထီၣ်ဖဲသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အပှၤဒီး ဟီၣ်ကဝီၤ (KNLA)သုးရ့ၣ်-၁ အပှၤအံၤ တၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ထီၣ်ဝဲလၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤတုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါကြုၢ်တု-ကီးတရံးဟီၣ်ကဝီၤလၢဒုးယၤတၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်ကဲထီၣ်အိၣ်လံ(၃)လါခိၣ်ဃၢၤအံၤစ့ၢ်ကီး တုၤလၢခဲအံၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်ဒီး ပယီၤသုးတကပၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ခိးခးအဝဲသ့ၣ်တကးဒံးဘၣ်တၢ်ကးတံၢ်ဃၥ် တၢ်အီၣ်တၢ်အီကျဲအဃိ လီၢ်ခံအံၤဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်အပှၤကျိချံပှၥ်သၣ်,တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢကဘီယူၤအံၤတဆီ အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုး ကရူၢ်တကပၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
