လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကၠီၣ်တဲၣ်ထံကီၢ်ပၥ်ဖျါဝဲလၢကတူၢ်လိၥ်ဝဲတဖိးမံသဲးစးပှၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်(ယိၤ)ကၠိပူၤအဖီခိၣ်,ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်တူၢ်လိၥ်မုၥ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤတဖိးမံသဲးစးပှၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ကမၤလိမၤဒိးဘၣ်တၢ်အဂီၢ်,တၢ်ကတူၢ်လိၥ်ဝဲအီၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်(ယိၤ)ကၠိအဂ့ၢ်အံၤ,ကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ကိတိၥ်ဝဲၤကျိၤခိၣ်ဘိးဘၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤ(၃၀)သီအနံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကတူၢ်လိၥ်ဝဲတဖိးမံသဲးစးပှၤတခီထံခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ကၠိတၢ်ပၥ်ဖျါအံၤကူၣ်သ့ကိတိၥ်ဝဲၤကျိၤခိၣ်(NarumonPinyosinwat)ဆဲးလီၤဝဲစုမုၢ်ကျၢၢ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤ(၃၀)သီအနံၤအပူၤဒီး,တၢ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအံၤမ့ၢ်တၢ်ထူးသံကွံၥ်ဝဲ(၂၀၁၉)လါအီးကထိဘၢၣ်(၃၁)အတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢဒီးတၢ်မၤသီထီၣ်က့ၤဝဲပဒိၣ်ပပှၢ်အတၢ်ဆၢတဲၥ်လၢအပူၤကွံၥ်တၢ်ပၥ်လီၤအီၤလၢအဘၣ်ထွဲဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်အိၣ်သးအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကၠီၣ်တဲၣ်အတၢ်ပၥ်ဖျါအဖီခိၣ်,ပှၤဟူးဂဲၤလၢကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်တူၢ်လိၥ်မုၥ်ဝဲဒၣ်အသိး, ဆီၣ်တခူထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲခီကီၢ်ပှၤလၢဘၣ်ထွဲတဖၣ်လၢကအိၣ်ဒီးတၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢလၢအဂ့ၤကတၢၢ်အဂ့ၢ်,Burmese Migrant Teacher’s Association (BMTA)ပှၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးတၢ်သရၣ်(မါစွ့ၣ်န့)စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့သနၢၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်အရ့ဖးဒိၣ်တခါအဃိကၠီၣ်တဲၣ်ထံကီၢ်စီၤလိၣ်စီၤပၤဒူၣ်ဖိထၢဖိတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,ပဒိၣ်ပပှၢ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးဝဲလၢဖိဒံဖိသၣ်လၢနုၥ်လီၤအိၣ်ဖဲအထံအကီၢ်ပူၤတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်အမူအဒါလၢကဘၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲပှၤတဝၢလၢအဂ့ၤ,ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအဂ့ၤလီၤ.အဃိပဝဲခီကီၢ်ကၠိသရၣ်,ကၠိဖိဒီးမိၢ်ပၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢဒီးပကဘၣ်လူၤပိၥ်မၤထွဲအီၤလၢအဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤ,ကူၣ်သ့ကိတိၥ်ဝဲၤကျိၤခိၣ်အတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲပၢဆှၢဖီလၥ်ကၠိတဖၣ်အပူၤကတူၢ်လိၥ်ဝဲခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်လံၥ်လဲၢ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးတအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤပၥ်ဖျါဝဲလၢတၢ်ကစးထီၣ်ဝဲဖဲ(၂၀၂၅)တၢ်မၤလိနံၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,တၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ကဘၣ်စးထီၣ်က့ၤဝဲလၢ(၂၀၂၆)တၢ်မၤလိနံၣ်ပူၤလီၤအဂ့ၢ်,ခီကီၢ်ပှၤဟူးဂဲၤလၢကူၣ်သ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤကၠီၣ်တဲၣ်ကၠိတဖၣ်အပူၤတၢ်အိၣ်သးနီၢ်နီၢ်ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲသ့ထဲတနီၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်,(Burmese Migrant Worker’s Education Committee BMWEC)ပှၤနဲၣ်တၢ်သရၣ်မုၣ်နီၢ်ဆၣ်အဲၣ်စ့ဖိပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပမ့ကွၢ်က့ၤလၢအပူၤကွံၥ်န့ၣ်ဖိသၣ်လံၥ်လဲၢ်အိၣ်ဂ့ၤတအိၣ်ဂ့ၤတူၢ်လိၥ်ဝဲအိၣ်,ဘၣ်ဆၣ်လၢခံကဲထီၣ်က့ၤသးလၢကၠိဖိအါတလၢဒီးအသုကၠိတဖၣ်သနၥ်က့တီၤဒၢးတလၢလၢၤဘၣ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲအဃိ,တတူၢ်လိၥ်ဝဲလၢၤဘၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲအဃိန့ၣ်ခဲမဟိတနံၣ်သနၥ်က့ကလဲၤဝဲအသးဒ်အပူၤကွံၥ်န့ၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်ကၠိဖိနီၢ်ဂံၢ်တၢ်ပၥ်ပနီၣ်အဖီခိၣ်ကၠိဖိတနီၤနုၥ်လီၤဝဲကန့ၢ်ဒီးတနီၤကမ့ၢ်ကန့ၢ်ဝဲဘၣ်ကအိၣ်ဝဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်ကၠီၣ်တဲၣ်ထံကီၢ်ကူၣ်သ့တၢ်ဘျၢသဲးစးသီအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်,ဖိဒံဖိသၣ်လၢအိၣ်ဆိးဝဲဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤတၢ်တဘၣ်ကွၢ်ဝဲအလံၥ်လဲၢ်တၢ်အုၣ်ကီၤသး(မ့တမ့ၢ်)ထံဖိကီၢ်ဖိခိၣ်ဂီၤဘၣ်ဒီး,တၢ်ကဘၣ်တူၢ်လိၥ်ဝဲအီၤလၢကၠိကိးဂၤအသိး,ကဘၣ်ဒိးန့ၢ်မၤလိဘၣ်ဝဲတၢ်ဒီးကဘၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဝဲကၠိတီၤပတီၢ်ကိးဂၤအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်မၤလိမၤဒိးန့ၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အံၤဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အတၢ်နၢ်ပၢၢ်လၢထံကီၢ်အဖီခိၣ်အသိး,ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲလုၢ်လၢ်သကဲၥ်ပဝးလၢအဂ့ၤအဃိ,ခါဆူညါကဲထီၣ်က့ၤတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢဒီကလုၥ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
