လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်ဟီၤဆီၤကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ စဲးဖီကဟၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီလၢတၢ်သူဝဲလၢဟံၣ်ပူၤတဖၣ်လၢ အပူၤ ကွံၥ်တၢ်ပံးဃၥ်ဝဲတအိၣ်ဘၣ်အံၤ ခဲအံၤမ့ၢ်လၢတၢ်ပံးဝဲအဃိ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ကျးပူၤတၢ်ဖိ တၢ်လံၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီး ထံၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်တြီဒီးပံးဃၥ်ဝဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤအံၤ ကီၢ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်လဲၤဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဝံၤလီၢ်ခံ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲအိၣ်ဖျါ ထီၣ်ဝဲအသးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ ၅ ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤထိၣ်ရီၤဘ့ၤ စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ထံဆၢကီၢ်ဆၢကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်တကပၤမၤဃံးထီၣ်ဝဲလၢတၢ်တဘၣ်ဆှၢဃီၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤမနုၤမနုၤလၢၤဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ် ပကွၢ်န့ၣ် ဖျါလၢသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်အနၢ်လဲၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ဝံၤဟဲက့ၤတယံၤဘၣ်ဘျီ တၢ်ပိၥ်ထွဲထီၣ်အခံလၢတၢ်တဘၣ်ဆှၢ ခီကီၢ်ဆၢလၢၤဘၣ် တၢ်တြီအီၤ. ပမ့ကွၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အံၤတမ့ၢ်အမၤထီဒါတၢ်ဘၣ်.လၢအထုးထီၣ်ဝဲတၢ်ကလုၢ်ဒီးပံးဃၥ်ဝဲ ဒ်အံၤအဖီခိၣ် ပၣ်ဃုၥ် တုၤလၢကမျၢၢ်သူတၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်ညါ.အဃိကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤထိၣ်ရီၤဘ့ၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီးကူး ၆ သီ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ် မ့အီၣ်လဲၣ် လဲၤထံၣ်လိၥ်အသးဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အကီၢ်ခိၣ်ဖဲဘီးကီးဝ့ၢ်ဝံၤလီၢ်ခံ မဲၢ်ဟီၤဆီၤ ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤလၢ အိၣ်တခီတဝၢ်ဝၢ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤအံၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီကူး ၂၅ သီ အနံၤန့ၣ် ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါထုးထီၣ်ဝဲလံၥ်တၢ်နဲၣ်လီၤအံၤလၢအဖိးသဲးစးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်လံၥ်တၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ် တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်စိၥ်ခီဝဲဆူကညီကီၢ်တကပၤတန့ၢ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဝဲ သုးတၢ်ဖိ တၢ်လံၤ, ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအမ့ၢ် ဘံလၣ်မၠ့ၤ,တၢ်လိမုၢ်(စိၤလၤ),လီတဲစိ,အ့ထနဲးတၢ်ဖိတၢ်လံၤ, မ့ၣ်အူစဲး, စဲးဖီကဟၣ် အသိ,သိလ့ၣ်,ဘဲးထရံၤ,ခီၤဖၠူထၢၣ်,ခဲမရၢ်,စံမ်ကး,ပျးပီး,မ့ၣ်အူပျံၤ,ကဲးစ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤအကလုၥ်လၢအဂၤပၥ်ဖှိၣ်တစှၤန့ၢ် (၃၅)ကလုၥ်ပၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်စိၥ်အီၤန့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အလုၢ်အပှ့ၤမ့ၢ်အါန့ၢ်စ့ယိၤ(၅၀,၀၀၀)ဘးန့ၣ် တၢ်ကဘၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါဆိ လဲၤမၤဝဲလံၥ်ဖိးသဲစးလၢတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အလီၢ်အကျဲဒီး တၢ်မ့တလူၤပိၥ်မၤထွဲဝဲဘၣ်န့ၣ်ကဘၣ်လီၤလၢဃိၥ်ပူၤ(၃)လါ မ့တမ့ၢ် ကဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲစ့အီၣ်လိး(၃၀၀၀)ဘးအဂ့ၢ်န့ၣ် ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်ထံဆၢကီၢ်ဆၢဟီၣ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်အပူၤ ဒ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢတၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲကျိၤကျဲအသိး တၢ်ဖိတၢ်လံၤပီးလီ တဖၣ်တၢ်က့ၤစိၥ်ဝဲဆူ ကညီကီၢ်တကပၤမ့အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ် ပဲးလိ,ဘံလၣ်မၠ့ၤ,ဒးခဲလၢကမျၢၢ်သူဝဲလၢဟံၣ်ပူၤဃီပူၤအံၤတၢ်ပံးဝဲ တုၤလၢ စိၥ်ခီဝဲတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်အဆိကတၢၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ပံးဃၥ်ဝဲတၢ်စိၥ်ခီတၢ်ဖိတၢ်လံၤဆူကညီကီၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်သီလဲၤထၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤတဂၤ စံးဝဲလၢ “ပယီၤဒီးယိၤန့ၣ်ဖီၣ်လိၥ်စုဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢ(ကၠါဖၠၣ်စကဲမၢၤ)လီၤ.ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ဒ်န့ၣ်ဘျီဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကမျၢၢ်ဖဲအံၤခဲလၢၥ်လီၤ. သုးက့ ၅ ပူၤ စကဲမၢၤတအိၣ်ဘၣ်. တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတီၣ်တန့ၢ်ဘၣ်အိၣ်တဘျုးလၢအမံၤ.ကသံၣ်ကသီန့ၣ်နမ့တီၣ်န့ၣ်နကဘၣ်ဃ့ ခွဲးတီၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်အဆီဘၣ်အဆီညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်ဟီၣ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်အပူၤကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်မၤဃံးထီၣ်ဝဲတၢ်သမံသမိးအဃိ လၢဃိၣ်လိၥ်ကျိဝၢ်ခီ (သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ကျးလၢအဆါတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢပှၤသူဝဲလၢဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ အဂီၢ်တဖၣ် လီၤတူၥ်တၢ်ဟးဃုပှ့ၤဝဲတဘၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ ၅ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်ဟီၣ်ကဝီၤထံဆၢကီၢ်ဆၢဖဲန့ၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပံးဃၥ်ဝဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤဒ်အံၤမ့တအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ် လၢတၢ်အိၣ်သးအိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤ အဖီခိၣ် ဟဲခီဖျိဝဲလၢထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်ခိၣ်နၢ်အတၢ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤထိၣ်ရီၤဘ့ၤ ပဲၥ်ထံနီၤဖးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ကၠီၣ်တဲၣ်တြီတၢ်အံၤဘၣ်မနုၤလၢအဟဲကဲထီၣ်သးလဲၣ်န့ၣ် ဒုၣ်ဒါန့ၣ်အတၢ်ရ့လိၥ်သးအိၣ်ဒီး(ပယီၤသုး)လီၤ. ကၠီၣ်တဲၣ်န့ၣ်အတၢ် ပညိၣ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်. နါက့ဒုၣ်ဒါန့ၣ်လဲၤထံၣ်လိၥ်သးဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်လၢအကဲထီၣ်တအိၣ်နီဘျီ ဘၣ် အကဲထီၣ်သးလီၤ. ဒီးတၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်အဆိကတၢၢ်လီၤ.အဃိန့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲအိၣ်ထီၣ်န့ၣ် လၢတၢ်ဂ့ၢ်အဝဲန့ၣ်အဃိလီၤ. ဒီးမ့ဘၣ်ကွၢ် (ဆိုးကျိုး)န့ၣ်လဲၤသးတမံၤဃီဒီးဒုးဒါလိၣ်ဘၣ်ဝဲအသိးလီၤ.ဒုၣ်ဒါန့ၣ်ထီဘိန့ၣ်သ့ၣ်ညါဝဲလၢကမျၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါ အခိၣ်ဆၢၣ် လီၤ.အဃိန့ၣ်ထီဘိန့ၣ်မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲကမျၢၢ်လီၤ.ထီဘိန့ၣ်မၤဝဲဒ်သိးကမျၢၢ်ကဖှီၣ်ကယၥ်အဂီၢ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် အဝဲစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤကမျၢၢ်အမဲၥ်ညါ ကၠီၣ်တဲၣ်အထံဖိကီၢ်ဖိလၢအမၤဝဲမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ် တဖၣ်စ့ၢ်ကီး ခါဆူညါမ့ဆဲးလဲၤသး ဒ်အံၤ တၢ်ကီတၢ်ခဲကဲထီၣ်ဝဲလၢခံခီခံကပၤကမျၢၢ်ပှၤမၤဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ်အဂီၢ်သ့ဝဲအသိး ဘၣ်ဃးလံၥ်တၢ်နဲၣ် လီၤအံၤ ကၠီၣ်တဲၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိတနီၤတတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပှၤအိၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤ မဲၢ်ဟီၤဆီၤကီၢ်ရ့ၣ် စးထီၣ်လၢမၤနၢၤပျီတုၤဃီၤလၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်ဆၢဒီတကျိၤ ကီၢ်ဆၢတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤ တၢ်လီၢ် (၅)တီၤ လၢအပၣ်ဃုၥ်ဝဲမဲၢ်စရံယါကီၢ်ဆၣ်တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤတၢ်လီၢ်အံၤ ဖဲန့ၣ်တဆီတၢ်ကဘၣ်စိၥ်ခီဝဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤဒ်တၢ်နဲၣ်လီၤ တၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲအသိးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါနဲၣ်လီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
