KIC News
မဲၢ်ကနဲကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ချၢ မဲၢ်ကနဲလီၢ်က၀ီၤအပူၤ ကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဟးစံၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤထီၣ်လံအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၂၅ သီတုၤလၢခဲအံၤတစု ခီဖျိတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲတပယူာ်ဃီလၢကညီဒီကလုာ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိ မဲၢ်ကနဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုး အဂၤ(၁၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အကျါတနီၤန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤတက့ၤဘၣ်လၢအဟံၣ်အဃီဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတၢ်ဖၣ်အကျါၦၤအဂၤ(၃၀၀)ဘျဲၣ်အံၤခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤအိၣ်ကဒုစိသးလၢတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤယံၤထီၣ်လံအဃိ လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤအိၣ်စိလၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤလီၤႉမ့ဘၣ်တဲန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မံလီၢ်န့ၣ်ဖးအံၣ်ညါႉတၢ်လီၢ်လၢပကလဲၤမၤစၢၤတၢ်အလီၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီးတုၤလၢတဂီၤညါအံၤကျိသီၣ်ဒံးအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၂၇၅)ကျိဖးဒိၣ်သုးစ့ၢ်ကီးတုၤလၢခဲအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ် ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ...
သုးမီၤစိရိၤဆှၢထီၣ်လံ၁်ဆူကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢအအိၣ်လၢကမၤဃံးထီၣ်အၦၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်စဲၣ်သုးကီၣ်ကးဘံၣ်ဘၢဒီးကီၢ်ဆၢဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ မၠိမ့နီၣ် ဆှၢထီၣ်လံာ်ဆူတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်၀ဲၤဒၢး ဘၣ်ထွဲတဖၣ်အအိၣ်လၢ ကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢလၢအိၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤတဖၣ် မ့ဟးထီၣ်က့ၤလီၤန့ၣ် ကဒုးသ့ၣ်ညါဟ့ၣ်ဘၣ်တၢ်ကစီၣ်လၢခိၣ်နၢ်အအိၣ်ဒီးတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်၀ဲၤဒၢးတဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲလါမးရှး ၂၈ သီအနံၤ သုးကီၣ်ကးကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်အခၢၣ်စးကညီကီၢ်စဲၣ်ဘံၣ်ဘၢဒီးကီၢ်ဆၢဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ မၠိမ့နီၣ် ဆှၢလံာ်ဆူခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်၀ဲၤဒၢးႇ ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး(PC)၀ဲၤဒၢးႇ တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA) တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်၀ဲၤဒၢး...
တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢစွ့ၤကိၣ်ကိၤ၀့ၢ်သီကပၤအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ဖဲတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲပယီၤသုးဒီးသုခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်သုးကလၢၤလၢအိၣ်စွ့ၤကိၣ်ကိၤ၀့ၢ်သီကပၤ ထံကီၤထီသ၀ီပူၤအံၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢ သူမှဲကျိကၢၢ်နံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢစွ့ၤကိၣ်ကိၤ၀့ၢ်သီကပၤအဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဒီး ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအကယၤလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်၀ဲလၢသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တုၤလၢသ၀ီခိၣ်ထိးလံႉယဲယဟံၣ်ဒုၦၤဘိၣ်ထီၣ်တၢ်ဘိၣ်တၢ်စၢၤလံႉကျိဖးဒိၣ်စးထီၣ်သီၣ်လၢမဂီၤန့ၣ်လံႉၦၤတဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဟဲခးထံကီၤထီ (BGF)သုးကလၢၤမီၤနီၤ, ခဲအံၤၦၤလဲၤစံၣ်အိၣ်လၢသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤလံႉတၢ်အိၣ်သးဒုတဂ့ၤဘၣ်ႉၦၤအိၣ်လၢတရူးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တကပၤန့ၣ်နါက့စံၣ်လံႉလၢနံၣ်ထီၣ်သီပျီပူၤနါက့ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိကမျၢၢ်လၢအိၣ်စွ့ၤကိၣ်ကိၤ၀့ၢ်သီက၀ီၤဒ့ပူၤတဖၣ်အံၤ (BGF)သုးဟးဒုးသ့ၣ်ညါတဲလီၤ၀ဲလၢတဘၣ်ဟးထီၣ်လၢတၢ်ချၢဘၣ်အိၣ်လၢတဂၤလၢကစၢ်ဟံၣ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ...
လါမးရှးအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၁၉၀)ဘျီဒီးပယီၤသုးသံအါမးအဂ့ၢ် KNU (သုးက့ ၅)ထုးထီၣ်ပ၁်ဖျါ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လါမးရှးတလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲ(၁၉၀)ဘျီဒီး ပယီၤသုးတကပၤသံအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ
လါမးရှးတလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီး(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၁၉၀)ဘျီဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၉၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၄၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)လံာ်တၢ်ပာ်အပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တလါအတီၢ်ပူၤအံၤမ့မ့ၢ်(KNLA)တကပၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူ(၄)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁၄)ဂၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးသံတဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးခိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်(၁)ဂၤဒီးသုးစကီၤ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်နၣ်အသိးဖဲလါမးရှး ၂၈...
(KNDO)ဒီး(Federal Wings)လဲၤထီၣ်ခးဂီၤလ့ၤပယီၤသုးကျိဖးဒိၣ်လူၢ်လၢဒြိအဃိ ပယီၤသုးအကျိဖးဒိၣ်(၁၂၂ mm)ဟးဂီၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးရ့ၣ် ၈ ဒီး(Federal Wings)ဒြိသုးတဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးလဲၤထီၣ်ခး၀ဲဂီၤလ့ၤပယီၤသုးကျိဖးဒိၣ်လူၢ်လၢဒြိအဃိ ပယီၤသုးကျိဖးဒိၣ်(၁၂၂ mm)ဟးဂီၤ၀ဲဒီး မ့ၣ်အူအီၣ်ကွံာ်တၢ်ပာ်ကီၤသုးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNDO)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ ဟါခီ ၉ နၣ်ရံၣ်တုၤလၢ ၁၁...
“ပိ၁်မုၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့” တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါ တၢ်ကွဲးထီရီၤ(၃)
“ပိ၁်မုၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့” တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါ တၢ်ကွဲးထီရီၤ(၃)
နုၢ်ခဲစၢၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤဒီးတၢ်တြီဆၢဒီသဒၢဆိဃ၁်အီၤအကျိၤအကျဲတဖၣ်
တၢ်လၢနုၢ်ခဲစၢၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ဆါတခါလၢအကဲထီၣ်သးအါကတၢၢ်လၢၦၤပိ၁်မုၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉပသိၣ်ခဲစၢၣ်မ့၀ံၤ ၦၤသံအါကတၢၢ်(ခံခါတခါ)န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲနုၢ်ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါအံၤန့ၣ်လီၤႉၦၤပိ၁်မုၣ်အဂၤ(၁၀၀) ၂၅% န့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ် ဘၣ်၀ဲဒၣ်နုၢ်ခဲစၢၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိနုၢ်ခဲစၢၣ်အံၤအဃိၦၤပိ၁်မုၣ် ၂၃% န့ၣ် တူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆါအံၤဒီး ၁၄% န့ၣ်သံကွံာ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါပူၤန့ၣ်လီၤႉၦၤပိာ်မုၣ်တနီၤန့ၣ်ခီဖျိကူစါယါဘျါ၀ဲနုၢ်ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါအံၤတချုးဆၢချုးကတီၢ်ဘၣ်အဃိဘၣ်သံ၀ဲအသးဘီၣ်ဘီၣ်ဖိလၢအဆိအချ့အိၣ်၀ဲအါမးန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်လၢၦၤပိ၁်မုၣ်အံၤဒ်သိးကဟ့ၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါအံၤဆူဖိဆံးတဖၣ်အအိၣ်ကသ့အဂီၢ်တၢ်တ့လီၤဃာ်န့ၢ်၀ဲအနုၢ်ခံဖျၢၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉနုၢ်ခံဖျၢၣ်အံၤမၤဖျါထီၣ်၀ဲပိ၁်မုၣ်အတၢ်ဃံတၢ်လၤတၢ်ဂ့ၤတၢ်၀ါစ့ၢ်ကီးအသိးဒ်မူဒါအိၣ်ပာ်စၢၤ၀ဲအသိးဘၣ်ဒုးအီစ့ၢ်ကီး၀ဲဖိနုၢ်ထံအံၤန့ၣ်လီၤႉ
ပမ့ၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ဆှူကွံာ်နုၢ်လၢအလုၢ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲခံဖျၢၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအလီၤသူၣ်ဘၣ်ဒိသးဘၣ်ဒိဒိၣ်မးတခါန့ၣ်လီၤႉ ၦၤပိ၁်မုၣ်တနီၤန့ၣ်ဘၣ်တူၢ်ဆှူဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်၀ဲအနုၢ်ခံဖျၢၣ်လၢာ်(မ့တမ့ၢ်)နုၢ်တဖျၢၣ်(မ့တမ့ၢ်)အနီၣ်ခိက့ၢ်ဂီၤလၢအဂၤတနီၤအိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ဒ်သိးတၢ်ကဒုးဖျိးထီၣ်ကွံာ်တၢ်ဆါအအၢတခါလၢတၢ်ကိးအီၤလၢနုၢ်ခဲစၢၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ထုးထီၣ်ကွံာ်နုၢ်အံၤအဃိန့ၣ်လီၤႉခီဖျိနုၢ်ခဲစၢၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ဆါတခါလၢအတရ့ၦၤနီၢ်ဒိၣ်နီၢ်ဆံးသးနံၣ်ဘၣ်အဃိပကတြီဆၢဒီသဒၢဆိဃာ်အီၤအဂီၢ်တၢ်လၢပကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲအီၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
(စဲလ်)လၢအိၣ်ပမိၢ်ၦၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤကၢၤဃာ်တၢ်သုတန့ၢ်တဂ့ၤဒီးဟဲဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအံၤန့ၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢခဲစၢၣ်န့ၣ်လီၤႉၦၤပိာ်မုၣ်တဖၣ်ဖဲအလိၣ်ဘီဘိထီၣ်သီလီၢ်ခံၦၤပိာ်မုၣ်တဂၤန့ၣ်အနုၢ်န့ၣ်အသိႇထံးဆှူလၢအဒုးစဲဘူးတၢ်ႇ(gland)ထၢၣ်ဖိလၢအထုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲနုၢ်ထံအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အံၤဒီးတၢ်အကျိၤဘိလၢဆှၢနုၢ်ထံဆူနုၢ်ခိၣ်ထိးတဖၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲအါမးန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ထၢၣ်ဖိလၢအထုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲနုၢ်ထံအံၤတဆီ(စဲလ်)တဖၣ်ကဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးစးထီၣ်ကဲထီၣ်၀ဲခဲစၢၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
နမ့အိၣ်ဒီးနုၢ်ခဲစၢၣ်လံန့ၣ်နကထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်တဖၣ်အံၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
-နုၢ်ကချံထီၣ်ကကိၣ်လိၣ်ထီၣ်
-နုၢ်အက့ၢ်အဂီၤကဆီတလဲသး
-တဒ်သိးလုၢ်လၢ်ဟဲဘၣ်နကတူၢ်ဘၣ်လၢနကံၢ်လာ်ပူၤႇနနုၢ်ကဆါ
-နနုၢ်ခိၣ်မီၣ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်ကထီၣ်ဂီၤတက၀ီၤတက၀ီၤ
-နနုၢ်ခိၣ်မီၣ်အထံကထီၣ်ဃုာ်ဒီးသွံၣ်
-နနုၢ်ဒီးနနုၢ်ခိၣ်မီၣ်န့ၣ်အသဘျံးကလီၤအဲး
-နနုၢ်အဖီခိၣ်န့ၣ်အဘ့ၣ်ကဆီတလဲသး(ကလီၤသ၀ံး)ကဲထီၣ်သးသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
နုၢ်ခဲစၢၣ်မ့ၢ်ဧါႇတမ့ၢ်ဧါန့ၣ်ပကသမံသမိးအီၤဒ်လဲၣ်
နုၢ်ချံနုၢ်ကိၣ်လိၣ်ဧါန့ၣ်ပကစၢ်သမံသမိးလီၤအီၤသ့၀ဲလီၤႉတၢ်ပနီၣ်အိၣ်ဖျါလၢတၢ်ဖီခိၣ်(မ့တမ့ၢ်)နမ့တူၢ်ဘၣ်လၢအိၣ်ဒီးတၢ်ချံတၢ်ကိၣ်လိၣ်တခါခါလံန့ၣ်လဲၤဒုးနဲၣ်ပၠးနသးဆူတၢ်ဆါဟံၣ်ႇကသံၣ်ဒၢးတက့ၢ်ႉကသံၣ်သရၣ်(မ့တမ့ၢ်)ဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိမ့ဆိမိၣ်၀ဲလၢအမ့ၢ်နုၢ်ခဲစၢၣ်န့ၣ်အကျိၤအကျဲလၢအိၣ်ဖျါလၢတၢ်ဖီလာ်တဖၣ်အံၤအကျါတဘိဘိလၢအကြၢး၀ဲဘၣ်၀ဲလၢနဂီၢ်အံၤဒီးနကြၢးသမံသမိးကဒီးအီၤအသီတဘျီန့ၣ်လီၤႉ
(၁) နမၤကွၢ်ဒိကွၢ်အီၤဒီးတၢ်ဒိကွၢ်နုၢ် Mammogram သ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(၂) နဒိကွၢ်နီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤဒွဲ(Ultrasound)သ့၀ဲလီၤႉကျိၤကျဲ၀ဲအံၤမ့ၢ်အကဲ(ထံးဆှူ)ဧါႇမ့ၢ်တၢ်ဒၢဖံဧါန့ၣ်ပနီၤဖးအီၤသ့၀ဲလီၤႉ
(၃) ပမၤကွၢ်အီၤလၢ(MRI Scan)အံၤစ့ၢ်ကီးသ့၀ဲလီၤႉ...
ပယီၤသုးႇ(BGF)နုာ်လီၤလၢကၠီၤစှၤကိသ၀ီပူၤဒီး ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၂ သီအနံၤ ပယီၤသုးကျိၤဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တဖၣ်နုာ်လီၤ၀ဲလၢကီးတရံး၀့ၢ် တီနီၢ်ကျဲလီၢ်လံၤ (ကၠီၤစှၤကိ)သ၀ီပူၤ၀ံၤလီၢ်ခံအ၀ဲသ့ၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိအဟံၣ်ကအိၣ်အဖျၢၣ်(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“ကဘၣ်ဖဲအနၣ်ရံၣ် ၁၀ န့ၣ် ပယီၤသုးဒီး(BGF)ဟဲနုာ်လီၤလၢ(ကၠီၤစှၤကိ)သ၀ီပူၤၦၤနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်အဂၤ(၁၀၀)ညါႉ ဟဲနုာ်လီၤဘျီအ၀ဲသ့ၣ်ဟးခးနါစိၤတၢ်ႇကျိဖးဒိၣ်နါက့ခးကျိဖိနါက့ခး၀ဲလီၤႉဒွဲၣ်အူအီၣ်ပှၤဟံၣ်အဖျၢၣ်(၁၀)ႉဖီၣ်ဃာ်၀ဲဒၣ်ၦၤကညီမုၣ်တဂၤႉနုာ်လီၤဃုကွၢ်တၢ်လၢၦၤဟံၣ်ပူၤသမံသမိးတၢ်ႉမ့မ့ၢ်ၦၤသ၀ီဖိခီန့ၣ်ဟးပလဲာ်သးက့ၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠီၤစှၤကိသ၀ီဖိစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၂၆ သီအနံၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ် နုာ်လီၤခးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲ ကီးတရံး၀့ၢ်ချၢပယီၤသုးႇ(BGF)သုးတၢ်လီၢ်တဖၣ်ဒီး ခီဖျိပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဃ့ၢ်ထီၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်...
ယ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ပယီၤသုးခး၀ဲအဃိၦၤဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခွါ(၂)ဂၤလၢကလဲၤလၢရီဘၢၣ်ကျီးပူၤအံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး
လါအ့ဖြ့ၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ယ့ကီၢ်ဆၣ် မီၣ်ကန့ၤသ၀ီအပူၤ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၂ သီ ဂီၤခီ ၄း၃၀ အဆၢကတီၢ် ၦၤဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခွါ(၂)ဂၤအံၤ ဖဲအလဲၤလၢရီဘၢၣ်ကျီးပူၤအကတီၢ်ပယီၤသုးခးအ၀ဲသ့ၣ်အဃိ ဘၣ်ဒိ၀ဲခံဂၤလၢာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤတၢ်ကရူၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခွါအံၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ကလဲၤရီဘၢၣ်ကျီးပူၤအဆၢကတီၢ်ပယီၤသုးတြဲၤလၢအိၣ်(မီၣ်ကန့ၤ)သ၀ီပူၤအံၤ တၢ်ကိးပတုာ်အ၀ဲသ့ၣ်ခံဂၤအံၤဒီးခီဖျိၦၤဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခံဂၤအံၤတအိၣ်ပတုာ်ဘၣ်နီဃ့ၢ်ထီၣ်ဆဲးကဲးအဃိ ပယီၤသုးခးစိအ၀ဲသ့ၣ်ဒီးဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခံဂၤအံၤအခီၣ်ကံၣ်ဒုၣ်ဒီးအခီၣ်လ့ၢ်ခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤတၢ်ကရူၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ကလဲၤလၢရီဘၢၣ်ကျီးပူၤအခါန့ၣ်ပယီၤသုးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢကျဲမီၤနီၤႉဖဲယ့အံၤပယီၤသုးထုးထီၣ်(မၤရှဲၤလီ)လၢဟါခီ ၆...
ပယီၤသုးခးနါစိၤကျိအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲဒၣ်ဖိသၣ်(၁၂)နံၣ်တဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တု၀့ၢ် မနံၤကိ(မနီကုန်း)သ၀ီအပူၤ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ ဂီၤခီ ၈ နၣ်ရံၣ် ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်သုးသိလ့ၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤခးနါစိၤကျိအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲဒၣ်ၦၤဖိသၣ်(၁၂)နံၣ်တဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢကြုၢ်တု မနံၤကိသ၀ီပူၤ ပယီၤသုးလၢအိၣ်သိၣ်လ့ၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤခးနါစိၤကျိကအိၣ်လၢလွံၢ်ထံၣ်ယဲၢ်ထံၣ်ညါအဃိ မီၤ၀့ၤသၤလံၤထိ(၁၂)နံၣ်လၢအိၣ်တၢ်ဘှီဆဲးကဲးကျးပူၤအံၤဘၣ်၀ဲအခီၣ်ကံၣ်ဒုၣ်ဒီးတၢ်လဲၤဆှၢအီၤဆူတၢ်ဆါဟံၣ်အခါ သံ၀ဲလၢကျဲပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...
“ပိ၁်မုၣ်ပိ၁်မၢၤဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့”တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါ တၢ်ကွဲးထီရီၤ(၂)
“ပိ၁်မုၣ်ပိ၁်မၢၤဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့”တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါ တၢ်ကွဲးထီရီၤ(၂)
(STIs)တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂ၁်တၢ်ဆါကဲထီၣ်ခီဖျိမုၣ်ခွါတၢ်မံဃု၁်တဆီအဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်
တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်ခီဖျိမုၣ်ခွါတၢ်မံဃုာ်တဆီအံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဆါတခါလၢတၢ်ကြၢးသ့ၣ်ညါအီၤလၢၦၤတ၀ၢအပူၤန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ််ဂာ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်ခီဖျိမုၣ်ခွါတၢ်မံဃုာ်အံၤတနီၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ကူစါယါဘျါအီၤတုၤလၢအလီၤမၢ်တန့ၢ်ဘၣ်အဃိဒ်သိးပကသ့ၣ်ညါတြီဆၢဒီတဒၢဆိဃာ်အီၤကသ့အဂီၢ်န့ၣ်ပကပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(STI)တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ကဲထီၣ်ခီဖျိပိာ်ခွါအဒံၣ်ဘိႇပိာ်မုၣ်က့ၢ်ဂီၤႇတၢ်အီၣ်လီၢ်လံၤအလီၢ်ႇဆံၣ်ကျိၤႇကိာ်ပူၤႇကိာ်ယူၢ်ဘိႇကသါကျိၤဒီးမဲာ်ချံ(Mucous)အသလီဘူဘူဖိအံၤတဆီသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(၁) ဃဲသဲတၢ်ဆါ(Syphilis)
တၢ်လၢတၢ်ဃဲသဲတၢ်ဆါအံၤလၢမုာ်ခွါတၢ်မံဃုာ်လိာ်သးတဆီ(Treponema pallidum)တၢ်ဆါဃၢ်နုာ်လီၤ၀ဲဒီး မ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တၢ်ဆါတခါလၢအမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲပဖံးပဘ့ၣ်ႇပကိာ်ပူၤႇမုၣ်ခွါက့ၢ်ဂီၤဒီးပထူၣ်ပပျၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဃဲသဲတၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်အံၤအပတီၢ်အိၣ်၀ဲ(၃)ပတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ
(က)တၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်၀ံၤလီၢ်ခံ(၂)နွံ(၃)နွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်ပူၤလီၢ်လၢအဆူးအဆါတအိၣ်ဘၣ်အံၤကဟဲထီၣ်၀ဲလၢမုၣ်ခွါက့ၢ်ဂီၤအခိၣ်အဃၢၤသ့၀ဲလီၤႉဖဲနမံဃုာ်လိာ်သးအခါနမ့သူတၢ်မံဃုာ်အံၤလၢကိာ်ပူၤႇခံပူၤအံၤန့ၣ်တၢ်ပူၤလီၢ်လၢအဆူးအဆါတအိၣ်၀ဲဘၣ်အံၤဟဲထီၣ်သ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(ခ) တပတီၢ်(၁) နမ့တကူစါယါဘျါအီၤဘၣ်
အပတီၢ်(၂) ၆ နွံတုၤလၢ ၁၂ နွံအတီၢ်ပူၤ တၢ်ညၣ်ဂိၢ်ကထီၣ်ႇခိၣ်သၣ်ဃံဆါႇ အီၣ်တၢ်တ၀ံၣ်လၢၤဘၣ်ကိာ်ပူၤဟးဂီၤႇ လိၤကဖိထီၣ်ႇတၢ်ဖိပြံဂီၤဂီၤဖိကဟဲထီၣ်လၢပိာ်မုၣ်က့ၢ်ဂီၤႇကဟဲထီၣ်လၢစုညါသးခီၣ်ညါသးအပူၤႇကိာ်ယူၢ်ဘိဆါႇကံၢ်လာ်ပူၤကံၢ်ကါထံးကဆူးတဖၣ်န့ၣ်ကညိးထီၣ်၀ဲသ့န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်အပတီၢ်(၂)န့ၣ်တဒုးနဲၣ်ပၠးတၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးသ့၀ဲလီၤႉ
(ဂ) မ့မ့ၢ်အပတီၢ်(၃)န့ၣ် တၢ်ဆါဘၣ်နၤန့ၢ်အနံၣ်(၁၀)ဒီးအနံၣ်(၄၀)၀ံၤလီၢ်ခံမးကဟဲဖျါထီၣ်၀ဲသ့လီၤႉ နသးဒီးနခိၣ်နူာ်ကဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂီၤသ့ႇနတိၢ်နီၣ်တၢ်တန့ၢ်အါအါလၢၤဘၣ်ဒီးနထူၣ်နပျၢ်သံ၀ဲသ့န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ကူစါယါဘျါ–(၁)တပတီၢ်န့ၣ် နမ့ဆဲးဒီးနမ့အီကသံၣ်မၤသံတၢ်ဃၢ်အံၤဘျါ၀ဲသ့န့ၣ်လီၤႉ(၂)ပတီၢ်တပတီၢ်ဒီး (၃)ပတီၢ်တပတီၢ်န့ၣ်...










