ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါယနူၤအါရံၤ ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟဲအါထီၣ်အဃိ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်(တီၤကလ့)သုးတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်တၢ်တူၢ်လိာ်ကူစါယါဘျါကမျၢၢ်တဖၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လၢညါခါသုးတၢ်ဆါဟံၣ်၀ဲအံၤန့ၣ်ပယီၤသုးဃုာ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်ကူစါယါဘျါအသးန့ၢ်၀ဲဒီး ဖဲ(၂၀၂၂)နံၣ်ဘူးကလၢာ်န့ၣ်တၢ်ဆိကတီၢ်ပတုာ်ကွံာ်၀ဲတၢ်ကူစါယါဘျါကမျၢၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ယပါန့ၣ်အတၢ်ဆါဂ့ၢ်ဂီၢ်အူကဲထီၣ်အဃိပလဲၤဆှၢအီၤမီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢတတူၢ်လိာ်၀ဲလၢာ်ဘၣ်ႉအပူၤကွံာ်လၢညါန့ၣ်ၦၤအိၣ်ဖဲဖၣ်အၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ႇကီးတရံးခဲလၢာ်န့ၣ်ဟဲကူစါယါဘျါသးဖဲတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤလီၤႉၦၤဟဲအိၣ်ဖျဲၣ်ဖိနါက့ဖဲအံၤလီၤႉခဲအံၤဘၣ်မနုၤအဃိတတူၢ်လိာ်၀ဲလၢၤဘၣ်န့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မၢပလဲၤလၢဖၣ်အၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တီၤကလ့သုးတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤအပူၤကွံာ်လၢညါန့ၣ်ကူစါယါဘျါ၀ဲကမျၢၢ်ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤဘၣ်မနုၤတကူစါယါဘျါကမျၢၢ်လၢၤဘၣ်လဲၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤခီဖျိလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟဲအါထီၣ်အဃိလီၤဒီးမ့ၢ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်လီၢ်တတြီၢ်လၢၤ၀ဲဘၣ်အဃိလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤလၢဘူးဒီးတီၤကလ့သုးတၢ်ဆါဟံၣ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပနၢ်ဟူသုးကသံၣ်သရၣ်တဲ၀ဲလၢတၢ်လီၢ်တအိၣ်လၢကပာ်ၦၤဆါလၢၤဘၣ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉပနၢ်ဟူလၢပယီၤသုးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢတၢ်မဲာ်ညါအါထီၣ်အဃိလီၤႉတၢ်အဃိန့ၣ်မၢကမျၢၢ်လဲၤကူစါယါဘျါအသးလၢဖၣ်အၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်ဖးဒိၣ်အံၤခီဖျိကသံၣ်ကသီဒီးကသံၣ်ရၣ်လၢအတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်အိၣ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤအံၤတအိၣ်အါအါဘၣ်အဃိကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်တလဲၤကူစါယါဘျါအသးလၢတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤလၢၤဘၣ်ဒီး ဟဲထီၣ်က့ၤလၢတီၤကလ့ၤသုးတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကသံၣ်သရၣ်မုၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အပူၤကွံာ်လၢညါခါနါက့ဖၣ်အၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်ဖးဒိၣ်အံၤကသံၣ်မနုၤမးတအိၣ်ဘၣ်ႉကသံၣ်သရၣ်၊မုၣ်နါက့တအိၣ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤဘၣ်ႉခဲအံၤဘျီဒုနးဒိၣ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်ႉအိၣ်ထဲၦၤဟဲမၤလိသ့သးတဖၣ်လီၤအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်နာ်အီၣ်၀ဲတဘူၣ်အါအါဘၣ်အဃိၦၤတအဲၣ်ဒိးလဲၤထီၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၣ်ခါခဲအံၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢကီးတရံးႇကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံႇ သထူၣ်ဒီးဖၣ်ပူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ႇ တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲတပယူာ်ဃီန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိပယီၤသုးလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဟဲက့ၤစိာ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢသုးကဘီယူၤဒီး တၢ်ကူစါယါဘျါအ၀ဲသ့ၣ်ဖဲဖၣ်အၣ်(တီၤကလ့)သုးတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)နံၣ်လါအ့ဖြ့ၣ်လၢၤအခါစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤအဃိ ပယီၤသုးတကပၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါ၀ဲဒီးခီဖျိတီၤကလ့သုးတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤတၢ်လီၢ်တတြီၢ်လၢၤ၀ဲဘၣ်အဃိ ပယီၤသုးလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်တၢ်တၢ်လဲၤဆှၢကူစါယါဘျါအီၤဆူဖၣ်အၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်ဒံးန့ၣ်လီၤႉ

လါယနူၤအါရံၤ ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်)ခိၣ်လီၢ်လံၤ ပဒိၣ်စီၤစွ့ၤမီ ကွဲးထီၣ်လံာ်ဃ့ကညး (KNU)ဒီး(NUG)လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤတဘၣ်လိၣ်ဘှါဆှဲအီၤလၢတၢ်စုက၀ဲၤအကျဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပဒိၣ်စီၤစွ့ၤမီအလံာ်တၢ်ဃ့ကညး(KNU)ဒီး(NUG)အပူၤစံးလၢသုတၢ်ဘှါဆှဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤလၢတၢ်စုက၀ဲၤအကျဲဒ်အံၤပထံၣ်လၢလီၤသူၣ်အုးသးအုးဒိၣ်မးဒီးမ့ဆဲးမၤကဒီးခါဆူညါဒ်အံၤန့ၣ်ကီၢ်ပယီၤအံၤကလီမဘျဲးဟးဂီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးလံာ်တၢ်ဃ့ကညးအံၤပဒိၣ်စီၤစွ့ၤမီစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးတကပၤနါက့ယတဲဒ်န့ၣ်လီၤႉယတဲလၢယနီၢ်ကစၢ်ႇယကွဲးတဲဒီးလံာ်စ့ၢ်ကီးလီၤႉတထီၣ်လၢကလံၤကျိၤဘၣ်ခီန့ၣ်ပတဲတဘၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ႉပယီၤသုးန့ၣ်ပတဲလီၤဆီအ၀ဲသ့ၣ်လံလၢတဘၣ်မၤဒ်န့ၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်ပထုးထီၣ်လံာ်လီၤဆီလံႉလၢ(KNU)ဒီး(NUG)ခီန့ၣ်ပမၤလီၤဆီအီၤတကပၤႉယဆှၢလံာ်ခံခီယၢ်ပာ်ႇသၢကပၤလၢာ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကခးလိာ်သးတုၤလၢအလၢာ်အစီန့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်လၢအညီအဘှါဘၣ်ဒီးတချုးလၢာ်ဒံးဘၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ၦၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်ဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်နးန့ၣ်ပတအဲၣ်ဒိးထံၣ်ဘၣ်သးလၢၤဘၣ်အဃိပဘၣ်ဃ့ထီၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤစွ့ၤမီစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလံာ်တၢ်ဃ့ကညးအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲလၢကညီကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအံၤအနံၣ်အါမးလံဒီးခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိတၢ်အိၣ်မူဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်ယာ်လံန့ၣ်လီၤႉတကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပကြၢးဟံးန့ၢ်တၢ်မၤလိဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤကဘှါဆှဲအီၤလၢတၢ်စုက၀ဲၤအမဲာ်ညါန့ၣ်ဘှဲအီၤသကိးအီၤလၢတၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးအဂ့ၢ်န့ၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)လါယနူၤအါရံၤအခါန့ၣ် ပဒိၣ်စီၤစွ့ၤမီအံၤဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်လီၢ်လးမူဒါအပူၤဒီးကတီၢ်ခဲအံၤအ၀ဲအိၣ်ဆီလီၤက့ၤအသးလၢအနီၢ်ကစၢ်လီၢ်၀ီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢအ၀ဲအိၣ်တၢ်လီၢ်၀ီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲတပယူာ်ဃီအသိးခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအကထိဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဖီခိၣ်အံၤပဒိၣ်စွ့ၤမီအလံာ်ဃ့ကညးရၤလီၤအသးဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးလံာ်တၢ်ဃ့ကညးအံၤအဖီခိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲ“အမၤ၀ဲဒ်အံၤကဲ၀ဲဒၣ်တခီတၢၤမီၤနီၤႉဆူအလီၢ်န့ၣ်မ့ထၢနုာ်ဃုာ်၀ဲဒီးသုးမီၤစိရိၤဒုတမံၤမီၤနီၤႉခဲအံၤခီန့ၣ်တမ့ၢ်ဒ်န့ၣ်ဘၣ်လီၤဂာ်ဒ်သိးၦၤမၤတၢထီၣ်တၢလီၤတၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(KNU)ဒီး(NUG)ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉအနီၢ်နီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မ့တစးထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်ႉသုးမီၤစိရိၤအံၤအသးလၢအဲၣ်ဒိးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်မ့အိၣ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်အ၀ဲကဘၣ်က့ၤထုးကွံာ်အသုးကလၢၤႇအိၣ်ဃိကဒိန့ၣ်ဂ့ၤလီၤမီၤနီၤႉအလံာ်ပူၤမ့ထၢနုာ်ဃုာ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤဒုကဂ့ၤ၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပဒိၣ်စီၤစွ့ၤမီအံၤမ့ၢ်ၦၤလၢအရ့လိာ်သးဒီးပယီၤသုးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်တဂၤဒီးဖဲအ၀ဲမ့ၢ်တ့ၢ်(ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်)ခိၣ်အခါစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဃး(NUG)ပဒိၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါဖဲ(၂၀၂၁)လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၇ သီအခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး အ၀ဲဃ့ကညးဆှၢထီၣ်လံာ်လၢကက့ၤထုးကွံာ်၀ဲဒံးန့ၣ်လီၤႉ

လါယနူၤအါရံၤ ၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် (၂၀၂၃) တၢ်ဃုထၢလၢသုးမီၤစိရိၤကမၤ၀ဲအံၤဒီးပၣ်တံၣ်ကိးဖုတၢ်ဃုထၢအံၤအဂီၢ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးႇပၢၤကီၢ်ဒီးပၢပြးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟးသမံသမိးၦၤတမှံၤစရီဒီးထၢဃုာ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဖးစရီတကတီၢ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်က၀ီၤဒ့ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “စှၤသီအတီၢ်ပူၤအ၀ဲသ့ၣ်ဟးသမံသမိးၦၤတမှံၤစရီႉပဆိမိၣ်လၢအဟဲသမံသမိးၦၤတမှံၤစရီဒ်န့ၣ်လီၤမီၤနီၤႉပသ့ၣ်ညါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးၦၤတမှံၤစရီဘျီထၢဃုာ်၀ဲတၢ်ဖးစရီဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်သံကွၢ်၀ဲဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂ့ၢ်အကျိၤႇသးနံၣ်ႇကီၢ်ပယီၤခိၣ်ဂီၤအိၣ်တအိၣ်မီၤနီၤႉအတဲ၀ဲလၢမ့တမၤဘၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်ကမၤန့ၢ်၀ဲႉခဲအံၤလၢကီၢ်ဆၣ်တၢ်ဃုထၢရူန့ၣ်ၦၤဟ့ၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဃုထၢတၢ်ဖးတၢ်မၤလိမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်က၀ီၤဒ့ပူၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (၂၀၂၃) ထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်တၢ်ဃုထၢလၢသုးမီၤစိရိၤကမၤ၀ဲအဂီၢ်အံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်(ကီၢ်ဆၣ်)က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါတၢ်ဖးစရီအံၤန့ၣ်ၦၤလၢသုးလီၢ်သုးကျဲနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ် တလိၣ်ဒုးနဲၣ်၀ဲဒၣ်၀့ၢ်ႇက၀ီၤဒ့ႇဟီၣ်က၀ီၤအလံာ်အုၣ်သးနီတမံၤဘၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးတဖၣ်စံးတ့ၢ်၀ဲအိၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်က၀ီၤဒ့(၉)ပူၤတဂၤစံး၀ဲ“ၦၤလၢအအိၣ်တၢ်လီၢ်အဂၤဟဲဖံးအီၣ်မၤအီၣ်မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ႇၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤ လၢအတလိၣ်၀ဲဒီး(လ၀က)အဒိ ၁၀ လံာ်လဲၢ်ႇ အိၣ်ဖျဲၣ်လံာ်အုၣ်သးအံၤဘၣ်ဒီးပယီၤသုးကဟးထၢစရီတုၤလၢၦၤကမျၢၢ်လဲၤတုၤအိၣ်၀့ၢ်ႇက၀ီၤဒ့ပူၤညါမီၤနီၤႉ မ့၀ံၤကထုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲဖးဖီမုၢ်စရီႇထံကီၢ်ခိၣ်ဂီၤႉတဲ၀ဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်အ၀ဲၤကျိၤကဒဲကဒဲကဆိးကျိးလိာ်သးဒီး ကဟံးန့ၢ်လံာ််အုၣ်သးအဃိၦၤအိၣ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံႇသၣ်တီၣ်ႇကီးတရံးႇမၠၣ်၀တံၣ်ဒီးဖၣ်ပူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအံၤဒီးလၢခူ၀့ၢ်က၀ီၤဒ့တနီၤအပူၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိပၢပြးလီၤဟိလီၤဘျဲၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲအဃိလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကထၢတၢ်ဖးစရီအဂီၢ်န့ၣ်ၦၤလၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးမီၤစိရိၤအံၤဒီးပယီၤသုးႇပၢၤကီၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဟးသမံသမိး၀ဲတမှံၤစရီအဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံး(က၀ီၤဒ့ ၂)ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယနူၤအါရံၤ ၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးမီၤစိရိၤအကီၢ်ဆၣ်ႇက၀ီၤဒ့ဒူသ၀ီသးၦၢ်ဒီး၀ဲၤကျိၤၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်လၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်အံၤ ကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢလီၢ်လၤဒီးမူဒါတဖၣ်အပူၤခဲလၢာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်-KNLA(သုးက့ ၅)၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် ထုးထီၣ်လံာ်တၢ်နဲၣ်လီၤဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဒီးၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအိၣ်ဖၣ်ပူၣ်ႇကမၤမိၢ်၀့ၢ်ဒီးက၀ီၤဒ့ႇဒူသ၀ီအပူၤတဖၣ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤစုတီၤဖီလာ်ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအဟဲလီၤမူဒါတဖၣ်ခဲလၢာ်တဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ပၢတၢ်ပြးပူၤဘၣ်ဒီး စးထီၣ်လါယနူၤအါရံၤ ၁ သီ တုၤလၢ ၁၀ သီ လၢအသီတဆံအတီၢ်ပူၤကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ထုးထီၣ်၀ဲလၢၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအိၣ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤလၢအကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ပၢတၢ်ပြးတဖၣ်အဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅) ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်မါမါ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အနီၢ်နီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ႉတအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်သနါက့ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢ(နစက)အဂီၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဟဲနုာ်လီၤလၢဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤအိၣ်တနီၤမီၤနီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးလၢကမၤမိၢ်ႇဒူသ၀ီဟီၣ်က၀ီၤလၢအဂၤတဖၣ်အပူၤနါက့အိၣ်ဒံးမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်မါမါစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးသုးမီၤစိရိၤအသနူကလီၤၦီၢ်ကွံာ်ချ့ချ့အဂီၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)အံၤဖီၣ်လိာ်စုပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီး တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးႇကလုာ်ဒူၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အိၣ်၀ဲဒီးႇဒ်သိးသုးမီၤစိရိၤအသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကထုးကွံာ်သးအဂီၢ်န့ၣ်ပကဟ့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ပၢတၢ်ပၢတၢ်ပြးခဲလၢာ်ကဟးထီၣ်ကွံာ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်ပကဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးလၢကျဲအဘိဘိအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “တုၤလၢခဲအံၤ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ပဒိၣ်အ၀ဲၤဒၢးလဲၤတရံးသးအိၣ်ဒံးမီၤနီၤႉမ့၀ံၤပဒိၣ်အကၠိတဖၣ်နါက့အိးထီၣ်သးအိၣ်ဒံးႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ်မ့တအိၣ်ဘၣ်မးအပံးလီၤမီၤနီၤႉလီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်လၢသ၀ီပူၤဒုတမ့ၢ်ထဲန့ၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်ဃးဒီးလၢပၢပြးသးၦၢ်နါက့လၢပဒိၣ်တကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ် တနီၤန့ၣ်ဘၣ်ဖီၣ်တွဲဃုာ်၀ဲတဂၤဃီဒ်န့ၣ် အိၣ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စ့းဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ဃုထၢလၢသုးမီၤစိရိၤကမၤ၀ဲဖဲ(၂၀၂၃)အတီၢ်ပူၤအံၤစ့ၢ်ကီး ၦၤတဂၤလၢ်လၢ်လၢအိၣ်...

လါယနူၤအါရံၤ ၃ သီႇ ၂၀၂၃ သီႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်မုၢ်နုာ်ကစၢၢ်ကလိကျါၦၢ်ပူၤန့ၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤခီဖျိမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်သးဆီတလဲသးဒီးထံကၤအဃိတၢ်ဟၢဖၢလူဒီးတၢ်ညၣ်ဂိၢ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်သးအါထီၣ်၀ဲဒီး ကတီၢ်ခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူကသံၣ်ကသီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟဖျိးတဂၤစံး၀ဲ“ဖဲအံၤတၢ်ချံၣ်ဒိၣ်မးဒီးထံနါက့ကၤအဃိၦၤဖိဒံဖိသၣ်ပၢၢ်တုၤလၢၦၤနီၢ်ဒိၣ်တဖၣ်အိၣ်တဆူၣ်ဘၣ်တၢ်ကိၢ်ထီၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အဟၢဖၢဆါတလီၢ်လီၢ်ဒီးအဟၢဖၢလူႇဘှီးအိၣ်အါထီၣ်မီၤနီၤႉပဆိမိၣ်လၢတၢ်ညၣ်ဂိၢ်တိးကွ့မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤလီၤဘၣ်ဆၣ်ပပာ်အီၤဖှံဖှံတသ့ဘၣ်ႉၦၤဆါတနီၤန့ၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢကဘၣ်ဆဲးကသံၣ်ဖးဒိၣ်ညါမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်အလီၢ်န့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢးအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်လ့ၤတက့ၤကသံၣ်ကသီတလူတလၢ၀ဲဘၣ်ဒီး ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်လၢကၦ့ၤအီကသံၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ခီဖျိကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိအၦ့ၤဒိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢၦၢ်ပူၤကဘၣ်လဲၤဒိးပၠးသးလၢတၢ်ဆါဟံၣ်အိၣ်အလီၢ်န့ၣ်ဘၣ်လဲၤ၀ဲယံၤအဃိလဲၤ၀ဲတသ့၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ဟၢဖၢလူကဲထီၣ်သးအံၤန့ၣ်ခီဖျိလၢထံတကူတလၢဘၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်ၦ့ၤသူထံႉဖိသၣ်တနီၤန့ၣ်ခီဖျိကသံၣ်ကသီတအိၣ်ဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟၢဖၢလူတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဘှီးဟဲအိၣ်အါထီၣ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒိးန့ၢ်ဘၣ်ကသံၣ်ကသီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အါအဃိကသံၣ်ကသီတကူတလၢ၀ဲဘၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အီကသံၣ်သၢသီလွံၢ်သီ၀ံၤတၢ်ဆါက့ၤကဲထီၣ်ကဒါသးအါ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁ သီ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတုၤလၢ(၂၀၂၂)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၅ သီအနံၤန့ၣ် လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၣ်စဲၣ်အပူၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၂၀၂ႇ၂၂၅)ဂၤညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီၦာ်ဘျးစဲကရူၢ်(Karenni Civil Society Networt-KCSN)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲ(၂၀၂၂) လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၇ သီအခါန့ၣ်လီၤႉ

လါယနူၤအါရံၤ ၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ယ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၂ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးဒီးယ့ဘလူကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်အဃိပယီၤသုးသံတစှၤန့ၢ်(၇)ဂၤဘၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ယ့ဘလူကရူၢ်ခိၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယနူၤအါရံၤဂီၤခီ ၈ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ယ့ဘလူလဲၤမၤဟးဂီၤကွံာ်(mytel)တၤ၀ၤတၢၣ်လၢ အိၣ်ယ့ကီၢ်ဆၣ်ႇကၠိၤလီသ၀ီလီၢ်လံၤအံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးပယီၤသုးဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ယ့ဘလူကရူၢ်ခိၣ်စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တဂီၤညါအံၤတချုး ၈ နၣ်ရံၣ်ဘၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်ပနုာ်လီၤမၤဟးဂီၤဆိ(mytel)တၤ၀ၤအတၢၣ် မီၤနီၤႉတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယံၤခံနၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်ဘျီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်ဟးဒီးခီၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်ဘျီပက၀ီၤခးအ၀ဲသ့ၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်သံကအိၣ်(၇)ဂၤညါႉမ့၀ံၤအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤဂုၤကဒါလီၢ်ခံလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၇ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုး(၅၉၁)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်ယ့ကီၢ်ဆၣ် ကၠီသ၀ီပူၤအံၤ ယ့ဘလူကရူၢ်ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်သုးသိလ့ၣ်အဃိ ပယီၤသုးလၢအိၣ်သိလ့ၣ်ပူၤသံ၀ဲ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိယ့ဘလူကရူၢ်လဲၤခး၀ဲပယီၤသုး(ခလရ–၅၈၆)သုးရ့ၣ်အံၤလၢ(RPG)အဃိ ပယီၤသုးသံ(၄)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ယ့ဘလူတကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးခီန့ၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီတန့ၢ်ဒံး၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယနူၤအါရံၤ ၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဟီၣ်က၀ီၤ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ တဘၣ်နုာ်လီၤမၤတံာ်တာ်တၢ်လၢတၢ်ပၢတၢ်ပြးအပူၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၄)ဒုးယၤခိၣ် ဆှၢထီၣ်လံာ်တဘ့ၣ်ဆူကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(Kaw Thoo Lei Army)ဆၣ်ကဆီသုးက့အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၇ သီအနံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၄)ဒုးယၤခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤအဲၣ်မ့ၣ်စ့ ဆှၢထီၣ်လံာ်ဆူဆၣ်ကဆီသုးက့အအိၣ်ဒီးလံာ်အပူၤပာ်ဖျါ၀ဲလၢဆၣ်ကဆီသုးက့အံၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဆီဘၣ်တဆီဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်မၤထီဒါ၀ဲဒၣ်ပသုးက့(၄)ဒီးပခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ႇကီၢ်ရ့ၣ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ဒီးပကမျၢၢ်အါမံၤတကးဒံးဘၣ်သမံသမိးပၦၤမၤသကိးတၢ်ဖိႇပခိၣ်ပနၢ်ဒီးတဲတရီတပါ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဆၣ်ကဆီသုးက့အၦၤတဖၣ်နုာ်လီၤဟူးဂဲၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၄)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ႇတအိၣ်ဒီးတၢ်သ့ၣ်ညါပာ်ကဲတၢ်ကရၢကရိအမဲာ်ညါမၤသံမၤ၀ီကမျၢၢ်တဖၣ်ဖဲအသးႇဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်အသိလ့ၣ်ႇမၤပျံၤမၤဖုးကမျၢၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၄)ဒုးယၤခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ လံာ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၄)ဆှၢလံာ်အံၤန့ၣ် လၢတၢ်ဒုးထီဒါဒုၣ်ဒါအပူၤန့ၣ်ဆၣ်ကဆီသုးက့အံၤ အတၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးတၢ်ဖီလာ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အၦၤအိၣ်၀ဲဒီးတမၤကီမၤခဲ၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါမၠး လၢအဒုးအိၣ်ထီၣ်(ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်)အံၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ဒ်သိးယသ့ၣ်ညါအသိးန့ၣ်အမၤတံာ်တာ်ကမျၢၢ်တအိၣ်ဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲဒၣ်လၢၦၤလၢမၤတၢ်လၢဒုၣ်ဒါအဂီၢ်တဖၣ်လီၤမီၤနီၤႉမ့၀ံၤအက့ၤမၤကီမၤခဲကမျၢၢ်ဒုတအိၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်တူၢ်လိာ်အ၀ဲသ့ၣ်မီၤနီၤႉၦၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်မးအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်သ့လီၤႉကမျၢၢ်မ့တအဲၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်၀ဲကန့ၢ်ဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါမၠးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)ဆၣ်ကဆီသုးက့မူဒါခိၣ်သုးခိၣ်အဲၣ်ကွံအံၤ...

လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၈ သီအနံၤ လၢကီးတရံး၀့ၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤ ပယီၤသုးဒီးပၢပြးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်နုာ်လီၤသမံသမိးကမျၢၢ်လၢတၢ်သတူၢ်ကလာ်အပူၤဒီးမၢၦၤသုးလီၢ်သုးကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကီးတရံး၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤတတၤကူႇမၠိၣ်တီၤအူႇခန့မူၤက၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤပယီၤသုးကျိၤဒီးက၀ီၤဒ့ပၢပြးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်နုာ်လီၤသမံသမိးတမှံၤစရီသတူၢ်ကလာ်ဒီးသမံသမိးဃုာ်၀ဲကမျၢၢ်အလီတဲစိ၀ံၤမၢၦၤသုးလီၢ်သုးကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်က၀ီၤဒ့ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲမဟါန့ၣ်က၀ီၤဒ့သးၦၢ်ဒီးပယီၤသုးဟဲတဲ၀ဲလၢနသုဟံၣ်န့ၣ်သုးဃာ်သးတဲ၀ဲဒ်န့ၣ်ႉတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်သုဟံၣ်တပူၤဘၣ်ႉမ့၀ံၤအ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးဟံၣ်ခိၣ်စရီႉၦၤမ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်သံကွၢ်၀ဲအလဲၤဖဲလဲၣ်မီၤနီၤႉယဖိခီန့ၣ်လဲၤထီၣ်မၤတၢ်လၢယိၤကီၢ်ကစၢၢ်မီၤနီၤႉသံကွၢ်၀ဲအလဲၤလၢကညီသုးအအိၣ်ဧါႉမ့၀ံၤအဟံသမံသမိးပလီတဲစိႉမၢပသုးလီၢ်အဃိပ၀ဲဒၣ်ဒုပဟးသုးလီၢ်ကဲ၀ဲလဲၣ်ႉပကဘၣ်ဟးစံၣ်သုးလီၢ်တၢ်လီၢ်မးတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်(မၠိၣ်တီၤအူက၀ီၤဒ့) ပူၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၆ သီတုၤလၢလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၈ သီ (၁၂)သီအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲအဃိ ခံခီခံကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအါမးအသိးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်လၢသ၀ီပူၤအဃိကမျၢၢ်သီဘူၣ်သီခါသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒီးပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဒီးမၠၣ်တ၀ံၣ်–ကီးတရံးအ့ရှါကျဲသီတၢ်လဲၤထီၣ်က့ၤလီၤဆိကတီၢ်သးအဃိ ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးသိလ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်လဲၤတရံးသူက့ၤကျဲလၢမၠၣ်တ၀ံၣ်–ထိၣ်ကီာ်ကိ–ကြုၢ်တုကျဲတကပၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတကီၢ်ခါကီးတရံးတၢ်အိၣ်သးအံၤ(ခန့မူၤ)က၀ီၤဒ့ဖိတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲ“ခဲအံၤပယီၤသုးဟဲတဲၦၤက၀ီၤဒ့ဖိႇသ၀ီဖိႇဒူသ၀ီလၢကညီသုးအိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လၢပလီၢ်သုသးႉပကဒွဲၣ်အူအီၣ်မၤဒ်စကဲႇခၠ့ကီၢ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉ တဲ၀ဲတဘၣ်တူၢ်လိာ်ကညီသုးႇ(PDF)တဖၣ်ဘၣ်ႉမ့တူၢ်လိာ်မ့မၤစၢၤန့ၣ်ကမၤဟးဂီၤသ၀ီတဲ၀ဲဒ်န့ၣ်ႉခဲအံၤပအိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤနါက့တဘံၣ်တဘၢလၢၤဘၣ်ႉကလဲၤအိၣ်လၢသ၀ီတကပၤနါက့တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉဘၣ်ပျံၤလၢမ့ၢ်ကျိဖးဒိၣ်ကလီၤတဲာ်ဆံးယံၤလဲၣ်ႇကဘီယူၤကဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဆံးယံၤလဲၣ်မီၤနီၤႉတၢ်ဒုးတကဲထီၣ်ဘၣ်နါက့ကွၢ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးခး၀ဲန့ၣ်ခး၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကီးတရံး၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးတြိၤ(၄၄)‚သုးတြိၤ(၂၂)ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးနုာ်လီၤမၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ဒုးလၢ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဟူးဂဲၤအလီၢ်တဖၣ်အပူၤအသိး ပယီၤသုးတၢ်လီၢ်(၅)တီၤလၢအခးလီၤစၢၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ႇဒုးယၤဟဲၣ်လံၣ်ခီးပတၢၣ်ႇကၠဲးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ကိးမုၢ်ဆါမုၢ်နၤအဃိလီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီအဖျၢၣ်(၂၀)ကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂၤ(၁၀ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢလၢအထီဒါပၢၢ်ဆၢသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်အံၤအဂီၢ် ဟ့ၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤၦဲၤစၢၤကျိဂံၢ်ဘါန့ၢ်အါဒိၣ်ထီၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒီကလု၁်ဃူဖိး(NUG)ပဒိၣ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢ အူန့ၤဘိလၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၅ သီ တၢ်မၤ၀ဲသုးတၢ်သိၣ်လိစံၣ်လီၤမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါအပူၤန့ၣ် ဒီကလုာ်ဃူဖိး(NUG)ပဒိၣ် ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် မါ၀့ခဲၤသါ ဟ့ၣ်လီၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲကျိအခိၣ်(၅၀)ဆူ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ် ၂၇ Cobra သုးကျိၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ အူန့ၤဘိလၣ်စံး၀ဲလၢ“ကျိတဖၣ်န့ၣ်တၢ်ၦ့ၤ၀ဲအိၣ်အသိးတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်တ့အီၤလၢနီၢ်ကစၢ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒီး လၢတၢ်အိၣ်သးတခါအဖီခိၣ်ပဆီၣ်ထွဲမၤၦဲၤစၢၤန့ၢ်အါထီၣ်လံလီၤႉတကးဒံးဘၣ်လၢ(PDF)ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤတဖၣ်အဂီၢ် သုးလၢအလဲၤလၢ Chain Of Command အဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီနါက့အိၣ် လီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပဖီၣ်စုက၀ဲၤဂဲၤဆၢထၢၣ်ထီဒါပၢၢ်ဆၢတၢ်အံၤတသ့တဘၣ်အဃိပဘၣ်ဟံးထီၣ်ဖီၣ်မၤအီၤဒီး တဘၣ်မ့ၢ်ထဲလၢၦၤနီၣ်ဂံၢ်လၢၦဲၤလံဘၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢပကဘၣ်သိၣ်လိနဲၣ်လိအီၤလၢလၢၦဲၤၦဲၤအသိး လၢတၢ်ထီထီၣ်ကျိချံၦာ်သၣ်အဂီၢ်အံၤစ့ၢ်ကီးအရ့ဒိၣ်၀ဲအဃိပမၤစၢၤ၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အူန့ၤဘိလဲၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ(NUG)ကဂုာ်ကျဲးစၢးမၤစၢၤကျိတုၤအလၢအၦဲၤလၢတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအနီၣ်ဂံၢ်တစုဒီး(drone)သုးကရူၢ်တဖၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်အသီအိၣ်အဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤနုာ်လီၤဒုးပၢၢ်ဆၢတၢ်လံဒီးႇ မ့တအိၣ်(၁၀၀)မျးကယၤလၢလၢၦဲၤၦဲၤဒံး၀ဲဘၣ်ဆၣ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်လၢအနုာ်လီၤဒုးတၢ်ႇအိၣ်ကတဲၤကတီၤမၤလိသးဒီးတၢ်ထီထီၣ်ကျိချံၦာ်သၣ်တဖၣ်အံၤစးထီၣ်(၂၀၂၃)ထီၣ်သီန့ၣ်ပကဟ့ၣ်မၤစၢၤဒီဒူၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ်(NUG)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လၢညါခါ(NUG)ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကျိချံၦာ်သၣ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ဟ့ၣ်လီၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကျိလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပူၤဒ်အံၤမ့ၢ်၀ဲအဆိကတၢၢ်တဘျီဒီးအပူၤကွံာ်တၢ်လီၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအ၀ဲသ့ၣ်ဆီၣ်ထွဲဟ့ၣ်မၤစၢၤ၀ဲကျိတၢခိၣ်ခံခိၣ်အိၣ်တုၤလၢအခိၣ်(၁၀)ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)...