လါယူၤလံ ၂၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်ဖှိၣ်ကရၢ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ သုးခိၣ်စီၤအဲၣ်ကွံ(ကိး) ကီၤလၤဖိတီခိၣ်ရိၣ်မဲကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးရ့ၣ်လီၤဆီဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၄)စုတီၤအဖီလာ်သုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအလီၢ်အိၣ်၀ဲလၢၦၤကဘၣ်နုာ်လီၤဘှါရှဲ၀ဲလၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဂီၢ်လိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါယူၤလံန့ၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၄)ဒီး (KNDO)သုးရ့ၣ်လီၤဆီတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံခီဖျိတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲခံဘျီညါအဃိ ဘၣ်ထွဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကဒဲကဒဲကထံၣ်လိာ်ဘှါရှဲ၀ဲလၢမဲာ်သကိးမဲာ်ကသ့အဂီၢ်န့ၣ်ၦၤလၢကနုာ်လီၤဘှါရှဲတၢ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအံၤလိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်)ခိၣ်ပဒိၣ်စီၤဖျိးစိ၀့စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်သုတဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ပကျဲးစၢးဃုကျဲလၢကနၢ်ပၢၢ်လိာ်သးတသ့ဖဲအသ့ႇဒ်သိးလၢၦၤကျဲၤန့တၢ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤကအိၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤဒုကထံၣ်လိာ်သးဒီးၦၤဒီးကတဲကျဲၤတၢ်ဒုယဆိကမိၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်နါက့န့ၣ်အတၢ်နၢ်ပၢၢ်ကဆှၢအီၤလၢၦၤတဒူၣ်အံၤပနာ်အီၤတသ့ဘၣ်ႇပထံၣ်လိာ်သးတသ့ဘၣ်ႇထံၣ်လိာ်သးတကဲဘၣ်န့ၣ်ပကတဲဒ်လဲၣ်ကအိၣ်လၢအတၢ်ထံၣ်အတၢ်သ့ၣ်ညါအဃိသတးဒီးဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်အကထံၣ်လိာ်သးဒီးၦၤတညီဘၣ်သ့မီၤနီၤႉတၢ်မ့မၤနၢ်ပၢၢ်မၤဃူမၤဖိးသကိးန့ၣ်ကဘၣ်ဟဲ၀ဲတဆီဘၣ်တဆီလၢၦၤလၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဂဲၤလိာ်န့၀ံၤတပတီၢ်တပတီၢ်မးဒီးပကဘၣ်သူၣ်ထီၣ်က့ၤပတၢ်နၢ်ပၢၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(KNDO)သုးရ့ၣ်လီၤဆီလၢစီၤကီၤလၤဖိတီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲအံၤန့ၣ် ကတီၢ်ခဲအံၤအိၣ်ဆၢထၢၣ်၀ဲလၢ သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးအတၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအတၢ်ဟံးစုနဲၣ်ကျဲအဖီလာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“KNDO(သုးရ့ၣ် ၇)လၢအိၣ်ဖဲအံၤန့ၣ်တဘၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢ(သုးက့ ၄)အတၢ်ပၢဖီလာ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢစီၤကီၤလၤဖိကရူၢ်ခီန့ၣ်တအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢ(သုးက့ ၄)တၢ်ပၢအဖီလာ်ဘၣ်ႉ အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤသးဒၣ်အတၢ်ဒၣ်၀ဲဒီးကရၢကရိထီၣ်အၦၤလဲၤဒၣ်၀ဲလၢအတၢ်လဲၤကျဲလၢအခိၣ်နၢ်ဟံးစုနဲၣ်ကျဲအီၤလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်ပဒိၣ်စီၤဖျိးစိ၀့စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၉ သီဒီးလါယူၤလံ ၁၇ သီအနံၤန့ၣ် စီၤကီၤလၤဖိတီခိၣ်ရိၣ်မဲ(KNDO)အၦၤနုာ်လီၤခးဒံး၀ဲ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အၦၤခံဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ်ကွဲၤကလုၢ်တၢ်ကစီၣ်သန့လၢအိၣ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤအံၤပာ်ဖျါဒံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉလၢတၢ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်လၢသုးခိၣ်စီၤအဲၣ်ကွံက့ၤဘှါရှဲစံးလီၤ၀ဲလၢ(social media)ပူၤလၢ ဖဲအၦၤသုးဖိလဲၤၦ့ၤအီၣ်တၢ်လၢကျဲပူၤအကတီၢ်န့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အိၣ်ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢသ၀ီခိၣ်ထိးန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးဆဲးကျိးဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးႇတၢ်ဒီသဒၢ၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအဘၣ်ထွဲတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်တဖီၣ်လီတဲစိဘၣ်န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးခီဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတသ့ၣ်ညါ၀ဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဒီးကဘၣ်သံကွၢ်သုးခိၣ်အဲၣ်ကွံ(ကိး)စီၤကီၤလၤဖိဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“တၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဒံးဘၣ်ႉယနၢ်ဟူလၢတၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤခိးခးပယီၤလီၣ်မီၤနီၤႉတဲ၀ဲလၢန့ၣ်တဒူၣ်န့ၣ်ဟဲဒီးကိးဃါတၢ်ဘျီဒၢးခးဖုး၀ဲဒီးၦၤခးကဒါက့ၤအီၤဒ်န့ၣ်ယနၢ်ဟူခီဒ်န့ၣ်ႉနါက့ဘၣ်သံကွၢ်လီၤတံၢ်က့ၤသုးခိၣ်အဲၣ်ကွံဒံးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(KNDO)သုးရ့ၣ်လီၤဆီလၢသုးခိၣ်အဲၣ်ကွံ(ကိး)စီၤကီၤလၤဖိတီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲအံၤန့ၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)အခါန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးတီခိၣ်ရိၣ်မဲဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲလီၤဒီးဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲအံၤန့ၣ်တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတအိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၄)ခိၣ်နၢ်လၢအဘၣ်ထွဲတဖၣ်ဘၣ်ဒီးတဖိးသဲစးစ့ၢ်ကီးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်)ခိၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၁၉ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲဆဲးလီၤစုပနီၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(Kaw Thoo...
လါယူၤလံ ၂၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
သုးမီၤစိရိၤအသုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤအဖီလာ်(ခမရ–၂၀၇)သုးရ့ၣ်ခိၣ်သုးစကီၤပြံကၠီၤနဲၤစိလၢ အဟဲထီၣ်မၤရှဲလဲမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးဖလူ–ဂီၤလ့ၤ(သိထၣ်ကွ့ၣ်)တၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၁၆ သီအနံၤန့ၣ်အ၀ဲဟဲက့ၤနုာ်လီၤမၤ(CDM)အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတအဲၣ်ဒိးဆဲးမၤတၢ်လၢသုးမီၤစိရိၤအစုတီၤဖီလာ်လၢာ်ဘၣ်ဒီးသးလၢအဲၣ်ဒိးဒုးတၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ ဘၣ်ဟဲက့ၤမၤ(CDM)ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးစကီၤပြံကၠီၤနဲၤစိစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“တၢ်လၢသုး၊သုးဖိအကလုၢ်န့ၣ်ယတအဲၣ်ဒိးနၢ်ဟူလၢၤဘၣ်ႉတအဲၣ်ဒိးမၤလၢၤဘၣ်ႉမၢပဒုးတၢ်လၢတၢ်မဲာ်ညါႉတဒွး၀ဲလၢၤကျဲနုာ်လီၤႇကျဲဂုၤလီၢ်ခံဘၣ်မၢပထီၣ်ဒုးတၢ်အဃိမ့သံဒီးသံႇမ့တသံဘၣ်ဒီးၦၤကဖီၣ်သမူၦၤအဃိယဆိမိၣ်လၢယကနုာ်လီၤမၤ(CDM)ႇယဒုးတၢ်တကဲလၢၤဘၣ်ႉယတဲပၠးဘၣ်ယသုးခိၣ်ႇအ၀ဲနါက့အဲၣ်ဒိးမၤ(CDM)ႇၦၤသုးဖိလၢအဂၤနါက့အဲၣ်ဒိးမၤ(CDM)အိၣ်မီၤနီၤႉအဃိန့ၣ်ယစံၣ်ဖျိးထီၣ်လၢသုးကျိၤပူၤဒီးမ့မ့ၢ်အ၀ဲခီန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်လၢသုးကျိၤအကျါအဃိယစံၣ်ထီၣ်တဂၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးစကီၤပြံကၠီၤနဲၤစိလၢအဟဲက့ၤမၤ(CDM)အံၤန့ၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၅ သီအနံၤန့ၣ် ပၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ဟဲထီၣ်မၤရှဲလဲလ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးဖဲန့ၣ်ခီဖျိအ၀ဲဘၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အက့အခီအဃိအ၀ဲဘၣ်ကူစါယါဘျါအသးလၢမၠၣ်၀တံၣ်(သ့ၣ်ကါညံၣ်နီၣ်)တၢ်ဆါဟံၣ်ယံၤ၀ဲ(၃)လါ၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်ဖီခိၣ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤတၢ်ကလုၢ်လၢကဘၣ်လဲၤကဒီးတၢ်မဲာ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၂)လါယူၤလံ ၂ သီအနံၤတၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်၀ဲဖဲဖလူ–ဂီၤလ့ၤ(သိထၣ်ကွ့ၣ်)ကျဲမုၢ်ခိၣ်အခါ ခီဖျိ(KNLA)က၀ီၤဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်ကရူၢ်အဃိအ၀ဲအိၣ်ကတာ်ထီသးလၢတၢ်ဒုးအပူၤဒီးတအီၣ်ဘၣ်မ့ၤကအိၣ်လၢ(၉)သီဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အါမးလၢတၢ်ဒုးပူၤအဃိအ၀ဲဂုၤကဒါအလီၢ်ခံ၀ံၤအလီၢ်ခံ ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်၀ဲကျိဆဲးဒီးသုးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဖီၣ်၀ဲတဖၣ်အံၤဒီးဟဲက့ၤမၤ(CDM)လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲတလါအံၤလါယူၤလံအတီၢ်ပူၤန့ၣ်သုးမီၤစိရိၤအသုးတြိၤ(၄၄)အၦၤဟဲက့ၤပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၆)ဂၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤလံ ၂၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် သယဲၣ်ခၠၠီကီၢ်ဆၣ် တီၤပၠီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ သ၀ီအဖျၢၣ်(၁၀)လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂၤ(၆၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကလဲၤၦ့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်လီၤတူာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲတလါအံၤလါယူၤလံ ၃ သီအနံၤန့ၣ် လၢသယဲၣ်ခၠီ၀့ၢ် တီၤပၠီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိတဖၣ်ဆူသ၀ီပူၤတပယူာ်ဃီအဃိယ့ၤပၠဲၣ်သ၀ီႇမဲၤကဲႇကၠီၣ်အဲၤႇ၀့ကမီၤႇကွဲခၠၤႇလဲၤစူၣ်ႇယ့ၤပူၤႇပၠၣ်၀ံၣ်သါႇတီၤပၠီၣ်တဲၣ်သ၀ီဒီးသဲခၠီကၠၠံသ၀ီပူၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးကတီၢ်ခဲအံၤၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တကီၢ်ခါအခဲအံၤဒုလဲၤၦ့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတန့ၢ်ဘၣ်ႉမ့ၢ်လၢပယီၤသုးကးတံၢ်ကျဲခံဘိလၢာ်အဃိလဲၤၦ့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတန့ၢ်ဘၣ်ႉၦၤလၢအစိာ်ဟုသးန့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ၦၤလၢအသ့ၣ်ညါအဘူးလိာ်သးဒီးပယီၤသုးတဖၣ်လီၤၦ့ၤ၀ဲန့ၢ်ႉခဲအံၤဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်စိာ်ဟုသး(၃)ထၢၣ်ဆူဖီခိၣ်တန့ၢ်ဘၣ်ႉအပာ်ပနီၣ်ဃာ်၀ဲဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉမ့၀ံၤလၢနကတီၣ်ဟုသးအဂီၢ်န့ၣ်နကဘၣ်ကွဲးလံာ်တၢ်ပျဲမီၤနီၤႉနကဘၣ်လဲၤကွဲးလံာ်တၢ်ပျဲခီန့ၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤ(တၣ်ကိကၠံ)သ၀ီဘၠူၣ်ဟၣ်စီထံအိၣ်ဧါႇၦၤလၢပၢပြးတၢ်တဖၣ်အအိၣ်ဧါတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉလဲၤကွဲးလၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အအိၣ်၀ံၤမးလဲၤၦ့ၤဟုသးန့ၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤက့ၤအိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်ဒီးတုၤလၢခဲအံၤဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲအဖၢမုၢ်အသိးကျဲလၢတၢ်ကလဲၤၦ့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်စ့ၢ်ကီးပယီၤသုးတၢ်ကးတံၢ်ဃာ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသူၣ်က့သးၦၢ်ႇၦၤမိၢ်ဒၢဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢကလဲၤၦ့ၤဟုသးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးတမ့ၢ်ထဲလၢတီၤပၠီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတကးဒံးဘၣ်တြဲၤအိၣ်ခိးတၢ်လီၢ်လၢကနုာ်လီၤဟးထီၣ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်အံၤစ့ၢ်ကီးမ့အိၣ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤအလံာ်တၢ်ပျဲမးလဲၤၦ့ၤဟုသးန့ၢ်၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“တၢ်လဲၤၦ့ၤဟုသးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤနါက့တမ့ၢ်ထဲဟုသးဟဲနုာ်လီၤလၢပဟီၣ်က၀ီၤပူၤဘၣ်တကးဒဘၣ်ႉလၢတၢ်ကနုာ်လီၤဟးထီၣ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်န့ၣ်နါက့နမ့လဲၤၦ့ၤဟုသးန့ၣ်လံာ်တၢ်ပျဲမ့အိၣ်မးနလဲၤၦ့ၤန့ၢ်ႉလၢညါခါန့ၣ်နလဲၤၦ့ၤဟုသးန့ၢ်မီၤနီၤႉခဲအံၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉနကဘၣ်ဒုးနဲၣ်ပၠးလံာ်တၢ်ပျဲႇလံာ်တၢ်ပျဲအိၣ်မးနၦ့ၤန့ၢ်ႉအ၀ဲန့ၣ်မးနၦ့ၤအါအါတန့ၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးလီၢ်က၀ီၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤဘၣ်အိၣ်အီၣ်က့ၤ၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ်လီၤဒီး ခီဖျိကလဲၤၦ့ၤလၢတၢ်ချၢအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အဃိတၢ်ဆၢကတီၢ်မ့ယံၤထီၣ်န့ၣ်ကိၢ်သးလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီကလီၤတူာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤတီၤပၠီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤလံ ၂၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(Kaw Thoo Lei Army)လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤသုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤလံ ၁၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
မ့ၢ်လၢ(KNDO)အံၤကဆဲးမၤတၢ်ခါဆူမဲာ်ညါအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဒီးတၢ်တိာ်ပာ်အိၣ်လၢကဒုးလီၤၦီၢ်ကွံာ်သုးမီၤစိရိၤအံၤအဃိလါယူၤလံ ၁၇ သီအနံၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ဆီတလဲဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၤ၀ဲ(Kaw Thoo Lei Army)အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠး စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပထံၣ်ဘၣ်လၢခိၣ်နၢ်အတၢ်လဲၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်လဲၤကျဲန့ၣ်လဲၤဒ်အံၤတညီလၢၤဘၣ်အဃိန့ၣ်အတကပၤခီဒၢးပဘၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ(ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်)လၢပကဘၣ်လဲၤခါဆူညါအဂီၢ်လီၤႉမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တခါလၢကကဲဘျုးကဲဖှိၣ်အါထီၣ်ဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဘှါရှဲခါဆူမဲာ်ညါကသ့အဂီၢ်လီၤႉမ့တမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်ပထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်ပကလဲၤဆူညါန့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်ညီဘၣ်ႉပထံၣ်ဘၣ်လၢသုးရ့ၣ်တနီၤနီၤဒုးတၢ်ႇသုးက့တနီၤနီၤဒုးတၢ်ႇလၢတၢ်တခါအံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်တၢ်တဃူတဖိးအိၣ်မီၤနီၤႉပဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်အံၤအိၣ်ဒၣ်လၢပကမၤလီၤၦီၢ်၀ဲဒၣ်သုးမီၤစိရိၤအံၤအဂီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်(ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်)အံၤတမ့ၢ်လၢကကဲထီၣ်၀ဲတၢ်လီၤမုၢ်လီၤဖးလၢတၢ်ကရၢကရိအပူၤဘၣ်ဒီးတမ့ၢ်လၢကမၤဆါမၤထီဒါကရၢမိၢ်ၦၢ်ႇၦၤကလုာ်ဘၣ်ဒီးတၢ်နာ်အီၣ်တအိၣ်လၢၤလၢခိၣ်နၢ်လၢအဘှါရှဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတဖၣ်အံၤအဖီခိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိပဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်အံၤလၢပကဘၣ်မၤဖျါထီၣ်တၢ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်အဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒ်သိးခိၣ်နၢ်လၢအဟူးဂဲၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတဖၣ်မ့လဲၤကမၣ်ကျဲဒၣ်လဲာ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးအိၣ်လံလၢတၢ်တခါအံၤအဖီခိၣ်သုတလီၤၦီၢ်ဟးဂီၤတသ့၀ဲဘၣ်အဂီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်တခါလၢအဖီၣ်ဂၢၢ်ဖီၣ်ကျၢၤက့ၤ၀ဲဒီးတၢ်ကဒုးလီၤၦီၢ်သုးမီၤစိရိၤခါဆူညါအဂီၢ်ၦၤလၢအသးအိၣ်ဒုးဒုၣ်ဒါတဖၣ်န့ၢ်မၤသကိးတၢ်သ့၀ဲလီၤအဂ့ၢ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၁၆ သီလၢအလီၤဘၣ်၀ဲကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)နံၣ်ၦဲၤထီၣ် ၇၅ ၀ီတ၀ီအနံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢ သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤဆှံလ့ၢ်မ့ၢ်၀ဲ(KNDO)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံ သၢသီတသီအနံၤန့ၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၤကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ထွဲတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်(Kaw Thoo Lei Army)အံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)လီၢ်ခၢၣ်သး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တသ့ၣ်ညါထွဲတၢ်နီတမံၤဘၣ်ဒီးတမ့ၢ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်မၤအကျိၤအကျဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNLA)ခိၣ်နၢ်တဂၤပဲာ်ထံနီၤဖးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးလၢအဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ(ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်)အံၤန့ၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)နံၣ်အခါဘၣ်ဃးတၢ်မၤသံပယီၤသုးမီၤစိရိၤအၦၤ(၁၂)ဂၤဖဲဂီၤလ့ၤလီၢ်က၀ီၤပူၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲတနံၣ်အံၤလါယနူၤအါရံၤန့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ဒီသဒၢ၀ဲၤကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ဘှံးအီၤလၢလီၢ်လးဒီးမူဒါခံခါလၢာ်အပူၤလံန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ထွဲသုးမုၢ်ဒိၣ်တၢ်ကရၢကရိဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢအသီဒ်အံၤအဖီခိၣ် တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ တၢ်လီၤမုၢ်လီၤဖးကဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢကညီကမျၢၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ကရၢကရိလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲအသိးၦၤလၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါကရူၢ်လၢအသီအံၤဒီးၦၤလၢတတူၢ်လိာ်ဆီၣ်ထွဲ၀ဲတဖၣ်အံၤအတၢ်ပဲာ်ထံနီၤဖးဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲအကလုာ်ကလုာ်ဘၣ်ဆၣ်ႇဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတအိၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤလံ ၁၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲမဟါလါယူၤလံ ၁၈ သီအနံၤ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူတီၤကၠၤအ့သ၀ီပူၤအဃိဘၣ်ဒိ၀ဲလီၢ်က၀ီၤဖိ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲမဟါအနၣ်ရံၣ်(၁၀)တခီအဆၢကတီၢ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တဘျီဒီးမုၢ်နၤခီ(၁)နၣ်ရံၣ်န့ၣ်တဘျီအဃိလီၢ်က၀ီၤသးစၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တီၤကၠၤအ့သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“ခးလီၤ၀ဲလၢၦၤမံအခါမီၤနီၤႉမ့ၢ်သုးဖဲလဲၣ်တဒူၣ်ခးလီၤ၀ဲလဲၣ်န့ၣ်မတၤတဂၤမးတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉကဘၣ်မ့ၢ်၀ဲပယီၤသုးလၢအိၣ်(လဲၤ၀ၣ်)သ၀ီခးလီၤ၀ဲလီၤႉကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ခီန့ၣ်လၢသီခါဖၠၣ်ဖီခိၣ်န့ၣ်ကၠိအိၣ်တဖျၢၣ်ႇလီၤတဲာ်၀ဲလၢန့ၣ်တကပၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိပယီၤသုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူတီၤကၠၤအ့သ၀ီပူၤလၢမုၢ်နၤတၢ်ခံးတလီၢ်လီၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်မုၢ်နၤခီန့ၣ်ဘၣ်လဲၤစံၣ်မံ၀ဲဒၣ်လၢသ၀ီအဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၁၁ သီန့့ၣ် လၢတီၤကၠၤအ့သ၀ီပူၤ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢ ဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံပယီၤသုးတကပၤမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါလၢတီၤကၠၤအ့သ၀ီပူၤတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤခဲအံၤခဲအံၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးဟံၣ်ဃီဟးဂီၤအိၣ်၀ဲတနီၤန့ၣ်လီၤႉ
လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤလၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲ“တဘျီညါအံၤလၢမုၢ်ဆါခီန့ၣ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ႉလၢမုၢ်ဆါခီန့ၣ်ၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်မီၤနီၤႉသီခါနါက့ဃ့ထီၣ်၀ဲအိၣ်အဃိလၢမုၢ်ဆါခီန့ၣ်တခး၀ဲဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်မတၤတဂၤမးဟံမူဒါတဘူၣ်ဘၣ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဟးစံၣ်ပလဲာ်၀ဲမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကတီၢ်ခဲအံၤပယီၤသုးတဖၣ်နုာ်လီၤအိၣ်လၢတီၤကၠၤအ့သ၀ီတီၤထီကၠိကရၢၢ်ပူၤဒီး ခီဖျိပယီၤသုးအံၤတပျဲန့ၢ်တၢ်လီၢ်ဘၣ်အဃိကၠိဖိအဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲလဲၤမၤလိက့ၤတၢ်လၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှးအခါစ့ၢ်ကီးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤအဃိတီၤကၠၤအ့သ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲသ၀ီဒီတဖျၢၣ်ညါဒံးန့ၣ်လီၤႉကတီၢ်ခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်က့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤလံဘၣ်ဆၣ်တနီၤန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်ဒီးဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤလံ ၁၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ၦၤလၢအလဲၤဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဆူနိၣ်ဖးထီသ၀ီၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအဟဲက့ၤအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤန့ၣ် မ့အိၣ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤပၢပြးအလံာ်တၢ်ပျဲမးပယီၤသုးဟ့ၣ်လဲၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
နိၣ်ဖးထီၣ်သ၀ီၦၤဃ့ၢ်ၦၤမှံဟးဖျိးလၢတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်အဟံၣ်အဃီ၀ံၤဟဲက့ၤအိၣ်ကဒါလၢသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤ ၦၤမၤစၢၤတၢ်ကစၢ်လၢအလဲၤဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အံၤမ့စိာ်ဃုာ်ဒီးသထူၣ်၀့ၢ်ပၢးပြး၀ဲၤကျိၤအလံာ်တၢ်ပျဲမး ပယီၤသုးပျဲလဲၤ၀ဲလီၤတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘူးဒီးၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“ၦၤဟဲမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဲၣ်ဒိးဟဲန့ၣ်ဟဲတသ့ဘၣ်ႉလိၣ်၀ဲဒၣ်လံာ်တၢ်ပျဲမီၤနီၤႉပယီၤသုးအလံာ်တၢ်ပျဲန့ၣ်ဘၣ်လဲၤဟံလၢသထူၣ်ရူမီၤနီၤႉတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢပကလဲၤမၤစၢၤန့ၣ်မ့ၢ်အကလုာ်မနုၤလဲၣ်ႇအ၀ဲသ့ၣ်ဒိဃာ်တၢ်ဂီၤဒိ၀ဲမ့ၢ်၀ံၤမးလဲၤဆှၢန့ၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်လဲၤဆှၢ၀ဲတဖၣ်မ့တအိၣ်ဒီးလံာ်တၢ်ပျဲဘၣ်န့ၣ််ပယီၤသုး(ခမရ–၉)သုးရ့ၣ် လၢအိၣ်သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်(၀့ပၣ်သ၀ီ)အံၤဟံး၀ဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါမ့တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢသုးကလၢၤမဲာ်ညါန့ၣ်ကဘၣ်စိာ်၀ဲဒ်အ၀ဲသ့ၣ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲအသိးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲ“လံာ်တၢ်ပျဲမ့တပၣ်ဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံကွံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအိၣ်မီၤနီၤႉခဲအံၤဟံကွံာ်၀ဲန့ၣ်လၢ(၀့ပၣ်သ၀ီ)မီၤနီၤႉခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤဖိမ့လဲၤၦ့ၤဘုသးလၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ဟဲက့ၤစိာ်(၃)တလီးဆူဖီခိၣ်တန့ၢ်ဘၣ်ႉခဲအံၤပတထံၣ်ပယီၤသုးဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢသ၀ီပူၤလၢၤဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢသုးရ့ၣ်(၉)တၢ်လီၢ်မီၤနီၤႉလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအမၤဆါတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်နါက့လဲၤဖဲကျဲဖဲန့ၣ်တဘူၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ(၂၅)သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးကျိၤဟဲနုာ်လီၤလၢနိၣ်ဖးထီသ၀ီပူၤအခါဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲ သီခါဖၠၣ်ႇကၠိဒီးဟံၣ်ဃီ(၆၆)ဖျၢၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဒွဲၣ်အူဃုာ်၀ဲသီခါတပါဃုာ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၃)ဂၤလၢမ့ၣ်အူပူၤအဃိလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ပျံၤတၢ်ဒီးဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲသ၀ီဒီတဖျၢၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီမႉ
နိၣ်ဖးထီလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်ကတီၢ်ခဲအံၤဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်တ၀ာ်လံဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိပယီၤသုးအံၤနုာ်လီၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအခါဒွဲၣ်အူအီၣ်သ၀ီဖိအဟံၣ်အဃီတကးဒံးဘၣ်မၤဟးဂီၤက့ၤစိာ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤဖိအတၢ်ဖိတၢ်လံၤအိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဟဲက့ၤအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအတက့ၤဘၣ်ဒံးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ခိၣ်ဒုး(မိကၤ)ဒီးခီဖျိဖိဒံဖိသၣ်ႇၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်လၢအဃ့ၢ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်တဆူၣ်တချ့အါမးအဃိလိၣ်ဘၣ်၀ဲကသံၣ်ကသီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KHRG)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤလံ ၁၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
စးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၂)ထီၣ်န့ၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ခွံတၢၣ်–ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကျဲန့ၣ် ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်ဃုာ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤတနီၤန့ၣ်ဆီလီၤတြဲၤ(Gate)အိၣ်ခိးထၢစ့ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်အိၣ်သးလၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ကီခဲ၀ဲအကတီၢ်အံၤ ခီဖျိတြဲၤလၢအိၣ်ခိးထၢစ့တဖၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢကမျၢၢ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိတဖၣ်အဂီၢ်အသိးကဲထီၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်တံာ်တာ်လၢကမျၢၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤလၢမၤဆါတၢ်သူတၢ်သၣ်တဂၤစံး၀ဲ“ဖဲတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်မံအကတီၢ်န့ၣ်တြဲၤ(Gate)တဖၣ်ဟဲအါထီၣ်ႉမ့ဘၣ်တဲန့ၣ်ဖဲသမ့ၤဒိၣ်သ၀ီဒီးခွံတၢၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်တြဲၤအိၣ်အခါ(၁၀)ညါႉ(BGF)ဒီး(PC)န့ၣ်အါကတၢၢ်လီၤႉနမ့စိာ်တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်လၢဆဲးကဲးန့ၣ်တထၢၣ်န့ၣ်ဃ့၀ဲ(၁၀၀၀)ကၠးႉတဘျီတခီၣ်န့ၣ်တဘၣ်ဟ့ၣ်ဘၣ်နါက့အိၣ်လီၤႉတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်မ့အါအကတီၢ်န့ၣ်ကျဲလၢနဘၣ်လဲၤတခီနၣ်ရံၣ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤမ့ပၣ်ဒီးတၢ်သူတၢ်သၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်တြဲၤၦ့ၤခဲလၢာ်တကလးညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တချုးလၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်သးဒံးဘၣ်အခါလၢခွံတၢၣ်ဒီးကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကျဲန့ၣ်တြဲၤခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၅)ခါန့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤတြဲၤခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲအခါ(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါဒီးဖဲန့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲပယီၤသုးဒီး(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်ႇကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး(KNU/KNLA-PC)ႇတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ် (DKBA)အတြဲၤတဖၣ်လီၤဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်တြဲၤတခါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဂၤတဂၤစံး၀ဲ“ခီဖျိပကဲ၀ဲဒၣ်ၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိပဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤၦ့ၤတၢ်ဆါတၢ်မၢ်မၢ်အဃိပဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကီၢ်ဆၣ်တြဲၤအခိတနံၣ်ဂီၢ်န့ၣ်ခံကလးႉဖဲန့ၣ်(DKBA)တြဲၤတခါနါက့ဒ်န့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဟ့ၣ်ခံနံၣ်ဂီၢ်န့ၣ်တြဲၤ(၂)ခါလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်ၦၤ(ကး)ႇခံနံၣ်အတီၢ်ပူၤနဟးထီၣ်က့ၤလီၤနမ့နဲၣ်ပၠးကးအံၤန့ၣ်တြဲၤ(၂)ခါအံၤတဘၣ်လိၣ်ဟ့ၣ်လၢၤဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်နါက့အိၣ်တ့ၢ်ဒံးလၢပယီၤသုးဒီး(BGF)တြဲၤႇမ့၀ံၤ(PC)အတြဲၤအိၣ်တ့ၢ်ဒံးမီၤနီၤႉတြဲၤ၀ဲန့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤမ့ပၣ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤန့ၣ်နဘၣ်ဟ့ၣ်ဒ်အ၀ဲသ့ၣ်ဃ့၀ဲအသိးလီၤႉမ့ၢ်သုးခိၣ်တဂၤန့ၣ်အိးထီၣ်၀ဲတြဲၤတခါဧါတသ့ၣ်ညါဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်မါကၠၤညိၤစံး၀ဲလၢ“ကျဲ၀ဲအံၤပ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တြဲၤအိၣ်ထဲတခါလီၤႉအိၣ်ထဲကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်တြဲၤတခါလီၤႉတြဲၤအံၤပၣ်ဃုာ်၀ဲဒီးတၢ်ခိတၢ်သွဲႇတၢ်သမံသမိးမီၤနီၤႉသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဖးဒိၣ်လၢအဟဲကျဲအံၤပပာ်ပနီၣ်၀ဲတခိၣ်န့ၣ်(၅၀၀၀)ကၠးလီၤႉလၢအဂၤဒုပပာ်ပနီၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉပဟံဒ်ကမျၢၢ်ဟ့ၣ်၀ဲန့ၢ်အသိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါအပူၤကွံာ်န့ၣ်တြဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤထၢ၀ဲစ့ထဲလၢသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအိၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်လီၤဘၣ်ဆၣ်ကတီၢ်ခဲအံၤမ့ဘၣ်တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ဟးထီၣ်အကတီၢ်ဒီးတၢ်သူတၢ်သၣ်လၢအဂၤဟးထီၣ်အကတီၢ်န့ၣ် တြဲၤတနီၤအိၣ်ခိးထၢစ့လၢၦၤၦ့ၤဆါတၢ်ဖိအအိၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးတနံၣ်ညါအံၤအလီၢ်ခံလၢကြုၢ်တုခၠီဖျါဒီးတန့ခၠါကျဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး(KNU/KNLA-PC)ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဆီလီၤအါထီၣ်တြဲၤအိၣ်ခိးထၢစ့ဟဲအါထီၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤလံ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးႇကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ် သ၀ီတဖၣ်အပူၤ ၦၤလၢအၦ့ၤဆါကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်အံၤ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တဖီၣ်ဟံးန့ၢ်အရ့ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီဖီၣ်မၤအီၣ်စ့လၢၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဖိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်အအိၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ် ကၠိၤဘါသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲ“မ့မ့ၢ်ၦၤဆါကသံၣ်မူၤဘှီးႇဟံၣ်လၢအဆါကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်န့ၣ် အ့အ့ဆ့ဆ့လီၤႉၦၤလၢအဆါကသံၣ်ကသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တဖီၣ်၀ဲဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်ဖိသၣ်လၢအသူ၀ဲတဖၣ်န့ၣ်ဖီၣ်၀ဲႉမ့၀ံၤမၤပျံၤမၤဖုးဃ့အီၣ်၀ဲစ့ဃ့အီၣ်လီး၀ဲႉဃ့အီၣ်၀ဲအကလီၢ်(၁၀)ႇ(၁၅)ကလီၢ်ႇအကလီၢ်(၂၀)၀ံၤပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲႉနမ့က့ၤတဲန့ၣ်တီၢ်မၤဒၢၣ်မၤလီၤ၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကတီၢ်ခဲအံၤလၢကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်အပူၤသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ပၢတၢ်ပြးလီၤၦီၢ်၀ဲလံဒီး ခီဖျိတၢ်ဘျၢ သဲစးတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိကဘၣ်လဲၤပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါက့ၤတၢ်ကရၢကရိမနုၤလဲၣ်မးတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်ဖီၣ်ဃ့အီၣ်စ့လၢသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်အအိၣ်ဒ်အံၤအဃိသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဆှၢထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အဘူးတံၢ်ပုၢ်၀ဲၢ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၤဘဲၤသ၀ီဖိိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“မ့ၢ်မတဂၤအစိကမီၤအိၣ်ႇမ့ၢ်ဘၣ်ပျံၤမတဂၤႇမ့ၢ်ဘၣ်လဲၤဃ့မတဂၤတၢ်မၤစၢၤလဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်ႉသီခါနါက့မၤစၢၤသ၀ီတသ့လၢၤဘၣ်ႇသးၦၢ်တအိၣ်ႇ(BGF)ဖီၣ်စုက၀ဲၤတဖၣ်လီၤထုးထီၣ်၀ဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီအမံၤမံၤဒီးလီၤဂာ်ဒ်သိးကွၢ်လၢအဲၣ်ဒိးမၤမၤသ့လံဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉနမ့အဲၣ်ဒိးအိၣ်မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်န့ၣ်နကဘၣ်ရ့ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ႇသူၣ်ဘီၣ်သးၢ်အမိအပါလၢအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်မၢအဒံၣ်အဖိလဲၤထီၣ်အိၣ်က့ၤလၢ(ယိၤကီၢ်)ကစၢၢ်ခိၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၤဘဲၤသ၀ီဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ကီးတရံးႇကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်လၢအမ့ၢ်ဒီၣ်ဖၠၤ၀ီႇသကီၣ်ကမၤႇ ကၠိၤဘဲၤႇခၠီဖျါႇနဘူႇဒီၤလါႇမၠၣ်ပတဲၤႇဖယါကိသ၀ီတဖၣ်အပူၤတၢ်စိာ်ဆါသူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိး လၢကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ကလံၤစိးကါနံၤသ၀ီႇကီၣ်ဘ့ႇကီၣ်ပီၣ်ဒီးကီၣ်ကၠဲၣ်သ၀ီတလၢၤကလုာ်ဒူၣ်လီၢ်က၀ီၤတကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ၦၤလၢအစိာ်ဆါရၤလီၤကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးတလၢၤလၢအဆဲးလီၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးတဖၣ် ဟံးန့ၢ်အရ့တအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးဖီၣ်မၤအီၣ်စ့ထဲလၢၦၤသူတၢ်ဖိသးစၢ်တဖၣ်အအိၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၣ်ဘ့လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“လၢညါခါန့ၣ်ၦၤဖီၣ်မ့ချုးန့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤလၢပၢၤကီၢ်အစုပူၤႇမ့မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ခီဟံးန့ၢ်၀ဲတၢ်လၤကပီၤခိၣ်ဖးမီၤနီၤႉခဲအံၤတမ့ၢ်ဒ်န့ၣ်လၢာ်ဘၣ်ႉဖီၣ်ကသံၣ်ႇမ့ချုး၀ဲတဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲတကလီၢ်ႇမ့ချုးခံဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ခံကလီၢ်ႉမ့ချုး၀ဲဒီတဘိၣ်န့ၣ်ဃ့အီၣ်၀ဲလၢအကလီၢ်လၢအဆံအကယၤညါလီၤႉမ့မ့ၢ်ဟံၣ်လၢအဆါကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်ခီန့ၣ်တဖီၣ်၀ဲဘၣ်ႇဒူသ၀ီပူၤနါက့တမ့ၢ်ထဲလၢဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢတကးလၢၤဘၣ်ႉဘၣ်ပျံၤဃုာ်ဒီးၦၤလၢအဘၣ်ထွဲရ့လိာ်သးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကီၣ်ဘ့ႇကီၣ်ပီၣ်တလၢၤကလုာ်ဒူၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် တလၢၤ၊ကညီကရူၢ်ကရၢလၢအဆဲးလီၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအၦၤတဖၣ်အိၣ်၀ဲအကလုာ်ကလုာ်ဒီးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံကသံၣ်မူၤဘှီးႇတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤမၤဘူၣ််မၤပွဲႇမၤမုၢ်နံၤဒိၣ်မုၢ်နံၤထီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်ဆီလီၤဃုာ်၀ဲဒီး(အၤ၀ၤဒ့)တၢ်လိာ်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဒီးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်လၢတဖိးသဲစးႇတၢ်မၤမုာ်လၤတၢ်လၢတအိၣ်ဒီးလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်အီၣ်ကျးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤသုးမီၤစိရိၤဟ့ၣ်အခွဲးလၢကမၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤလဲ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်မၠၣ်၀တံၣ်–ဂီၤလ့ၤကျဲမုၢ်ဖီခိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဘၣ်ဆၣ် တရူး(ကၤစံၤနိၤ)ႇ (အီၤလါ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်၀ဲဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ သူမှံကျိကၢၢ်နံၤဒီတကျိၤလၢအတဖိးသဲစးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်ပတုာ်ဒိၣ်ထီၣ်ချ့မးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကတီၢ်ခဲအံၤလၢဖလူႇမဲၢ်ထီးတလ့ႇကၠီးခဲးႇဂီၤလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်(ကၤစံၤနိၤ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တဖၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်ပတုာ်ဒိၣ်ထီၣ်ချ့မးအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“တၢ်ဒုးကဲထီၣ်နါက့ကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်(အီၤလါ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်ႇ(ကၤစံၤနိၤ)ႇတၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤလီၢ်တဖၣ်မနုာ်မးတပတုာ်အသးဘၣ်ႉသူၣ်ထီၣ်တ့ထီၣ်၀ဲဒီးစဲးဖီကဟၣ်လၢမုၢ်နၤမုၢ်ဆါလီၤႉ လီၢ်က၀ီၤထူလံၤဖိခီဘၣ်ဟးစံၣ်ဒီးပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်လၢပတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတခါ၀ံၤတခါလၢပမဲာ်သၣ်ချံပူၤႉစးထီၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်(ကၠၤခ့)က၀ီၤဒ့ခဲအံၤတရူး(ကၤစံၤနိၤ)အီၤလါတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အိၣ်တုၤလၢမဲၢ်ထီးတလ့ႇဖလူႇကၠီးခဲးႇဆိၣ်ဆံမၠဲၣ်ႇဂီၤလ့ၤထံကျိကၢၢ်နံၤလံမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(ကၤစံၤနိၤ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်လၢတၢ်အိးထီၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢလၢၦဲၤၦဲၤဒီး တၢ်ဟ့ၣ်နုာ်လီၤ၀ဲထဲၦၤဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲဖိတဖၣ်လီၤဒီးမ့တမ့ၢ်ၦၤဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲဖိဘၣ်န့ၣ်တၢ်တဟ့ၣ်နုာ်လီၤ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
“ၦၤအိၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤနါက့ဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲႇလၢကီၢ်ပယီၤတကပၤနါက့ဟဲလိာ်ကွဲစ့ၢ်မီၤနီၤႉလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ပာ်သိလ့ၣ်လီၢ်ဒီးကီၢ်ပယီၤတၢ်ပာ်သိလ့ၣ်လီၢ်န့ၣ်မုၢ်နၤခီန့ၣ်ၦၤဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲဖိအသိလ့ၣ်ၦဲၤၦဲၤလီၤႉလၢမၠၣ်၀တံၣ်(ကၤစံၤနိၤ)န့ၣ်တရူးလၢမၤ(အီၤလါ)တၢ်လိာ်ကွဲလၢအတဖိးသဲစးဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉမ့ၢ်လၢ(BGF)အိၣ်ခိးတၢ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤအဃိလၢန့ၣ်တကပၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိမတဂၤမးလဲၤန့ၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်မၠၣ်၀တံၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တရူး(ကၤစံၤနိၤ)ႇ(အီၤလါ)တၢ်လိာ်ကွဲႇတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဒီးတၢ်မုာ်တၢ်ပၠီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢအတဖိးသဲစးဘၣ်တဖၣ်အံၤ အပူၤကွံာ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲထဲလၢမၠၣ်၀တံၣ်ဒီးစွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤလီၤဘၣ်ဆၣ် သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံတရူးထံဖိကီၢ်ဖိဟဲအိၣ်ဆီလီၤသးလၢထံဆၢကီၢ်ဆၢလၢတဖိးသဲစးဟဲအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“လၢဖလူႇမ့လဲၣ်ပၤႇကၠီးခဲးတကပၤန့ၣ်တရူးဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉၦၤအိၣ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤနါက့ပထံၣ်ဘၣ်လၢဟဲမၤတၢ်လၢ(အီၤလါ)တၢ်လိာ်ကွဲအိၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ခီန့ၣ်ဘၣ်မၤ၀ဲတၢ်မၤကဆှဲကဆှီတၢ်ႇဘၣ်မၤတၢ်လၢကရၢၢ်ပူၤလီၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဂၤတဖၣ်ခီန့ၣ်အိၣ်အါလၢၦၤအိၣ်ဟဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤႇတရူးတဖၣ်ဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉမ့ၢ်လၢ(BGF)ႇ(DKBA)ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အိၣ်ခိးတြဲၤအဃိမတၤတဂၤမးလဲၤလၢန့ၣ်တကပၤတဘူၣ်ဘၣ်ႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်နါက့မ့မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်(ကၤစံၤနိၤ)ကရၢၢ်ပူၤဒုအ့အ့ဆ့ဆ့လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢမၠၣ်၀တံၣ်သူမှဲကျိကၢၢ်ခိၣ်စွ့ၤကိၣ်ကိၤလီၢ်က၀ီၤဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တြဲၤတၢ်လီၢ်အပူၤန့ၣ် (ကၤစံၤနိၤ)ႇ(အီၤလါ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ႇတၢ်မုာ်တၢ်ပၠီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအတဖိးသဲစးဘၣ်တဖၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီးရၤလီၤသးဟံးန့ၢ်အလီၢ်တုၤလၢ၀့ၢ်ပူၤက၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤလံန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢတဖိးသဲစးဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢတဖိးသဲစးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤလံ ၁၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ် ဟးဆှၣ်တၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢဟဲအါထီၣ်ဒီးနုာ်လီၤအိၣ်လၢဃိၣ်လူၢ်ဖီခိၣ်မၤဃံးထီၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤ(မၠ့ၤနံၤကိ)ႇတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်(ကိၤသွဲၤယ့စိၤ)ႇဖါခၠီႇသ၀ီသီတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဃံးဃီၣ်ဒီၣ်ဒီးပယီၤသုးႇ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢကအိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ထွဲတၢ်ဟးဆှၣ်တၢ်အံၤၦၤလၢအထံၣ်၀ဲဒီးအမဲာ်တဂၤစံး၀ဲ“အ၀ဲသ့ၣ်ဟးဆှၣ်၀့ၢ်၀း၀းတရံးလီၤႉလၢကျဲပူၤန့ၣ်သိလ့ၣ်လဲၤဒီဒူၣ်ညါႉလၢဂီၤခီန့ၣ်သိလ့ၣ်ကအိၣ်လၢ(၆)ခိၣ်(၇)ခိၣ်ညါႉညီနုၢ်န့ၣ်လဲၤ၀ဲလၢ(ဒံၣ်ထၤအီၤ)ကျဲတကပၤမီၤနီၤႉကဘၣ်မ့ၢ်(BGF)ဒီးပယီၤသုးမၤအါထီၣ်အၦၤလီၤႉမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢအူကြ့ၣ်ထၣ်တကပၤန့ၣ်အဃိကဘၣ်မ့ၢ်ဆှၢထီၣ်အၦၤနါက့ကပၣ်စ့ၢ်လီၤႉနုာ်လီၤအိၣ်လၢ(အီၤမၠ့ၤဘိၤဖယါကိ)ဒီး(ကၠီၣ်လိကၠံ)တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉဟးဆှၣ်တၢ်တုၤလၢမၠ့ၤနံၤကိႇတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်ႇဖါခၠီႇသ၀ီသီႇညံၣ်နီၣ်ညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢဂီၤလ့ၤကျဲဒီတကျိၤညါဒီးဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ကဟဲခးတုၤလၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါလၢက၀ီၤဒ့(၄)အီၤမၠ့ၤစွ့ၤဘိၤဖယါကိဒီး(ဒံၣ်ထၤအီၤဖယါကိ)တကပၤန့ၣ်ပပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်ဆိး၀ဲဒီးခးလီၤစၢၤကျိဖးဒိၣ်ဆူလ့က့ၣ်ကိာ်ႇဂီၤလ့ၤႇဖလူလီၢ်က၀ီၤအိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်မၤဃံးထီၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢတၢ်အိၣ်သးအံၤအဃိ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤဒီးနၢ်ဟူစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်ကလုၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိအ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးအံၤဘူးထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“သုးသိလ့ၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်အဃိအိၣ်န့ၣ်သးတဘံၣ်တဘၢဘၣ််ႉမ့ၢ်တၢ်ကမၤသးဒ်လဲၣ်ပဘၣ်ယိၣ်တၢ်မီၤနီၤႉ ဟံၣ်နါက့န့ၣ်အိၣ်ဒီးဖိသၣ်မီၤနီၤႉယပါနါက့တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤဘၣ်အဃိမ့ဟဲကဲထီၣ်တမံၤမံၤန့ၣ်ကစံၣ်အဂီၢ်တညီဘၣ်ႉလၢ၀့ၢ်ချၢနါက့နၢ်ဟူကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ႇတဘျီတခီၣ်နၢ်ဟူကျိသီထီၣ်အဃိမ့ၢ်ဟဲဘူးထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤလံဧါန့ၣ်ပဘၣ်ပျံၤမီၤနီၤႉမ့ကဲထီၣ်နီၢ်ကီၢ်ဒုမ့ၢ်ကဘၣ်စံၣ်ဖဲလဲၣ်မးတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉလဲၤထီၣ်လၢတၢ်ချၢနါက့တဘူၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၉ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးႇ(BGF)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲမၠၣ်၀တံၣ် က၀ီၤဒ့(၄)ႇအီၤမၠ့ၤစွ့ၤဘိၤက၀ီၤဒ့ႇမၣ်ခၠီလ့တၢ်လူၢ်ခိၣ်တဖၣ်အံၤဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲဒီးဖဲန့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတနီၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဒံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ