လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်,တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပံးတခးသဝီကရူၢ်,နီၣ်တၢၢ်ခံသဝီ,ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤ(KECD)တၢ်မၤလိကၠိအပူၤတနံၤအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၃)သီအနံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးတ့ၢ်လီၤကၤမံးကၤစံၣ်ဒြိအဃိ,ကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်ဒီးကၠိဖိခဲလၢၥ်(၃)ဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
နီၢ်တၢၢ်ခံသဝီ,နီၢ်ဂံၢ်(၇၀၈၂)ကီၢ်သူလ့ၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတီၤခၢၣ်သးတၢ်မၤလိကၠိအပူၤ,တနံၤအံၤ(၉)နၣ်ရံၣ်ခိၣ်ဃၢၤတၢ်သိၣ်လိမၤလိအဆၢကတီၢ်,ကၤမံၣ်ကၤစံၣ်ဒြိတဘ့ၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲအဃိ,ကၠိပူၤသရၣ်သရၣ်မုၣ်ဒီးကၠိဖိတဖၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ဟဲထီၣ်န့ၣ်ပသ့ၣ်ညါဘၣ်သၢဘ့ၣ်,နါက့လီၤတဲၥ်တဘ့ၣ်လီၤ.ကၠိဖိ(၁)ဂၤကၠိသရၣ်(၁)ဂၤသရၣ်မုၣ်(၁)ဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲန့ၣ်လီၤ.ကၠိတၢ်ဟးဂုၤဟးဂီၤအိၣ်တအိၣ်ဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအံၤတ့ၢ်လီၤဝဲဒြိအဃိ,ပှၤကညီတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲအသိး,ကၠိဝဲၤဒၢးဒီးကၠိခိၣ်ဒုးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးအတၢ်ပၥ်ဖျါအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကီၣ်ကးအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်မၤဝဲဒြိတၢ်ထီၣ်ဒုးအိၣ်အသိး,မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးကဘီယူၤဟးဆှၣ်တၢ်အဃိလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
(၂၀၂၄)နံၣ်လၢၥ်ဒီး(၂၀၂၅)နံၥ်တဝၥ်အပူၤဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်သုးက့(၇)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,ကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဝဲၤကျိၤဝဲၤဒ့တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤသုးကီၣ်ကးတ့ၢ်လီၤဝဲကၤမံးကၤစံၣ်ဒြိအိၣ်ဝဲတစှၤန့ၢ်(၃)ဘျီလံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,အပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်အပူၤစ့ၢ်ကီးသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်တစှၤန့ၢ်အဖျၢၣ်(၂၀)လၢကျိၣ်ယီၢ်လ့တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် အံလူၢ်ကရူၢ် ဒူသဝီတဖၣ်အပူၤ ပကဖ အပှၤ တဂၤ ဖဲတၢ်ထီၣ်မဲးပြ့ခံပယီၤသုးကလၢၤအကတီၢ်ဟံန့ၢ်ဝဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ် ဟးလံၣ်အီၣ်ဝဲကမျၢၢ်အစ့ကအိၣ်လၢအကလီၢ် ခံကထိ (၂၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀)ကၠးကဲထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်တနံၣ်အံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ထီၣ်ဝဲ ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ မဲးပြ့ခံပယီၤသုးကလၢၤအခါန့ၣ် ကရူၢ်ဂၢၤသး(ပကဖ) ဝ့ၤယၤ(ဝေယံ) အံၤဟ့ၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီလၢကပှ့ၤကျိချံပှၥ်သၣ်, ကကူစါယါဘျါပှၤသုးဖိသံၣ်ဖိလၢ အဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်ဒီး ဟးထၢဝဲစ့ လၢအံလူၢ်ကရူၢ် ဒူသဝီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်ဖဲလါအီကူးထီၣ်အံၤန့ၣ် (ဝေယံ)လၢအဟးလံၣ်အီၣ်ပှၤစ့တဂၤအံၤလီၤမၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံၥ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤတကးဒံးဘၣ် လၢအတၢ်ဃ့စ့ဘျီဝဲအံၤစ့ၢ်ကီးကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတသ့ၣ်ညါထွဲဝဲဘၣ်အဃိ ဒ်သိးတၢ်ကလူၤဃိထံသမံသမိးဝဲအဂီၢ် တၢ်တီၣ်ဖျါ ထီၣ်ဝဲဆူကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်လံ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ဝ့ၤယၤန့ၣ်မ့ၢ်အကဲ၀့ၢ်တကူၣ်(ပကဖ)ဧါ,ပကိ(ပကဖ)ဧါဒုတသ့ၣ်ညါဘၣ်.အလဲၤအိၣ်ဖဲအံလူၢ်န့ၣ်ဟးလံၣ်အီၣ်ပှၤကျိၣ်ပှၤစ့ဝံၤခဲအံၤအထိၣ်လီၤမၢ်အသးလံ.တၢ်မၢၤဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဃိထံသမံသမိးဝဲလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲအသိးန့ၣ် ဝ့ၤယၤ အံၤအခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိန့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢပကိကီၢ်ခီဒိၣ်တကပၤဒီး ဖဲအဆီဟံၣ်ဆီဃီဝံၤ...
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤ အဆိကတၢၢ်တၢ်ကကိးဝဲပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိလၢ ကလဲၤ ဖံးလဲၤမၤတၢ်အဂၤ(၃၀၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤကမံးတံၥ်(KRC)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဝဲ အသိးသ့ၣ်ညါ ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါအီကူး ၃၀ သီအနံၤန့ၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် စံစးက့း(Si Sa Ket)ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်မၤကစၢ်ဟဲထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးဒီး(KRC) ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤလၢကလဲၤဖံးမၤတၢ်လၢကထံပိၥ်ကျီးဒီးလါမယါကျီးပူၤအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲ ပှၤမၤတၢ်ဖိ (၃၂၀၀၀)ဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် (KRC)နဲၣ်ရွဲၣ် စီၤပှဲၤစ့ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ဖဲ ၃၀ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်မၤအကစၢ်လၢအအိၣ်(စံစးက့း)ကီၢ်ရ့ၣ်န့ၣ်ဟဲအိၣ်သကိးဝဲဒီးပ(KRC).ဖဲန့ၣ်ပကွဲမုၥ်စ့ၢ်ကီးမဲၢ်လး ဒဲကဝီၤ ခိၣ်ဒီးအူးဖၠၣ်ဒဲကဝီၤခိၣ်လၢကဟဲထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဒီးပတဲသကိးတၢ်လီၤ.ခဲအံၤတၢ်မၤကစၢ်တဲဝဲလၢအဆိကတၢၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲပှၤမၤတၢ်ဖိလၢကမၤတၢ်လၢကထံပိၥ်ကျီးဒီးလါမယါကျီးပူၤလီၤ.လိၣ်ဘၣ်ဝဲပှၤမၤတၢ်ဖိ(၃၂၀၀၀)ဂၤ.အဝဲသ့ၣ်ဆဲးကျိးဃၥ်ဝဲလၢဘီးကီးဘျီၣ်ဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လၢၤလံ.အဃိန့ၣ်လီၤတံၢ်လံလၢပှၤဒဲကဝီၤဖိကန့ၢ်လဲၤမၤဘၣ်တၢ်.တၢ်မၤဒုအိၣ်ဒီဒူၣ်ဘၣ်ဆၣ်အဝဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်ဆိဝဲလၢကထံပိၥ်ကျီးဒီးလါမယါကျီးပူၤလီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဟဲကိးပှၤမၤတၢ်ဖိအဂၤ(၃၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘျီဝဲအံၤ ပှၤလဲၤန့ၢ်ဒၣ်ထဲပှၤလၢအအိၣ်ဒီး(MOI),(UNHCR)တၢ်ဂီၤသ့ၣ်တဖၣ် လီၤဒီး တကးဒံးဘၣ်အဒံၣ်အဖိလၢအလဲၤပိၥ်အမိၢ်အပၢ်ခံတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကပၥ်န့ၢ်ဝဲလၢကၠိအဂ့ၢ်န့ၣ် (KRC)နဲၣ်ရွဲၣ်...
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၉သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၅)မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤတလါအတီၢ်ပူၤ,တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ(၉၃)ဘျီဒီးပယီၤသုးသံဝဲ(၉)ဂၤအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲဖဲတနံၤအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၂)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်(၁)သီတုၤလၢ(၃၁)အနံၤအပူၤမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢသုးကီၣ်ကးဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဘၢၣ်စၢၤခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၉၃)ဘျီဒီးပယီၤသုးသံ(၉)ဂၤဘၣ်ဒိဝဲ(၄)ဂၤအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,လါအီကူၥ်ဒီတလါအပူၤပယီၤသုးအံၤခးတပျူၤတပျီၤဝဲကျိဖး(၂)ဘျီ,ဒီးသူကဘီယူၤဒုးသုးတ့ၢ်လီၤစ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၢ်ပိၢ်အိၣ်ဝဲ(၃)ဘျီအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိသုးကီၣ်ကးအံၤသူကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤမ့ၢ်ပိၢ်ဒီးခးတပျူၤတပျီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်ဒူသဝီပူၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိဘၣ်သံဝဲ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်တၢ်ပၥ်ဖျါအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ဒီတလါတၢ်ဒုးအပူၤကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးမုၢ်သံၣ်ဘိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဆံးတက့ၢ်အိၣ်ဝဲအသိး,မၤဟးဂီၤဝဲပယီၤသုးအတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့-၆)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,တိၤဟးဂီၤတဘိလၢအအိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲအ့ရှၢၣ် ကျဲမုၢ်ကီးတရံးဒီးရၤမတံဝ့ၢ်အဘၢၣ်စၢၤ,ဖဲကီးနွဲၢ်သဝီခိၣ်ထိး(တိၤ)အံၤပယီၤသုးဟဲက့ၤထီၣ်ဘှီကဒါက့ၤဝဲဒၣ်တိၤအံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးတၢ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲဒၣ်ဒီးဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်တၢ်မဲၥ်ညါဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲက့ၤတ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲ(ကီးနွဲၢ်)တိၤလၢတၢ်ကက့ၤထီၣ်ဒိၣ်စိန့ၢ်က့ၤဝဲရၤမတံဝ့ၢ်အဂီၢ်အံၤဖဲအပူၤကွံၥ်မဟါအနံၤန့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်ပယီၤသုးတကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်(KNLA)သုးဖိလၢအိၣ်တၢ်မဲၥ်ညါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ဖဲမဟါတၢ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ်မီၤနီၤ. မဟါန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တ့ဒံးဝဲဒီးတနံၤညါအံၤန့ၣ်တၢ်တသီၣ်အါအါလၢၤ ဘၣ်,လီၤဘှ့ၣ်လံ. အဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်ဒီးသိလ့ၣ်လၢကတ့ထီၣ်ဝဲတိၤအံၤန့ၣ်န့ၢ်ဝဲတဘျုးသီလံန့ၣ်လီၤ. တၢ်လဲၤ မၤတံၥ်တၥ်အီၤအိၣ်အဃိတိၤအံၤကဝံၤအဂီၢ်ကဘၣ်ဖးယံၥ်ညါဒံးန့ၣ်လီၤ. ဒ်နၢ်ဟူတၢ်ကစီၣ်အသိးန့ၣ်အ ဝဲသ့ၣ်သံ(၁)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၈)န့ၣ်လီၤ. ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၁)သီအနံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လၢကီးတရံး-ရၤမတံဝ့ၢ်အ့ၡၢၣ်ကျဲမုၢ်ဟီၣ်က ဝီၤဖဲယီၢ်ကုၤသဝီဒီးတီနီၢ်ထံလီၤဆူကစၢၢ်ကဆူၣ်တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆူၣ်ဝဲဒၣ်လၢ(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးမီၤစိရိၤအဘၢၣ်စၢၤအသိးပယီၤသုးတကပၤခးလီၤစၢၤန့ၢ်ဝဲကျိဖးဒိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ထွဲဒီးကီးတရံး-ရၤမတံအ့ၡၢၣ်ကျဲမုၢ်သီအံၤပယီၤသုးမီၤစိရိၤတကပၤဘၣ်ပျၢ်စုပျၢ်ခီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်ဖဲအပူၤ ကွံၥ်(၂၀၂၃)နံၣ်အခါလံၤလံၤလံဒီးပယီၤသုးမီၤစိရိၤအံၤဒ်သိးကဟဲက့ၤထီၣ်ဒိၣ်စိက့ၤဝဲအဂီၢ်အခဲအံၤတဘျီကဒီးမၤဝဲသုးကျိၤတၢ်ထီၣ်ဒုးဘၣ်ဆၣ်တုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤဒိၣ်စိဒံးဝဲအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် နီဖးဒိၣ်ကရူၢ်ပူၤ လၢကတ့ထီၣ်သီခါဖၠၣ်အဂီၢ်သီခါဃုၥ်ဒီးအပျဲၢ်အဘီၣ် (အတကၢ်)ထၢစ့လၢလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်အအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် ခဲအံၤစ့လၢကမျၢၢ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲတဖၣ်တၢ်က့ၤဟ့ၣ်ကဒါဝဲခဲလၢၥ်လံ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကတီၤကမျၢၢ်စံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဝၣ်တရဲၢ်သဝီပူၤ သီခါဖၠၣ်လီၢ်လံၤလၢတၢ်တ့ထီၣ်ဃၥ်အီၤန့ၢ်အနံၣ်လၢအဆံအံၤလၢတၢ်တၢ်ကရိၢ်လီၤတ့ထီၣ်က့ၤအီၤလၢအသီအဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံၥ်နွံအခါသီခါတီခိၣ်ရိၣ်မဲထၢဝဲစ့လၢ ဝၣ်တရဲၢ်သဝီဖးဒိၣ်,သဝီဖိ,နီဖးဒိၣ်,နိရါ,ဖှ့ဒူကူ,ထံဃီဝါသဝီပူၤ ဟံၣ်တဖျၢၣ် (၇၀၀,၀၀၀)ကၠးန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်စ့ဘျီဝဲအံၤတမ့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢအကြၢးဝဲဘၣ်ဝဲဘၣ်အဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ် အါဒၣ်တက့ၢ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်တဲဝဲတဘူၣ်ဘၣ်အဖီခိၣ် လၢတၢ်တသ့တဘၣ်ဘၣ်အပူၤထၢနုၥ်လီၤစ့အိၣ်တနီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်ဖဲလါအီကူး ၃၀ သီအနံၤန့ၣ် ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ သီခါအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်မၤဝဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဝံၤ စ့လၢကမျၢၢ်ဟ့ၣ်လီၤဃၥ်ဝဲ တဖၣ်က့ၤဟ့ၣ် တၢ်က့ၤဟ့ၣ်ကဒါဝဲစ့ခဲလၢၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ် ကစီၣ်ဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤ.
“အခဲအံၤစ့လၢအဝဲသ့ၣ်ထၢဝဲန့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်သီခါက့ၤဆှဲက့ၤဟ့ၣ်ကဒါဝဲလၢၤလံ.စ့န့ၣ်အထၢဝဲန့ၢ်ဆံးအါလဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်,ဘၣ်ဆၣ်ဖဲသဝီပူၤအံၤယသံကွၢ်ပှၤက့ၤဟ့ၣ်ကဒါဝဲသ့ၣ်စ့လၢၤလံ.အဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်န့ၣ်တလိၤတဃီၤဘၣ်မ့ၢ်စ့ၢ်.မ့ဝံၤဒီးလၢပှၤတဲတၢ်တဂၤ န့ၣ်ခီန့ၣ်တၢ်ကတိၤဆူၣ်အဃိအဝဲသ့ၣ်ကနၣ်ဝဲတမုၥ်ဘၣ်ကမ့ၢ်ဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဝၣ်တရဲၢ်သီခါက့ၤဟ့ၣ်ကဒါကမျၢၢ်စ့ဒ်အံၤ ကဘၣ်ထွဲလိၥ်အသးဖဲအပူၤကွံၥ်နွံလါအီကူး...
လါအီကူး ၂၉ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
သုးမီၤစိရိၤအံၤလၢကဟဲထီၣ်ဒိၣ်စိက့ၤကီးတရံး-မၠၣ်ဝတံၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်အဂီၢ် ဟဲထီၣ်မၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဆူ ကီးတရံးဝ့ၢ် သုးကလၢၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအထံၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတဖၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီ တၢ်ကစီၣ် န့ၣ် လီၤ.
ဖဲမဟါလါအီကူး ၂၈ သီဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးသိလ့ၣ်အခိၣ်(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဆူ ကီးတရံး ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၉၇) တၢ်လီၢ်ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ်အံၤတဆီ ပယီၤသုးသိလ့ၣ်အခိၣ်(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟဲထီၣ်တုၤလၢကီးတရံးဝ့ၢ်ဃၢၤ (စကခ-၁၂) သုးကလၢၤ တၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“လၢဂီၤခီဂီၤဂီၤန့ၣ်ပယီၤသုးအသိလ့ၣ်တဖၣ်ဖၠးဃီၤဝဲကြုၢ်တု.လဲၤထီၣ်ဆူ(စကခ-၁၂)ဒီးကီးတရံး ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၉၇)တကပၤန့ၣ် သိလ့ၣ်လဲၤထီၣ်ကအိၣ်လၢအခိၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်ညါဒီးသုးနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၅၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါ.ဒြိကရူၢ်,ကျိဖးဒိၣ်သုးတဖၣ်ပၣ်လီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအသ့ၣ်ညါတၢ်အိၣ်သးတဂၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဖဲမဟါ ၉ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး ကီးတရံး ပယီၤသုး(ခလရ-၉၇)သုးရ့ၣ်ဒီးလဲၤဝၣ်အမျိၥ် သုးခးလီၤဝဲ ကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်ဆူ ကီးတရံး-မၠၣ်ဝတံၣ်...
လါအီကူာ်(၂၈)သီ, ၂၀၂၅နံၣ်.
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့-၄)တၢ်ပၢ,ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲလါအီကူၥ်(၂၅)သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤ မီၤစိရိၤမၤဝဲသုးကျိၤတၢ်ထီၣ်ဒုးအဆၢကတီၢ်နုၥ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်ပှၤသဝီဖိအဟံၣ်(၇၆)ဖျၢၣ်ဒီးမၤသံကွံၥ်ဝဲပှၤသဝီဖိ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါအီကူၥ်(၂၈)သီမဟါအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကဲထီၣ်အသးအံၤန့ၣ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤလၢအအိၣ်(သယဲးခၠီ)ဝ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်မၤဝဲသုးကျိၤတၢ်ထီၣ်ဒုးစးထီၣ်လၢ(စီဃ့တိၢ်ပြိး)ဟီၣ်ကဝီၤဒီးတုၤလီၤလၢ(စီၣ်ဖၠါ)သဝီဒီးမိရွ့ၣ်ကူသဝီအဆၢကတီၢ်သုးမီၤစိရိၤအံၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲ(စီၣ်ဖၠါ)သဝီဖိဟံၣ်အဖျၢၣ်(၆၀),မိရွ့ၣ်ကူသဝီဖိဟံၣ်(၁၆)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်ဒ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပၢၢ်ဆၢဖိလၢအိၣ်တၢ်မဲၥ်ညါတဂၤစံးဝဲဒၣ် “ဖဲပယီၤသုးမီၤစိရိၤအသုးကျိၤဟဲထီၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ဒူသဝီလၢအမ့ၢ် (စီၣ်ဖၠါ)သဝီန့ၣ်ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူကွံၥ်ဝဲဒၣ်သဝီဖိဟံၣ်အဖျၢၣ်(၆၀)န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်လၢ(မိရွ့ၣ်ကူ)သဝီန့ၣ်(၁၆)ဖျၢၣ်မီၤ နီၤ. ခဲလၢၥ်န့ၣ်ဒွဲၣ်အူဝဲဒၣ်(၇၆)ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ.” အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤမၤသံကွံၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်(မိရွ့ၣ်ကူ)သဝီဖိ(၂)ဂၤဆှုၣ်မဲၥ်ကဲၤမဲၥ်ဖဲ(မိရွ့ၣ်ကူ)သဝီအသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်အပူၤဒီးဘၣ်တၢ်မၤသံအီၤအခါဖဲလဲၣ်န့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါအီၤလီၤတံၢ်ဒံးဘၣ်အသိးကတီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်တၢ်မၤလီၤတံၢ်အမံၤ,သးနံၣ်အဖၢမုၢ်ဒံးလီၤအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤတၢ်မဲၥ်ညါပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအံၤပယီၤဟူးဂဲၤဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤဝဲအပှၤသုးဖိ,တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးမၤဝဲသုးကျိၤတၢ်ထီၣ်ဒုးစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးမ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်က့ၤဝဲကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤဖဲလါအီကူၥ် ၁၈, ၁၉, ၂၀ သီအနံၤန့ၣ်(KNLA)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုး ပၥ်ဖှိၣ်ခိးခးဝဲပယီၤမီၤစိရိၤသုးကျိၤလၢကဟဲထီၣ်ဆူဝ့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဒီးကၠီၣ်မဲဒီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်တၢ်မၤန့ၢ်ဝဲပယီၤသုးကျိချံပှၥ်သၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးသံ(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးတၢ်ဖီၣ်မူဒံးန့ၢ်ဝဲ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး ၂၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မၠၣ်ဝတံၣ်(ရၤမတံ)ဝ့ၢ် ကဝီၤဒ့ပူၤ ကမျၢၢ်ပိၥ်ခွါတဂၤလၢ(KNU/KNLA-PC)သုးခိၣ်တဂၤ ဖီၣ်က့ၤကိးအီၤဝံၤသံကွံၥ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ သုတကဲထီၣ်တၢ်ထံၣ်ကမၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်တၢ်တီၣ်ဖျါထီၣ်ဆူလီၢ်ခၢၣ်သးအအိၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရူၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
မၠၣ်ဝတံၣ် ကဝီၤဒ့(၄)အပူၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီကူး ၂၄ သီ ဟါခီ ၉း၃၀ အဆၢကတီၢ် သးပှၢ်(ရာအိမ်မှူး)အံၤ ကဝီၤဒ့ပူၤကမျၢၢ် အူမိဝ့ (၄၀)နံၣ်ဘျဲၣ်တဂၤအံၤ ဆိၣ်အီၤထုအီၤအဃိ သးပှၢ်အံၤထိတီၢ်ဝဲကမျၢၢ်တဂၤအံၤတကးဒံးဘၣ်လဲၤတၢၣ်ဝဲအဟံၣ်ကပၤကညီတၢ် မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ(PC) သုးခိၣ် ကိၤနဲၤ ဝံၤတၢ်လဲၤဆှၢအီၤဆူ ကရူၢ်(၁၈)တြဲၤတၢ်သမံသမိးလီၢ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရူၢ်ပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်ကမျၢၢ်တဂၤလၢ(PC)သုးခိၣ်ကိၤနဲၤဖီၣ်က့ၤကိးအီၤဆူ(၁၈)တၢ်သမံသမိးတြဲၤအံၤ မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါအီကူး ၂၅ သီ ဂီၤခီ ၅း၀၀...
လါအီကူး ၂၈သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ် KTLA (၁၃)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ လၢကဒုးထီဒါသုးမီၤစိရိၤတုၤလီၤတီၤလီၤအဂီၢ် ဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်က့ၤသးဒီး ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) သုးရ့ၣ်(၈)အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ပှၤလၢအဘူးဒီး(KTLA) သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
KTLA (၁၃)ဂၤအံၤ လၢအပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၁၅)သီအနံၤအခါလံၤလံၤ ဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်က့ၤသးဒီး(KDNO)သုးရ့ၣ်(၈) ဒီး ခီဖျိ ခါဆူကညါကဒုးထီဒါသုးမီၤစိရိၤလၢတုၤလီၤတီၤလီၤအဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်ပှၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲ(KTLA)လၢဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဘၣ်ဝဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ဂ့ၢ်အဂုၤအဂၤတအိၣ်ဘၣ်.ခါဆူညါလၢကဒုးထီဒါသုးမီၤစိရိၤတုၤလီၤတီၤလီၤအဂီၢ် ပရဲၣ်ကျဲၤလၢဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
KTLA(၁၃)ဂၤအကျါတဂၤလၢအမ့ၢ် စီၤဒံၤမိၤ အံၤန့ၣ် လၢအပူၤကွံၥ် ဟံးတ့ၢ်ဝဲမူဒါလၢ KTLA အပူၤအမ့ၢ်သုးခိၣ်စိတဂၤဒီး ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးဝံၤအလီၢ်ခံ (KNDO) သုးရ့ၣ်(၈)တကပၤဟ့ၣ်လီၤဝဲအသ့ၣ်ဒီးတၢ်စုကဝဲၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ (KNDO)သုးရ့ၣ်(၈)အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢဘူးဒီး(KNDO)သုးရ့ၣ်(၈)တဂၤစံးဝဲလၢ“ကညီကဒဲကဒဲဒီးခီဖျိအဝဲသ့ၣ်အဲၣ်အပှၤကလုၥ်အဃိပတူၢ်လိၥ်မုၥ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိအိၣ်လၢတၢ်မဲၥ်ညါဟီၣ်ကဝီၤအဃိပတမၤန့ၢ်ဘၣ်တၢ်တူၢ်လိၥ်မုၥ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘၣ်.အခဲအံၤပဟ့ၣ်လီၤဝဲသ့ၣ်ဒီးကျိဝၣ်လၢပှဲၤလၢကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်မူဒါအဂီၢ်လံန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ (KTLA) သုးဖိ(၁၃)ဂၤအကျါ (၁)ဂၤလၢအမ့ၢ်စီၤဒံၤမိၤ န့ၣ် ခီဖျိတလူၤပိၥ်ဒိကနၣ်မၤထွဲဝဲဒၣ်...