ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါမ့ၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤ ကီၢ်စဲၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်ဖးဒိၣ်ဒီးတီၤကလ့တၢ်ဆါဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်လၢ ကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအိၣ်အဃိ ဘၣ်ပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါလဲၤဒိးပၠးက့ၤသးလၢ နီၢ်ကစၢ်(ပုဂ္ဂလိက) တၢ်ဆါဟံၣ်ႇကသံၣ်ဒၢးသ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးကသံၣ်ဒၢးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဃံးဃီၣ်ဒီးကွၢ်ၦၤဆါတၢ်အိၣ်သး၀ံၤမၢၦၤစံၣ်လီၤတၢ်ဆါဟံၣ်လၢအချ့န့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢပယီၤသုးလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်ခီန့ၣ်တၢ်ပာ်န့ၢ်၀ဲအလီၢ်မူၤမူၤနီၢ်နီၢ်အဃိကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါလဲၤဒိးပၠးက့ၤသးလၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်ကသံၣ်ဒၢးသ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်က၀ီၤဒ့ပူၤတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်သုးတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်ကူစါယါဘျါ၀ဲထဲပယီၤသုးႇ(BGF)သုးလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖၣ်အၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်အံၤ(၆)နၣ်ရံၣ်မ့ဘၣ်န့ၣ်တတူၢ်လိာ်၀ဲၦၤဆါလၢတၢ်ချၢလၢၤဘၣ်ႉၦၤဆါလၢအဘၣ်ထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်အသီယံၤတဖၣ်ညါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မၢၦၤလဲၤထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်လၢတၢ်ချၢမီၤနီၤႉအတဲ၀ဲလၢကသံၣ်သရၣ်ဒီးကသံၣ်သရၣ်မုၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉအဃိပဘၣ်လဲၤဆှၢ၀ဲလၢကသံၣ်ဒၢးလၢတၢ်ချၢန့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢမၠၣ်၀တံၣ်ႇကီးတရံးႇကြုၢ်တုႇလူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဆါဟံၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤ(ခီၤထြိ)သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤဟံးန့ၢ်အလီၢ်အကျဲအဃိၦၤဆူးၦၤဆါလၢအိၣ်ခိခိၣ်ဒူသ၀ီလၢအဘၣ်ထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်တဖၣ်အံၤ ၦၤဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ကသမံသမိးဖီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ယဟဲထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်အံၤယအိၣ်ဟဲလၢတန့ခၠါမီၤနီၤႉဖဲကြုၢ်တုတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲသမံသမိးၦၤဆါဒီးၦၤအိၣ်ခိးၦၤဆါဖိလၢအတဘၣ်ဃးလိာ်သးဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤဘၣ်ႉဟဲသံကွၢ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤပူၤ(PDF)တၢ်အိၣ်သးလီၤႉနကကူစါယါဘျါသးအဂီၢ်န့ၣ်ကသံၣ်သရၣ်က့ၤကွၢ်ၦၤဆါလၢအကစၢ်ကသံၣ်ဒၢးအဃိၦၤဟဲထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်အိၣ်ခိးကသံၣ်သရၣ်တုၤလၢကဟဲက့ၤတစု”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဆါလၢအဟဲထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဆါဟံၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤ(ခီၤထြိ)၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢကညီဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဒုးပူၤတဖၣ်အံၤမ့ဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢလိၣ်ဘၣ်သွံၣ်လံန့ၣ်ပယီၤသုးဆီၣ်သနံး၀ဲ(နာရေးကူညီမှု)ႇ(လူမှုကယ်ဆယ်ရေး)ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢမၢတၢ်ဟးဃုန့ၢ်အီၤၦၤမၤဘူၣ်လီၤသွံၣ်ဖိတဖၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ထၢဖှိၣ်ဃာ်သွံၣ်လၢပယီၤသုးတဖၣ်အဂီၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(လူမှုကယ်ဆယ်ရေး)ကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှးအခါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤအဃိတၢ်ပံးဃာ်၀ဲထိလၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲကြုၢ်တု၀့ၢ်ဒီးမုၢ်နုာ်ထံကျိ၀ၢ်ခီဒူသ၀ီတဖၣ်အံၤဒီးတုၤလၢခဲအံၤတၢ်တက့ၤအိးထီၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကလဲၤၦ့ၤတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်အိၣ်ကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကြုၢ်တု၀့ၢ်မုၢ်နုာ်ထံကျိ၀ၢ်ခီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်ကလဲၤၦ့ၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်သူ၀ဲဒၣ်ထိအံၤလီၤဒီး ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၂၅ သီအခါတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိပယီၤသုးပံးဃာ်ကွံာ်၀ဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဒီးတုၤလၢခဲအံၤ တပျဲဟးထီၣ်က့ၤလီၤ၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကါနံၤသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢညါခါထိအိၣ်ဒံးအခါဒုပလဲၤၦ့ၤတၢ်ဘၣ်ဂီၢ်မီၤနီၤႉခဲအံၤတဘၣ်ဂီၢ်နီတစဲးလၢၤဘၣ်ႉ ခဲအံၤလၢအံၤတကပၤန့ၣ်တၢ်ၦ့ၤထီၣ်ခံဆးညါလံႉသၢမၢတၢ်သိတကိန့ၣ်မ့တုၤဖဲအံၤန့ၣ်ကဲထီၣ်ကဒါလွံၢ်မၢလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ပံးဃာ်ထိဒ်အံၤအဃိမုၢ်နုာ်ထံကျိ၀ၢ်ခီဒူသ၀ီတဖၣ်လၢအမ့ၢ်ကါနံၤႇညီၤယ့ၣ်သၤဒီးသယဲၣ်တီသ၀ီဖိတဖၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဃိဆၢမုၢ်လၢ်လၢၦၤကက့ၤအိးထီၣ်ပျဲဟးထီၣ်က့ၤလီၤကဒါထိအံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ ကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤၦၤဆါတၢ်ဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ၦၤတဟ့ၣ်ခီထိလၢၤဘၣ်အဃိလၢတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်အံၤၦၤဟဲၦ့ၤတၢ်တအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ႉၦၤအိၣ်လၢန့ၣ်တကပၤန့ၣ်ဟဲၦ့ၤတၢ်အါမီၤနီၤႉခဲအံၤၦၤတဟ့ၣ်ခီထိလၢၤဘၣ်အဃိၦၤဟဲၦ့ၤတၢ်လီၤစှၤ၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤတပျဲခီ၀ဲထိလၢၤဘၣ်အမဲာ်ညါချံစဲးစ့ၢ်ကီးၦၤဒိးန့ၢ်ထဲတဂၤဒီးတီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၢ်ထဲတဆံးတက့ၢ်လီၤအဃိလၢကျးပူၤန့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်လီၤစှၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တု လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၂၅ သီအခါန့ၣ်...

လါမ့ၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ (သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ကီးတရံး၀့ၢ်ချၢဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၂၇ သီ မုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကီးတရံးကလံၤထံး(ကၠၤအ့ကိ)သ၀ီပူၤ ကမျၢၢ်အဟံၣ်တဖျၢၣ်ဒီးသိလ့ၣ်တခိၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအသိး တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ကီးတရံးမုၢ်နုာ်(သလွဲထီၣ်)သ၀ီပူၤ ဟံၣ်ဟးဂီၤ၀ဲစ့ၢ်ကီးတဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံး၀့ၢ်ကလံၤထံးကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤႉမုၢ်ဆါခီမ့တခးလီၤ၀ဲဘၣ်န့ၣ်မုၢ်နၤခီန့ၣ်ခးလီၤ၀ဲလီၤႉတဘျီတခီၣ်န့ၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီၦၤဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိမီၤနီၤႉတဘျီတခီၣ်န့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖးယံၤညါႉဘၣ်ဘျီဘျီန့ၣ်လီၤတဲာ်ဘူးဘူးဖိဖဲ၀့ၢ်ကပၤသ၀ီပူၤအံၤလီၤႉခီဖျိကျိဖးဒိၣ်အဃိအိၣ်မးသးတဘံၣ်တဘၢလၢၤဘၣ်ႉဘၣ်နံၤနံၤန့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အိၣ်လွံၢ်ဖျၢၣ်ယဲၢ်ဖျၢၣ်ႉဘၣ်နံၤနံၤန့ၣ်အိၣ်အဖျၢၣ်လၢအဆံညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်...

စီၤ၀ါ လါမ့ၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ၦၤဖိသၣ်လၢအသးနံၣ်ကအိၣ်(၇)နံၣ်ခံဂၤသၢဂၤဖီၣ်ဃာ်၀ဲဒၣ်စ့ပယီၤတမၢလွံၢ်ဘ့ၣ်ယဲၢ်ဘ့ၣ်ဒီးဂဲၤလိာ်ကွဲ၀ဲ(အၣ်ကလိၣ်)လၢတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တခါဒီးကိးပသူတဲပၠး၀ဲ“ကဆီႇဘီသိၣ်ႇပယိၤ”ဂဲၤလိာ်ကွဲထိလီၤ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အၤ၀ၤဒ့တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တခါအံၤဘၣ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲလၢကညီကီၢ်စဲၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်တၢ်လီၢ်တတီၤန့ၣ်လီၤႉ (အၤ၀ၤဒ့)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်၀ဲအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤန့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢအလီၤဆီလၢၤဘၣ်ႉအဂ့ၢ်အကျိၤခီန့ၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁ သီ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံဘျီန့ၣ်် သုးမီၤစိရိၤအစုတီၤဖီလာ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါႇကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢတနီၤဒီးတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့(ဒိုင်)တဖၣ်အံၤဖီၣ်လိာ်စုဆီလီၤ၀ဲ(အၤ၀ၤဒ့)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်လၢကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးအပူၤန့ၣ်လီၤႉ လၢ(အၤ၀ၤဒ့)တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အပူၤန့ၣ်တၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်ၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်ႇသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ႇသီဘူၣ်သီခါတဖၣ်ဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲ၀ဲတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါန့ၣ်နကထံၣ်ဘၣ်ပၢၢ်တုၤလၢၦၤအနံၣ်တဆံဆူဖီလာ်ဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤဟီၣ်က၀ီၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအထံၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤလၢအမဲာ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ၦၤကညီဖိဒံဖိသၣ်နီၢ်ဆံးဆံးဖိဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲလၢတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်ဒ်အံၤမ့ၢ်တၢ်မၤဟးဂီၤဖးဒိၣ်လၢကညီကလုာ်အဂီၢ်လီၤႉၦၤဖိသၣ်အရွဲၣ်ဒ်အံၤကဘၣ်အိၣ်လၢမိၢ်ပၢ်အတၢ်ကဟုကယာ်ကဒုဖီလာ်ကဘၣ်ထီၣ်ကၠိအရွဲၣ်လီၤႉစးထီၣ်မၤလိတၢ်တဂ့ၤတ၀ါဘၣ်ဒ်အံၤလၢခဲအံၤလံၤလံၤလံဒုခါဆူညါလၢဖိသၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ဆိမိၣ်မးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤကလုာ်တကလုာ်န့ၣ်ဒ်သိးအကဒိးန့ၢ်ဘၣ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးခွဲးယာ်အဂီၢ်နဟ့ၣ်အီၤတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့မ့န့ၢ်မးအကပူၤဖျဲး၀ဲလၢၦၤတၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤအၢမၤနးအဖီလာ်လီၤအသိးၦၤဖိဒံးဖိသၣ်ဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲလၢတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်ဒ်အံၤတမ့ၢ်လုၢ်လၢ်လၢအဂ့ၤတခါဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ကၠိသရၣ်တဂၤလၢအသိၣ်လိိတၢ်လၢကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)ကၠိအံၤစံး၀ဲလၢ “ပဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်နးလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤတၢ်ပၢတၢ်ပြးအဖီလာ်အံၤလံတကးဒံးဘၣ် ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်သူ၀ဲကသံၣ်မူၤဘှီးဂဲၤလိာ်ကွဲ၀ဲ(အၤ၀ၤဒ့)အံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အိၣ်မူခါဆူညါမီၤနီၤႉတၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤပကဘၣ်တြီအီၤလီၤႉမ့တမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်ကဟဲနးဒိၣ်ထီၣ်တဆီဘၣ်တဆီလီၤႉကကဲထီၣ်ပၢၢ်တုၤလၢတၢ်မၤသံမၤ၀ီလိာ်သးသ့၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (အၤ၀ၤဒ့)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အံၤရၤလီၤအသးလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒ်ယံၤဒ်အါထီၣ်အဃိခါဆူညါလၢၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တၢ်အိၣ်မူအဂီၢ်ကဲထီၣ်၀ဲတၢ်သူၣ်ဃၢသးဃၢတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်တခါအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလဲၤဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ကီၤမံလၢမုၢ်နၤခီမ့ယံၤထီၣ်ယံၤထီၣ်န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်အမဲာ်ချံ...

လါမ့ၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၁)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမ့ၤ ၂၇ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢ (ရွှေရောင်ပြ)ကရူၢ် အ၀့ကၠံသ၀ီ သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသီခါ(၃)ပါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံး ၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၂၇ သီ ဂီၤခီ...

လါမ့ၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ်–ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကုၤတလးအီဒံၣ်ပၢၢ်ထီၣ်အဆၢကတီၢ် ခီဖျိၦၤၦ့ၤကုၤတလးအီဒံၣ်အိၣ်အါမးအဃိ တနံၣ်အံၤကုၤတလးအီဒံၣ်အၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲဒိၣ်မးအဂ့ၢ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကုၤတလးအီဒံၣ်စးထီၣ်ပၢၢ်ထီၣ်သီသီအဆၢကတီၢ်တဘူန့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၅၀၀)ကၠးဒီးဖဲန့ၣ်ခီဖျိၦၤၦ့ၤအိၣ်အါ၀ဲအဃိ ခဲအံၤ တဘူန့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၃၀၀၀)ႇ(၃၅၀၀)ကၠးလံအဂ့ၢ် ကီးတရံးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တနီၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးဃုကုၤတလးအီဒံၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ဆါအီၣ်ကုၤတလးအီဒံၣ်ဖးန့ၢ်ညါႉမူခိၣ်တစူၤအါအါဒံးဘၣ်အဃိတအိၣ်အါအါဒံးဘၣ်ႉဃုကုၤတလးအီဒံၣ်မ့ၢ်န့ၢ်အါဒုၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်န့ၢ်အီၣ်ဘၣ်၀ဲသံသၣ်ၦ့ၤညၣ်အုၣ်ၦ့ၤမီၤနီၤႉခဲအံၤဟးဃုအီၣ်တၢ်တဘၣ်နီတမံၤဘၣ်ႉကုၤတလးအီဒံၣ်လီၤအဆၢကတီၢ်အံၤန့ၢ်ဘၣ်၀ဲအံသၣ်ၦ့ၤညၣ်အုၣ်ၦ့ၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကုၤတလးအီဒံၣ်အၦ့ၤဂ့ၤအဃိၦၤလဲၤဟးဃုထၢကုၤတလးအီဒံၣ်လၢၦၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲအါမးအဃိ ကုၤတလးအီဒံၣ်လီၤစှၤ၀ဲလီၤနဟးဃုဘၣ်ကီထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိလၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကုၤတလးအီဒံၣ်န့ၣ်မ့ဘၣ်အဆၢကတီၢ်မၣ်အ၀ဲထီၣ်မီၤနီၤႉအခဲအံၤကုၤတလးအီဒံၣ်အၦ့ၤဂ့ၤအဃိၦၤဟးဃုထၢအီၤအါမီၤနီၤႉအဃိနဟးဃုဘၣ်အီၤဖးကီညါႉဘၣ်တဘျီဘျီနလဲၤဃုအီၤန့ၢ်ႇဘၣ်တဘျီဘျီတန့ၢ်စ့ၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိဘၣ်ဟးစံၣ်မှံဟးဖျိး၀ဲဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူန့ၣ်လီၤႉဖဲန့ၣ်ခီဖျိကျိၣ်စ့တၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤဟဲအိၣ်၀ဲအဃိဖဲန့ဆၢၣ်တၢ်ချံတၢ်သၣ်ပၢၢ်ထီၣ်အကတီၢ်အံၤခီဖျိအၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲအဃိကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢကမျၢၢ်ၦၤမုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိတဖၣ်အဂီၢ်တဆံးတက့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ...

လါမ့ၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ပယီၤပူၤသုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစိရိၤသူ၀ဲကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ မ့ၣ်ပိၢ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤအဘျီအါကတၢၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (ဉာဏ်လင်းသစ်သုတေသန)ကရူၢ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမ့ၤ ၂၂ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်(ဉာဏ်လင်းသစ်သုတေသန)ကရူၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤပူၤအသိးန့ၣ်စးထီၣ်(၂၀၂၁)တုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)လါအ့ဖြ့ၣ်န့ၣ်ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤသုးမီၤစိရိၤမၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ဒုးလၢကဘီယူၤအိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၁၄၂၇)ဘျီဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါမ့မ့ၢ်ကညီကီၢ်စဲၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၃၂၂)ဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ်သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟးတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဘျီ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အကျါ (၂၀၂၁)နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်၀ဲအိၣ်(၁၅၃)ဘျီႇ(၂၀၂၂)နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်(၈၂၀)ဘျီဒီး တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)တုၤလၢလါအ့ဖြ့ၣ်န့ၣ်ကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်၀ဲ(၄၅၄)ဘျီဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤန့ၣ်သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဘျီအါကတၢၢ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉဖဲန့ၣ်မ့မ့ၢ်စကဲကီၢ်ခီဒိၣ်န့ၣ်သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲ(၂၉၅)ဘျီအိၣ်၀ဲလၢနီၣ်ဂံၢ်ခံဒီးကရ့ၣ်နံၣ်န့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲ(၁၈၄)ဘျီအိၣ်၀ဲလၢနီၣ်ဂံၢ်သၢအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကီၢ်ဆၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အအါကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်၀ဲ ကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤန့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲ(၁၆၄)ဘျီႇဖၣ်ပူၣ်ကီၢ်ဆၣ်န့ၣ်(၆၁)ဘျီဒီးကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်န့ၣ် (၁၀၉)ဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ...

လါမ့ၤ ၂၆ သီ၊ ၂၀၂၃ နံၣ်၊ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်ပူၤ ခီကီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤတီၤထီကၠိအံၤ တနံၣ်အံၤတၢ်သိၣ်လိနံၣ်အဂီၢ် တၢ်စးထီၣ်တူၢ်လိာ်ၦၤကၠိဖိအမံၤလံဘၣ်ဆၣ်တတူၢ်လိာ်၀ဲၦၤကၠိဖိအသီလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ပၦၢ်အတၢ်နဲၣ်လီၤဒီးတၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်မၤလိတီၤဒၢးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်အဃိ စးထီၣ်တနံၣ်အံၤတတူၢ်လိာ် ကၠိဖိသီလၢၤဘၣ် တူၢ်လိာ်က့ၤထဲၦၤကၠိဖိလီၢ်လံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဆၣ်သူလ့ၤကၠိ ၦၤနဲၣ်တၢ် သရၣ်မုၣ်ဖီရ့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “မ့မ့ၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိဒုပတတူၢ်လိာ်ၦၤကၠိဖိသီလၢၤဘၣ်ႉနံၣ်လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ်ပတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲပတၢ်သိၣ်လိအဒၢးတအိၣ်ဘၣ်ႉဖဲကၠိၦၤဟးလူၤသမံသမိးတၢ်ကရူၢ်ဟဲသမံသမိးကၠိအခါန့ၣ်ကွၢ်၀ဲဒၣ်ပဆၣ်သူလ့ၤကၠိအံၤတြီၢ်ဒၣ်ဃိးကယၤလီၤႉအဃိန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မၢပမၤစှၤလီၤၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်လီၤႉအဃိန့ၣ်တနံၣ်အံၤပတတူၢ်လိာ်ၦၤကၠိဖိသီလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်လၢကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ပူၤအဃိ ပထံၣ်ဘၣ်လၢအပူၤကွံာ်ၦၤကၠိဖိလၢအိၣ်ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ကၠိမ့ၢ်ဂ့ၤ,ကီၢ်သူလ့ၤကၠိသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤသုးထီၣ်သးဟဲထီၣ်ကဒါကၠိလၢထံဆၢကီၢ်ဆၢဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ်အဖီခိၣ်ခါဆူညါလၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဖံးလိမၤဒိးအဂီၢ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီတၢ်အိၣ်ဘၣ်အဃိ ဘၣ်ဟဲပာ်က့ၤကၠိလၢခီကီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ် နီၢ်အဲၣ်မရံ...

လါမ့ၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ(သုးက့ ၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ မၠၣ်၀တံၣ်ႇကီးတရံးႇကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအဟဲဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးဖဲတန့ခၠါကီၢ်ဆၣ်ဒီး တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤတဖၣ်အံၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးယံၤထီၣ်လံအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီ တကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤလါအခါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအဟဲစံၣ်အိၣ်ဖဲအံၤတဖၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးကသံၣ်ကသီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(Committee for Internally Displaced Karen people-CIDKP) အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ (CIDKP)ၦၤနဲၣ်တၢ်ခံဂၤတဂၤ စံး၀ဲလၢ“တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးႇ တၢ်ကူတၢ်သိးဒီး ကသံၣ်ကသီထံဖိနိဖိဒုလိၣ်၀ဲခဲလၢာ်ခဲစ့လီၤႉဒီးဆူမဲာ်ညါလၢအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤလုၢ်အီၣ်ကဒါနီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလိၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လီၤစှၤလံဘၣ်ဆၣ်တနီၤန့ၣ်ကက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအဂီၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဒံးဘၣ်အဃိဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤဟံၣ်ခိၣ်အဒူၣ်(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဟးဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဒံးဒီးလၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်...

လါမ့ၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမ့ၤ ၂၃ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၂ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကၠဲးဒိ၀့ၢ်ပူၤအဃိ ဘၣ်၀ဲကၠဲးဒိ(က၀ီၤဒ့ ၁)ၦၤဖိသၣ်ခံဂၤဒီး ဖဲန့ၣ်သံ(၁)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကၠဲးဒိပယီၤသုး(ဗျူဟာကုန်း)အံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကၠဲးဒိ၀့ၢ်ပူၤကအိၣ်လၢအဖျၢၣ်(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိ ဘၣ်၀ဲဒၣ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်ဃီအပူၤၦၤဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခွါခံဂၤအံၤဒီးမ့မ့ၢ်အ၀ဲၢ်ခွါတဂၤန့ၣ်သံ၀ဲတဘျီဃီဒီးအပုၢ်ခီန့ၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်လဲၤဆှၢအီၤဆူတၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠဲးဒိကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်ၦၤလဲၤခးအ၀ဲသ့ၣ်ဧါပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢ(ဗျူဟာကုန်း) ခးလီၤတၢ်လၢကၠဲးဒိ၀့ၢ်ပူၤႇခးလီၤ၀ဲန့ၣ်ကအိၣ်လၢအဖျၢၣ်(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါႉဘၣ်၀ဲဒၣ်(က၀ီၤဒ့ ၁)ၦၤဖိသၣ်ခံဂၤႉ...