(သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤခံလါအတီၢ်ပူၤ ကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအဃိ ကမျၢၢ်သံ(၈)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၁၉)ဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၈ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤ ခံလါအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဝဲ(၈)ဂၤ ဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၁၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီအပူၤန့ၣ်လီၤ. (သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ စးထီၣ်လၢလါဖ့ၤဘြူအါရံၤတုၤလါမးရှးလၢၥ် လၢ(၂)လါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်(၉)ဘျီ ဒီး ကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်(၄)ဘျီ ဆူကမျၢၢ်ဒူသဝီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲသ့ၣ်ဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဝဲ(၈)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁၉)ဂၤအမဲၥ်ညါ ဟံၣ်(၄)ဖျၢၣ်,သီခါဖၠၣ်(၁)ဖျၢၣ်, တၢ်ဆါဟံၣ်(၁)ဖျၢၣ်ဟးဂီၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်ခံလါအတီၢ်ပူၤအံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးဒီးဟီၣ်ကဝီၤကညီကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်-၂ , သုးရ့ၣ်-၃ , ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးရ့ၣ်-၂ အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ(၃၁)ဘျီအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံ (၂၂)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၁၄)ဂၤ န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဒုးဘျီဝဲအံၤအပူၤမ့မ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤ((KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤန့ၣ် ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံၥ်အသးသမူလၢထံကီၢ်ဒီး ပှၤကလုၥ်အဂီၢ် ခဲလၢၥ် (၅)ဂၤ ဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. (သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိလၢကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်သံ(၅)ဂၤ ဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၅)ဂၤဒံးန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤလီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် ပယၢ်ရီကရူၢ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်ထီၣ် ၁ သီအံၤ သုးမီၤစိရီၤအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢဒူသဝီပူၤအိၣ်ဝဲကိးမုၢ်ဒဲးဒီး လၢကဘီယူၤအံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံမ့တအိၣ်ဒံးဘၣ် ဘၣ်ဆၣ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတစှၤန့ၢ်ဝဲ(၅)ဂၤ လံအသိးကမျၢၢ်ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဟးဂီၤဝဲဒၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖလူ,မ့လဲၣ်ပၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤလၢၤဘၣ်လီၢ်ခံ (ကၠါဖၠၣ်)တနီၤက့ၤအိၣ်ဆီလီၤသးလၢသ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်ပူၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် ဖလူဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤလၢၤဘၣ်လီၢ်ခံ (ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံး တၢ်မၤတနီၤက့ၤအိၣ်ဆီလီၤက့ၤအသးလၢသ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တရူး(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ မ့လဲၣ်ပၤ(မင်းလက်ပံ)တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ် စံၣ် ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဖၣ် ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်အခါ (KNU)ဒီး(KNLA)နုၥ်လီၤမၤဆှဲကွံၥ်ဝဲ တၢ်လီၢ် အံၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်ဝံၤလီၢ်ခံလၢကျဲအဘိဘိ(ကၠါဖၠၣ်)ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်တနီၤန့ၣ်က့ၤစံၣ်လီၤဝဲလၢကီၢ်ပယီၤလၥ်ခီတကပၤအိၣ်အသိး တနီၤန့ၣ် (BGF)ဆှၢတလၢပၥ်ဃၥ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢအဝဲသ့ၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤအိၣ်ဝဲဒီးတနီၤန့ၣ်အိၣ်ဒံးဝဲလၢဖလူဟီၣ်ကဝီၤပူၤ ဟူးဂဲၤ ဖံးမၤဝဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤတုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖလူဟီၣ်ကဝီၤပူၤလီၢ်ခံအံၤခီဖျိတၢ်အိၣ်သးအက လုၥ်ကလုၥ်အဃိ စးထီၣ်ဖဲန့ၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤဘူး ကလၢၥ်အခါ န့ၣ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ် တနီၤန့ၣ်တၢ်ဆီတလဲသုးက့ၤအလီၢ်အကျဲလၢသ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်ပူၤ တ့ထီၣ်ဝဲတၢ်သူၣ် ထီၣ်လၢကစၢၢ်ဖါသူခီၣ်ထံး ဃီသၢထူၣ်ခံ-ပှၢ်ဖိခံတၢ်လီၢ်အဘၢၣ်စၢၤတတီၤဒီး သ့ၣ်ဂ့ၤထၣ်တၢ်လီၢ်တတီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ခဲအံၤလၢပသ့ၣ်ဘီဘိကစၢၢ်ဖါသူခီၣ်ထံးန့ၣ်ကပြုၢ်လဲးလူးလီၤ. .အသူၣ်ထီၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်န့ၣ်ကအိၣ်လၢတလါဘျဲၣ်လံ.ခဲအံၤသူၣ်ထီၣ်ရုၢ်ရုၢ်လီၤ.ကဲထီၣ်တနီၤလံအဝဲသ့ၣ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်ချ့မးမၤဝဲလၢအချ့လီၤ.စးထီၣ်လၢဖလူဆူၣ်ထီၣ်ဘျီန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဆီလီၤသးဖဲအံၤလီၤ.တ့ဝဲန့ၣ်တၢ်လီၢ်ခံတီၤ,တတီၤန့ၣ်လၢကစၢၢ်ဖါသူ ခီၣ်ထံးဒီးအဝဲတတီၤန့ၣ်ကိးဝဲလၢသ့ၣ်ဂ့ၤထၣ်လၢပှၤကလဲၤ တီးအူးထၣ်ကျဲတကပၤန့ၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ် ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်ဘီဘိကစၢၢ်ဖါသူခီၣ်ထံးတၢ်လီၢ်လၢတၢ်လဲၤတ့ထီၣ်ဝဲ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် တမ့ၢ်လီၢ် ကဝီၤကမျၢၢ်အဟီၣ်ခိၣ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီမ့ၢ်ဝဲ(DKBA)ကရူၢ်ကရၢအပှၤဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်အသိး တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဝဲလၢ (DKBA) တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢတၢ်ဟဲတ့ထီၣ်ဝဲဖဲသ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အသိး ဟီၣ်ခိၣ်ကျီးလီၢ်တနီၤခီဖျိအိၣ်ဘူးဝဲဒီးတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်တသဘျ့ဒ်အပူၤကွံၥ်လၢညါအသိးလၢၤဘၣ်အဖီခိၣ်ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီဝဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. “ဘၣ်ဃးအဝဲသ့ၣ်ဟဲတ့ထီၣ်တၢ်အံၤပှၤကမျၢၢ်တတူၢ်လိၥ်နီတဂၤဘၣ်.ပှၤတဲတဘူၣ်ဘၣ်အဃိပှၤဘၣ်ကွၢ်ဒီးဝဲဒ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်မၤတဖၣ်အံၤပှၤကမျၢၢ်တတူၢ်လိၥ်ဘၣ်.ပှၤကလဲၤဖံးတၢ်မၤတၢ်နါက့အဝဲသ့ၣ်ဟးဘၣ်တသဘျ့လၢၤဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်မ့နုၥ်လီၤတၢ်လီၢ်တတီၤဘျီန့ၣ်ပှၤအိၣ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်ပှၤအိၣ်တသ့လၢၤဘၣ်.ပှၤလဲၤတပၢၢ်က့ၤတပၢၢ်ဘျီမၤယံၤယံၤပှၤဘၣ်ဆါလီၤပှၤဟီၣ်ခိၣ် . .တနီၤန့ၣ်တဆါဝဲဘၣ်သ့ၣ်ညါဝဲလၢစ့တဖၣ်အံၤစ့တဂ့ၤဘၣ်.တနီၤခီန့ၣ်ဆါကွံၥ်ဝဲခီဖျိပှၤမၤန့ၢ်ဆူၣ်လၢနတဆါဘၣ်ဒီးပှၤကပှ့ၤလီၤ,နဆါဒီးပှၤကပှ့ၤလီၤ.ဒ်အံၤအိၣ်ဒီဒူၣ်အပူၤကွံၥ်ပထံၣ်ဘၣ်လၢဖလူတကပၤန့ၣ်အိၣ်စ့ၢ်.ပတဲအဒိပှၤကျီးခံဘ့ၣ်ပှၤပှ့ၤလံနမ့အိၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်နလဲၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အဃိပှၤဘၣ်ဆါက့ၤဝဲန့ၣ်.တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပတဘၣ်သးမၢလၢဟဲနုၥ်လီၤလၢပဟီၣ်ကဝီၤပူၤဘၣ်,အအံၤဟဲနုၥ်လီၤဘျီဘံဘူလၢၤစီ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကတ့ထီၣ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အံၤအဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှးအခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး လၢသ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ် တီးအူးထၣ်သဝီအပူၤ...
သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၤလဲၤကဲထီၣ်ကီၢ်ခိၣ်အဖီခိၣ် (KNDP)ပၣ်တံၢ်တူၢ်လိၥ်သဂၢၢ်ဝဲ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၤလဲၤလၢအပညိၣ်မၤသံဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအၢအၢသီသီအံၤန့ၣ် လၢအကဲထီၣ်ဝဲကီၢ်ခိၣ် အဖီခိၣ် တူၢ်လိၥ်သဂၢၢ်ဝဲအဂ့ၢ် ကညီဒီကလုၥ်ဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်ပၣ်တံၣ်(KNDP) ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ အလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်တဘ့ၣ် ဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံ လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ သုးမီၤစိရိၤအံၤပၥ်ဝဲတၢ်ခးပနီၣ်ဆူကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢ အမ့ၢ် သူဝဲကျိဖးဒိၣ်,ခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၤလဲၤလၢအမူအဒါအိၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ် အံၤ(KNDP)တူၢ်လိၥ်သဂၢၢ်လီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဃုထၢအယီၤအဘျီၣ်အံၤတဆီ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ် မ့အီၤလဲၤ လၢအကဲထီၣ်ဘၣ်ဝဲကီၢ်ခိၣ်အံၤဃုၥ်ဒီး ကီၢ်ခိၣ်ခံသ့ၣ် တဖၣ်လၢအမ့ၢ် အူညိၤစီ ဒီး နါနံၤနံၤအ့ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ် သးခုဃုၥ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNDP)လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်လၢအလုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤကမၣ်ဝဲပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၤအံၤ ကညီပၣ်တံၣ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲဒ်အံၤအဖီခိၣ် ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ် တနီၤပဲၥ်ထံနီၤဖးဒီးပဲၥ်အၢပဲၥ်သီဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဂၤစံးဝဲလၢ“အခဲအံၤသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်ကဲထီၣ်ကီၢ်ခိၣ်အံၤပှၤတကၠဲးဘၣ်အိၣ်အသိး ပှၤလၢအကၠဲးစ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤ. ပှၤလၢအကၠဲးအီၤတဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤကစၢ်ဖးဒိၣ်လၢအဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ် ဘၣ်ဂီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လီၤဆီဒၣ်တၢ်ပှၤလၢအဖီၣ်လိၥ်စုန့ၢ်တၢ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်မီၤနီၤ.အဝဲသ့ၣ်ခီန့ၣ်ပၥ်ဂံၢ်ပၥ်ဘါဝဲသုးမးမၤအီၣ်မၤအီဝဲသ့လီၤ.အဃိအဝဲသ့ၣ်မ့ဟးဟံဆူၣ်န့ၢ်ကမျၢၢ်အဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ်ဘၣ်ပၥ်ဂံၢ်ပၥ်ဘါဝဲသုးလီၤအဃိအဝဲသ့ၣ်ကၠဲးဝဲမ့အီၤလဲၤန့ၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅),ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်အပူၤ လၢဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဒိၣ်စိအဂီၢ်တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံးဝဲလၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA) သုးပၥ်ဖှိၣ် အဘၢၣ်စၢၤအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အကတီၢ်စ့ၢ်ကီးသုးမီၤစိရိၤအံၤတပဲၥ်ဖးနီၤဖးလၢၤဝဲကမျၢၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢလၢၤ ဘၣ် မ့မ့ၢ်တခီသူဝဲကျိဖးဒိၣ်,ဒြိအမဲၥ်ညါလၢကဘီယူၤအံၤတဆီ လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲ မ့ၣ်ပိၢ်လၢကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဟဲအါထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ် န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်လၢအမၤသံမၤဝီဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအံၤ လ့ၤတက့ၤတတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်...
ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်လၢလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကျဲပူၤ(၅)ဂၤဒီးသိလ့ၣ်(၃)ခိၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂီၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် ပယၢ်ရီကရူၢ်အပူၤ သုးမိၤစိရိၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢသိလ့ၣ်ကျဲပှၤလ့ၢ် ထီၣ်လ့ၢ်လိၤလီၢ်အဃိ ကမျၢၢ်(၅)ဂၤဒီးသိလ့ၣ်(၃)ခိၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂီၤဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၄ သီ ၄း၁၆ တုၤလၢ ၄း၅၀ မံးနံးအဆၢကတီၢ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်သုးမီၤစိရိၤ(jet fighter)ကဘီယူၤ တ့ၢ်လီၤဝဲ မ့ၣ်ပိၢ် (၄)ဖျၢၣ် တကးဒံးဘၣ်ခးလီၤဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲ(အီးလံးကၢး)တဘျီလီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢထံလ့ခီၣ် ဃိၣ်ဖိခိၣ် (ဇရပ်)တၢ်အိၣ်ဘှံးလီၢ်ကျဲကပၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်ပိၢ်လီၤတဲၥ်ဘျီဝဲအံၤ ကမျၢၢ်လၢလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲကျဲအံၤတဖၣ်ဖဲအဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဘှံးဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ် ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်လီၤတဲၥ်ပိၢ် ဖးထီၣ်အဃိ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၅)ဂၤအသိး သိလ့ၣ်(၃)ခိၣ်ဘၣ်ဝဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အက့အခီဟးဂီၤဝဲတကးဒံးဘၣ် မ့ၣ်အူအီၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲပှၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်ဂီၤအသိးန့ၣ် ပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၅)ဂၤအကျါ ကမျၢၢ်ပိၥ်ခွါ(၂)ဂၤ န့ၣ် မ့ၣ်ပိၢ်အက့အခီဘၣ်ဝဲအခီၣ်, အခံကိၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတနံၤဃီဖဲမုၢ်နၤခီ ၁၁း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး သုးမီၤစိရိၤ(jet fighter)ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤ ဒံးဝဲမ့ၣ်ပိၢ် လၢ ကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိအိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တတီၤဒံးဒီး ကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်ဘျီဝဲအံၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး တအိၣ်ဘၣ် ဘၣ်ဆၣ် ဒဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ထံလ့ခီၣ်ဃိၣ်ဖိတၢ်လီၢ်လၢကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢပယၢ်ရီဒီးပဲၥ်ဝးထၣ်သဝီအဘၢၣ်စၢၤအသိး ဃိၣ်ဖိခိၣ် တၢ်လီၢ်အံၤ အိၣ်ဝဲလၢကစၢၢ်ကျဲမုၢ်ကပၤအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤအိၣ်ဝဲထီဘိအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ. သုးမီၤစိရိၤအံၤစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါအ့ဖြ့ၣ်ထီၣ် ၁...
ဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤသုတလီၤတဂ့ၤအဂီၢ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်တပယူၥ်ဃီလၢသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် ပူၤအံၤသုတလီၤတဂ့ၤအဂီၢ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်တပယူၥ်ဃီလၢသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲလါမးရှး ၃၁ သီအနံၤန့ၣ် ဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ် လဲၤထီၣ်ခးဝဲဂီၤလ့ၤ ဒုးယၤ သုးကလၢၤ အံၤဒီး သုးမီၤစိရိၤအံၤဒ်သိးသုးကလၢၤသုတလီၤတဂ့ၤအဂီၢ် ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်,ဒြိအမဲၥ်ညါသူဝဲ(jet fighter), (Y-12), (Y-8)ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲ မ့ၣ်ပိၢ် တပယူၥ်ဃီ လၢသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤအိၣ်ဝဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်ဖဲတနံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၆ သီ ဂီၤခီ ၁၀း၀၀ ခိၣ်ဃၢၤအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး သုးမီၤစိရိၤအ(jet fighter) ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ ခးလီၤကဒီးတၢ်(၃)ဘျီ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ “ဖဲတဂီၤအံၤ ၁၀း၀၀ ခိၣ်ဃၢၤအခါန့ၣ်ကဘီယူၤ(jet fighter)တဘ့ၣ် ဟဲခးလီၤတၢ်(၃)ဘျီ.အဝဲသ့ၣ်ဟဲခးလီၤတၢ်,ဟဲတ့ၢ်လီၤ တၢ်ဘိၣ်အိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤ. .အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်လၢထံမီၤ.ပနၢ်ဟူလၢပှၤဟဲတၢၤလီၤတၢ်ဘိၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပၣ်ဒီးထံ, ယ့ၤခဲကိၣ်လိၣ် တဖၣ်မီၤ.တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤဒုကပၣ်တနီၤဧါသၢၣ်ပဒွးတဘၣ်ခဲလၢၥ်ဘၣ်.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤလၢဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်ကဝီၤခးဝဲအံၤ ဒီးတနံၤအံၤတၢ်ဆၢကတီၢ်ထီၣ်ဘးဝဲလၢတနွံလံန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဘိၣ်ဘၢ ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲတဖၣ်အကျါတနီၤန့ၣ်ထံအီအမဲၥ်ညါပၣ်ဃုၥ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံး ပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်...
ထံညၣ်လံၣ်သဝီပူၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ် (DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤအဟံၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ထံၣ်ညၣ်လံၣ်သဝီလၢအိၣ်ဘူးဝဲဒီးဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤအံၤ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA) သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤလါပှဲၤအဟံၣ်လီၤပှီၢ် ဟးဂီၤဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၄ သီ ဂီၤခီကဘၣ်ဖဲ ၄း၀၀ နၣ်ရံၣ်ခိၣ်ဃၢၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်တဘျုးဖျၢၣ်လၢ မီခံကရူၢ် ထံညၣ်လံၣ်သဝီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤတၢ်ဘျီဝဲအံၤအကျါတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢ(DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤလါပှဲၤ(ကိး)နခါမွ့ အဟံၣ်ခိၣ်အဃိ ဖဲန့ၣ်အဟံၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤလီၤကရဲကွံၥ်ဝဲတဝၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢထံၣ်တၢ်ကဲ ထီၣ်သး ဒီးအမဲၥ်အံၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ဖဲထံညၣ်လံၣ်သဝီန့ၣ်လီၤ,ဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အကဲထီၣ်ဖုနခါမွ့အဟံၣ်မီၤနီၤ.အဟးဂူၥ်ဟးဂီၤန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်လီၤ.အကဲထီၣ်ဖဲသီခါဖၠၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်ဝံၤလၢခံတနံၤဂီၤခီန့ၣ်ကဘီၤယူၤဟဲခးလီၤကဒီးဝဲအဃိဘၣ်ဝဲဖဲန့ၣ်.ဖုနခါမွ့အဟံၣ်န့ၣ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်ညါနီၤ.တၢ်န့ၣ်အဘၣ်တကုၥ်လီၤ,ဘၣ်ဖဲအမဲၥ်ညါဒံးလီၤတၢ်န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတဂီၤအံၤ န့ၣ်လီၤ. ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အံၤဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ထူၣ်တၢ်ဘိမ့ၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂီၤဝဲဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိဟံၣ်ပူၤပှၤတအိၣ်နီတ ဂၤဘၣ်စးထီၣ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လံအဃိ ပှၤကညီတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ ဝဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. တချုးကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်သုးခိၣ်နါမွ့အဟံၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်ဒံးဘၣ်ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ ဟါခီ ၆း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိလၢကဘီယူၤအံၤအဃိ ထံညၣ်လံၣ်သီခါဖၠၣ်လၢအိၣ်သဝီချၢအံၤအူအီၣ်ဟးဂီၤဝဲဒီတဖျၢၣ်ကဲထီၣ်ဒံး ဝဲန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲလါမးရှးလၢၥ် ၃၁ သီအနံၤန့ၣ်ဂီၤလ့ၤပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ရၤမတံကီၢ်ဆၣ်အပူၤအံၤ လၢကမၤဖျိးကွံၥ်ဝဲသုးကလၢၤအံၤအဂီၢ် ဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ် ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNL) သုးပၥ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်ခးဝဲသုးကလၢၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးစးထီၣ်ဖဲလၢတၢ်လဲၤထီၣ်ခးဝဲပယီၤသုးကလၢၤတုၤလၢတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤတစုန့ၣ် ကဘီၤယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢ...
တအုၣ်ကီၤအ့ရှၢကျဲမုၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဘၣ်အဂ့ၢ်(KNU)စံးဝဲ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၄သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ရၤမတံ-ကီးတရံး-ဖၣ်အၣ်ပနံၥ်တၢ်ကၤတၢ်ဝံစိၥ်တီဆှၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤတအုၣ်ကီၤဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဘၣ်အဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကရူၢ်အံၤအပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၂)သီအနံၤအပူၤမၤဝဲတၢ်အိးထီၣ်ရၤမတံ-ကီးတရံး-ဖၣ်အၣ်အ့ရှၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ဒီးကျဲအံၤတၢ်အိးထီၣ်ဝဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဘၣ်ဆၣ်,ကမျၢၢ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂီၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်အုၣ်ကီၤတအိၣ်ဝဲဒၣ်နီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအ့ရှၢၣ်ကျဲအံၤခီဖျိပယီၤသုးကရူၢ်တကပၤအိးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢအနီၣ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်သးဒီးတၢ်ဘျူးတၢ်ဖှိၣ်အဂီၢ်လီၤအဃိ,တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်အုၣ်ကီၤဝဲအလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,(KNU)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ပယီၤသုးအတၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးအံၤတမ့ၢ်ကွၢ်ဝဲလၢကမျၢၢ်အဂီၢ်ဘၣ်.မၤဝဲဒၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤ,တၢ်ဘၣ်ဘျူးဒီးတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်လဲၤထီၣ်အဂီၢ်လီၤ.အဃိကျဲအံၤအိးထီၣ်အဖီခိၣ်အလီၢ်တအိၣ်လၢပကဘၣ်အုၣ်ကီၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဘၣ်.ဒ်ပမူဒါအိၣ်အသိးပကဘၣ်ဆဲးမၤလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးကရူၢ်အံၤလၢကဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤဒီးအိးထီၣ်ဘၣ်က့ၤဝဲအ့ရှၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤအဂီၢ်,သူတ့ၢ်ဝဲသုးဂံၢ်ဘါအါအါဂီၢ်ဂီၢ်မၤဝဲလၢၥ်လၢၥ်ဆ့ဆ့ဒီး,ဂုၥ်ကျဲးစၢးထံၣ်လိၥ်ကတိၤသကိးတ့ၢ်ဝဲတၢ်ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ထံဆၢကီၢ်ဆၢခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်အိးထီၣ်ဝဲအ့ရှၢကျဲအနံၤအပူၤ,ဒ်သိးကပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးတၢ်အိၣ်သးအဂီၢ်သုးကရူၢ်လၢအိၣ်ခိးတၢ်ဖဲရၤမတံဝ့ၢ်ဟးထီၣ်တဖၣ်အံၤတြီတံၥ်ဃၥ်ဝဲကမျၢၢ်ပှၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်လၢတဘၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဝဲဆူကၠဲးအူးတီၤ,ထိၣ်ကီကိ,(၁၀၁၈)ကျဲလၢၤဘၣ်ဒီးစံးဝဲလၢတၢ်ကဘၣ်လ့ၢ်လိၤဝဲဒၣ်ထဲအ့ရှၢကျဲတဘိလီၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သိလ့ၣ်ကစၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်အိးထီၣ်ဝဲအ့ရှၢကျဲ(၁)သီဝံၤအလီၢ်ခံမဟါလါအ့ဖြ့ၣ်(၃)သီအနံၤအပူၤပယီၤသုးကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အံၤစးထီၣ်မၤဝဲတၢ်ထၢသိလ့ၣ်ကစၢ်ဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်ပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖိတဖၣ်စ့တဂၤ(၁၀၀၀၀)ကၠးလၢ(ဖါခၠီ)တိၤတြဲၤအပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ခီဖျိသိလ့ၣ်ကစၢ်တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ကျဲတၢ်အိၣ်သးဆူဟီၣ်ကဝီၤပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်ဒီးပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်ရၤလီၤပၥ်ဖျါဝဲအဃိ,ဘၣ်ဃးတၢ်ထၢစ့တၢ်ဂ့ၢ်အံၤတနံၤအံၤပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်သးလံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးကရူၢ်ကရၢအံၤအ့ရှၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ဒီတဘိအပူၤပၥ်လီၤဝဲတြဲၤတၢ်အိၣ်ခိးတၢ်အါတီၤဒီးသမံသမိးဝဲကမျၢၢ်တၢ်ဂီၤခိၣ်,(မးပိၤတ့ၤ)သိလ့ၣ်နီၢ်ဂံၢ်ဒီးဖိးသဲးစးလံၥ်လဲၢ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,တဖိးသဲးစးလံၥ်လဲၢ်တအိၣ်(without)သိလ့ၣ်တဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဝဲတန့ၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,သိလ့ၣ်ကစၢ်ဒီးကမျၢၢ်ပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကအိၣ်ကတီၤသးလၢ မိၢ်လုၢ်ပၢ်လၢ်တၢ်ထူစံၥ်မၤဝဲၤအကျိၤအကျဲအဂီၢ် KNU ဟ့ၣ်ပလီၢ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၃သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, အမဲရကၤဒီးအံၣ်ရၣ်ထံကီၢ်ဘၢၣ်စၢၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိ,ဒိဘၣ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ပတီၢ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ဂ့ၢ်ဝီဒီးခီဖျိကီၢ်ပယီၤအပူၤရ့ၣ်နီၣ်သိတၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်ထီၣ်ဝဲအကပၤကပၤအဃိ,ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပှၤထူစံၥ်ဖဲးခုးဖဲးသံၣ်တဖၣ်ကအိၣ်ကတီၤသးလၢမိၢ်လုၢ်ပၢ်လၢ်တၢ်ထူစံၥ်မၤဝဲၤအကျိၤအကျဲအဂီၢ်အဂ့ၢ်,(KNU)ဟ့ၣ်ပလီၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်သိကီခဲဝဲဒိၣ်မးဒီးသိအပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အဃိ,တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အဂီၢ်ကမျၢၢ်ပှၤထူစံၥ်ဖဲးခုးဖဲးသံၣ်တဖၣ်ကအိၣ်ကတီၤသးဒီးကသူဝဲမိၢ်လုၢ်ပၢ်လၢ်အတၢ်ထူစံၥ်မၤဝဲၤကျိၤအကျိၤအကျဲအဂ့ၢ်,(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးစံၥ်ပှဲၤဝဲၤကျိၤခိၣ်ပဒိၣ်လ့ၢ်စ့)ဟ့ၣ်ပလီၢ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ခဲအံၤပပှ့ၤက့ၤသိတန့ၢ်လၢၤဘၣ်.အဃိလၢကထဲၣ်တၢ်ပှဲၢ်တၢ်အဂီၢ်တဘၣ်ဆိမိၣ်လၢၤဘၣ်.ခံမံၤတမံၤပမ့ထဲၣ်ဘၣ်တၢ်သနၥ်က့သိအပှ့ၤဒိၣ်အဃိတမ့ၢ်တကၢကီၣ်လိၥ်သးဒီးပဘုပဟုဟးထီၣ်ဘၣ်အဖီခိၣ်ပအဲၣ်ဒိးဒုးသ့ၣ်ညါလၢကမျၢၢ်တဖၣ်ကကတီၤပၥ်သးဒီးကသူကျဲဒ်မိၢ်ပၢ်ဖံဖုမၤဝဲအကျိၤအကျဲအသိးန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤကီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်တနီၤအပူၤနံၣ်လၢကဟဲဝၣ်ကလီၤဝဲဒီးတၢ်ပိၥ်ထွဲထီၣ်အခံဒ်သိးယုၢ်တမှံၤတဖၣ်ကမၤဟးဂုၤဟးဂီၤခုးသံၣ်တၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်လီၢ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်အံၤအဖီခိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံၥ်ပှဲၤဝဲၤကျိၣ်ခိၣ်ပဒိၣ်စီၤလ့ၢ်စ့ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးဝဲပှၤဖဲးခုးဖဲးသံၣ်ကမျၢၢ်ပှၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်လၢကသ့ဂၢၤခုးဂၢၤသံၣ်ဒ်မိၢ်ပၢ်ဖံဖုမၤလၢညါအသိးအဂ့ၢ်,စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပှၤဖဲးခုးဖဲးသံၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကသ့ဂၢၤဝဲအခုးအသံၣ်ဒ်လုၢ်လၢ်ထူသနူမိၢ်ပၢ်ဖံဖုလၢညါမၤဝဲတၢ်ဒုးထူး,တၢ်ဆဲအူး,တၢ်ဂၢၤခုးလၢထုဃ့,ကၠါန့ၣ်မၠိမီၤနီၤ ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ပတီၢ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ဒီးဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိ,ဒိဘၣ်ဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အကပၤကပၤအသိး,နံၣ်လၢကဟဲကမျၢၢ်ပှၤထူစံၥ်ဖဲးခုးဖဲသံၣ်ပှၤမၤအီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဒီးတၢ်တၤတၢ်ကအိၣ်အါဝဲဒၣ်မံၤအဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံၥ်ပှဲၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်ကတီၢ်ကမျၢၢ်ပှၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်စံၥ်ပှဲၤခုးသံၣ်တဖၣ်မ့ကတီၤဆိပၥ်သးလၢမိၢ်ပၢ်ဖံဖုမၤတ့ၢ်ဝဲတၢ်သူလ့ၣ်ကျီၢ်ပနၢ်အကျိၤအကျဲန့ၣ်,မ့ၢ်တၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူစံၥ်ပှဲၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤလၢနီၢ်ခိတၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူအဂီၢ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အါတက့ၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဝဲတၢ်ထူစံၥ်ဖဲးခုးဒီးကမျၢၢ်ပှၤထူးစံၥ်ဖဲးခုးဖဲးသံၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဝဲ(၈၈)မျးကယၤဒီး(၁၂)မျးကယၤတဖၣ်တခီမၤဝဲတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လၢအဂၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစံၥ်ပှဲၤတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အလီၢ်ကျဲတဖၣ်အံၤဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထိၣ်ဒွးမၤနီၣ်မၤဃါဝဲအသိးန့ၣ်,တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအိၣ်ဝဲ(၉)ကလီၢ်ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်စံၥ်ပှဲၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢဂီၤလ့ၤ ထံညၣ်လံၣ်သီခါဖၠၣ်အူအီၣ်ခဲလၢၥ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ အံၤဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် ဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤအဃၢၤ ထံညၣ်လံၣ်သီခါဖၠၣ်ဒီး သီခါဖၠၣ်အူအီၣ်ထီၣ်ဝဲဒီတဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါစံးဝဲ န့ၣ်လီၤ. မီခံကရူၢ် ထံညၣ်လံၣ်သဝီလၢအိၣ်ဘူးဝဲဒီးဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဖၢမုၢ်အံၤန့ၣ် ဖဲတဟါအံၤကဘၣ်ဖဲဟါခီ ၅း၅၀ မံးနံး ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤ(jet fighter)ကဘီယူၤတဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်(၂)ဖျၢၣ်ဒီး တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤတဲၥ် ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲ သီခါဖၠၣ်ခီၣ်ထံးလိၤလိၤအဃိ သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်အူအီၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ခဲလၢၥ်န့ၣ်လီၤ. လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအထံၣ်စိတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤဒီးအမဲၥ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ဖဲ ၅း၅၁ မံးနံးအခါန့ၣ် ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်(၂)ဖျၢၣ်. လီၤတဲၥ်လၢသီခါဖၠၣ်အခီၣ်ထံးဘျီ ပိၢ်ထီၣ်ဖဲန့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်ထီၣ်ဝဲခဲလၢၥ်န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲတဟါအံၤ န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတဟါအံၤအမဲၥ်ညါဖဲတဂီၤအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ကဘီယူၤဟဲခးလီၤဒံးတၢ်(၁)ဖျၢၣ်ဖဲဂီၤလ့ၤ သုးကလၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အခိၣ်အဃၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤလၢဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်စးထီၣ်လဲၤခးဝဲဖဲလါမးရှး ၃၁ သီအနံၤအံၤ တုၤတနံၤအံၤတစု တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဝဲလၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအသိး လၢကဘီယူၤအံၤတဆီတၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်ဝဲတၢ်ဘိၣ်သုးကလၢၤပူၤ ကိးမုၢ်နံၤဒဲး အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံးဝဲလၢ“ခဲအံၤတၢ်အိၣ်သးဒုခးလိၥ်သးတယံၤတယံၤတဘျီ. နၤခး ယၤခးလီၤ.ပှၤလဲၤတ့ၢ်လီၤပယီၤသုးကလၢၤဒီးဒြိ,ပယီၤနါက့က့ၤခးလီၤကဒါဝဲစ့ၢ်လီၤ.လၢမဂီၤနါက့ကဘီယူၤဟဲခးလီတၢ် တဘျီမ့ၢ် အလီၤတဲၥ်ဖဲလဲၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်.အဟဲဆှၢတၢ်ဘိၣ်ခီဟဲဆှၢဝဲခံဘျီ.ဟဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤ.ဘၣ်တနံၤနံၤန့ၣ်ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤတၢ်ဘိၣ်အိၣ်ခံဘ့ၣ်ညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢတၢ်လဲၤထီၣ်ခးဝဲသုးကလၢၤအံၤဒီးခီဖျိလၢပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲ(၅)ဂၤဒီးလၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ ဒူသဝီကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤပှၤနီၣ်ဂံၢ်လၢအကထိ ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်လီၤ.
ကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်ခံသီတပယူၥ်ဃီလၢလ့ၣ်က့ၣ်သဝီအဃိ ဒူသဝီတစှၤန့ၢ်(၅)ဖျၢၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် လ့က့ၣ်သဝီအပူၤခီဖျိပယီၤသုးလဲၤခးလီၤတၢ်ခံသီတပယူၥ်ဃီအဃိ ဒူသဝီလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တစှၤန့ၢ်(၅)ဖျၢၣ်ပျံၤတၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ. ပယၢ်ရီကရူၢ် လ့က့ၣ်သဝီအံၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်ထီၣ် ၁ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤ(jet fighter) ကဘီယူၤ လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲပီၣ်(၃၀၀)မ့ၣ်ပိၢ် ၄ ဖျၢၣ်လၢသဝီပူၤအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိတဂၤအမဲၥ်ညါဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ် ဟးဂီၤ(၁၂)ဖျၢၣ် န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ်ဝံၤမၤကဒီးဖဲမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်မဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၂ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၁း၄၀ မံးနံးဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤ (Y-12)ကဘီယူၤ(၂)ဘ့ၣ် ဟဲခးလီၤကဒီးဝဲကျိဖိတစှၤန့ၢ်ဝဲ(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤဆူလ့က့ၣ်သဝီပူၤဒီးတးပီသဝီဃၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိကဘီယူၤလဲၤခးလီၤကဒီးတၢ်ဘျီဝဲအံၤခီဖျိခးလီၤဝဲလိၤလိၤဆူလ့ၣ်က့ၣ်သဝီပူၤအဃိ ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါထီၣ်ကဒီးဝဲဘၣ်ဆၣ်သဝီအံၤခီဖျိအိၣ်ဘူးဒီးသုးကလၢၤအဃိတၢ်ဟးဂီၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ် မၤလီၤတံၢ် တန့ၢ်ဒံးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတဂီၤအံၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ကဘီယူၤန့ၣ်ဟဲထီၣ်ဒီးခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဖဲတးပီသဝီချၢန့ၣ်(၂)ဖျၢၣ်ဖဲ ၁၀း၄၀ အခါန့ၣ်. မ့ဝံၤအလဲၤထီၣ်ဖဲလ့က့ၣ်သဝီဘျီ ခးလီၤ ဝဲဖဲန့ၣ်တဘျုးလၢအဝီညါ.တၢ်မၢၤခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်(၁၂၀ မမ)အသၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဲလၢကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်န့ၣ်အိၣ် (၄၁)ဖျၢၣ်.ခးလီၤဝဲသဝီပူၤလဲလဲလီၤ.ယသံကွၢ်ပှၤန့ၣ်ဟံၣ်ဒုဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကယၢ်လီၤ.တၢ်မၢၤလီၤကရဲလၢသူတသ့လၢၤ ဘၣ် န့ၣ်အိၣ်တဖျၢၣ်.ခဲအံၤပှၤလဲၤကွၢ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်ခီဖျိအိၣ်ဘူးဒီးသုးကလၢၤအဃိမီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ....