(သုးက့ ၅)တၢ်ဒုးတလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးခိၣ်ပတီၢ်(၁၀)ဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ လါမးရှးတၢ်ဒုးလၢတလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးခိၣ်ပတီၢ်(၁၀)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ တနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. (သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ အပူၤကွံၥ်လါမးရှး ၁ သီ တုၤ ၃၁ သီလၢတလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးဒီးဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲ(၁၀၆)ဘျီန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတၢ်ဒုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးသံ(၂၁)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၉၃)ဂၤဒီး ဖဲပှၤသံ(၂၁)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးခိၣ်စိ (၁)ဂၤ,သုးစကီၤ(၃)ဂၤအသိး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၉၃)ဂၤအကျါ ပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲ သုးရ့ၣ်ခိၣ်(၁)ဂၤ, သုးကသံၣ်ဝဲၤဒ့ခိၣ်(၁)ဂၤ, သုးခိၣ်စိ(၂)ဂၤ, BE(၁)ဂၤ, နီၣ်နဲၣ်ဖျါ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲ န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဃိ ပယီၤသုးအံၤလၢကဘီယူၤအံၤတဆီ ဟဲဆှၢန့ၢ်အသကိးတၢ်အီၣ်အိၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢတလါအတီၢ်ပူၤအံၤ သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်(၃၀)ဘျီ ,ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်(၁၉)ဘျီဆူကမျၢၢ်အိၣ်ဆိး တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲအဃိ ကမျၢၢ်သံဝဲ(၆)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၂၆)ဂၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါခီဖျိလၢကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်ဟးဂီၤပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲ(၈၉)ဖျၢၣ်ဒီး တၢ်ဘါယွၤသရိၥ် ဟးဂီၤဝဲ(၁)ဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးဒီးဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA) သုးပၥ်ဖှိၣ် အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ(၉၁)ဘျီဒီး ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲ(၄၇)ဂၤန့ၣ်လီၤ.
အ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အိးထီၣ်,တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်အုၣ်ကီၤမ့တအိၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတဘူၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်သိလ့ၣ်ကစၢ်စံးဝဲ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ပယီၤသုးကရူၢ်အိးထီၣ်က့ၤဝဲကီးတရံး-ရၤမတံအ့ရှၢၣ်တၢ်ဝံစိၥ်တီဆှၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ဘၣ်ဆၣ်,ကျဲအံၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်အုၣ်ကီၤမ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဝဲတဘူၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဝံစိၥ်တီဆှၢတၢ်သိလ့ၣ်ကစၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကအိးထီၣ်က့ၤဝဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤအဂီၢ်,သုးကရူၢ်အံၤအပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၂၅)သီအနံၤအပူၤမၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးသးဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတနွံဝံၤအလီၢ်ခံတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ်(၂)သီအနံၤအပူၤအိးထီၣ်ဝဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးကရူၢ်အတၢ်အိးထီၣ်အ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အဖီခိၣ်,ပှၤဝံစိၥ်တီဆှၢတၢ်ဖိသိလ့ၣ်ကစၢ်တဂၤစံးဝဲဒၣ်လၢ“အဝဲသ့ၣ်မ့တတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးသုးက့(၆)ဘၣ်ဒုတကီၢ်ခါခဲအံၤမ့မ့ၢ်ကါကစၢ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဃ့ၢ်လီၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်မ့လဲၤပၠးလၢတၢ်မဲၥ်ညါဒီးမ့ဟ့ၣ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးဒုဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ပှၤတနီၤလဲၤကဘူၣ်ဧါပတဲတဘၣ်ဘၣ်.မ့မ့ၢ်ပျၢ်လဲၤဝဲဒ်အံၤလီၤန့ၣ်,တမ့ၢ်ကညီဘၣ်.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ရၤမတံ-ကီးတရံးအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်အပူၤခီဖျိဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်ဝဲလၢပယီၤသုးကရူၢ်ဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ကရူၢ်ကရၢအဘၢၣ်စၢၤအဃိ,အပူၤကွံၥ်(၂၀၂၃)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်အပူၤတၢ်ပံးကွံၥ်ဝဲဒၣ်ကျဲအံၤတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်ပံးကွံၥ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်ကျဲဒီတကတီၢ်,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိဒီးပှၤနီသိလ့ၣ်ဝံစိၥ်တီဆှၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဝဲဒၣ်လၢကၠဲးအူးတီၤ,ထိၣ်ကီးကိ,(၁၀၁၈)ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တနံၤအံၤတၢ်က့ၤအိးထီၣ်ဝဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အလီၢ်ခံ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတနီၤသူဝဲဒၣ်ကျဲလီၢ်လံၤအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်တၢ်ပံးကွံၥ်ဝဲဒၣ်ထိၣ်ကီးကိ,ကၠဲးအူးတီၤဒီး(၁၀၁၈)ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤလၢအိၣ်ပှိၤသုးကရူၢ်ဒီးအပှၤရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်ကဘျံးကဘျၣ်တနီၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးကၠဲးအူးတီၤ,ထိၣ်ကီးကိ,(၁၀၁၈)ကျဲတၢ်အိၣ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ်,ကညီတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ(KNU-KNLA/PC)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢသုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤကၠီၣ်ညိၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ထိၣ်ကီးကိ,ကၠဲးအူးတီၤ,(၁၈)ကျဲတပံးဘၣ်,ဟးထီၣ်က့ၤလီၤန့ၢ်ထီဘိဒ်ညီနုၢ်အသိးလီၤ.ခဲအံၤအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်အိးထီၣ်သီဒံးလီၤအဃိတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီကအိၣ်ဒံးဝဲအဃိန့ၣ်,ဒ်ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်သးအိၣ်အသိးန့ၣ်သူဝဲကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသ့ဝဲလီၤ.ကွၢ်ဖဲအဝဲသ့ၣ်တၢ်ဃုထၢလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ရၤမတံ-ကီတရံးအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ပံးကွံၥ်သးဒီတကတီၢ်,လၢကဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤက့ၤဝဲဒီးကအိးထီၣ်က့ၤဝဲကျဲအံၤအဂီၢ်သုးကရူၢ်အံၤသူဝဲဂံၢ်ဘါအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးမၤဝဲသုးကျိၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအိၣ်ဝဲတပူၤယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,အိးထီၣ်ဝဲကျဲအလီၢ်ခံဒ်သိးကမျၢၢ်တဖၣ်ကသူဝဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်အဂီၢ်,သုးကရူၢ်ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အံၤပံးဃၥ်ဝဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၢ်လၢတချူးတၢ်လဲၤဆူထိၣ်ကီးကိ,ကၠဲးအူးတီၤ(၁၀၁၈)ကျဲဒီးဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်သနံးလၢသိလ့ၣ်ကစၢ်တဖၣ်ကဘၣ်သူဝဲထဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်,ပှၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
KNU ဟီၣ်ကဝီၤ(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤကမၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်အဃိကၠိဖိသံဘၣ်ဒိ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးကၠိဟးဂီၤ(၄၀)ဘျဲၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤကမၣ် ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်အံၤအဃိကၠိဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤဝဲအဖျၢၣ်(၄၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤ(KECD)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်/သုးက့(၇)ဘ့ၣ်အပူၤ စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတုၤဃီၤလၢ(၂၀၂၅)နံၣ်လၢၥ်န့ၣ် သုးမီၤ စိရိၤအံၤသူဝဲကဘီယူၤ,ဒြိ,ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသဝီကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲအဃိ ((KECD)စုတီၤဖီလၥ်ကၠိတဖၣ် ပှၤကၠိဖိမုၣ်/ခွါ သံဝဲ (၂၉)ဂၤ, ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၇၈)ဒီး ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဟးဂီၤဝဲ(၄၅)ဖျၢၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး(KECD)နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအဲၣ် ကလုၥ်ထူ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “မ့မ့ၢ်လၢပတၢ်မၤလိနံၣ်စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)တုၤဃီၤလၢ(၂၀၂၅)န့ၣ်ပကၠိဟးဂီၤ(၄၅)ဖျၢၣ်.လၢအဟးဂီၤ(၄၅)ဖျၢၣ်အကျါအံၤကၠိတနီၤ န့ၣ်ဘၣ်တၢ်လဲၤကွံၥ်အီၤ(၂)ဘျီစ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤ.ပကတဲအဒိဒ်သိးဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ဃီဖိပျဲၢ်ကၠိ,ထံဆံၣ်ဘီကၠိန့ၣ် တၢ်လဲၤကွံၥ်အီၤ အိၣ်ခံဘျီညါ.ဒ်သိးဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤကၠိစ့ၢ်ကီးတၢ်လဲၤကွံၥ်အီၤခံဘျီအိၣ်လီၤ.ဒီးပှၤကၠိဖိလၢအထီၣ်ကၠိလၢပကၠိတဖၣ်န့ၣ် အဘၣ် ဒိဘၣ်ထံးခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၇၈)ဂၤ.မ့မ့ၢ်ပှၤကၠိဖိလၢအသံန့ၣ်အိၣ်ဝဲ(၂၉)ဂၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢ(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိလၢသးမီၤစိရိၤအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤအဃိ ကၠိသရၣ်(၁)ဂၤဒီးကၠိကမံးတံၥ်(၁)ဂၤသံဝဲ အမဲၥ်ညါ ကၠိသရၣ်/မုၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲ(၁၂)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်(၂၀၂၁)တုၤ(၂၀၂၄)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအခါ သုးမီၤစိရိၤသူဝဲကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤ,ဒြိမ့အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ် ကၠိတနီၤကွၢ်တၢ်အိၣ် ဆဲးသးမၤလိဒံးတၢ်လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖီလၥ်အိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်လီၢ်ခံစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၅)အံၤ ကဘီယူၤ,ကျိဖးဒိၣ်အမဲၥ်ညါ ပယီၤသုးအံၤသူဝဲပတီၢ်ထီ ဒြိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးပညိၣ်ဝဲကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟဲအါထီၣ်ဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံၥ်နံၣ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဖဲ(၂၀၂၅-၂၆)နံၣ်တၢ်မၤလိနံၣ်အံၤန့ၣ် လၢတၢ်ဖံးလိမၤဒိးတကပၤဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်တၢ်တၤတၢ်ကီတၢ်ခဲဒိၣ်န့ၢ် ဒံးနံၣ်လၢအဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်ကလုၥ်ထူ စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. “ပမ့ဘၣ်ကွၢ်တနံၣ်အံၤပကၠိတဖၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဒိၣ်ကတၢၢ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤလဲၣ်အက့ၤကွၢ်ကဒါက့ၤလၢညါတၢ်လီၢ် တနီၤန့ၣ်ဖဲ(၂၀၂၄)အခါန့ၣ်ပမၤလိတၢ်လၢတၢ်ခိၣ်ဒုးဖီလၥ်ဘူၣ်ဒံး.ဘၣ်ဆၣ်ဖဲ(၂၀၂၅-၂၆)နံၣ်ပမၤက့ၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်.စံးတၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဒီးလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဟ့ၣ်မၤလိတၢ်လၢကၠိလၢၤဘၣ်.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်သုးမီၤစိရိၤအံၤကၠိမ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ပၥ်ဝဲလၢတၢ်ပညိၣ်တခါလီၤ.အဃိန့ၣ်တၢ်မၤလိလၢတၢ်ရဲၣ်လီၤဝဲလၢတၢ်ကမၤလိဝဲတဖၣ်န့ၣ်တၢ်တသိၣ်လိဘၣ်ဝဲခဲလၢၥ်ဘၣ်.ခီဖျိအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်စံၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အဃိ.မ့ဝံၤကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးတၢ်ပၥ်လီၤဃၥ်လၢကၠိကဘၣ်ပံးန့ၣ်ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤခံနွံတနွံဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ်အဃိဖဲလါယနူၤအါရံၤလၢၤန့ၣ်တၢ်ပျၢ်က့ၤဝဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိလၢတၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိ ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တနီၤလၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအဖီခိၣ်ဆှၢထီၣ်လဲၤပၥ်က့ၤအဒံၣ်အဖိ လၢထံဆၢကီၢ်ဆၢစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်ခၢၣ်သးကူၣ်သ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် ခီဖျိလၢသုးမီၤစိရိၤအံၤသူဝဲကျိဖးဒိၣ်,ဒြိဒီးကဘီယူၤဟဲအါထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဃိ ထဲဒၣ်...
ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်(၄)ဖျၢၣ်လၢလ့ၣ်က့ၣ်သဝီပူၤ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၁)ဂၤဒီးဟံၣ်ဟးဂီၤ(၁၀)ဘျဲၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါမုၢ်နၤခီအခါန့ၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ် (၄)ဖျၢၣ်လၢ လ့ၣ်က့ၣ်သဝီပူၤအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၁)ဂၤဒီးဟံၣ်ဟးဂီၤဝဲအဖျၢၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤ ပှၤဘၣ်မူဘၣ် ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယၢ်ရီကရူၢ် လ့က့ၣ်သဝီလၢအိၣ်သူၣ်လီၤသးဘူးကးတံၢ်ဝဲဒီးသုးကလၢၤအံၤ ဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၂း၀၀ ဘျဲၣ်အဆၢ ကတီၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤ(Jet fighter)ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲ(၅၀၀)ပီၣ်မ့ၣ်ပိၢ် ၄ ဖျၢၣ်လၢသဝီပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အံၤအဃိ ကမျၢၢ်ပိၥ်ခွါဘၣ်ဒိ(၁)ဂၤဒီး ဟံၣ်ဟးဂီၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁၂)ဖျၢၣ်အကျါ (၅)ဖျၢၣ် န့ၣ်ဟးဂီၤလီၤကရဲဝဲခဲလၢၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) သုးရ့ၣ်-၂ သုးဂ့ၢ်ဝီခိၣ် သုးခိၣ်စိ စီၤအီၤနဲၤသူၤ စံးဘၣ် ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတဂီၤအံၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဖဲမနၤ ၁၂း၁၀ နၣ်ရံၣ်တုၤလၢ ၁၂း၃၀ မံးနံးအခါန့ၣ် ကဘီယူၤ(Jet fighter)ဟဲခးလီၤတၢ်(၄)ဝီ. ဟဲခးလီၤဝဲပီၣ်(၅၀၀) ၄ ဖျၢၣ်. ကမျၢၢ်န့ၣ် ဘၣ်ဒိတဂၤ,ဘၣ်တပျၥ်အမဲၥ်သၣ်.အအိၣ်ဝဲ(၃၅)နံၣ်.ဟံၣ်န့ၣ်ဟးဂီၤခဲလၢၥ်န့ၣ်(၁၂)ဖျၢၣ်.ဘၣ်ဝဲဟံၣ်လၢလီၤကရဲလၢ သူအီၣ် တသ့လၢၤဘၣ်န့ၣ်(၅)ဖျၢၣ်.လၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဝဲဟံၣ်ဒူၣ်,ဟံၣ်ခိၣ်,ဟံၣ်ကပၤဒ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ် စ့ၢ်လီၤ. ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လ့ၣ်က့ၣ်သဝီအံၤအိၣ်ဘူးဝဲဒီးပယီၤသုးကလၢၤအသိးစးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ(KNDO)လဲၤခးစဲးပြဲး ဝဲအိၣ်အသိး ပယီၤသုးလၢအိၣ်သုးကလၢၤအံၤပူၤတဖၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အိၣ်အဃိ သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်စးထီၣ်ဖဲန့ၣ် အိၣ်လၢသဝီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ဟးအိၣ်က့ၤဝဲလၢတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးပူၤဒ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...
KNLA နုၥ်လီၤခးဝဲပယီၤသုးအတြဲၤတၢ်အိၣ်ခိးလီၢ်တခါ သံ(၆)ဂၤဒီး မၤန့ၢ်ဃုၥ်ဝဲကျိချံပှၥ်သၣ်တဖၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးအလ့ၣ်မ့ၣ်အူတြဲၤတၢ်အိၣ်ခိးလီၢ်တဘ့ၣ်လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃) လၢၢ်ဒိၣ် ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအံၤ ဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်(KNLA)နုၥ်လီၤခးဝဲအဃိ ပယီၤသုးသံဝဲ(၆)ဂၤဒီးမၤန့ၢ်ဃုၥ်ဝဲကျိချံပှၥ်သၣ်သ့ၣ် တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါမးရှး ၃၁ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၀း၃၀ မံးနံးဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးအတြဲၤတၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤလီၢ်လၢအိၣ်ဖဲ သၤယၤကိဒီး ခၠၤကၠံ(ခြံကြီး)ဘၢၣ်စၢၤ လ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲ(၁၄၆)တိၤအံၤ ဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်-၉ အသုးဒ့ (၃)ဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးနုၥ်လီၤခးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်နုၥ်လီၤခးဝဲပယီၤသုးအတြဲၤတၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤလီၢ်ဘျီဝဲအံၤတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်တံၥ်တၥ်ဝဲ ၃၀ မံးနံးညါအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံဝဲ(၆)ဂၤ အကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးခိၣ်တဂၤအသိး တၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲပယီၤသုးအတၢ်သူၣ် ထီၣ်ဒဲ(၃)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤ န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ဒုးဘျီဝဲအံၤအပူၤတၢ်မၤန့ၢ်ဝဲပယီၤအသုးအကျိသ့ၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ် (MA-11)တခိၣ်, (G-3) ၄ ခိၣ်, (OC)တခိၣ်ဒီး တၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်ဝဲကျိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဒၢ(၁၆)ခါ,အချံသၣ်ပၥ်ဖှိၣ်(၂၄၂)ဖျၢၣ်ဃုၥ်ဒီးသုးပီးလီလၢအဂၤတဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လဲၤခးတၢ်ဘျီဝဲအံၤပယီၤသုးတကပၤသံမ့ဘၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤခီန့ၣ် တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံး တအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤတၢ်ဒုးအပူၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဆၢတတဲၥ်ဒီးတၢ်ဒုးဆဲးဆူၣ်ထီၣ်ဝဲ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤလၢဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်ခးဝဲအံၤန့ၣ် တုၤလၢ တနံၤအံၤဂီၤခီန့ၣ် ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဆၢတတဲၥ်ဒီးတၢ်ဒုးစ့ၢ်ကီးဆဲးဆူၣ်ထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ လၢအဘူးဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲမဟါလါမးရှး ၃၁ သီဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် ထံသၢလဲၤသဝီဒီးထံညၣ်လံၣ်သဝီအဘၢၣ်စၢၤအံၤ တၢ်လဲၤထီၣ်သဖှိခးဝဲလၢဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်,ကျိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဃိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်ဖဲမဟါတၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်တုၤလၢတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီ ဂီၤခီ ၆း၀၀ တုၤ မုၢ်ထူၣ်တစု န့ၣ် ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီး ဟဲခးလီၤတၢ်လၢသုးကလၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အခိၣ်အဃၢၤတပယူၥ်ဃီ အသိးဟဲခးလီၤတၢ်အခါတ့ၢ်လီၤ ဃုၥ်ဝဲတၢ်ဘိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNLA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ် -ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ. “မဟါန့ၣ်ကဘီယူၤ(Jet fighter)ဟဲခးလီၤတၢ်(၄)ဝီ,(Y-12)န့ၣ်ဟဲခးဝဲ(၂)ဝီ.မ့ဝံၤမုၢ်ဟါလီၤန့ၣ်(Y-8)ကဘီၤယူၤန့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ် ဝဲတၢ်ဘိၣ်.တၢ်ဘိၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကမ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဧါကျိချံပှၥ်သၣ်ဧါတယးတဘၣ်ဘၣ်.ယဆိမိၣ်ဒုတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒုကပၣ်ဃုၥ်တနီၤဧါသၢၣ်.ဖဲတဂီၤညါအံၤ(Jet fighter)ကဘီယူၤဟဲဃးလီၤတၢ်(၂)ဝီ,မ့မ့ၢ်လၢ(Y-12)ကဘီၤယူၤန့ၣ်ဟဲခးလီၤဝဲ(၁)ဝီ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဖဲမဟါတၢ်လဲၤထီၣ်ဝဲဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤအံၤအခါန့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲ(ကာကင်း)တၢ်လီၢ် ၂ တီၤ လံအသိး လၢတၢ်ဒုးဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲအသိးလၢပှၤဘၣ်ဒိအံၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲ ဒုးယၤခိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤလၢဘူးဒီး(KNLA)တဖၣ်စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤထံသၢလဲၤသဝီ,ထံကိၣ်ဖိသဝီ ဃုၥ်ဒီးဒသဝီလၢအဂၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲအါအါ ဂီၢ်ဂီၢ် န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့အသိးဖဲမဟါတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် ခီဖျိလၢပယီၤသုးအကျိဖးဒိၣ်ဒီးဒြိအံၤအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ အိၣ်(၅)ဂၤလံဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲနးနးခံဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤမၤစၢၤပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးပိၥ်မုၣ်တဂၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တဂီၤညါအံၤန့ၣ်သီၣ်ဒီတဂီၤကျၢၤလီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်ယတဲတၢ်နၤခဲအံၤန့ၣ်ကဘီယူၤဟးတရံးတၢ်အဖၢမုၢ်လီၤ. ခီဖျိလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤဖဲမဟါန့ၣ်ပသ့ၣ်ညါလၢကမျၢၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤ.ဖဲန့ၣ်အကျါအဘၣ်ဒိနးနးန့ၣ်အိၣ်(၂)ဂၤ ပိၥ်မုၣ်တဂၤဒီး ပိၥ်ခွါတဂၤ....
လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးဖိသီဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤအါထီၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ပယီၤသုးဖိသီသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ဒုးကဲန့ၢ်ဆူၣ် သုးသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤအိၣ်ထီၣ်တပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ လီၢ်ခံအံၤသုးမီၤစိရိၤအသုးဖိသီလၢအထၢန့ၢ်ဆူၣ်ဝဲလၢသုးကျါ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တနံၤဘၣ်တနံၤ ဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤလၢဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA)ဒီးကညီဒီ ကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) အအိၣ်ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးအဘူးကတၢၢ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှး ၂၉ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးဖိသီဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤ လၢကညီဒီကလုၥ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်-၉ အအိၣ်တဂၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးဖိသီလၢအဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤတဂၤအံၤအိၣ်ဟဲဝဲဒၣ်လၢခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၅၈၁)ဒီး တကတီၢ်ဃီအဟဲက့ၤပၥ်လီၤ စုကဝဲၤဘျီဝဲအံၤဟဲက့ၤစိၥ်ဃုၥ်ဝဲ(MA-3)တခိၣ်, ကျိဒၢ(၄)ခါ ဒီး အချံသၣ်(၁၀၀)ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢအတၢ်ဟဲက့ၤဟ့ၣ် လီၤသးဘျီဝဲအံၤန့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟ့ၣ်လီၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအီၤစ့ပယီၤအကလီၢ်တဆံ(၁,၀၀၀,၀၀၀)အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးဖိသီလၢအဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ် တမ့ၢ်ပှၤလၢအသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤနုၥ်လီၤကဲထီၣ်သုး လၢအနီၢ် ကစၢ်တၢ်ဘၣ်သးဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီဘၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဆူၣ်အဝဲသ့ၣ်ဝံၤတၢ်ဒုးထီၣ်ဝဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးသုးတၢ်မၤလိဝံၤတၢ်ဆှၢထီၣ်ဝဲဆူတၢ်မဲၥ်ညါတၢ်ဒုးဆူၣ်အလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးပယီၤသုးဖိသီဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤအါထီၣ်အဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် တၢ်ရ့လိၥ်ဆဲးကျိးကမျၢၢ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ် ရၤလီၤ တၢ်မၤကမံးတံၥ် နဲၣ်ရွဲၣ်ပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ် စံးဝဲလၢ“ဒုၣ်ဒါအပှၤလၢအဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤ သးဖဲပဟီၣ်ကဝီၤပူၤဖဲအံၤန့ၣ်အါဒၣ် တက့ၢ်လၢ အမ့ၢ်ဝဲ(ပစ)မီၤနီၤ.တမ့ၢ်လၢအသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤနုၥ်လီၤသုးဘၣ်.တၢ်ဖီၣ်ဆူၣ်အီၤအဃိနုၥ်လီၤဝဲဒၣ်.တနီၤခီန့ၣ်တၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဃိန့ၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဆူၣ်အီၤ.အဃိတမ့ၢ်အသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤအဃိဟဲက့ၤတုၤလၢပအိၣ်လီၤ.ဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤအသးအါထီၣ်န့ၣ်ပအိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢသုးလၢအဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးတဖၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤ.ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ကစီၣ်သနၢၣ်စ့ၢ်ကီးဆီၣ်သနံးစၢၤပှၤအဃိလၢအဝဲသ့ၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်န့ၣ်အဖီခိၣ်အဝဲသ့ၣ်ဂုၥ်ထူၣ်ဖျဲးထီၣ်သးဒီးဟဲက့ၤလၢပအိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ရ့လိၥ်ဆဲးကျိးကမျၢၢ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတၢ်မၤကမံးတံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါမးရှး ၂၃ သီအသိးန့ၣ် ထဲဒၣ် ဒိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်(၂၀၂၆)တနံၣ်အံၤလါယနူၤအါရံၤတုၤလါမးရှး ၁၈ သီခိၣ်ဃၢၤလၢခံလါဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ...
ဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤပညိၣ်ခးလီၤကျိဒီးဒြိအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤ
လါမးရှး ၃၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ရၤမတံကီၢ်ဆၣ်အပူၤအံၤ ဖဲတနံၤအံၤဒီးမဟါအနံၤ ခီဖျိပယီၤပညိၣ် ခးလီၤဝဲကျိဒီးလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲတၢ်ဒီးဒြိအံၤအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါ အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတနံၤအံၤလါမးရှး ၃၁ ဂီၤ ဂီၤခီ ၁၀း၀၀ ခိၣ်ဃၢၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤအံၤတဖၣ်ခးလီၤဝဲ ကျိဖးဒိၣ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢဂီၤလ့ၤတၢ်ဆါဟံၣ်ဃၢၤအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်တဂၤဒီးပိၥ်ခွါတဂၤခဲလၢၥ်(၂)ဂၤ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတချုးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤဒံးဘၣ်ဖဲမဟါလါမးရှး ၃၀ ဂီၤခီ ၈း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး လီၢ်ကဝီၤ ကမျၢၢ်(၂)ဂၤဖဲအဝဲသ့ၣ်ဒိးဆဲးကၢးလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲထံညၣ်လံၣ်ကျဲဖးဒ့အခါန့ၣ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဂီၤလ့ၤသ့ၣ် တဖၣ်အံၤခးလီၤစိ ဝဲကျိဖိတဖျၢၣ်အဃိဘၣ်ဝဲကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်တဂၤကဲထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ပနၢ်ဟူလၢကမျၢၢ်လ့ၢ်လိၤဖဲတၢ်ခီၣ်ထံးကျဲမုၢ်န့ၣ်အဒိးဆဲးကၢးန့ၣ်(၂)ဂၤ,အဘၣ်န့ၣ်တဂၤ.ပပှၤတဲဝဲလၢပှၤဘၣ်ဒိတဂၤန့ၣ်ပှၤတီၣ်ထီၣ်လၢကါပူၤဘျီပှၤလဲၤဆှၢလၢတၢ်ဆါဟံၣ်.အခးလီၤဝဲတီတီလီၤ.ပှၤလ့ၢ်လိၤကျဲမုၢ်လါခိၣ်န့ၣ်ဒီးသုးကလၢၤန့ၣ်အစီၤစုၤကအိၣ်အကဲး(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဂီၤတၢ်မၤနီၣ်အသိးန့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်လၢအဘၣ်ဝဲဒီးပယီၤသုးအကျိဖဲမဟါ အနံၤအံၤ အသးနံၣ်ကအိၣ်ဝဲ(၃၀)ဘျဲၣ်ခိၣ်ဃၢၤဒီး လၢကျိအံၤအဃိအခီၣ်လီၤတဘှံးဘၣ်ဒိဝဲနးနးကျံၤကျံၤတကပၤန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်အပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤသ့တဖၣ်အံၤ (၆)ဘ့သိလ့ၣ်,(၁၀)ဘ့သိလ့ၣ်, သိလ့ၣ်ဖိ ဒီးဆဲးကၢးလၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲကျဲမုၢ်လါခိၣ်ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဝဲသ့ၣ်ပညိၣ်ခးစိဃီၤဝဲကျိဖိဒီး တဘျီတခီၣ်ကစီၤခးဝဲဒီး(စနဲးဖၢး) ကျိအိၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤလၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်ဝဲအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ခိၣ်ဃၢၤအံၤတကီၢ်ခါခဲအံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ် ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်ခးဝဲအဃိတုၤလၢတနံၤအံၤဂီၤခီတစုန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် လၢ လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲတါလါအတီၢ်ပူၤခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိအတၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်နဲၣ်လီၤ
လါမးရှး ၃၁သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, တါလါတၢ်လူထံမူးသးဖှံအဆၢကတီၢ်,ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကအိၣ်ဘှံးကသုၣ်ကသီဒီးကပၥ်မုၥ်သးဖှံဘၣ်ဝဲအဂီၢ်,ဘၣ်ဃးဒီးခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိအတၢ်အိၣ်ဘှံးမုၢ်နံၤဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်နဲၣ်လီၤအံၤကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၂၃)သီအနံၤအပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပဒိၣ်လံၥ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤတၢ်မၤကစၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်အံၤကဘၣ်စးထီၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲအပှၤမၤတၢ်ဖိတၢ်အိၣ်ဘှံးမုၢ်နံၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၁၃)သီတုၤ(၁၅)သီအနံၤဒီး,တၢ်အိၣ်ဘှံးမုၢ်နံၤမုၢ်သီအံၤမ့လီၤပလိၥ်ဝဲဒၣ်အသးဒီးကိးနွံဒဲးတၢ်အိၣ်ဘှံးမုၢ်နံၤန့ၣ်,တၢ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲခၢၣ်စးတၢ်အိၣ်ဘှံးအသီတနံၤကဒီးအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်ဝံစိၥ်တီဆှၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤတသ့တဘၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်မ့ဘၣ်ဖံးဘၣ်မၤဝဲတၢ်န့ၣ်,တၢ်တဘၣ်မၤဝဲအါန့ၢ်(၈)နၣ်ရံၣ်ဘၣ်ဒီး,(OverTime)(OT)တၢ်ဆၢကတီၢ်တဘၣ်အါန့ၢ်(၂)နၣ်ရံၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်အသိး,တၢ်မၤခိၣ်တဖၣ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်ဝဲပှၤမၤတၢ်ဖိအတၢ်ဘၣ်သးအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအနုၥ်လီၤမၤဝဲတၢ်လၢတၢ်အိၣ်ဘှံးမုၢ်နံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,တနံၤတၢ်မၤဝံၤအလီၢ်ခံကက့ၤစးထီၣ်မၤကဒီးဝဲတၢ်မၤအသီတနံၤအဂီၢ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤကဘၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဘှံးအဆၢကတီၢ်အစှၤကတၢၢ်အနၣ်ရံၣ်(၁၀)အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တါလါတၢ်အိၣ်ဘှံးအဆၢကတီၢ်,ခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဘၣ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သးလၢတၢ်အီသံးအီၣ်မ့ၤဒီးတၢ်နီသိလ့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ဆီၣ်တခူဝဲဒၣ်ခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,တါလါတၢ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါအဆၢကတီၢ်အံၤကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကဒိကနၣ်မၤထွဲကၠီၣ်တဲၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အတၢ်သိၣ်တၢ်သီဘျၢအဂ့ၢ်,ပှၤဟူးဂဲၤလၢခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိဂ့ၢ်ဝီ(အူမိကၠီၣ်)ဆီၣ်တခူစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တါလါမ့ၢ်ထံတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီမူးပွဲလီၤ.ကီၢ်ပယီၤတကပၤတၢ်မၤဝဲအိၣ်အကလုၥ်ကလုၥ်အသိးလၢကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤသနၥ်က့တၢ်ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ပျဲလၢတၢ်ကပၥ်မုၥ်သးဖှံဝဲလၢတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပူၤအကလုၥ်ကလုၥ်န့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်အကျါတၢ်အိတၢ်အီ,တၢ်မၤတၢထီၣ်တၢ်လီၤတၢ်တဖၣ်ဒုတမ့ၢ်တၢ်အကဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ပျဲဘၣ်.အဃိတၢ်ကထုးထီၣ်ဝဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီန့ၣ်လီၤ.တၢ်အံၤအဖီခိၣ်ခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကဘၣ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးဒီးလူၤပိၥ်ထွဲဝဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အံၤတါလါအဆၢကတီၢ်အပူၤကွံၥ်အါတက့ၢ်က့ၤဟးကသုၣ်ကသီဒီးထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးဝဲအဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢကီၢ်ပယီၤတပၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,သုးဟံးန့ၢ်တၢ်ကစိကမီၤအလီၢ်ခံတၢ်က့ၤဟးကသုၣ်ကသီဒီးက့ၤဟးအိၣ်သကိးဝဲဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်စှၤလီၤဝဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်,ပှၤဟူးဂဲၤလၢခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိဂ့ၢ်ဝီတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိကမီၤအလီၢ်ခံခီဖျိဟီၣ်ကဝီၤပူၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်,တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကျဲတၢ်သမံသမိးတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးပယီၤသုးကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးတၢ်ဘျၢသဲးစအဃိ,ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါတက့ၢ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါဝဲဒၣ်ဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဒီးသူၣ်ဖှံသးညီဝဲဒၣ်ဖဲအိၣ်ဆိးဟီၣ်ကဝီၤပူၤလီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤဟူးဂဲၤလၢခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိဂ့ၢ်ဝီတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
တတူၢ်လိၥ်ဝဲတၢ်ကဟဲတ့ထီၣ်ကၠါဖၠၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်ဖဲသ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်ကဝီၤပူၤဘၣ်အဂ့ၢ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲ
လါမးရှး ၃၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်ကဝီၤသဝီလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢတၢ်ကဟဲတ့ထီၣ်ဝဲ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အံၤန့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤကမျၢၢ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တီးအူးထၣ်သဝီလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် သ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်အပူၤအံၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်စှၤသီ အခါန့ၣ် တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလဲၤဃ့ပှ့ၤဝဲသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဟီၣ်ခိၣ် လီၢ်လၢ တအ့ကၢၣ်စ့ယိၤ(၅၀၀၀၀)အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဟီၣ်ခိၣ်တၢ်လီၢ်လၢတၢ်လဲၤဃ့ပှ့ၤဝဲအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ပညိၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ကတ့ထီၣ်ဝဲ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် (DKBA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်လၢ(DKBA)ဟဲဃ့ပှ့ၤဝဲအံၤတၢ်ကတ့ထီၣ်ဝဲ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်တကးဒံးဘၣ်ကမျၢၢ်ပှၤထူလံၤဖိလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်အံၤလီၤအဃိပှၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ပှၤသဝီဖိတဲဝဲလၢပှၤဟဲဃ့ပှ့ၤအဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ်မ့ဆါန့ၣ်ပှၤကဟံ,မ့တဆါဘၣ်ဒီးပှၤကဟံလီၤ.အကဟ့ၣ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်တအ့ကၢၣ်န့ၣ်(၅၀၀၀)ဘး.တၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤဒုပကတြီဆၢလီၤ.အခဲအံၤပမ့ပျဲနုၥ်လီၤဒုပဒူသဝီကဟးဂီၤ,ပတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်ကဟးဂီၤလီၤ.ဘၣ်မနုၤလဲၣ်ပှၤထူလံၤဖိလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်ဝဲအဒိအတဲၥ်ကဲထီၣ်အိၣ်လံဒ်သိးဖလူတၢ်လီၢ်န့ၣ်.အဃိဒ်သိးသုတကဲထီၣ်ဒ်န့ၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ပကတြီဆိအီၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ် လီၤ. ဒ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်ဖဲတၢ်လဲၤကွၢ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်အံၤအခါဟီၣ်ကဝီၤ(DKBA)အမဲၥ်ညါပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲတရူး(ကၠါဖၠၣ်) တၢ်မၤကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဒ်သိးကမျၢၢ်ကဆါလီၤဟီၣ်ခိၣ်အဂီၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်သနံးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တနီၤစံးဝဲအိၣ် န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် (DKBA)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤဖါဘျဲၣ် က့ၤခီၣ်ဆၢကဒါဝဲလၢ“ယသ့ၣ်ညါန့ၣ်ပှၤဃ့ပှ့ၤ ဒီးကအိၣ်,ပှၤကမျၢၢ်နါက့ပထံၣ်အဟးကိးဆါအဟီၣ်ခိၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤ.ပှၤတနီၤလီကီဘၣ်သးစ့အါဘျီကဆါဝဲဒၣ်န့ၣ်အိၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤန့ၣ်အအဲၣ်ဒိးဆါဝဲလဲးလိးပှၤတပှ့ၤအတၢ်ဘၣ်ခီ.ပှၤကဟံန့ၢ်ဆူၣ်အတၢ်ဒုတအိၣ်ဘၣ်,ပှၤဟ့ၣ်ဒီးအလုၢ်အပှ့ၤမူၤနီၢ်လီၤ. တနီၤန့ၣ်ကွၢ်ဝဲလၢတၢ်တဒူၣ်န့ၣ်ဟဲဆီလီၤသးဘျီ,ဟီၣ်ခိၣ်အလုၢ်အပှ့ၤအိၣ်ထီၣ်အဃိဟီၣ်ခိၣ်ကစၢ်လၢအိၣ်ယိၤကီၢ်တနီၤန့ၣ်အဲၣ်ဒိးဆါဝဲဟဲတဲပှၤအိၣ်”အဂ့ၢ်န့ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတဟါအံၤန့ၣ်လီၤ. တီးအူးထၣ်သဝီလၢတၢ်လဲၤဃ့ပှ့ၤဝဲဟီၣ်ခိၣ်အံၤမ့အိၣ်ဝဲလၢ(DKBA)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် ကရူၢ်ပူၤ ဒူသဝီတဖျၢၣ်အသိး ကမျၢၢ်ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ်ခဲလၢၥ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် အိၣ်ဃၥ်ဝဲဒီး (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ်အလံၥ်အုၣ်သးခဲလၢၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဟဲဃ့ပှ့ၤဟီၣ်ခိၣ်လၢတီးအူးထၣ်သဝီဖိအအိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤဒ်သိးတၢ်တြီဆၢဝဲကန့ၢ်အဂီၢ်မုၢ်လၢ်ဝဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) လီၢ်ခၢၣ်သး ကီၢ်ရ့ၣ်/ကီၢ်ဆၣ်ဘၣ်ထွဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဘှါဆှဲဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. အဃိဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်လၢအဟဲကဲထီၣ်ခဲအံၤတဖၣ် ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါဘၣ်တၢ်အိၣ်သးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒီးခါဆူညါကဆဲးမၤဝဲဒ်လဲၣ်န့ၣ် တနံၤအံၤပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်လဲၤဆဲးကျိးဟ့ၣ်ဃၥ်ဝဲ ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် စီၤဖၣ်ထယါ တၢ်ကလုၢ်လၢ (messenger) ပူၤ ကွၢ်လီၤဝဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် က့ၤစံးဆၢကဒါဝဲတအိၣ်နီမံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.