ကလံၤစိး(၁၀၂၇)မၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးပ၁်လီၤစုက၀ဲၤအိၣ်အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ကလံၤစိးသိၣ်မှံၤကရူၢ်ပူၤ(၃)ဒူၣ်မၤ၀ဲ(၁၀၂၇)ဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအကတီၢ် စးထီၣ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၇ သီတုၤလၢ ၃၁ သီ လၢ(၅)သီအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးဟဲက့ၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤလၢသိၣ်မှံၤကရူၢ်အအိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သိၣ်မှံၤကရူၢ်(၃)ဒူၣ်အံၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၃၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဘျီ၀ဲအံၤအတီၢ်တၢ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤဖးဒိၣ်ႇသုးကလၢၤဖိအိၣ်၀ဲအဖျၢၣ် (၈၀)ဘျဲၣ်ညါဒီးဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးအၦၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤဒိးဖီၣ်သးလၢသိၣ်မှံၤကရူၢ်အအိၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀ သီအနံၤ သုးကီၣ်ကးအခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၁၄၃)သုးရ့ၣ် ဟဲက့ၤပာ်လီၤ စုက၀ဲၤဒီတရ့ၣ်ညါဒီးစးထီၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်စးထီၣ်မၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးဟဲက့ၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤအိၣ်၀ဲအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်လံ အဂ့ၢ်န့ၣ် သိၣ်မှံၤကရူၢ်(၃)ဒူၣ် အလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးအၦၤဟဲက့ၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤလၢသိၣ်မှံၤကရူၢ်အအိၣ်အံၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးအၦၤအံၤပျံၤဘၣ်၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢ သုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဃိပာ်လီၤစုက၀ဲၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးဟဲက့ၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤလၢတၢ်အိၣ်သးအကလုာ်ကလုာ်အဃိ စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပၢၤကီၢ် ကိၤလၣ်ယီၤ လၢအဟဲက့ၤမၤ(CDM)တဂၤ ပဲာ်ထံနီၤဖး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢတထံၣ်န့ၣ်ခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဟ့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ပျံၤတၢ်ဘျီအဟဲက့ၤပာ်လီၤ၀ဲစုက၀ဲၤဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉခံထံၣ်တထံၣ်ခီန့ၣ်လၢညါခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ထုကဖၣ်၀ဲလၢဟဲထီၣ်ဒၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်ႉၦၤမ့ဟဲထီၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ် အသးပူၤ အိၣ်ပာ်လၢကတူၢ်ဆှူ၀ဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီးၦမကမျၢၢ်ႉဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတၢ်ဂ့ၢ် အကလုာ် ကလုာ် အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟးထီၣ်တသ့ဘၣ်အဃိဘၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢသုးကလၢၤပူၤဒ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤႉယဆိမိၣ်ခဲအံၤဘျီတၢ်ခွဲးတၢ်ယၤဂ့ၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒ်သိးဒုးယၤတၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိကလၢထီၣ်ၦဲၤထီၣ်အဂီၢ်သိၣ်မှံၤကရူၢ်(၃)ဒူၣ်အံၤကဆဲးမၤ၀ဲဒီး လၢတၢ်န့ၣ်အဃိပယီၤသုးလၢအအိၣ်သုးကလၢၤပူၤလၢအအဲၣ်ဒိးပာ်လီၤစုက၀ဲၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇအဲၣ်ဒိးဟဲက့ၤပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤကဆဲးကျိးဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢအဆိကချ့အဂ့ၢ်န့ၣ် သိၣ်မှံၤကရူၢ်(၃)ဒူၣ်အံၤ ထုးထီၣ်၀ဲလံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအတအဲၣ်ဒိးသံဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤစုက၀ဲၤလၢသိၣ်မှံၤကရူၢ်(၃)ဒူၣ်အံၤအအိၣ်အိၣ်၀ဲဒီးခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိး အိၣ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိအဃိဟဲက့ၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉၦၤလၢအဟဲက့ၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤတဖၣ် သိၣ်မှံၤကရူၢ်(၃)ဒူၣ်အံၤဆှၢပာ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆူတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်ကွၢ်ထွဲဃုာ်စ့ၢ်ကီးအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂ့ၢ်န့ၣ် သိၣ်မှံၤကရူၢ်(၃)ဒူၣ်အံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဟဲက့ၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဟံမူဒါလၢအ၀ဲသ့ၣ်သးသမူတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ႇတၢ်တဖီၣ်ထၢနုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ဒုးဃာ်အလီၢ်ဘၣ်ႇလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကထံၣ်လိာ်သးဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်တၢ်ကမၤစၢၤ၀ဲတကးဒံးဘၣ် တၢ်ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဃုာ်၀ဲတၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကျဲတရံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သိၣ်မှံၤကရူၢ်(၃)ဒူၣ်အံၤအလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကလံၤစိးသိၣ်မှံၤကရူၢ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲအသိးလၢကီၢ်ပယီၤကလံၤထံးကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးဒီးနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်တကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ် အဘၢၣ်စၢၤဒီး ပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤဒီးတြဲၤတၢ်သမံသမိးလီၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ် တဖၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်နုာ်လီၤထီၣ်ခး၀ဲဒၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤႉ (Operation 1027)လၢအမၤ၀ဲဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ကီၢ်ပယီၤဒီကလုာ်ဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်သိၣ်မှံၤ (MNDAA),ပလီၣ်ဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(TNLA),ရၢၣ်ခၢၣ်သုးမုၢ်(AA)...
ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤအကျါပၣ်ဃု၁်ဖိသၣ်(၂)ဂၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤ လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀ သီအနံၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤအကျါ ပၣ်ဃုာ်၀ဲၦၤဖိသၣ်(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀ သီ ဟါခီ ၃ နၣ်ရံၣ်တခီအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၂၆၄) ခးလီၤ (၁၂၀ မမ) ကျိဖးဒိၣ်ခံဖျၢၣ် လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢ(တီၤခ့ၤ)သ၀ီပူၤအဃိ သ၀ီဖိ ဖိသၣ်မုၣ်မၣ်အံၣ်စွ့ၤစ့ၤ(၁၃)နံၣ်ႇ မၣ်သိစွ့ၤစ့ၤဒီပုၢ်၀ဲၢ်မုၣ်(၂)ဂၤဒီး မၣ်သ့သ့(၅၅)နံၣ်ႇအူထွ့တ့ၤ(၅၈)နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အစုဘၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးကျိချံအက့အခီ တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤကနဲထူဘၠဲ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲအီးကထိဘၢၣ်အသီ(၃၀)ဟါခီ ၃ နၣ်ရံၣ်တခီန့ၣ် ပယီၤသုး(ခလရ–၂၆၄)ခးလီၤကျိးဖဒိၣ်အဃိ ဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤသ၀ီဖိလွံၢ်ဂၤႉခဲအံၤၦၤသ၀ီလၢအဘၣ်ဒိတဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်တအိၣ် လၢၤဘၣ်ႉ ပယီၤသုးအံၤပညိၣ်၀ဲဒၣ် ၦၤကမျၢၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တပယူာ်ဃီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ်(၃၀)သီ ဟါခီ ၈ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ် ပယီၤသုးကလၢၤဒီးလ့ၤစူၤမိၤတဲပယီၤသုးကလၢၤ ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၂၀)အံၤခးလီၤ၀ဲဒၣ်(၈၁ မမ) ကျိးဖဒိၣ် ကအိၣ်ခဲလၢာ်(၁၉)ဖျၢၣ်ညါအဃိကျိဖးဒိၣ်အံၤလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢပၠ့ၤယ့ၤကၠံသ၀ီႇကွ့ကိသ၀ီႇ ယ့ၤဖၠူၤကၤသ၀ီႇ ရီဘၢၣ်ကျီးႇညီၤပ့ၤကၠံသ၀ီဒီးမံလီၤကိသ၀ီတဖၣ်အံၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိ(ယ့ၤဖၠူၤကၤ)သ၀ီပူၤ မီၤမ့ခၣ်စီၣ်(၁)နံၣ်ဘျဲၣ်ႇ မၣ်ယိယိ(၃)နံၣ်ႇ မၣ်ခ့ၤမိ၀့ၤ(၂၈)နံၣ် ဒီး...
ကျိဖးဒိၣ်အဃိကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတနွံအတီၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂၤ(၂၀)ဘျဲၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ တနွံအတီၢ်ပူၤ ၦၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်အဂၤ(၂၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၇ သီအနံၤ လၢကီးတရံးတၢ်လီၢ်သကုၤဆးဒးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA),တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်(PDF)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိးဖဒိၣ်အဃိတနွံအတီၢ်ပူၤ ၀့ၢ်ပူၤၦၤကမျၢၢ်သံ၀ဲ(၅)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်အဂၤ(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံးကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢက၀ီၤဒ့(၄),က၀ီၤဒ့(၃),က၀ီၤဒ့(၇)န့ၣ်ၦၤကမျၢၢ်သံ ၅ ဂၤႉ ၦၤဘၣ်ဒိန့ၣ် ကအိၣ်အဂၤ(၂၀)ညါႉအအံၤန့ၣ်၀့ၢ်ပူၤစရီလီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤမံၤစရီခီန့ၣ်ပတဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခဲလၢာ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်လၢၤ၀ဲဘၣ်ႇဘၣ်ဆၣ်ခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ–၉၇) လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤအံၤဒီးလဲၤ၀ၣ်ကျိဖးဒိၣ်လူၢ်ခးလီၤဒံးကျိဖးဒိၣ်ထီဘိအဃိ ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် န့ၣ်စ့ၢ်ကီး ၀့ၢ်ပူၤၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိကဒီး၀ဲဒၣ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ် န့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်နါက့အ၀ဲသ့ၣ်ခးကျိဖးဒိၣ်အိၣ်ဒံးႉဖဲတဂီၤညါအံၤမး၀့ၢ်ပူၤၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိတဂၤဒံး” အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဒီးကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢမၠၣ်၀တံၣ်ႇဖၣ်အၣ်ႇကြုၢ်တုႇမီၣ်လမၠဲၣ်၀့ၢ်လၢအဘူးအတံၢ်သမူသကိးဟံၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးၦၤကမျၢၢ်လၢကဟးစံၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ် ဘၣ်အိၣ်တ့ၢ်လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၆ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကီးတရံး ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ ဒူသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ(KNLA)တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်နုာ်လီၤခး၀ဲဒၣ်ပယီၤသုးတၢ်လီၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤအံၤသကုၤဆးဒးဒီး ဖဲန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤသကုၤဆးဒးအဃိခံခီခံကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးဂ့ၢ်၀ီဂံၢ်ခီၣ်ထံး တၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဃု၁်ဒီးကလံၤစိးသိၣ်မှံၤကရူၢ်အဂ့ၢ် KNU စံး၀ဲ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကီၢ်ပယီၤကလံၤစိး ယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ကလံၤစိးသိၣ်မှံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်(၃)ဒူၣ်လၢအမၤ၀ဲဒၣ် (Operation 1027) တၢ်ထီၣ်ဒုးအံၤ ဃုာ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်လၢအဂၤတဖၣ် အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဃုာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်- ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ် ကရၢ ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၆ သီအနံၤ ကလံၤစိးသိၣ်မှံၤလၢအပၣ်ဃုာ်ဒီး ကိကၣ်(MNTJP/ MNDAA)ႇ ပလီၣ်(PSLF/ TNLA) ဒီး ရၢၣ်ခၢၣ်(ULA/AA)တဖၣ်အံၤ စးထီၣ်နုာ်လီၤမၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ဒုးလၢယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ကလံၤစိး ကီၢ်ဆၣ်တၢ်လီၢ်သကုၤဆးဒးဒီး တုၤလၢခဲအံၤတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲအသိး တၢ်မၤန့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤ အါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်အိၣ်သးအံၤန့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့စံး၀ဲလၢ အိၣ်ဆၢထၢၣ်တပူၤဃီဃုာ်ဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဃုာ်ဒီးသိၣ်မှံၤ(၃)ဒူၣ်အံၤဒီးတၢ်ပာ်သးတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်အိၣ်ဒ်သိးသိးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသုးကီၣ်ကးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအဖီခိၣ်မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ဟဲပိာ်ထွဲထီၣ်အခံတဖၣ်လီၤႉယဆိမိၣ် ကလံၤစိး သိၣ်မှံၤကရူၢ်တဖၣ်ကမၤန့ၢ်အါထီၣ်ပယီၤသုးကလၢၤအါန့ၢ်အ၀ဲအံၤလီၤႉကယဲၢ်မ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢလၢအနုာ်လီၤထီဒါသုးကီၣ်ကးဒီးကလုာ်ဒိၣ်စိသနူခဲလၢာ်န့ၣ်ပတၢ်ပာ်သးတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်အံၤလီၤဂာ်လိာ်အသးလီၤႉကအိၣ်ဒၣ် လၢကျဲတၢ်ကူၣ်တရံး တဒ်သိးလိာ်သးဘၣ်လီၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်လၢတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်န့ၣ်ကအိၣ်ဒ်သိးသိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကီၢ်ပယီၤကလံၤထံး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ကီးတရံးဒီးကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA),တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်(PDF)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီး ပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤဒီးခံခီခံကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒ်သိးသုးမီၤစိရိၤသနူႇကလုာ်ဒိၣ်စိသနူကလီၤမၢ်ကွံာ်အဂီၢ်ဒီးတၢ်တုၤသိးထဲသိးကအိၣ်အဂီၢ်န့ၣ် (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကဂုာ်ကျဲးစၢးမၤ၀ဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဃုာ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ႇဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ကဒုးဖျိးထီၣ်ကွံာ်အီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့ ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ကလံၤစိးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အတၢ်အိၣ်သးလၢတကီၢ်ခါခဲအံၤအသိးန့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်လုၢ်ဘၢဒိၣ်စိ၀ဲယိၤဒိၣ်ကလံၤစိး (ခၠ့စွ့ၤဟီၤ)၀့ၢ်အံၤန့ၢ်၀ဲလံဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအိၣ်အဖျၢၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်ဒီး ခါလၢကဟဲဆူညါကဆဲးမၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ဒုးအဂ့ၢ်န့ၣ် (MNDAA)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ စံးဘၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ကစီၣ်သန့ တဖၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကီၢ်ပယီၤကလံၤစိးအဃိလီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဘၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီး လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးလၢကီၢ်ပယီၤကလံၤထံးတကပၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိ...
တဘၣ်ပ၁်ဖှိၣ်မၤဘၣ်ထွဲလိ၁်သးဒီးသုးကီၣ်ကးဘၣ်အဂ့ၢ် KNDO ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ လၢၢ်ဒိၣ်ဒီး နၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤ ၦၤတဂၤဂ့ၤတဂၤဂ့ၤတဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးဘၣ်ႇကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်လၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) နီၣ်ဂံၢ်(၃)သုးရ့ၣ် ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲ ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀ သီ အနံၤ န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ဆၣ်၀ဲန့ၣ်အပူၤလၢသုးကီၣ်ကးအတၢ်ပၢတၢ်ပြးကလဲၤတရံးသးအဂီၢ်ၦၤလၢအပာ်ဖှိၣ်မၤကိးတၢ်တၢ်ဒီး သုးကီၣ်ကးအံၤ အိၣ်ဒံးအဃိဒ်သိးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဆိကတီၢ်ကွံာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဒ်အံၤ လီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကညီဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ၦၤလၢအမၤတၢ်လၢသုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်အိၣ်ဒံးမီၤနီၤႉအဃိတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဲထီၣ်၀ဲ ဒၣ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါလၢသုးမီၤစိရိၤဂီၢ်အဃိတၢ်ထုးထီၣ်လံာ်တဘ့ၣ်အံၤအတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤကျဲသ့ၣ်တဖၣ်ကပတုာ်ကွံာ်အဂီၢ်မီၤနီၤႉၦၤဟဲအိၣ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤလၢအတမ့ၢ်ၦၤထူလံၤဖိဘၣ်ႇကဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤအိၣ်က့ၤဆိး၀ဲလၢအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲႉပိာ်ထွဲက့ၤအခံလၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်လီၤမီၤနီၤႉမ့တမၤထွဲ၀ဲဘၣ်ဒုဒ်( ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) အတၢ်မၤကျဲသနူအသိးန့ၣ်တၢ်ကဟံက့ၤအီၤဂ့ၢ်၀ီလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကီၢ်ဆၣ်၀ဲန့ၣ်အပူၤၦၤလၢအမၤတၢ်လၢသုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်ဆူၣ်ချ့ႇကူၣ်သ့ႇမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ႇ ၦၤဂ့ၢ်၀ီႇ ပၢၤကီၢ်ႇတၢ်မၤပံာ်မ့ၣ်အူကရူၢ်ႇပၢပြးႇၦၤဖီၣ်စရီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကဘၣ်ဆိကတီၢ်ကွံာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤကက့ၤဆူ ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒီးၦၤလၢအမ့တလူၤပိာ်မၤထွဲလံာ်တၢ်နဲၣ်လီၤဘၣ်န့ၣ်တဟံ၀ဲမူဒါဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် KNDO စံး၀ဲလၢ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်(KNDO)ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲအသိးန့ၣ်သုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢသုးကီၣ်ကး အတၢ်ပၢတၢ်ပြးအပူၤဒီးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤကမျၢၢ်ထူလံၤဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဲၣ်ဒိးလၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကက့ၤဆူ အကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်တဲဖျါထီၣ်အတၢ်ပာ်သးအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးတၢ်ပၢတၢ်ပြးအံၤလဲၤတရံးအသးန့ၢ်ထဲဒၣ်ဖဲလၢၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်ပူၤလီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်မ့ဘၣ်ကွၢ်လၢလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒီတဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ပၢတၢ်ပြးအံၤဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤ ကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
(KNU)တီခိၣ်ရိၣ်မဲကွဲးကါကူစါယါဘျါကလီန့ၢ်၀ဲဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ကမျၢၢ်(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အမဲ၁်ချံ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၂ သီအနံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၇) ခိၣ်နၢ်တဖၣ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲကွဲးကါကူစါယါဘျါကလီန့ၢ်၀ဲဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ၦၤကမျၢၢ်အဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အမဲာ်ချံ အံၤ ဖဲ(ယ့ၤတကိၤ)ဆၢလာ် သီခါဖၠၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကွဲးကါကူစါယါဘျါမဲာ်ချံတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤဘၣ်တၢ်ဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်မၤအီၤလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) လီၢ်ခၢၣ်သး ကသံၣ်၀ဲၤကျိၤ ဒီကထၢၣ် စီၤန့ၢ်ဆၢဒီးဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ တၢ်စးထီၣ်မၤအီၤဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၂၂ သီ တုၤ လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအနုာ်လီၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲပၣ်ဃုာ်လၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအပူၤလၢအမ့ၢ်ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်မါဒံၤ စံး၀ဲလၢ “ၦၤကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤန့ၣ်စးထီၣ်လၢ(၁၉၄၇)နံၣ်န့ၣ်ပစးထီၣ်မၤ၀ဲတၢ်ပၢဆၢမီၤနီၤႉကမျၢၢ်ခီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤၦၤန့ၣ်အိၣ်အနံၣ်နွံဆံဘျဲၣ်လံအဃိပ၀ဲပတၢ်ကရၢကရိအံၤဒ်ပဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤက့ၤကမျၢၢ်န့ၢ်အသိးန့ၣ်ပကွၢ်ဒီးလၢကမျၢၢ် န့ၣ်အတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢမဲာ်ချံတကပၤခီဒၢးပမၤစၢၤကဒါက့ၤဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကွဲးကါကူစါယါဘျါၦၤမဲာ်ချံတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤယံၤ၀ဲဒၣ် ၁၁ သီဒီး ၦၤမၤမဲာ်ဒိးအိၣ်၀ဲ(၇၄၈)ဂၤႇ ၦၤကွဲးကါမဲာ်ချံအိၣ်၀ဲ(၂၂၄)ဂၤဒီးဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤၦၤဟဲပၠးမဲာ်ချံအိၣ်၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်(၁၁၅၀)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကွဲးကါကူစါယါဘျါမဲာ်ချံဘျီ၀ဲအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤဃူဖိးကမံးတံာ်(UCKAG)အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအပူၤ ဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢ(သုးက့ ၇)သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤဒံၣ်ကွဲၤႇ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ ပဒိၣ်စီၤဂ့ၤထူႇ ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကရၢကရိဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤခိၣ် ပဒိၣ်နီၢ်ဆှံ၀ါဒီး ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လဲၤကွဲးကူစါယါဘျါမဲာ်ချံဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကညီဖိဃုာ်ဒီးပယီၤႇမိၣ်ဒီးပအိၣ်ကလုာ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟဲကူစါယါဘျါ၀ဲအသးဒီး ခီဖျိခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟဲကွဲးကါကူစါယါဘျါ၀ဲဒ်အံၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်သူၣ်ခု...
ပယီၤသုးပျဲၦၤၦ့ၤဘုသးလၢအိၣ်ဒီးတၢ်ပ၁်ပနီၣ်အဃိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂီၢ်ဟုသးတကူတလၢ၀ဲဘၣ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးပျဲၦၤကမျၢၢ်ၦၤ့ဟုသးလၢအိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်ပနီၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကလဲၤဟ့ၣ်လီၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဟုသးလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အဂီၢ်ဒီး ဟုသးတကူတလၢ ဟဲကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ်လီၢ်ခံကတၢၢ်တနွံန့ၣ် ပယီၤသုးပျဲ ၦၤကမျၢၢ်စိာ်ဟုသးဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်န့ၢ်ထဲ(၆)တလီးလီၤအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကလဲၤၦ့ၤန့ၢ် ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဟုသး တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲတလါအံၤန့ၣ်ပယီၤသုးပာ်ပနီၣ်လီၤ၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤမီၤနီၤႉကျးဆါဟုသးတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဆါဟုသး တန့ၢ်အါအါ လၢၤဘၣ်ႉပယီၤသုးမၤပျံၤမၤဖုးတၢ်အိၣ်ႉပလဲၤမၤစၢၤတၢ်တန့ၢ်ဒ်သိးလၢညါခါအသိးလၢၤဘၣ်ႉဟုသးန့ၣ်ပၦ့ၤအီၤန့ၢ်တအါဘၣ်အဃိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအတန့ၢ်ဘၣ်ဟုသးဘၣ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉနကလဲၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဟုသးတဘျီတဘျီနါက့လၢနကစိာ်ဟုသးအဂီၢ်နဘၣ်ဟ့ၣ်စ့ၢ်ကီးသိလ့ၣ်အဘူးအလဲစ့ၢ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအံၤ တလီၢ်လီၢ်ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးအပူၤကွံာ်ဟုသးယိယိဖိ(၂၄)တလီးတထၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၇၀၀၀၀)ကၠးခိၣ်ဃၢၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤ အၦ့ၤထီၣ်တူၤလၢ(၉၀၀၀၀)ခိၣ်ဃၢၤညါလံန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤခီဖျိၦၤတသူၣ် ဘၣ်စ့ၢ်ကီး ဘုဘၣ်အဃိတမ့ၢ်လၢဘှါဆှဲဟုသးလီၤတူာ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤတန့ၢ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ် လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကိးဘျီဒဲးန့ၣ်ပျဲဒုးစိာ်၀ဲအအါကတၢၢ်န့ၣ်တထၢၣ်လီၤႉဒူသ၀ီလၢအသူၣ်ဘုၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခီဒၢး ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ် အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်မီၤနီၤႉလၢတၢ်န့ၣ်အဃိၦၤတမၤအီၣ်ဘၣ်ဘုမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်ဘၣ်အဃိဘုဟးဂီၤႇဘုတလၢဘၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်ဃးတၢ်စိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးအံၤပယီၤသုးမ့ဆဲးပာ်ပနီၣ်၀ဲခါဆူညါဒ်အံၤဒုတမ့ၢ်လၢၦၤကမျၢၢ်အီၣ်၀ဲကလၢဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢတနီသရံၣ်ကပၤ ပလီကီၢ်ဆၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်ဒီး သုးကီၣ်ကးအံၤသူ၀ဲဒၣ်တဲာ်လွံၢ်တဲာ်သနူအံၤတပယူာ်ဃီ အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်တကပၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဘၤလီႇမုၣ်ထီၣ်မီၤကိႇမုၢ်နုာ်မီၤကိႇ တမိၣ်ခၠိဒီး ဘါလမိၣ်သ၀ီကရူၢ် ခဲလၢာ်သ၀ီ(၁၇)ဖျၢၣ် ကမျၢၢ်အဂၤ(၈၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ တၢ်ကရၢကရိလၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိ(KTV)ဒီးတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အိၣ်လၢဒံၤမီၣ်စိၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်ကပၤအဃိ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ် ဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤတၢ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်မုၢ်နုာ် ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံလီၢ်ကပၤန့ၣ် ခီဖျိၦၤအိးထီၣ်(KTV)ဒီး တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်တၤ ကျိၣ်တၤစ့လီၢ်ဟဲအါထီၣ်အဃိ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢၦၤတဟဲမၤစၢၤ အ၀ဲသ့ၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအဃိ အါဒၣ်တက့ၢ်ၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်မုၢ်နုာ် ခိခိၣ်ၦၢ်လၢ်ကျါဒီးဒ်န့ၣ်အသိး ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိ ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီဟးဂူာ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲဒၣ် န့ၣ်လီၤႉ တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်ဒီး(KTV)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကန့ၢ်တနံၣ်အတီၢ်ပူၤအခါအိၣ်ထဲစှၤကိာ်ဖိဒံးလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤလါအခါန့ၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်လီၢ်အံၤ အိၣ်ဘူး၀ဲဒီးၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်အဃိဘၣ်ယိၣ်လၢၦၤဟဲဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်လၢဒံၤမီၣ်စိၤမုၢ်နုာ်တကပၤအံၤ တအိၣ်လၢၤဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးပိာ်မုၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“(ဘံၣ်လံၣ်ယဲၣ်)ခူၣ်ႇၦၤဒိဖဲလီၢ်(ဖဲ၀ဲ)တၢ်တၤကိၣ်တၤစ့ဟဲအါထီၣ်ႉပထံၣ်ဘၣ်လၢ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံလီၢ်ကပိၤကပၤအံၤၦၤအိးထီၣ်(KTV)အဃိပဘၣ်ယိၣ်လၢၦၤဟဲဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤၦၤတအိၣ်ဘၣ်မီၤနီၤႉ ၦၤလဲၤဂဲၤလိာ်ကွဲဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဖိတဖၣ်ဘၣ်ႉၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်ဖဲအံၤတဖၣ်ကနဲကအီၣ်ဘၣ်မ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ဖးနးလံႉသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကန့ၢ်တနံၣ်ဒံးအခါန့ၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တအိၣ်ထဲထဲအံၤညါဘၣ်ႇဖဲတၢ်ခံလါသၢလါအတီၢ်ပူၤအံၤဟဲနးဒိၣ်ထီၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်ဒီး(KTV)တဖၣ်အံၤမ့ၢ်မတဂၤႇမ့ၢ်မနုၤတၢ်ကရၢကရိဟံမူဒါအိးထီၣ်၀ဲလဲၣ်န့ၣ် တၢ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်ဒီးဘၣ်ဆၣ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ် တအိၣ်ဘၣ်အလီၢ်လၢကစၢၢ်ကစူးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်န့ၣ်တမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲဖျါဖျါဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢ(KTV)န့ၣ် အိၣ်ဖဲ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံလီၢ်ကပၤအံၤ(၂)ခါညါႉတၢ်က့ၣ်နၢ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်အသိးတဘျီတခီၣ်န့ၣ်သိလ့ၣ်ဟဲဖဲ(KTV)တဖၣ်အံၤ တပာ်သိလ့ၣ်လၢကျဲကပၤမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်ဘၣ်ဘျီဟးထီၣ်လ့ၢ်လိၤတမုာ်ဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုကမံးတံာ်ခီန့ၣ် အဟးကျးထီၣ်လံာ်ႇဆှၢလံာ်လၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်ကဘၣ်ပံး(KTV)အဆၢကတီၢ်ဖဲန့ၣ်ဒ်န့ၣ်ဒုအိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအပၢတၢ်ပြးလဲၤတရံးအသးတန့ၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်အဃိလၢမုၢ်နုာ်လီၢ်က၀ီၤတနီၤအပူၤန့ၣ် ၦၤစိာ်ကျိဂုာ်ဆူၣ်တၢ်ဟးတမျာ်တၢ်ဒီးၦၤသူၦၤၦ့ၤဆါသူကသံၣ်မူၤဘှီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကလဲၤဆူၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံလီၢ်အံၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲအဃိဖဲၦၤမၤစၢၤတၢ်ဖိလဲၤတတုၤဘၣ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးကမျၢၢ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ်ဘၣ်သူၣ်အီၣ်ဘုလၢအနီၢ်ကစၢ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအသိး တၢ်စူၤခါအခါ ခီဖျိထံလုၢ်ဘၢဘုဘုတဖၣ်ဟးဂီၤအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤန့ၣ်လီၤႉ
၂၀၂၃ နံၣ် ပဒိၣ်မါရှါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအဂီၢ် တၢ်ဆှၢထီၣ်မံၤသ့၀ဲလံ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ ပဒိၣ်မါရှါလါဖါလၢ အလဲၤပူၤကွံာ်သးအံၤအဂီၢ် ကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးန့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤ၀ဲသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤဒီး တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃) ပဒိၣ်မါရှါ သးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအဂီၢ် တၢ်ဆှၢထီၣ်မံၤသ့၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖါဖီၣ်ဒ့ရှၢၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲအပူၤကွံာ် လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ပဒိၣ်မါရှါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤအဂီၢ်ကဘၣ်မ့ၢ်ၦၤအိၣ်(၃၅)နံၣ်ဆူဖီလာ်ဒီးတဘၣ်မ့ၢ်ၦၤလၢအကွၢ်လီၤနီၢ်ကစၢ် တၢ်ဘၣ်ဘျုးဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီကဘၣ်မ့ၢ်ၦၤဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢကညီဒီးကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ႇ ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ႇ လံာ်လဲၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤႇကစိာ်မူစိာ်ဂဲၤပၢၤဃာ်ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်ဒီးမ့ၢ်ခိၣ်ဖးတခါလၢ(Phan Foundation) ဃုထၢဟ့ၣ်လၤ ကပီၤ၀ဲကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးန့ၣ်လီၤႉ ပဒိၣ်မါရှါလါဖါအဖိမုၣ်နၣ်စိၤယၤဖါ စံး၀ဲလၢ“တၢ်ပညိၣ်အခိၣ်သ့ၣ်လၢပဟ့ၣ်တၢ်လၤကပီၤဆူကညီခိၣ်နၢ်သးစၢ်လၢ အဖျိးစိတဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးလၢပကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဆီၣ်ထွဲဒီးကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤ အဂီၢ်မီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပဒိၣ်မါရှါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအဂီၢ်ကယဲၢ်မ့ၢ်ကညီသးစၢ်လၢအိၣ်တၢ်လီၢ်တီၤဂ့ၤတတီၤဂ့ၤႇတၢ်ကရၢကရိတဒူၣ်ဂ့ၤ တဒူၣ်ဂ့ၤဆှၢထီၣ်မံၤသ့၀ဲအသိးတၢ်ကရၢကရိဆှၢထီၣ်အုၣ်ကီၤအကရၢဖိအမံၤလၢခိၣ်ဖးအံၤအဂီၢ်သ့၀ဲဒီး ၦၤလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးအံၤတၢ်ကဟ့ၣ်လၤကပီၤ၀ဲလၢအမဲရံၣ်ကၤစ့ဒီၣ်လၣ်(၄၀၀၀)အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်ဖီၣ်ဒ့ရှၢၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢအပူၤကွံာ်ပပါပဒိၣ်မါရှါလါဖါအိၣ်မူဒံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ်အ၀ဲဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဆီၣ်ထွဲ၀ဲဒၣ်ကညီသးစၢ်တဖၣ် အါမးလီၤမီၤနီၤႉလၢခံအ၀ဲသ့ၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ်ပ၀ဲဖိလံၤတဖၣ်ပဂုာ်ကျဲးစၢးမၤတၢ်သ့ၣ်နီၣ်က့ၤတၢ်လၢ အ၀ဲဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် နါစိၤယၤဖါ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဆှၢထီၣ်မံၤအံၤန့ၣ်တၢ်ကတူၢ်လိာ်အီၤလီၢ်ခံကတၢၢ်ဖဲ(၂၀၂၃)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၃၁ သီအနံၤဒီး ဒ်န့ၣ်အသိး ၦၤလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးအံၤတၢ်ကဘိးဘၣ်ရၤလီၤဒုးသ့ၣ်ညါက့ၤ၀ဲဖဲ(၂၀၂၄)ထီၣ်သီအတီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖါဖီၣ်ဒ့ရှၢၣ် လံာ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤအဂီၢ်ၦၤလၢအဆှၢထီၣ်မံၤတဖၣ်ကဘၣ်ကွဲးလီၤအမံၤႇသးနံၣ်ႇအိၣ်ဖျဲၣ်မုၢ်နံၤမုၢ်သီႇအိၣ်တၢ်လီၢ်ႇတၢ်ကရၢကရိအတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အံၤလၢကညီကျိာ်၊ကီၤလၤ၀ါကျိာ်၊ပယီၤကျိာ်ဒီးကဘၣ်ဆှၢထီၣ်အီၤဆူ (bwabwa.phan@ phanfoundation.org)အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖါဖီၣ်ဒ့ရှၢၣ်ထုးထီၣ်ပာဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ ပဒိၣ်မါရှါလါဖါဒီး အမါနၣ်ကၠ့ၤစွ့ၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ် အဖိမုၣ်ဖိခွါလၢအအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဖါဖီၣ်ဒ့ရှၢၣ်အံၤဒီး ကညီသးစၢ်လၢအဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢကညီကလုာ် အဂီၢ်တဖၣ်န့ၣ် စးထီၣ်(၂၀၀၈)နံၣ်န့ၣ်တၢ်ဃုထၢဟ့ၣ်လၤကပီၤ၀ဲခိၣ်ဖးအံၤကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးဒီးတုၤလၢအပူၤကွံာ်မဟိ (၂၀၂၂)န့ၣ်တၢ်ဃုထၢထီၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၅)လံန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)အခါၦၤလၢအဒိးန့ၢ်သးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်သးစၢ်မုၣ်နီၢ်ဟ့ၤသံၤကၠူလၢအတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ် လၢကညီတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တကပၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးမ့ၢ်ၦၤတဂၤလၢအဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတီထီကၠိဒီးကၠူၣ်နံၣ်ယၢၣ်ခီလ့း (Junior College)ကၠိလၢအိၣ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)ဖီလာ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤပဒိၣ်မါရှါလါဖါအံၤဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၀၈)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ...
(KNLA)ဒီး(PDF)မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤကျဲလၢပယီၤသုးမၤဟးဂီၤ၀ဲအံၤ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဒီၣ်ယၣ်–မဲမီၣ်သ၀ီကျဲ လၢပယီၤသုးမၤဟးဂီၤ၀ဲအံၤန့ၣ် ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ် ၂၂ သီအနံၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဘှီဂ့ၤမၤၦဲၤထီၣ်က့ၤ၀ဲဟီၣ်ခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤအခါပယီၤသုးနုာ်လီၤမၤဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်သ၀ီဘၢၣ်စၢၤကျဲလၢသိလ့ၣ်ဘျၢၣ်ဟီၣ်ခိၣ်အံၤဒီး လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဒ်သိးလီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဘၣ်ကညီအဂီၢ်န့ၣ်(KNLA)ဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး တီကၠံကါသုးကျိၤ(တောကျီးကန်းစစ်ကြောင်း)ဒီးတပ့ၤစွ့ၤထံသုးကျိၤ(တပင်ရွှေထီးစစ်ကြောင်း) က့ၤဘှီဂ့ၤ မၤၦဲၤထီၣ်ကဒါ၀ဲဟီၣ်ခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် သိၣ်မှံၤဂ့ၢ်၀ီပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤကမံးတံာ် ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ စီၤကၠီၤမၠ့ၣ် စံး၀ဲလၢ“သ၀ီဘၢၣ်စၢၤကျဲတဘိန့ၣ်ပခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒီး(PDF)ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးလဲၤမၤဂ့ၤထီၣ်၀ဲ၀ံၤလံမီၤနီၤႉၦၤကမျၢၢ် လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤသ့လံႉလီလီစဲၤခဲအံၤလၢန့ၣ်တကပၤန့ၣ်တလီၤဆီနီတမံၤဒံးဘၣ်ႉပယီၤသုးတကပၤနါက့အိၣ်လၢ ၀့ၢ်ပူၤဒံးလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤသုးတန့ၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်ပယီၤသုးအံၤမၤဟးဂီၤကွံာ်ကျဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၁) ဟီၣ်က၀ီၤ ဒီၣ်ယၣ်–ခဲမီၣ်သ၀ီကျဲႇ ၀ံယီ–လ့က့ၣ်သ၀ီကျဲဒီး ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ပၠ့ကတိခိကျဲ ခဲလၢာ်အိၣ်တစှၤန့ၢ်(၆)ဘိ ညါဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်က့ၤဘှီဂ့ၤထီၣ်ဒံးထဲဒီၣ်ယၣ်–ခဲမီၣ်သ၀ီကျဲတဘိဒံးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကျဲတဘိလၢတၢ်မၤဟးဂီၤအီၤအိၣ်ဖဲ၀ံယီသ၀ီပယီၤသုးကလၢၤအဃၢၤအံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးဒါလီၤ၀ဲဒီး သ့ၣ်ပၣ်ပျဲၦၤကမျၢၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤလၢအဆၢကတီၢ်ဒီးဘၣ်ဆၣ်သိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်ဃ့၀ဲ (၅၀၀၀)ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ စီၤကၠီၤမၠ့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “၀ံယီပယီၤသုးကလၢၤမဲာ်ညါကျဲတဘိန့ၣ်ၦၤကမျၢၢ်မ့လဲၤန့ၣ်ဘၣ်ဒါလီၤဒီးသ့ၣ်ပၣ်ႉနလဲၤမ့၀ံၤန့ၣ်နဘၣ်လဲၤပာ်က့ၤ သ့ၣ်ပၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤန့ၣ်လီၤႉၦၤကမျၢၢ်မ့အဲၣ်ဒိးလဲၤတၢ်န့ၣ်ဘၣ်လဲၤဟံဒါသ့ၣ်ပၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤ လီၤႉသိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်လဲၤ(၅၀၀၀),ဟဲက့ၤ(၅၀၀၀)ကၠးမီၤနီၤႉမ့၀ံၤအဂၤတခါမ့တလၢ(၆)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်န့ၣ် မတဂၤမး လဲၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ စီၤကၠီၤမၠ့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၁)ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီး(သုးက့ ၆)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်...