မီၤစိရိၤအသုးဒီး(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်မၤဟးဂီၤ(KNU)ဖှၣ်ဂီၤတၢ်ဆါဟံၣ်ႇခးကၠိဖိခံဂၤဒီးကျိ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၇ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၆ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၂ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်လဲၤမၤဟးဂီၤ၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့-၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဖှၣ်ဂီၤသ၀ီပူၤတၢ်ဆါဟံၣ်အမဲာ်ညါ ခးစ့ၢ်ကီးကၠိဖိခံဂၤဒီးကျိလၢအအိၣ်ဟဲက့ၤလၢကၠိအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် KNU ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးဒီး(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်လဲၤမၤဟးဂီၤ၀ဲတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ မၤဟးဂီၤဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲကသံၣ်ကသီလၢအိၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်ပူၤတဖၣ်ႇတၢ်ဖိတၢ်လံၤႇဆဲးကဲးတဖၣ်ဒီး သ၀ီဖိလၢအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအ၀ဲသ့ၣ်တဟ့ၣ်အခွဲးလၢကဟးထီၣ်တၢ်ချၢလၢာ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် KNU ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတချုးလၢပယီၤသုးပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤမၤဟးဂီၤတၢ်ဆါဟံၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် တၢ်ခးလိာ်သးအိၣ်အဃိ ဘီသဘၠူၣ်သ၀ီဃုတီၤကၠိဖိခံဂၤထီၣ်ကၠိတဘူူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးဖဲအဟဲက့ၤဒိးဆဲးကဲးတုၤဖဲဖှၣ်ဂီၤသ၀ီအခါ ပယီၤသုးခးအ၀ဲသ့ၣ်ဒီးကျိအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ်ပဒိၣ်စီၤစိမၠ့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤမၤဟးဂီၤတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၂ နၣ်ရံၣ်မီၤနီၤႉ လဲၤမၤလီၤၦီၢ်၀ဲဒီးတူၢ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ခးၦၤကၠိဖိခံဂၤန့ၣ်ကဘၣ်ဖဲမုၢ်ထူၣ် ၁၁ နၣ်ရံၣ်မီၤနီၤႉ ခးၦၤကၠိဖိလၢညါႇ၀ံၤမးလဲၤမၤလီၤၦှီၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်မီၤနီၤႉ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်အဃိ ၦၤကၠိသ့ၣ်တဖၣ်ထီၣ်ကၠိတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဟဲက့ၤ၀ဲလီၤႉ ၦၤကၠိဖိလၢအဟဲက့ၤဒိးဆဲးကဲးခံဂၤအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ခး၀ဲဒီးကျိမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးဒီး(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်ခး၀ဲအဃိ ဃုတီၤကၠိဖိခံဂၤလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ် အံၤမ့ၢ်၀ဲနီၢ်အံၣ်ထွ့ဒီးနီၢ်ဆူၣ်မိၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအလဲၤထီၣ်ကၠိလၢဖှၣ်ဂီၤသ၀ီဖီခိၣ် မဲၢ်သဲးခံတီၤထီကၠိအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤ ပယီၤသုးဒီး(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်ဆီလီၤ၀ဲအသုးဖဲဟၣ်တလဲၣ်သ၀ီကရူၢ် ဖှၣ်ဂီၤသ၀ီႇနိၣ်လီၤပျီသ၀ီပူၤဒီးဒိးလီၤစ့ၢ်ကီးမ့ၣ်ပိၢ်လၢသ၀ီချၢအိၣ်၀ဲတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ BGF ဖီၣ်ဃာ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိအိၣ်၀ဲတနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢဖှၣ်ဂီၤသ၀ီဒီးနိၣ်အီလးသ၀ီအဘၢၣ်စၢၤမဲသနၣ်ထံကျိကပၤန့ၣ် ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၅ သီ ဂီၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်တခီအဆၢကတီၢ် BGF(၁၀၁၄)သုးရ့ၣ်...
တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်လၢ KNU သုးက့(၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤႇပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၆ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့(၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်န့ၣ် တၢ်ဒုးဟဲဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးဒီး(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်လၢအနုာ်လီၤဟူးဂဲဲၤ၀ဲဒၣ်ဖဲမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ် ခီဖျိဆှၢအါထီၣ်၀ဲအသုးမုၢ်သံၣ်ဘိတဖၣ်အဃိ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA)သုးတဖၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်ကစီၣ်အသိးန့ၣ် ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၁ သီအနံၤ ပယီၤသုးပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်(စကခ-၈)စုဒုၣ်တီၤအဖီလာ်(ခမရ-၄၀၆)သုးလၢအဟဲနုာ်လီၤဟူးဂဲၤဖဲဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်ႇမးထီကရူၢ်ႇကစၢၢ်သၢဖျၢၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ် လၢတသီအတီၢ်ပူၤတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အိၣ်၀ဲ ၅ ဘျီဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ(၁၄)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၂၁)ဂၤန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၂ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကဒီးဖဲဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်ႇမးထီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၁၄)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးရ့ၣ်ခိၣ်တဂၤႇသုးဒ့ခိၣ်တဂၤဒီးႇဘၣ်ဒိ၀ဲ(၃၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတနံၤဃီဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၂ သီ လၢတသီအတီၢ်ပူၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကဒီးတဘျီဖဲဘီကၠိၣ်ထၣ် ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၄)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢခံသီအတီၢ်ပူၤတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်အပူၤ ပယီၤသုးသံ(၃၂)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဒီးသုးရ့ၣ်ခိၣ်ႇသုးဒ့ခိၣ်ဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၅၆)ဂၤဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်(KNLA)တကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးခီန့ၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့(၅)ဟီၣ်က၀ီၤလၢအမ့ၢ် ကမးမိၢ်-ဖၣ်ပူၣ်အဘၢၣ်စၢၤႇ မးထီႇဘီကၠိၣ်ထၣ်ႇခီပိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်ထီၣ်သီန့ၣ် ပယီၤသုဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်လၢအကထိနုာ်လီၤဟူးဂဲၤ၀ဲဒၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
စးထီၣ်လၢပယီၤသုးနုာ်လီၤဆ့ၣ်နီၤအိၣ်လၢ(KNU)လိၣ်ရှါဘံၣ်ဘၢတြဲၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ သ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဟးဃ့ၢ်အိၣ်ခူသူၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၂ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၀ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ဆိး၀ဲလၢ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်-KNLA သုးက့(၆) သုးရ့ၣ် ၁၆ ဟီၣ်က၀ီၤဘံၣ်ဘၢတြဲၤလၢအအိၣ်ဖဲ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် လိၣ်ရှါသ၀ီပူၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်အဃိ သ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်ပလဲာ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ KNU ဘံၣ်ဘၢတြဲၤလၢအအိၣ်ဖဲလိၣ်ရှါသ၀ီပူုၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်လီၢ်တခါလၢအဒီသဒၢ၀ဲလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤ စးထီၣ်လၢပယီၤသုးတြိၤ(၂၂)စုဒုၣ်တီၤအဖီလာ်(ခမရ-၂၀၄)သုးဂံၢ်ဘါဟဲဆ့ၣ်နီၤအိၣ်၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံ လၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်မၢ၀ဲသ၀ီဖိတဖၣ်ကျီန့ၢ်အ၀ၣ်လၢကဂၢၤထီၣ်ကရၢၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“KNU ဘံၣ်ဘၢတြဲၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟံန့ၢ်၀ဲအံၤ လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်မၢၦၤဃုန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်၀ၣ်လၢကဂၢၤထီၣ်ကရၢၢ်လီၤႉ ဃုန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တဘူၣ်ဘၣ်မီၤနီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲအိၣ်န့ၣ်သ၀ီဒီဖျၢၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်လၢၤ၀ဲဘၣ်အသိး မုၢ်နၤခီမုၢ်နၤခီန့ၣ်မံလၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉ ဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်လီၤႉ ဘၣ်စံၣ်ႇလဲၤလၢကျီးပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႇပျံၤဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒိၣ်မးလီၤႉ အဲၣ်ဒိးလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကဟးထီၣ်လၢသ၀ီပူၤလၢအချ့လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၀ သီအနံၤ လၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် သၤသယၤခၠီဖၠါဒီးခူၣ်ခၤသ၀ီအဘၢၣ်စၢၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤဟူးဂဲၤတလၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပာ်ပနီၣ်အဃိ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒီး(KNLA)ဒီး ဖဲန့ၣ်အၦၤလၢအသံလၢတၢ်ဒုးဘျီ၀ဲန့ၣ်အပူၤတဖၣ်လၢကလဲၤဟံးန့ၢ်က့ၤအစိၣ်အဂီၢ် ဃ့ထီၣ်၀ဲအဃိ ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဟ့ၣ်အခွဲး၀ံၤအလီၢ်ခံ KNLA သုးရ့ၣ်(၁၆)ဘၣ်ပျဲန့ၢ်၀ဲလိၣ်ရှါသ၀ီပူၤဘံၣ်ဘၢတြဲၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ တုၤလၢခဲအံၤတစုပယီၤသုးတဖၣ်တဟးထီၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်ဒီး နုာ်လီၤအိၣ်ဆိး၀ဲဒၣ်ဖဲဘံၣ်ဘၢတြဲၤအလီၢ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ KNLA သုးက့(၆)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲ “ဟဲထိၣ်ဃူ၀ဲလၢကဟဲဟံက့ၤအၦၤသံစိၣ်တဖၣ်အဃိ ပသ့ၣ်ညါဃာ်လၢ ဟဲဟံမ့၀ံၤန့ၣ်ကက့ၤကဒါဝဲမီၤနီၤႉ တၢ်စုက၀ဲၤစ့ၢ်ကီးပက့ၤဟ့ၣ်ကဒါလီၤႉ တုၤလၢခဲအံၤတက့ၤလၢၤဘၣ်အမဲာ်ညါ နုာ်လီၤအိၣ်ဆိးလၢပဘံၣ်ဘၢတြဲၤအလီၢ်တခါမီၤနီၤႉ...
ပယီၤသုးဖီၣ်လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်ပူၤၦၤမၤ(CDM)ဖိ ၂၀ အဂၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၁ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်အဆၣ်အပူၤလၢပယီၤသုးနုာ်လီၤမၤ၀ဲသုးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအံၤ ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၀ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲၦၤမၤ(Civil Disobedience Movement-CDM)ဖိအဂၤ(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကဘၣ်ဖဲဟါခီ ၆ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်အလဲၤအက့ၤဖဲန့ၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉ မ့ၢ်ဘၣ်လၢအစံၣ်ခီဧါတသ့ၣ်ညါဘၣ် တၢ်ဖီၣ်ချုး၀ဲလီၤႉ ယဆိမိၣ်ဒုဖဲမဟါမုၢ်နၤခီန့ၣ် ပယီၤသုးလဲၤထီၣ်က၀ီၤအ၀ဲသ့ၣ်ဘျီ အ၀ဲသ့ၣ်စံၣ်ဒီးတၢ်ဖီၣ်ချုး၀ဲလီၤႉ ဖဲန့ၣ်အကျါပနၢ်ဟူ လၢပၣ်ဃုာ်ဒီးဒီကထၢၣ်တဂၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပယီၤသုးတီၢ်မၤဒၢၣ်မၤနးအ၀ဲသ့ၣ်လၢသ၀ီဖိတဖၣ်အမဲာ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤတၢ်ကစီၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤ ပယီၤသုးတဖၣ်နုာ်လီၤမၤ၀ဲသုးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢလၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ် ရှါဒိၣ်ႇမးတီႇယ့ၤရှါႇကၠဲၣ်ကၤႇမံၣ်ခၠီသဲးႇခၠီလၣ်သ၀ီကရူၢ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိး ဖဲမဟါန့ၣ် ပယီၤသုးဂံၢ်ဘါဟဲထီၣ်၀ဲအဂၤ(၆၀)ဒီး တနံၤအံၤစ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်ကဒီးအဂၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤဟူးဂဲၤတဖၣ်အံၤဒီးကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ-KNU သုးက့(၄)စုဒုၣ်တီၤအဖီလာ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်-KNLA တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဖီၣ်ၦၤမၤ(CDM)ဖိတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့-၄)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤဖျိးစိ၀့ စံး၀ဲလၢ“တၢ်ဖီၣ်(CDM)တၢ်ကစီၣ်ဒုတနၢ်ဟူဘၣ်ႉ အိၣ်တခါလၢပယီၤသုးဟဲနုာ်လီၤအဃိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီး သ၀ီဖိလၢအစံၣ်ထီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးထံၣ်၀ဲလၢသ၀ီချၢအဃိကိးဖှိၣ်၀ဲဒီးက့ၤကိး၀ဲ၀ံၤပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ၦၤမၤ(CDM)ဖိလၢတၢ်ဖီၣ်ဃာ်၀ဲလၢတကီၢ်ခါခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်အပၣ်ဃုာ်ဒီးမတၤတဂၤလဲၣ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီတန့ၢ်ဒံး၀ဲဘၣ်ဆၣ်သနါက့ ဟီၣ်က၀ီၤ(KNU)သုးခိၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ ပယီၤသုးဖီၣ်ၦၤမၤ(CDM)သၢဂၤဒီးတီၢ်မၤဒၢၣ်မၤလီၤ၀ဲအဃိ အသးသမူကမူအဂီၢ်တလီၤတံၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲအပူၤကွံာ်ခံသီအခါန့ၣ်ပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲ(၃)ဂၤႇဖီၣ်၀ဲလၢမးတီတကပၤလီၤႉ ယဆိကမိၣ်ဒုတၢ်ကမၤသံအ၀ဲသ့ၣ်လီၤႉ လၢအသးသမူကမူအဂီၢ်ဒုတၢ်မုၢ်လၢ်တအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၇ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး...
လၢၢ်မုၢ်လါဟီၣ်က၀ီၤပူၤပယီၤသုးခးသံ လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်တဂၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၁ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်(၁၀)သီအနံၤ လၢဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးခးသံရီဘၢၣ်ကျီးၦၤမၤတၢ်ဖိတဂၤဖဲကၠဲၣ်ကါသ၀ီ ရီဘၢၣ်ကျီးတဘ့ၣ်အပူၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲပယီၤသုး(ခလရ-၂၈၅)ဒီးဂၢၤကီၢ်သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်နုာ်လီၤဟူးဂဲၤလၢလၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ် ကၠဲၣ်ကါသ၀ီပူၤအဆၢကတီၢ် ခးသံ၀ဲရီဘၢၣ်ကျီးၦၤမၤတၢ်ဖိမၣ်၀့လဲၣ်သူၤ(၂၃)နံၣ်အံၤ ဖဲမဟါဂီၤခီ ၃ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သး၀ံၤန့ၣ် ပယီၤသုးအံၤက့ၤစိာ်၀ဲမၣ်၀့လဲၣ်သူၤအသံစိၣ်ဒီးခူၣ်လီၤဘၢ၀ဲဖဲတိၤဖီလာ်ဒီး ဖဲတနံၤအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၁ သီ မုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ် သ၀ီဖိတဖၣ်လဲၤခူၣ်ထီၣ်က့ၤ၀ဲလၢတၢ်လဲၤခူၣ်လီၤဃာ်၀ဲအလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤသံစိၣ်န့ၣ်ခူၣ်လီၤ၀ဲလၢတိၤဖီလာ်မီၤနီၤႉ ထံၣ်က့ၤၦၤသံအစိၣ်ဖဲ ၁၂ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်လီၤႉ အ၀ၤဒီးအမိလဲၤခူၣ်ထီၣ်က့ၤ၀ဲမီၤနီၤႉ ခဲအံၤပယီၤသုးတဖၣ်ဟဲသမံသမိးတၢ်လီၤႉ ၦၤသံအစိၣ်ကပၤန့ၣ်တုုၤလၢခဲအံၤအိၣ်ထဲပယီၤသုးလီၤႉ ၦၤသံအစိၣ်န့ၣ်ကွၢ်မးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ မၣ်၀့လဲၣ်သူၤလၢအဘၣ်တၢ်ခးသံအီၤအံၤမ့ၢ်ၦၤလၢအအိၣ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးအိၣ်ဒီးအဖိမုၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤမၣ်၀့လဲၣ်သူၤအ၀ၤကိၣ်ပၠ့ၣ်စ့ၤအီၤအံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၀ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး လၢဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးဖီၣ်က့ၤကိးဒံး၀ဲၦၤမၤ(CDM)ဖိအဂၤ ၂၀ ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးတဖၣ်နုာ်လီၤဟူးဂဲၤလၢ လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ် ရှါဒိၣ်ႇမးတီႇယ့ၤရှါႇကၠဲၣ်ကါႇမံၣ်ခၠီသဲးႇခၠီလၣ်သ၀ီကရူၢ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိး ဖဲမဟါပယီၤသုးဂံၢ်ဘါဟဲထီၣ်၀ဲအဂၤ(၆၀)ဒီး တနံၤအံၤစ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်ကဒီးအဂၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပလီဟီၣ်က၀ီၤဖိလၢပယီၤသုးဖီၣ်ဃာ်၀ဲတဖၣ် တုၤခဲအံၤတပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲဒံးဘၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၀ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤဟူးဂဲၤလၢကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ-KNU ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့-၄)ဟီၣ်က၀ီၤ ပလီကီၢ်ဆၣ်အပူၤတဖၣ် ဒ်သိးတၢ်လဲၤခးအ၀ဲသ့ၣ်တသ့ဘၣ်အဂီၢ် ဖီၣ်ဃာ်သ၀ီဖိဒီးဟံးန့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢလၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတလါအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၇ သီအနံၤ ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၈၅)လၢအနုာ်လီၤဟူးဂဲၤလၢမးတီသ၀ီအပူၤတဖၣ်အံၤ ကိးမံတီၢ်၀ဲဒၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢသီခါဖၠၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤဂာ်ဒ်သိးဒီးဟံးန့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢလၢသ၀ီဖိအအိၣ်မီၤနီၤႉ ကိးဃာ်၀ဲန့ၣ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၂၀)ညါႉ ၦၤတနီၤလၢအဘၣ်ဂီၢ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲလီၤႉ တနီၤန့ၣ်တဲ၀ဲလၢအဘျးလိာ်သးဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အဃိဖီၣ်ဃာ်၀ဲအဖၢမုၢ်ဒံးလီၤႉ တပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲဘၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအဂၤတဆံဘျဲၣ်ဒံးညါလီၤႉ တဂီၤညါအံၤပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲ(၃)ဂၤ အမဲာ်သၣ်ကဖိထီၣ်ညီးညါလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၈ သီအနံၤ ပယီၤသုး၀ဲန့ၣ်လၢအနုာ်လီၤဟူးဂဲၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး KNU သုးက့(၄)စုဒုၣ်တီၤအဖီလာ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးမၤ၀ဲသုးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်အဃိ မးတီသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ ပယီၤသုးတဖၣ်ဟံဆူၣ်န့ၢ်စ့အကလီၢ်(၁၅၀)ကၠးလၢၦၤခူၣ်ၦာ်ဖိအအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သၤမညၣ်သ၀ီကရူၢ်သးၦၢ်၀ဲၤဒၢး ၦၤမၤတၢ်ဖိ(၃)ဂၤလီၢ်မၢ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၀ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် သၤမညၣ်သ၀ီကရူၢ်ပူၤ ၦၤကွဲးလံာ်ဖိလၢသ၀ီသးၦၢ်၀ဲၤဒၢး(၃)ဂၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ်(၈)သီဟါခီအဆၢကတီၢ်လီၤမၢ်၀ဲဒၣ်ဒီး တုၤလၢခဲအံၤတၢ်ဆဲးကျိးတန့ၢ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသးၦၢ်၀ဲၤဒၢးလၢအဘၣ်ထွဲအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤ(၃)ဂၤလၢအလီၤမၢ်၀ဲအံၤ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်(၈)သီ ၈ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢ၀ဲၤဒၢးအခါၦၤတဒူၣ်ဟဲဒိး၀ဲသိလ့ၣ်(Honda Fit)ဒီးက့ၤကိးအ၀ဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သၤမညၣ်သ၀ီကရူၢ် သးၦၢ်စီၤသ့တ့ၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီမႉ“ယက့ၤနၢ်ဟူက့ၤလၢ တၢ်လဲၤကိးအ၀ဲသ့ၣ်လၢကမၤလံာ်တၢ်ဖျီသးအဂီၢ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်ၦၤလၢအမၤတၢ်လၢ၀ဲၤဒၢးအဃိ မ့ၢ်ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအထုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲလံာ်လဲၢ်တဖၣ်မီၤနီၤႉ လၢကမၤလံာ်တၢ်ဖျီသးအဂီၢ် ဖိသၣ်တဖၣ်လဲၤအိၣ်ခိး၀ဲလၢမုၢ်နၤခီ ၈ နၣ်ရံၣ် ၉ နၣ်ရံၣ်ဘၢၣ်စၢၤဒီး အိၣ်တစိၢ်ဘျီန့ၣ်သိလ့ၣ်ဟဲနုာ်လီၤတခိၣ်ႇ၀ံၤဘျီကးပံး၀ဲမ့ၣ်အူခဲလၢာ်ဒီးလဲၤပိာ်၀ဲသိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်အခံလီၤႉ သိလ့ၣ်အလီၢ်ခံန့ၣ်ဆဲးကဲးခံခိၣ်ပိာ်ထီၣ်အခံလီၤန့ၣ်ၦၤလၢထံၣ်ဒီးအမဲာ်တဖၣ်တဲ၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်၀ဲအူအီၣ်ကၠီၣ်သူၣ်(၄၀)နံၣ်ႇအူကၠံၤခၠိၤ(၂၆)နံၣ်ဒီးအူသီၤသီၤသွ့ၤ(၃၀)နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ၦၤလၢအဖံးမၤတၢ်လၢသးၦၢ်၀ဲၤဒၢးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီး၀ဲၤဒၢးၦၤကွဲးလံာ်ဖိလီၤမၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ သးၦၢ်၀ဲၤဒၢးလၢအဘၣ်ထွဲအံၤလဲၤတီၣ်ထီၣ်ဃာ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢအ့ၣ်ဒူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီသးၦၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤကွဲးလံာ်ဖိသၢဂၤလၢအလီၤမၢ်၀ဲအံၤ မ့ၢ်ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအလဲၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဖဲအပူၤကွံာ်(လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀)သီအနံၤတၢ်မၤ၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါပယီၤသုးမုၢ်ဒိၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သၤမညၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သၤမညၣ်သ၀ီကရူၢ်အံၤ ဘၣ်ထွဲဒီးသးၦၢ်၀ဲၤဒၢးအၦၤမၤတၢ်ဖိလီၤမၢ်ဒ်အံၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ကဟးလူၤဖီၣ်တၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်နါခ့ၤထွ့မၠ့ၣ်ဒီး ကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်အူသါနဲၤ တၢ်စံၣ်ညီၣ်လၢကဘၣ်လီၤဃိာ်ပူၤလၢနံၣ်ယံၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၀ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတလါအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၉ သီအနံၤ ဖၣ်အၣ်၀့ၢ် ကွီၢ်ဘျီၣ်လီၤဆီီစံၣ်ညီၣ်၀ဲလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်နါခ့ၤထွ့မၠ့ၣ်အံၤ ကဘၣ်လီၤဃိာ်ပူၤ(၇၅)နံၣ်လၢကွီၢ်မ့ၣ်(၅)ခါဒီး တၢ်တိာ်ကျဲၤႇကျိၣ်စ့ဒီးတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤခူ၀့ၢ်၀ဲၤကျိၤကိတိာ်အူသါနဲၤကဘၣ်လီၤလၢဃိာ်ပူၤအနံၣ်(၉၀)အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်နါခ့ၤထွ့မၠ့ၣ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးလိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ်၀ဲလၢအအီၣ်ခိၣ်ဖးလာ်ဆှိးကွီၢ်မ့ၣ်အံၤ လၢကွီၢ်မ့ၣ်တခါစုာ်စုာ်အဂီၢ်ဘၣ်လီၤ၀ဲလၢဃိာ်ပူၤ(၁၅)နံၣ်ဒီး ကွီၢ်မ့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်(၅)ခါဘၣ်လီၤ၀ဲလၢဃိာ်ပူၤ(၇၅)နံၣ်န့ၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်အူသါနဲၣ်အကွီၢ်မ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်လီၤ၀ဲဃိာ်ပူၤ(၁၅)နံၣ်ဒီးကွီၢ်မ့ၣ်ခဲလၢာ်(၆)ခါဘၣ်လီၤ၀ဲဃိာ်ပူၤအနံၣ်(၉၀)အဂ့ၢ်န့ၣ် ပီၢ်ရီအူစီၣ်မ့လဲၤလၢအမၤစၢၤ၀ဲတၢ်မူးတၢ်ရၢ်အံၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်အကွီၢ်မ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲတၢ်အီၣ်ခိၣ်ဖးလာ်ဆှိးကွီၢ်မ့ၣ်ခဲလၢာ်(၅)ခါ မ့မ့ၢ်လၢတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤခူ၀့ၢ်၀ဲၤကျိၤကိတိာ်အူသါနဲၤန့ၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၆)ခါလီၤႉ ကညီကီၢ်စဲၣ်ဃိာ်ပူၤဘျီၣ်ဒိၣ်စံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်ဘျီၣ်ရူစံၣ်ညီၣ်လီၤ၀ဲကွီၢ်မ့ၣ်(၁)ခါန့ၣ်ဘၣ်လီၤလၢဃိာ်ပူၤ(၁၅)နံၣ်ဒီး ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်အဂီၢ်ကွီၢ်မ့ၣ်ခဲလၢာ်(၅)ခါဘၣ်လီၤလၢဃိာ်ပူၤ(၇၅)နံၣ်ႇ မ့မ့ၢ်လၢတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤခူ၀့ၢ်၀ဲၤကျိၤကိတိာ်အူသါနဲၤကွီၢ်မ့ၣ်(၆)ခါအဂီၢ်ဘၣ်လီၤ၀ဲလၢဃိာ်ပူၤအနံၣ်(၉၀)လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်ဒီးတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤခူ၀့ၢ်၀ဲၤကျိၤကိတိာ်(၂)ဂၤအံၤ တဂၤစုာ်စုာ်န့ၣ်တၢ်လိာ်ကွီၢ်၀ဲလၢတၢ်အီၣ်ခိၣ်ဖး လာ်ဆှိးကွီၢ်မ့ၣ်(၃)ခါဒီး တၢ်လိာ်ကွီၢ်၀ဲကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်လၢကွီၢ်မ့ၣ်တခါဒီး တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤခူ၀့ၢ်၀ဲၤကျိၤကိတိာ်န့ၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်(၂)ခါန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်လိာ်ကွီၢ်၀ဲပာ်ဖှိၣ်ခံဂၤလၢာ်ကွီၢ်မ့ၣ်(၄)ခါအဃိ ကွီၢ်မ့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်(၇)ခါအံၤ ကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်အဂီၢ်ကွီၢ်မ့ၣ်ကဲထီၣ်က့ၤ၀ဲ(၅)ခါဒီး တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤခူ၀့ၢ်၀ဲၤကျိၤကိတိာ်အဂီၢ်ကွီၢ်မ့ၣ်ကဲထီၣ်က့ၤ၀ဲ(၆)ခါဒီး ကွီၢ်မ့ၣ်တခါစုာ်စုာ်အဂီၢ်တၢ်စံၣ်ညီၣ်ဆၢတဲာ်လီၤလၢကဘၣ်လီၤလၢဃိာ်ပူၤ(၁၅)နံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်န့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢ အ၀ဲသ့ၣ်ခံဂၤအံၤ ဒ်တၢ်အီၣ်ခိၣ်ဖးလာ်ဆှိးခီၣ်မံရှၢၣ်သမံသမိးအိၣ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် ဖၣ်အိၣ်၀့ၢ်ႇကါနါလါကဖျါဃံဖျါလၤဒီး တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်တၢ်တိာ်ကျဲၤလၢတၢ်တဘၣ်ပျဲဟ့ၣ်အခွဲးလၢနီၢ်တဂၤအခီပနံၣ်ဘၣ်အံၤ ထုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်လံာ်အုၣ်သးအဃိ ဟီၣ်ခိၣ်လၢထံကီၢ်ပၢ၀ဲအံၤဆှူ၀ဲဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်ထံကီၢ်စ့တၢးစ့(၅ႇ၃၈၀)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ဖဲအပူၤကွံာ် ၂၀၁၈ႇ လါမ့ၤ ၁၄ သီတုၤလၢ ၂၀၂၁ႇ လါယနူၤအါရံၤ ၃၁ သီအနံၤန့ၣ် ဟ့ၣ််ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဒီး စ့ပာ်ကီာ်လၢတၢ်ထၢ၀ဲလၢမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တဆှၢနုာ်၀ဲဆူထံကီၢ်ကျိၣ်စ့စရီပူၤဘၣ်ဒီး အိးထီၣ်၀ဲစ့စရီလၢနီၢ်တဂၤစ့တၢးတဖၣ်အပူၤလီၤလီၤဆီဆီဒီး ဟံးန့ၢ်၀ဲစ့(၉ႇ၆၉၇)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်ႇထံကီၢ်စ့တၢးစ့ဒီးလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်စ့ပာ်ကီၤ(အကလီၢ် ၇ႇ၄၂၅)ကၠးအံၤထုးထီၣ်ဟ့ၣ်လိၢ်၀ဲၦၤ(၁၉)ဂၤအဂ့ၢ်၊ လၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်တၢ်ဆါတၢ်ဖိတၢ်လံၤလီၢ်လၢအပတီၢ်ထီအဂီၢ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢတၢ်ဆဲးစုပနီၣ်တအိၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အံၤ တူၢ်လိာ်ဟံးန့ၢ်၀ဲစ့ခဲလၢာ်(၅၀၀၀)ကလီၢ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ...
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ(၅)ဘ့ၣ်အပူၤ လၢတလါအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၂၇၅)ဘျီႇပယီၤသုးသံ(၂၇၁)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၂၆၆)ဂၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၅ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ််စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤသုးက့(၅)ဘ့ၣ်အပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ်ဒီတလါအတီၢ်ပူၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇ ကညီဂၢၤသးကရၢ(KNDO)ဒီးပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၂၇၅)ဘျီဒီး ပယီၤသုးတကပၤသံ(၂၇၁)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၂၆၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်သုးက့(၇)ဘ့ၣ်အကျါ လၢသုးက့(၁)ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇသုးက့(၂)တီအူကီၢ်ရ့ၣ်ႇ သုးက့(၃)ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇသုးက့(၅)မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးသုးက့(၆)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်သုးက့(၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အါကတၢၢ်ဒီး ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အါကတၢၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးသံတဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်ဒီးသုးရ့ၣ်ခိၣ်တဂၤႇသုးဒ့ခိၣ်တဂၤႇသုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိတဂၤႇသုးခိၣ်စိတဂၤႇသုးခိၣ်တဂၤဒီး လၢအဘၣ်ဒိ(၂၆၆)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဒီးသုးရ့ၣ်ခိၣ်(၂)တဂၤႇသုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်တဂၤႇသုးစကီၤတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးကညီဂၢၤသးကရၢ(KNDO)တကပၤန့ၣ် သံ၀ဲ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၂၀)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် KNU စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၇)သီအနံၤ ပယီၤသုးမီၤစိရိၤဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁)နံၣ် လါအီးကထိဘၢၣ် ၁ သီတုၤလၢ(၂၀၂၂)နံၣ် လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၈ သီအနံၤ ကဆိကတီၢ်ဃာ်၀ဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤလၢယဲၢ်လါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ
တတြီဖိသၣ်လၢကမၤလိမၤဒိးတၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ် ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤစံး၀ဲ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၅ သီႇ ၂၀၂၁ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကၠးအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီအနံၤ ဖဲပယီၤသုးကီၣ်ကးအကၠိတဖၣ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါအခါ ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ပဲာ်ထံနီၤဖးဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ-KNU တြီဖိသၣ်လၢကလဲၤမၤလိမၤဒိးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ လၢပ၀ဲဒၣ်တကပၤပတတြီဖိသၣ်လၢကမၤလိမၤဒိးတၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤ ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်စံးတၢ်ကတိၤရၤလီၤသးလၢ(social media)အပူၤလၢ ကၠိလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ် တၢ်တဟ့ၣ်အခွဲးလၢကအိးထီၣ်၀ဲဘၣ်အမဲာ်ညါ တြီစ့ၢ်ကီး၀ဲကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဒီး မၤကမၣ်၀ဲဒၣ်ဖိသၣ်အတၢ်သိၣ်လိမၤဒိးခွဲးယာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် KNU ကူၣ်သ့၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ က့ၤခီၣ်ဆၢစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဒ်လဲၣ်ဂ့ၤဒ်လဲၣ်ဂ့ၤတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့န့ၣ်ၦၤကိးဂၤဒဲးမၤလိ၀ဲအခွဲးအိၣ်လီၤႉ လီၢ်ခၢၣ်သးနဲၣ်လီၤဃာ်၀ဲလၢတဘၣ်လဲၤမၤၦၤအကၠိတဂ့ၤႇတဘၣ်တြီတၢ်သိၣ်လိခွဲးယာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့န့ၣ်ပဟ့ၣ်တၢ်မၤစၢၤထီဘိလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကူၣ်သ့မူဒါခိၣ် ပဒိၣ်မါကန့ၤဒံၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၄ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤပဒိၣ်ကၠိလၢအအိၣ်ဖဲ(KNU)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ် ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါကၠိလံဒီး ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိလၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခိ၀ံၣ်တၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ဒီး တၢ်တဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒီလၢလၢၦဲၤၦဲၤဒံးဘၣ်အဃိ ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢအဒံၣ်အဖိအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢကၠိကရၢၢ်ပူၤတလီၢ်လီၢ်အဃိ ကၠိသရၣ်/မုၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ် ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “လၢလီၢ်က၀ီၤပူၤတနီၤန့ၣ်ခိ၀ံၣ်တၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်အိၣ်ဒံးလီၤႉ ၦၤလၢအတဆဲးဘၣ်ဒံးခိ၀ံၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢတဖၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအါမးလီၤႉ လၢကၠိကရၢၢ်ပူၤနါက့မ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိ ဒုးထီၣ်ဖိလၢကၠိတဘူၣ်ဒံးဘၣ်ႉ ဘၣ်ပျံၤလၢကဘၣ်ကူလၢတၢ်ဆါဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ကပိၢ်ဖးထီၣ်မီၤနီၤႉ ထီၣ်ကၠိလၢကဘၣ်ခီလဲဒီးသးသမူဒုတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠးအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လၢပယီၤသုးဟံးန့ၢ်ကွံာ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ကၠိဖိလၢအသးတအိၣ်ထီၣ်ဆဲးကၠိလၢပယီၤသုးအိးထီၣ်ဃာ်၀ဲတဖၣ်အံၤ အ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်လိာ်သိၣ်လိန့ၢ်၀ဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကၠိပူၤအိၣ်၀ဲအသိး ဘၣ်ထွဲဒီးကူၣ်သ့အံၤစ့ၢ်ကီး ကမၤစၢၤ၀ဲထီဘိလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...