ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ၂၀၁၉အတါကတီၢ် သိလ့ၣ်တၢ်သတူၢ်ကလာ်ကဲထီၣ်အသးအဃိ တၢ်သံတၢ်ၦၢ်အိၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၉သီ, ၂၀၁၉နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ၂၀၁၉ နံၣ် အတါကတီၢ်ကီၢ်စဲၣ်ဒီတဘ့ၣ်အပတီၢ် တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်အသးတ၀ာ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် မ့ၢ်၀ဲသိလ့ၣ် ဘျၢၣ်လိာ်သးဒီးကမျၢၢ် သံဒီးဘၣ်ဒိအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ကညီကီၢ်စဲၣ် ပၢၤကီၢ်ကရူၢ်အစရီအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၃သီတုၤ ၁၇သီအနံၤ အတါလီၤကတီၢ် ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်သ၂၈ခါအကျါ သိလ့ၣ်ဘျၢၣ်လိာ်အသး (၁၁)ခါၦၤ ၦၤသံ ၄ ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ၂၁ဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပၢၤကီၢ်စရီတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ အတါကတီၢ် တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ကသံၣ်မူၤဘှီး (၁)ခါ, တၢ်မၤသံလိာ်သး(၃)ခါႇ တၢ်စုက၀ဲၤတၢ်ဂ့ၢ်(၂)ခါ, တၢ်ဟုၣ်တၢ် ကဲထီၣ်(၃) ခါႇ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁)ခါ, သိလ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ် (၁)ခါ, တၢ်မၤဆူၣ်မုၣ်ခွါ(၁)ခါႇ တၢ်ဟဲဒုးသ့ၣ်ညါပၢၤကီၢ် တၢ်ဂ့ၢ်(၁)ခါႇ တၢ်မူးတၢ်ရၢ်အဂၤ(၄)ခါႇ တၢ်ကဲထီၣ်အသး ခဲလၢာ်(၂၈)ခါဒီး ၦၤသံ (၇)ဂၤႇ ၦၤဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံး(၂၃)ဂၤအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပၢၤကီၢ်စရီအပူၤန့ၣ်လီၤ.
နီၢ်သီသွဲထူ ပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံာ် လၢတၢ်လိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ် ခီဖျိ စိာ်ဃာ်၀ဲစ့အဘျၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၈ သီႇ၂၀၁၉နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပကိကီၢ်ခီဒိၣ်ႇ ဒဲၣ်အူကီၢ်ဆၣ်အပူၤ နီၢ်သီသွဲထူလၢတၢ်ဘၢလိာ်ကွီၢ်အီၤလၢအဟဲက့ၤစိာ်ဘၣ်၀ဲ စ့တကလးကၠးလၢအဘျၣ်တဖၣ်အံၤ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်, ၁၈သီအနံၤ ပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံာ်လၢတၢ်မူးတၢ်ရၢ်အဂ့ၢ် ပီၢ်ရီစီၤထူသးထီလၢအလူ၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်၀ဲအံၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ကတီၣ်ထီၣ်အီၤလၢ တၢ်အုၣ်သးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဃိ ဘၣ်တၢ်ပျၢ်က့ၤအီၤလၢ တၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ် (၁၃) တၢ်ဘျၢကွီၢ်မ့ၣ် နီၣ်ဂံၢ် ၁၅၃(၁)န့ၣ်လီၤႉ” အဂ့ၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. နီၢ်သီသွဲထူအံၤ လၢအပူၤကွံာ် ၂၀၁၈နံၣ်ႇ လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၆သီနံၤကတီၢ် ဟဲက့ၤလီၤစိာ်ဘၣ်၀ဲစ့ပယီၤအဘျၣ်တကလးကၠး ၁၅၄ ဘ့ၣ်အဖီခိၣ် ဒဲၣ်အူပၢၤကီၢ်(ပ)၁၄၂၀၊ ၂၀၁၈၊ ဖီၣ်ဟံးန့ၢ်အီၤအရ့လၢ ကီၢ်ပယီၤ ကီၢ်စၢဖှိၣ်စ့တၢးတၢ်ဘျၢကွီၢ်မ့ၣ် နီၣ်ဂံၢ် ၁၀၅, ၁၀၆ဒီး ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အသီ၂၀အနံၤ ပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံာ်၀ဲလၢတၢ်ကမၣ်ဒိၣ် ကွီၢ်မ့ၣ် နီၣ်ဂံၢ် ၁၀၆အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်သီသွဲထူအံၤ ခီဖျိဟဲက့ၤစိာ်၀ဲ စ့အဘျၣ်အံၤအဃိဘၣ်အိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးဃာ်အလီၢ် ၂၅သီနံၤ၀ံၤဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၃သီအနံၤဟဲက့ၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်၀ဲလၢ တၢ်အုၣ်ကီၤ၀ံၤ က့ၤထူၣ်ဖျဲးက့ၤ ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ စ့တၢးတၢ်ဘျၢကွီၢ်မ့ၣ် ၁၀၅အံၤ တၢ်မ့ၢ်သ့ၣ်ညါၦၤတဂၤဂၤလၢအသူ၀ဲစ့အဘျၣ်ဒီးဘၣ်ဟ့ၣ်စ့အီၣ်လိးမ့ၢ်ဂ့ၤႇ ဘၣ်လီၤဃိာ်ပူၤ လၢအတဘၣ်အါန့ၢ်၀ဲ ၃နံၣ်ဆူ အဖီခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ မ့တမ့ၢ် ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်ခံခါလၢာ်မ့ၢ်ဂ့ၤသ့ၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ...
သၣ်တီၣ်ကၠံ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တီၤထီကၠိ တၢ်သူၣ်ထီၣ်အလီၢ်အံၤ တၢ်ကသုးကွံာ်အီၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၉ သီႇ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇစီၤထိလ့ သၣ်တီၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ႇ တီပၠါကၠံသ၀ီအပူၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တီၤထီကၠိလၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ကၠိတၢ်လီၢ်အံၤ ကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်က သုးန့ၢ်၀ဲ တၢ်လီၢ်အဂ့ၢ် တီပၠါကၠံသ၀ီ တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်ထံကျိထံကွာ်ဒီးခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ် ကမံးတံာ်ခၢၣ်စး စီၤလးထူစံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တီၤထီကၠိလၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်အီၤန့ၣ် မ့ၢ်၀ဲတၢ်လီၢ်အရ့ဒိၣ်တတီၤလၢတၢ်ဟံးန့ၢ်ထံ တၢ်ထီၣ်ထီလီၢ်တခါဒီး လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်အဖီခိၣ် ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၈သီအနံၤကညီကီၢ်စဲၣ် ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် နါခ့ၣ်ထွ့မၠ့းလဲၤလီၤဃိထံကွၢ်၀ဲဒီး ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲလၢကသုးကွံာ်တၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤႉ “တနံၤအံၤ ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်ဟဲတုၤလၢတီပၠါကၠံသ၀ီန့ၣ်လီၤႉ သ၀ီဖိတဖၣ်တဲလၢတၢ်လီၢ်၀ဲန့ၣ်မၤတဂ့ၤ မ့ၢ်၀ဲတၢ်ဟံး န့ၢ်ထံတၢ်လီၢ်တတီၤအဃိန့ၣ်လီၤႉ သ၀ီဖိတဖၣ်လဲၤဒုးနဲၣ်၀ဲတၢ်လီၢ်အသီတခါ ဒီး အ၀ဲသ့ၣ်ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လီၢ်လၢ တၢ်ကသုးကွံာ်အီၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲတၢ်လီၤလၢ အလီၤဖုၣ်န့ၢ်တၢ်ဟံးန့ၢ်ထံတၢ်လီၢ်တခါန့ၣ်လီၤႉ တယံာ်လိာ်သးအါအါဒီး တၢ်လီၢ်တၢတတီၤန့ၣ်ဘၣ်ႉ”အဂ့ၢ် တၢ်ကွၢ်ထွဲ ကဟုကယာ်ထံကျိထံကွာ်ဒီးခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်ကမံးတံာ်ခၢၣ်စး စီၤလးထူစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်သုးန့ၢ်အီၤတၢ်လီၢ် ဒ်အံၤအဖီခိၣ် တီပၠါကၠံသ၀ီဖိသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သး၀ဲအသိး ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ် မ့ၢ်ၦၤသးလီ၀ဲ တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဃိ လၢကထီဒါ၀ဲ တၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ကၠိအံၤန့ၣ် တအိၣ်ဘၣ်ႇ သ၀ီဖိတဖၣ် မၢသုးကွံာ်၀ဲတၢ်လီၢ်အံၤ မ့ၢ်၀ဲတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ဟံးန့ၢ် ထံအခီၣ်တဃာ်အဃိလီၤအဂ့ၢ် စီၤလးထူတဲအါထီၣ်၀ဲလီၤ. တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တီၤထီကၠိအံၤလၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်တၢ်လီၢ်အသီ၀ဲန့ၣ် တၢ်တိာ်ဃာ်အီၤဒီး တၢ်ကဃိထံကွၢ်ဟီၣ်ခိၣ်ကလုာ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်၀ံၤ တၢ်ကစးထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဖဲ အတါခါ၀ံၤအလီၢ်ခံအဂ့ၢ် သၣ်တီၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ပတီၢ်ၦၤလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သၣ်တီၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ႇတီပၠါကၠံသ၀ီအံၤ...
တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ ဃိၣ်လိာ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကရၢၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ပၢဆှၢတၢ်ကမံးတံာ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၈ သီႇ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စီၤသ့မၠ့ၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ် မုၢ်တြီၢ်(ဖၣ်ပူၣ်)ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ဒ်သိးတၢ်ကရဲၣ်ကျဲၤကတီၤ၀ဲ ဃိၣ်လိာ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကရၢၢ်လၢအလဲၢ်အိၣ်အ့ကၢၣ် တကကွဲၢ်ဘျဲၣ်အံၤအဂီၢ် လီၢ်က၀ီၤၦၤထူလံၤဖိတဖၣ်၊ ဟီၣ်က၀ီၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒီး ဂံၢ်ခီၣ်ထံး ကညီတၢ်ကရၢကရိသ့ၣ်တဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီး ဃုထၢထီၣ်၀ဲ ဃိၣ်လိာ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကရၢၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ် ပၢဆှၢတၢ်ကမံးတံာ် (၁၁)ဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤ. မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ လူၤသီကီၢ်ဆၣ်ႇဒ့ၣ်ပူၤနိၣ်သ၀ီအပူၤ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၃)သီတုၤ (၅)သီအနံၤ တၢ်မၤ၀ဲဃိၣ်လိာ် တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကရၢၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဆိကတၢၢ်တဘျီဒီး ဖဲန့ၣ်ကရၢၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ် ကရၢဖိ ၁၀၆ ဂၤ ဒ်အမ့ၢ် ၦၤလၢအကဲခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ်လၢ ကရူၢ် ၂၆ဘ့ၣ်လၢအအိၣ်လၢဃိၣ်လိာ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကရၢၢ်ပူၤႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇကညီၦၤပတီၢ်မုၢ်ဖိ ကရၢသ့ၣ်တဖၣ် ဃုထၢထီၣ်၀ဲဒၣ် ပၢဆှၢတၢ်ကမံးတံာ် ၁၁ ဂၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ကမံးတံာ်အ၀ဲန့ၣ် ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ကညီခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်ဒီး ၦၤဂ့ၢ်၀ီဟူးဂဲၤဘျးစဲ (KESAN) အၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ စီၤဖီလ်စ့ၣ်ထွါႇၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ(၂) ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပဒိၣ် စီၤဒံၣ်ဂ့ၤကၠူန်ယၢၢ်ႇနဲၣ်ရွဲၣ်(၁)စီၤကျိၣ်ထူႇနဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ နီၢ်ဘုမုၢ်ဖီႇကမံးတံာ်ဖိတဖၣ်တဖၣ်ဒ်အမ့ၢ် စီၤဒ့ထူႇနီၢ်ပဲာ်၀ါႇစီၤထဲဒၢၢ်ႇ နီၢ်ကညီဖီႇ စီၤသီကျၢၤႇနီၢ်ဖျၢၣ်ဆွဲၣ်ဒီး စီၤရၢၣ်မူသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ ဘျီၣ်ဒိၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီဒီး...
တၢ်စူၤကတီၢ်ဂီၢ် ခီတီၢ်(မၠဲးကၠံငူၣ်)လီၢ်အိၣ်ကမှံ တဒိးန့ၢ်ဒံး၀ဲဟံၣ်ခိၣ်လၣ်ဒီး၀ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၈ သီႇ၂၀၁၉နံၣ်ႇခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီတီၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဒဲက၀ီၤအပူၤ ဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤထီၣ်လံဒီး လၢတၢ်ကက့ၤဘှီဂ့ၤထီၣ်အဂီၢ်လိၣ်၀ဲ ဟံၣ်ခိၣ်ဒုး ဒီး၀ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်စူၤခါကတီၢ်အဂီၢ်အဃိ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ် ခီတီၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိ တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ကတီၢ်အံၤ ခီတီၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတနီၤ က့ၤဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤအဟံၣ်လၢ နီၢ်ကစၢ်ဂံၢ်ဘါအိၣ်၀ဲသနာ်က့ ဟံၣ်ခိၣ်အါဖျၢၣ်ကတီၢ်အံၤသဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ် ခဲအဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ် လီၢ်အိၣ်ကမှံ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. အ့လ့မၠဲးရှ့ၣ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံ ဒဲက၀ီၤနဲၣ်ရွဲၣ်စီၤအီၣ်၀့ထိစံး၀ဲ“တၢ်စူၤခါကတီၢ်ဘူးထီၣ်လံ တၢ်လီၢ်ဖဲအံၤ အါတက့ၢ်ဟံၣ်ခိၣ်ဒုးလၣ်ဒီး၀ၣ်တအိၣ်ဘၣ်အါ၀ဲႇ မုၣ်ကမဲလၢတအိၣ်ဒီး ဖိမုၣ်ဖိခွါလၢဒိၣ်တုၤခိၣ်ၦဲၤတဖၣ်နးကတၢၢ်လီၤႉ ၦၤဒ်န့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဖဲအံၤအိၣ်၀ဲတုၤလၢတ၀ာ်ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်န့ၢ်တၢ်မၤစၢၤချ့ချ့တခီ က့ၤတ့ဂ့ၤထီၣ်၀ဲလၢအဆိအချ့သ့လီၤႉ လၢကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်ဟဲကတီၢ် ပတီၣ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်၀ဲအံၤလီၤႉ လၢလံာ်လဲၢ်တကပၤတီၣ်ဖျါထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲ ၂၀၁၈ နံၣ်လၢာ်ဒီး၂၀၁၉နံၣ်ထီၣ်သီကတီၢ် ၦၤမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်ဟဲစှၤလီၤအဖီခိၣ် ခီတီၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အဂီၢ် လၢကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ်တကပၤ မၤစၢၤ၀ဲ(၃)လါတဘျီလၢတၢ်အီၣ်မိၢ်ၦၢ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ၤ တုၤမုၢ်မဆါတနံၤညါအံၤလၢၦၤကမၤစၢၤလၢ ဟံၣ်ခိၣ်လၣ်ဒီး၀ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တအိၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်တဲ၀ဲလီၤ. ဟံၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်က့ၤဘှီဂ့ၤထီၣ်တဖၣ်အံၤ အလဲၢ်အထီအိၣ်၀ဲ အပျၢ်(၁၀)က၀ီၤ ၁၅ပ့ၣ်ႇ ဒီးဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အစှၤကတၢၢ် လၣ်ကလၢာ်၀ဲ ၃၀၀ဒီး ၀ၣ်အဖျၢၣ် ၁၀၀ကလၢာ်၀ဲႇဟံၣ်တဖျၢၣ်အဂီၢ်တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤန့ၣ် တၢ်တယးကွၢ်အီၤ ကလီၤလၢ၀ဲလၢစ့ပယီၤ(၅၀ႇ၀၀၀)အဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤ. လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤပၢဆှၢတၢ်ခိၣ်,၂ စီၤန့ၣ်လ့ထဲးတဲ၀ဲ“ဘၣ်ဃးလၢဟံၣ်ခိၣ်လၣ်ဒီး၀ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တခီ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံ ဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ဟဲတီၣ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢ တၢ်ကတိၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇ လၢလံာ်မ့ၢ်ဂ့ၤ တအိၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်ႉ...
တၢ်အိးထီၣ်၀ဲ ကညီစှီၤလံာ် သရၣ်တၢ်သိၣ်လိ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၈သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စီၤထိလ့ ကီၢ်ပဒိၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံး ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်ပူၤ နံၣ်လၢအဟဲတၢ်သိၣ်လိနံၣ်အပူၤ ကၠိသ&ၣ်လၢ ကသိၣ်လိတတီၤကညီစှီၤလံာ်အဂီၢ် တၢ်စးထီၣ်အိးထီၣ်န့ၢ်၀ဲ သရၣ်တၢ်သိၣ်လိ ဖဲတလါအံၤ လါအ့ဖြ့ၣ် ၈ သီ လၢ၀့ၢ်တကူၣ်ႇ အလိၤကီၢ်ဆၣ်ႇ မိၢ်ထံး ကညီလံာ်စီဆှံကၠိကရၢၢ်အပူၤအဂ့ၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲလီၤ. တၢ်သိၣ်လိ၀ဲန့ၣ် ကၠိသရၣ်လၢ အဟဲထီၣ်တဖၣ်ဒ်အမ့ၢ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇ တလၢၤကီၢ်စဲၣ်ႇ ပကိႇ ၀့ၢ်တကူၣ်ႇ အ့ရၣ်၀တံၣ်ႇ တနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်အပူၤ တီၤဖုၣ်ကၠိသရၣ်မုၣ် ခဲလၢာ်၄၃ဂၤ ဟဲထီၣ်၀ဲဒီးတၢ်သိၣ်လိ၀ဲန့ၣ် စးထီၣ်လၢလါအ့ဖြ့ၣ် ၈သီတုၤ ၁၉သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သိၣ်လိၦၤနဲၣ်တၢ် သရၣ်မုၣ်နီၢ်နံထၣ်စံး၀ဲ “အခဲအံၤပအိးထီၣ်၀ဲတီၤဖုၣ်ကၠိသရၣ်တၢ်သိၣ်လိ(TOT-1)န့ၣ်လီၤႉ သရၣ် သရၣ်မုၣ် လၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်လၢကီၢ်ခီဒီး ကီၢ်စဲၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်က့ၤဟ့ၣ်ခီနီၤလီၤ၀ဲလၢ အ၀ဲသ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤစုာ်စုာ်လီၤႉ အဃိသရၣ်သရၣ်မုၣ်လၢဟဲထီၣ်တဖၣ် ပကသိၣ်လိအီၤတုၤနၢ်ပၢၢ် ၀ဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်လီၤ. ကၠိသရၣ်တၢ်သိၣ်လိအံၤ ပထီၣ်အီၤ၀ံၤ ကက့ၤသိၣ်ကဒါက့ၤအီၤလၢ ကီၢ်ဆၣ်ပတီၢ် လၢနီၢ်ကစၢ်ဟီၣ်က၀ီၤလၢတဲၣ်ကၠံကီၢ် ဆၣ်ႇအိၣ်ကၣ်သ၀ီအပူၤဖဲ လါအ့ဖြ့ၣ်၂၁သီအနံၤအဂ့ၢ် နီၢ်ဆၢဆၢသရၣ်မုၣ်လၢအလဲၤထီၣ်တၢ်မၤလိအံၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကညီစှီၤကျိာ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်သိၣ်လိ၀ဲန့ၣ် ဒ်သိးတၢ်သိၣ်လိအီၤကန့ၢ်တခါဃီဒ်သိးသိးအဂ့ၢ် ကညီတၢ်ကွဲး...
(၇)ဘျီတဘျီ ကညီ,ဖျိၤ လံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ တၢ်သိၣ်လိတၢ်ပျၢ်ကၠိ ၦၤနီၢ်ဂံၢ်လၢအကထိဘျဲၣ်လဲၤထီၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၈သီ, ၂၀၁၉နံၣ်ႇစီၤရှါ ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇ ကၠၤအ့ဆ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ႇ ၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤ ဆ့ၤပၠ့သ၀ီ(ဆင်ပြေး)အပူၤ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၇ သီတုၤ ၈သီအနံၤ တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်က့ၤ ကညီ=ဖျိၤလံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ ၦၤနီၣ်ဂံၢ်လၢအကထိတဖၣ် ဟဲထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. ၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤ ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲဒီး တနံၣ်အံၤတၢ်သိၣ်လိပျၢ်မူးအပူၤ သရိာ်၀ါဒီးကၠၤအ့ဆ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ခံဘ့ၣ်အပူၤ သ၀ီခဲလၢာ် ၄၄ ဖျၢၣ်ဘျဲၣ်ႇၦၤကညီနီၣ်ဂံၢ် ၂ႇ၅၃၃ ဂၤ ပာ်ဃုာ်၀ဲလၢလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤတၢ်ပြၢသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်သိၣ်လိမူဒါခိၣ် စီၤဆၣ်ဂ့ၤသဘျ့စံး၀ဲ“ပ၀ဲပၦၤကညီဖိတဖၣ်အံၤ စိၤလၢကဟဲန့ၣ် သုပတအိၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ကီအလီၢ်ဘၣ်အဂီၢ် ပပၢၤဃာ်က့ၤလုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတဖၣ်ကသ့အဂီၢ်ႇ သးကအိၣ်လၢကဘၣ်ပၢၤဃာ်က့ၤအီၤအဂီၢ်ႇ ဒီး ကသ့ၣ်ညါလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤတဖၣ်အလုၢ်အၦ့ၤတဖၣ်အဂီၢ် ပအိးထီၣ်၀ဲတၢ်သိၣ်လိအံၤလီၤ”အဂ့ၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သိၣ်လိ၀ဲအံၤစးထီၣ်လၢ လါအ့ဖြ့ၣ် ၇သီအနံၤဒီး အိၣ်ဒီးတၢ်ဒိးစဲးတဖၣ် ဒ်အမ့ၢ် လံာ်ကညီစှီၤဒီးကညီဖျိၤတဖၣ်ႇ တၢ်ဘၣ်ဖးလံာ်တဖၣ်ႇတၢ်ဘၣ် တဲပြၢ၀ဲတၢ်ဂဲၤပူတဖၣ်အမဲာ်ညါ မုၢ်နၤခီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်ဂဲၤကလံၣ် ဒိ(၁၃)ကရူၢ် တၢ်ပြၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပြၢသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤကဒါက့ၤ၀ဲခိၣ်ဖး လၢ ၈ သီဟါလီၤခီကတီၢ်ဒီး ဒိတၢ်ဂဲၤကလံၣ်ခိၣ်ဖးတၢန့ၣ် ကွံကဆီစံၣ်ကၠိဖိဒိကရူၢ်ႇ ခိၣ်ဖးခံတခီ ဖါပြၣ်ကၠိဖိဒိကရူၢ်ႇ ခိၣ်ဖးသၢန့ၣ် တခိးသ၀ီဒိကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒိးန့ၢ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဖါပြၣ်သ၀ီဒိကရူၢ် နါစူစူစ့ၣ် လၢကဟဲထီၣ်၀ဲတၢတနံၣ်တဂၤစံးလၢ“ဒ်သိးကစိာ်ကဖီႇ ပၢၤဃာ်ႇပာ်ဖျါထီၣ်မၤထီၣ်ထီက့ၤ ကလုာ်လံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်...
ဒူယီၢ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤ တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ် ဟ့ၣ်လၤဟ့ၣ်ကပီၤ၀ဲ ၦၤဖျိးစိလံာ် (၃၃)ဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၈သီႇ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စီၤမၠၣ်အူသၣ် ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ်ႇ ဒူယီၢ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ သီခါလၢအဖျိးစိလၢတၢ်မၤလိအပူၤဒီး ၦၤကၠိဖိလၢအဖျိးစိ လၢတၢ်သိၣ်လိအပူၤတဖၣ်ခဲလၢာ်(၃၃)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဒူယီၢ် တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤ တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ် ဟ့ၣ်လၤဟ့ၣ် ကပီၤက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်ဖဲ (၆)ဘျီတဘျီ တၢ်ဟ့ၣ်လၤဟ့ၣ်ကပီၤ ၦၤဖျိးစိလံာ်အမူး ဖဲအ့ဖြ့ၣ် ၇သီ ဟါလီၤကတီၢ်လၢ ကီးနဲၣ်ထိၣ် သ၀ီဖျၢၣ်ထူပျီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒူယီၢ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ သီခါ (၄)ပါလၢအဖျိထီၣ် တီၤဖုၣ်ႇ တီၤခၢၣ်သးႇ တီၤထီတဖၣ်ဒီး ၦၤကၠိဖိလၢအဖျိထီၣ် အတီၤ (၁၀)ပဒိၣ်တၢ်ဒိးစဲးလၢ လံာ်ဖျိးစိ (၂၉)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လၤဟ့ၣ်ကပီၤဒီး ခိၣ်ဖးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ မ့ၢ်၀ဲ သးစၢ်လၢအဖျိးစိတဖၣ် ကအိၣ်အါထီၣ်အဂီၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူယီၢ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ် ၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ် ကီၢ်ကလွ့ၤႇ စ့ၣ်တဲၣ်သူၣ်ခး သီခါဖးဒိၣ် အရှ့ၣ်ပညၣ်သၣ်မံၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပတနီၤဖးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါဘၣ်ဒီးပဟ့ၣ်လၤဟ့ၣ်ကပီၤ၀ဲဖိသၣ်လၢအဖျိးစိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ ကလဲၤထီၣ်လဲၤထီအဂီၢ် ပဟ့ၣ်လၤဟ့ၣ်ကပီၤ၀ဲဖိသၣ်လၢအဖျိးစိတဖၣ်လီၤ”အဂ့ၢ် ကီၤကလွ့ၤသ၀ီႇ စ့ၣ်သူၣ်ခးသီခါဖးဒိၣ် အရှ့ၣ်ပညၣ် သၣ်မံၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဟ့ၣ်လၤဟ့ၣ်ကပီၤ ၦၤဖျိးစိမူးဘျီ၀ဲန့ၣ် ကၠိဖိလၢအဖျိထီၣ်အတီၤတဆံဃုာ်ဒီးလံာ်ဖျိးစိတဘ့ၣ်န့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲ လၢစ့ပယီၤ...
ကက့ၤမၤကဒါက့ၤပၣ်တံၣ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအဂ့ၢ် နီၢ်အိလးစံး၀ဲ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီႇ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ စီၤထိလ့ နီၢ်အိလးလၢမ့ၢ် ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး ၦၤဃိာ်ဖိလီၢ်လံၤဒီး အမၤတ့ၢ်တၢ်လၢပၣ်တံၣ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးလၢ(၁၀)နံၣ်ဘျဲၣ်တဂၤအံၤ ကက့ၤမၤကဒါက့ၤ ပၣ်တံၣ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအဂ့ၢ်စံး၀ဲဖဲ အ့ဖြ့ၣ်, ၅သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ၁၉၉၀ ကမျၢၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စးကရူၢ် ကဒုးအိၣ်ထီၣ် ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်တဖုအဂီၢ် မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်တဲသကိးအမူး ဖဲ၀့ၢ်တကူၣ်ႇ ဘိၣ်တထီၣ်ကျဲမုၢ်ႇရၣ်မကရ့ၣ်ရှ့ၣ်ဘျီၣ်ပူၤအကတီၢ် နီၢ်အိလးစံးလီၤ၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်အိလးစံး၀ဲလၢ “တကီၢ်ခါ ဖဲတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ဆီတလဲတၢ်မၤအကျိၤအကျဲအံၤ ပဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢ ပၣ်တံၣ်အချၢ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအံၤ တညီခဲလၢာ်ဘၣ်ႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ တၢ်ပညိၣ်အိၣ်လၢ ကနုာ်လီၤမၤ၀ဲ ပၣ်တံၣ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးလီၤႉ တိာ်ပာ်ယဲ ပၣ်တံၣ်လၢ ယကနုာ်လီၤပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်၀ဲ ၁၉၉၀ ကမျၢၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စးတဖၣ် ကဒုးအိၣ်ထီၣ်ပၣ်တံၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်အံၤကီၢ်ပယီၤအပူၤ တၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ႇ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ႇ သဲစးတၢ်ဒိၣ်စိႇရခၢၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ဒီး ထံတမၢၣ်တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ သဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဒီး ထဲဒၣ်ပၣ်တံၣ်တဖုဧိၤ၊ တၢ်ကရၢကရိတဖုဧိၤန့ၣ် ဘှါဆှဲအီၤတန့ၢ်ဘၣ်အမဲာ်ညါ ဘျီၣ်ဒိၣ်ပူၤ ဘျီၣ်ဒိၣ်ချၢကဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အဂီၢ် လိၣ်၀ဲပၣ်တံၣ်တဖုအဃိ တၢ်ဆၢတဲာ်အိၣ်ထီၣ်လၢ ကနုာ်လီၤမၤ၀ဲ ဘျီၣ်ဒိၣ်ပူၤ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၁၉၉၀နံၣ် တၢ်ဃုထၢ ငၤပူးတီကီၢ်ဆၣ် ကမျၢၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စး...
ပိာ်မုၣ်တဖၣ် ကနုာ်လီၤပာ်ဃုာ် အါထီၣ်လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်လဲၤကျဲအပူၤအဂီၢ် ကမၤအါထီၣ်ကံၢ်စီအဂ့ၢ် ကညီပိာ်မုၣ်ခိၣ်နၢ် ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီႇ ၂၀၁၉နံၣ် တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤကျဲအပူၤ တၢ်ဂ့ၢ်လၢအရ့ဒိၣ်တဖၣ်အပူၤ ကညီပိာ်မုၣ်တဖၣ်ကပာ်ဃုာ်အါထီၣ်အဂီၢ် ကြၢးမၤဂ့ၤထီၣ်အါထီၣ်ကံၢ်စီအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်, ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ထီဘိကမံးတံာ် ပဒိၣ်နီၢ်ဒါဒါစံးလီၤ၀ဲဖဲ ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢမုၢ်နံၤၦဲၤထီၣ် (၃၄)၀ီတ၀ီ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ကညီပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်တဲသကိးတဖၣ်အပူၤ တၢ်ပာ်ဃုာ်ပာ်ဂီၢ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်ဂ့ၢ်လၢအရ့ဒိၣ်တဖၣ် ကြၢးပာ်ဃုာ်အါထီၣ်အဂ့ၢ် ပဒိၣ်နီၢ်ဒါဒါစံးလီၤ၀ဲဖဲ တၢ်မၤလၤကပီၤ ကညီပိာ်မုၢ်ကရၢမုၢ်နံၤ ဖဲလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် နီၢ်ဒဲသ၀ီဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်တဲသကိးအပူၤႇ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်တဲသကိးသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ ပိာ်မုၣ်ကြၢးပာ်၀ဲန့ၣ် လၢ(အဲၣ်စံၣ်အ့ၣ်)အပူၤ တၢ်ကွဲးဃာ်အီၤလီၤႉ ပာ်ဃုာ်၀ဲ ဒၣ်လၢ ပိာ်မုၣ်ကဘၣ်ပာ်ဃုာ် ၃၀ မျးကယၤန့ၣ်လီၤႉ ပိာ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်သးပာ်ဃုာ်န့ၣ်လီၤႉ ဆၢကတီၢ်အံၤပ၀ဲပိာ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်တပာ်ဃုာ်ဘၣ်န့ၣ်ပတၢ် စံၣ်စိၤတဲစိၤတဂ့ၤလၢၤဘၣ်ႉ အဃိပကဘၣ်မၤတုၤ လၢပကံၢ်ပစီအိၣ် လီၤႉ”အဂ့ၢ် ပဒိၣ်နီၢ်ဒါဒါတဲလီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ³ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤကျဲဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်တဲသကိး လၢအရ့ဒိၣ်တဖၣ်အပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကရၢခိၣ်(၂)လီၢ်လံၤ ပဒိၣ်နီၢ်စံၣ်ဖိရၤစ့ၣ်၊ ရခၢၣ်ကီၢ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးပၣ်တံၣ်(ALP စ)ခိၣ်(၂)ဂၤတဂၤ ဒီၤစီမၠးရစၣ်လ့ဒီး ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် ကီၣ်ကး (KNU/KNLA-PC) ဒီထၢၣ်နီၢ်ကပီၤထူသ့ၣ်တဖၣ်ပာ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ် ပိာ်မုၣ်တဖၣ်အ တၢ်ပာ်ဃုာ်စှၤဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဆူတၢ်မၤလၤကပီၤ ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ( KWO )အမုၢ်နံၤဘျီ၀ဲန့ၣ်...