(ခမရ-၂၀၆)အပှၤ ဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤကဒီးသးဆူ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် (သုးရ့ၣ် ၁) အအိၣ် ၂ ဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးကီၣ်ကးအခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၂၀၆) သုးရ့ၣ်လၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤအံၤ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၈ သီအနံၤန့ၣ် အပှၤသုးဖိ ၂ ဂၤ ဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးရ့ၣ်(၁) အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးဖိလၢအဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီး(သုးရ့ၣ် ၁) ၂ ဂၤအံၤမ့ၢ်၀ဲ ကိၤကၠီၤစၤ(၂၄)နံၣ်, ကိၤသူၤရၣ်(၂၈)နံၣ်ဒီး အ၀ဲသ့ၣ်အံၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)လါအီးကထိဘၢၣ်အခါန့ၣ် ပယီၤသုးဖီၣ်ဆူၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢကကဲသုးအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ပှၤခံဂၤအံၤအကျါ မ့မ့ၢ်ကိၤကၠီၤစၤအံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဖီၣ်အီၤ၀ံၤသီသီအခါန့ၣ် တၢ်ထၢနုၥ်လီၤအီၤလၢတၢ်ဒုးဃၥ်လီၢ်တံၥ်တၥ် ၀ဲ(၂)လါဒီး ၀ံၤလီၢ်ခံဖဲတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၅)လါယနူၤအါရံၤထီၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဆှၢအီၤဆူ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် လဲကူ၀့ၢ် တၢ်ဒုးထီၣ်အီၤ သုးတၢ်မၤလိ(၂)လါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးဘျီ၀ဲအံၤခီဖျိတၢ်အိၣ်သးအကလုၥ်ကလုၥ်အဃိ ဟဲက့ၤစိၥ်၀ဲတၢ်စုက၀ဲၤတချုးဘၣ်ဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ခံဂၤအံၤတၢ်ကဟုကယၥ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒီးပၥ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှး ၃၀ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် (ခလရ-၂၈) အပှၤ ၁ဂၤ ဟဲက့ၤပၥ်လီၤဒံးစုက၀ဲၤလၢ(သုးရ့ၣ် ၁)အအိၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်စုက၀ဲၤကျိချံပှၥ်သၣ်ဒံးန့ၣ်လီၤ.
ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၀ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါအနံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ် လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးအကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤကဒီး၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၉ သီ ဂီၤခီ ၈း၂၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ် လၢသံခိသ၀ီဃၢၤသီဖၠၣ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကဒီး၀ဲလၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ် ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်(၁၁)ဒီး ပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤဖဲဟါခီ ၁ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုး ဟဲထီၣ်ခးကဒီး၀ဲ(သုးရ့ၣ်)အပှၤအံၤတဘျီဖဲသံခိသ၀ီဆၢခိၣ် (မဲခေါင်းခြံ)အဂ့ၢ်န့ၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤ စံး၀ဲန့ၣ် လီၤ. တကတီၢ်ဃီတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤတနံၤဃီဖဲဟါခီ ၃း၂၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးကဘီယူၤ(၂)ဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲ မ့ၣ်ပိၢ် (၆)ဖျၢၣ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်န့ၣ်ဒီးခးလီၤဃုၥ်စ့ၢ်ကီး၀ဲကျိဖိ(.၅)အိၣ်၀ဲအသိး ကဘီယူၤလၢအဂၤတဘ့ၣ်န့ၣ် လဲၤခးလီၤ၀ဲ တၢ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးကဘီယူၤဟဲခးလီၤကဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤ စံး၀ဲလၢ“တနံၤအံၤ လါအ့ဖြ့ၣ် ၉ သီ ဂီၤခီ ၈ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်န့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ(သုးရ့ၣ် ၁၁) ဖဲသံခိသီခါဖၠၣ်ဃၢၤန့ၣ်တဘျီ. ၀ံၤဒီးလၢဟါခီ ၂ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် ပယီၤသုးဟဲထီၣ်ခးကဒီး၀ဲပပှၤသုးဖိဖဲအဆီလီၤသးဖဲသံခိသ၀ီဃၢၤန့ၣ်တဘျီ. ၀ံၤလီၢ်ခံ...
လၢတၢ်ကမၤစၢၤကီၢ်ပယီၤပှၤတူၢ်ဘၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးတဖၣ်အဂီၢ် မဲၣ်ဖါလိၣ်ဖၠၣ်စိမိၤကၠိဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်သးဝံၣ်မၤမုၥ်က့ၤကီၢ်ပယီၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၀သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၀သီ,ကၠီၣ်တဲၣ်နီၣ်ထိၣ်ဟါခီ(၇)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်,ခၠံရဲကီၢ်ဆၣ်,မဲၣ်ဖါလိၣ်ဖၠၣ်စိမိၤကၠိကမၤဝဲတၢ်သးဝံၣ်မၤမုၥ်က့ၤကီၢ်ပယီၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါလၢ ကစီၣ်ထွဲဝဲကီၢ်ပယီၤခၢၣ်သး မါတလ့ဒီးစကဲ ကီၢ်ခီဒိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ ထံဖိကီၢ်ဖိ ကမျၢၢ်လၢတူၢ်ဘၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးတၢ်တတၢၤတနါသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကမၤမုၥ်က့ၤဟီၣ်ခိၣ်ဟူးအဃိပှၤလၢဟံၣ်ဖိဃီဖိလီၤမၢ်တဖၣ်အသးမ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်ဃုစၢၤစ့ပၥ်ကီၤအဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤဒီး ဒ်သိးပှၤဂုၥ်ပှၤဂၤကထံၣ်လၢတၢ်လိၣ်ဘၣ်အိၣ်ဒံးဝဲလၢတၢ်က့ၤသူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်တကပၤကသ့အဂီၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဝဲအံၤလီၤအဂ့ၢ် မဲၣ်ဖါလိၣ်ဖၠၣ်စိမိၤကၠိ သရၣ်ဒိၣ်စိ ခၠံၣ်စူးဝံၣ်ခၠါ စံးဘၣ်ဝဲဒၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ပကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပဒီပုၢ်ဒီဝဲၢ်လၢအတူၢ်ဘၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးတၢ်လီၤပှီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးပဘၣ်ဟံးစုကွၢ်မဲၥ်က့ၤ ပှၤတနီၤနီၤလၢအဟံၣ်ဖိဃီဖိဘၣ်စူးကွံၥ်သးတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ခံခါတခါန့ၣ် ပကထၢဒီးဟ့ၣ်သကိးတၢ်မၤဘူၣ်လၢကမၤစၢၤတၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်စူးကါဝဲအဂီၢ်တၢ်လၢအလိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးအဂၤတခါန့ၣ် ပအဲၣ်ဒိးဒုးသ့ၣ်ညါပှၤလၢ ကီၢ်ပူၤ,ကီၢ်ဆၢ,ကီၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ဟူးဝံၤလံ ဘၣ်ဆၣ် ပတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ကီတၢ်ခဲန့ၣ်ဟူးတကတၢၢ်ဒံးဘၣ်.ပကဘၣ်အိၣ်ဒံးဒီးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ တၢ်ကသူၣ်ထီၣ်က့ၤဘှီထီၣ်က့ၤအဃိန့ၣ်လိၣ်ဘၣ်အိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ တၢ်မၤဘူၣ်လၢဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်ကဆှၢခီဖျိဝဲလၢသုးကီၣ်ကးအအိၣ်တဆီဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီကဆှၢခီဖျိဝဲလၢ ကမျၢၢ်ဆူကမျၢၢ်အအိၣ်ကဒဲကဒဲလီၤအဂ့ၢ် သရၣ်ဒိၣ်စိ ခၠံၣ်စူးဝံၣ်ခၠါတဲအါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မဲၣ်ဖါလိၣ်ဖၠၣ်စိမိၤကၠိတၢ်သးဝံၣ်မၤမုၥ်က့ၤကီၢ်ပယီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤန့ၣ် ပှၤသးဝံၣ်တၢ်ဖိလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကပၣ်ဝဲဒၣ်(၃)ဂၤ,ပှၤသးဝံၣ်တၢ်လၢကီၢ်ပူၤ(၂)ဂၤ,လၢ အ့ၣ်ဒံယါ,ဘ့ကလါဒ့ၣ်ရှ်,ဖံလံးပံးဒီးခၣ်ဘိဒံယါ(၁)ဂၤစုၥ်စုၥ်,ဒီးလၢ USA (၃)ဂၤဒီး တၢ်တယးဝဲလၢတၢ်ကမၤအီၤလၢ(၂)နၣ်ရံၣ်တၢ်ပူၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. မဲၣ်ဖါလိၣ်ဖၠၣ်စိမိၤကၠိအံၤမ့ၢ်ဝဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဖၠၣ်စိမိၤကၠိတဖျၢၣ်လၢပှၤကီၢ်ပယီၤဟဲထီၣ်ကၠိအါကတၢၢ်အကျါတဖျၢၣ်ဒီးပှၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဟဲန့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်,စကဲ,မါတလ့ဒီးယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တလါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်မ့ၣ်ပိၢ်(၃၉)ဘျီ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိ(၉)ဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၉ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လါမးရှးတလါအတီၢ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးအံၤ ဟးခးလီၤတပျုၥ်တပျီၥ်ကျိဖးဒိၣ်,မ့ၣ်ပိၢ်(၃၉)ဘျီအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲ(၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤစးထီၣ်လါမးရှး ၁ သီ တုၤ ၃၁ သီ လၢတလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်ဂ့ၤအိၣ်တဂ့ၤ သူ၀ဲဒြိ, ကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤဟးခးလီၤတၢ်ဆူလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဒူသ၀ီ,တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်အဃိ ကမျၢၢ်သံ(၁)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤ ကဲထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ် တလါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးအံၤဟးတ့ၢ်လီၤ၀ဲဒီးဒြိမ့ၣ်ပိၢ်(၆)ဘျီ,ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၃၀)ဘျီ, ကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်(၃)ဘျီအဃိ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါ ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်(၃)ဖျၢၣ်ဒီး သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ (၁) ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဒီတလါအတီၢ်ပူၤသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်လဲၤခးပယီၤသုး,လဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲဒီးဒြိကဲထီၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၈)ဘျီ,ခိးထုးမ့ၣ်ပိၢ်(၁)ဘျီ,တၢ်ဒုးစဲးပြဲးကဲထီၣ်၀ဲ(၂)ဘျီ,တၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်(၂)ဘျီ ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်(၂၃)ဘျီအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံ(၆)ဂၤ, ဘၣ်ဒိ(၁၁)ဂၤ အမဲၥ်ညါအသုးသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ(၄)ခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်အပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီတၢ်ဒုးလၢတလါအတီၢ်ပူၤအံၤမ့မ့ၢ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤန့ၣ် ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံၥ်အသးသမူ(၁)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤအသိး ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးအပူၤ(KNLA)မၤန့ၢ်၀ဲ (9 mm)တခိၣ်, အဆၣ်ဒၢ(၂)ခါ, အချံ(၁၀၀)ဖျၢၣ်, (MA4)ကျိတခိၣ်, အဆၣ်ဒၢ(၄)ခါ, အချံ(၁၁၂)ဖျၢၣ် စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးအံၤဟးခးလီၤနါစိၤတၢ်ကဲထီၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပျံၤ တၢ်ဖုး, လဲၤက့ၤဖံး မၤတၢ်လၢအတအိၣ်ဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဘၣ်အဃိ သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲအိၣ်ဆိးအီၣ်အီတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးအံၤဆီဒၣ်စှၤလါအတီၢ်ပူၤ ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ပယီၤသုးအံၤသူ၀ဲဒြိ,ခးလီၤတၢ်ဒီးကျိဖးဒိၣ် ကဲထီၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်ဒီး...
ကီၢ်ပယီၤပူၤဟီၣ်ခိၣ်ဟူးအံၤအဃိ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိသံ(၃၅၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးဘၣ်ဒိ(၄၆၀၀)ဘျဲၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၉ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ပယီၤအပူၤအပူၤ ခီဖျိလၢဟီၣ်ခိၣ်ဟူးအံၤအဃိ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိသံ၀ဲ (၃၅၀၀)ဘျဲၣ်ဒီး ဘၣ်ဒိ၀ဲခဲလၢၥ်(၄၆၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒီကလုၥ်ဃူဖိးပဒိၣ်(NUG)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှး ၂၈ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၁း၂၀ ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢကီၢ်ပယီၤ ဒီး ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် တၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိလၢဟီၣ်ခိၣ်ဟူးအံၤအဃိ စကဲ,မါတလ့, န့ၣ်ပၠံၣ်ဒီၣ်,ပကိ, ယိၤဒိၣ်ကလံၤ ထံး ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်သံတၢ်ပှၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး,တၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ ဒ်(NUG)လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် စးထီၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ဟူးကဲထီၣ်တုၤလၢလါအ့ဖြ့ၣ် ၇ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိဟီၣ်ခိၣ်ဟူး အံၤအဃိ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိသံ၀ဲ(၃,၅၅၀)ဂၤ, ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်(၄,၆၈၉)ဂၤအမဲၥ်ညါ ဟံၣ်(၃၂,၃၆၈)ဖျၢၣ်, တၢ်ဘူၣ် တၢ်ဘါ တၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢအပၣ်ဃုၥ်၀ဲသီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်,ပလံၤ,ဃိၣ်အံၤတဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲခဲလၢၥ် (၅,၃၂၄)ဖျၢၣ်ဒီး ကၠိလီၤပှီၢ် ဟးဂီၤ၀ဲ(၅၅၄)ဖျၢၣ် န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၄,၆၀၃)ခါ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ရူ,တၢ်ဆါဟံၣ်, စ့တၢး တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးကျဲ,တိၤသ့ၣ်တဖၣ်အသိး တုၤလၢခဲအံၤကမျၢၢ်လၢအလီၤမၢ်တၢ်တထံၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အိၣ်တ့ၢ်ဒံး(၂၂၀)ဂၤဒီး ကမျၢၢ်လၢ ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးတၢ်ကီတၢ်ခဲအံၤပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ် အိၣ်၀ဲ (၃,၂၉၂,၉၉၄)ဂၤဒီး အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢဟီၣ်ခိၣ်အံၤအတီၢ်ပူၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်ဟူးဂူၥ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲတၢ်လီၢ်အါတီၤဘၣ်ဆၣ် တၢ်လီၢ်တနီၤန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤ (ကယ်ဆယ်ရေး)ကရူၢ်ကရၢလဲၤနုၥ်လီၤမၤဆှဲလဲတၢ်လီၢ်တအိၣ်ဒံးဘၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်...
ဒ်သိးထံယိၥ်ကဘီသန့တၢ်တိၥ်ကျဲၤကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်သုးကီၣ်ကးတကပၤမၤဝဲဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ၡဲလဲတပယူၥ်ဃီ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၉ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်,ယ့ဖၠူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ,ဒဝဲၢ်ထံယိၥ်ကဘီသန့တၢ်လီၢ်အပူၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးထံယိၥ်ကဘီန့ၤတၢ်တိၥ်ကျဲၤအံၤကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲအဂီၢ်သုးကီၣ်ကးဆှၢအါထီၣ်အသုးကျိၤဒီးမၤဝဲဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ၡဲလဲကွံၥ်ဝဲဒူသဝီလၢအိၣ်ဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်တပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်(လီလိ)ကီၢ်ဆၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုးကရူၢ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးၡး(၁၄)သီအနံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအံၤဒ်သိးတၢ်ကမၤၡဲပျီကွံၥ်ဝဲဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ်ကဝံၤကတဲၥ်လၢအဆိအချ့အဂီၢ်လၢအသုးနီၣ်ဂံၢ်ပှၤအဂၤ(၉၀၀)ဃၣ်ဃၣ်သ့ၣ်တဖၣ်နီၤဖးလီၤဝဲသုးကျိၤ(၃)ကျိၤဒီးစးထီၣ်မၤဝဲတၢ်ထီၣ်ၡဲလဲကွံၥ်ဝဲဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲဒဝဲၢ်ကဘီသန့တၢ်လီၢ်အခိၣ်အဃၢၤဖဲ(ယ့ဖၠူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးလီလိကီၢ်ဆၣ်)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. "အပှၤနီၣ်ဂံၢ် ဂံၢ်ဘါခဲလၢၥ်ပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၉၀၀)န့ၣ်လီၤ. ကတီၢ်အခဲအံၤန့ၣ်ကအိၣ်တ့ၢ်က့ၤဝဲအဂၤ(၈၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒံးမီၤနီၤ. အ ဝဲသ့ၣ်ဂုၥ်လီၤက့ၤအသးအိၣ်ဝဲအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်စံးလီလိကီၢ်ဆၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး PDFအပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးဖိရှဲဒိဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါသုးကီၣ်ကးအံၤလၢတၢ်ကက့ၤမၤလိၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်ဝဲဒဝဲၢ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ဟီၣ်ကဝီၤလီၤဆီတၢ်တိၥ်ကျဲၤအမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဂီၢ်အၢၣ်လီၤတူၢ်လိၥ်သးဒီးကီၢ်ၡၢၣ်ၡါဝံၤအလီၢ်ခံလၢတၢ်ကထီၣ်ၡဲပျီကွံၥ်ဝဲလီၢ်ကဝီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်လၢအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ဟီၣ်ကဝီၤလီၤဆီတၢ်လီၢ်အခိၣ်အဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်ကဝံၤကတဲၥ်လၢအဆိအချ့အဂီၢ်သုးကီၣ်ကးအံၤဆှၢထီၣ်ဝဲသုးကျိၤဂံၢ်ဘါလၢအကယၤအိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်(လီလိ)ကီၢ်ဆၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုးအပှၤကတိၤတၢ်ပၢသုးဖိၡဲဒိၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. "လၢတၢ်ကစးထီၣ်ဝဲထံယိၥ်ကဘီသန့ကန့ၢ်အဂီၢ်သုးကီၣ်ကးအံၤဟဲထီၣ်ၡဲပျီဝဲဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကျိၤဟဲ ထီၣ်ၡဲပျီကွံၥ်တၢ်လီၢ်အံၤလီၤဂၥ်လၢကမၤပျီၡဲကွံၥ်ဝဲခူတလ့ၢ်လီၤ. လၢအပူၤကွံၥ်န့ၣ်သုးကျိၤဟဲထီၣ်အိၣ်ဝဲလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်အသုးကျိၤ ဟဲထီၣ်ဝဲအနီၣ်ဂံၢ်ထဲထဲအံၤန့ၣ်တအိၣ်နီတဘျီဘၣ်. (မအလ)အံၤလၢတၢ်ကမၤထံယိၥ်ကဘီသန့ဒီးကီၢ်ၡၢၣ်ၡါအဂီၢ်,ဖဲဟဲက့ၤလၢကီၢ် ၡၢၣ်ၡါဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်ဟူးဂဲၤမၤဝဲဒၣ်ဒ်အခဲအံၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါဆၢကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ပယီၤသုးကျိၤ(၃)ကျိၤလၢအဟဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ(ဒဝဲၢ်ထံယိၥ်ကဘီသန့အခိၣ်အဃၢၤတၢ်လီၢ်,မီမကါ,နဘူၣ်လဲၤလီၢ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤဒီးတၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတကီၢ်ခါအခဲအံၤန့ၣ်တၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲတအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်သနါက့ဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢတၢ်ဒုးဟဲကဲထီၣ်ဝဲသ့အဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကဝီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်စံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၇)သီအနံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်တၢ်ဟီၣ်ကဝီၤလၢအမ့ၢ်(ယ့ဖၠူၣ်ကီၢ်ဆၣ်,နဘူလဲၤ,ဒဝဲၢ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွံၥ်လီၤဆီဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,ဒူသဝီလၢအမ့ၢ်(ဟ့ကနံၣ်)သဝီအပူၤခီဖျိပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်ဝဲအဃိကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုအသးလၢတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂၤအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
(၂၀၂၅)နံၣ်လါမးရှးအတီၢ်ပူၤကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ(IDP)နီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်(၄)ကထိဘျဲၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၉သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ(၂၀၂၅)နံၣ်လါမးရှးအတီၢ်ပူၤ(IDPကီၢ်ပူၤ)ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်ဝဲ(၄)ကထိဘျဲၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဒ်ကီၢ်ပူၤကညီပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံၥ်အတၢ်မၤနီၣ်စရီအိၣ်ဝဲအသိး ကညီတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN)ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ်(၈)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. (၂၀၂၅)နံၣ်စးထီၣ်လၢလါယနူၤအါရံၤတုၤလၢလါမးရှးအပူၤကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤကီၢ်ရ့ၣ်သၢဘ့ၣ်အပူၤကီၢ်ပူၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအါထီၣ်ဝဲ(၄၁၅၇)ဂၤဒီးပှၤ(၄၁၅၇)ဂၤအကျါအဂၤ(၂၈၈၃)ဂၤအံၤမ့ၢ်ဝဲတီအူကီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်,(KPSN)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ဒီးသၢလါအတီၢ်ပူၤကီၢ်ရ့ၣ်သၢဘ့ၣ်အပူၤကီၢ်ပူၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံအါထီၣ်ဝဲဒ်အံၤအဖီခိၣ်(KPSN)အပှၤကတိၤတၢ်ပၢနီၢ်ဝါခုၣ်ရှံစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ခီဖျိသုးကီၣ်ကးအတၢ်ပညိၣ်ခးလီၤတၢ်ကွံၥ်လီၤတၢ်ဆူကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်,တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤအဃိန့ၣ်,လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဝဲဒၣ်အသးန့ၣ်လီၤ.လီၤဆီဒၣ်တၢ်ပမ့ကွၢ်ကဒါက့ၤတီအူကီၢ်ရ့ၣ်,ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခီန့ၣ်အိၣ်ဘူးဝဲဒၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဝ့ၢ်ခိၣ်အဃိန့ၣ်,ပယီၤသုးအံၤပျံၤဝဲတၢ်ဒီးမၤတံၥ်တၥ်ဝဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်,တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအိၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်ပှၤဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤသၢလါအတီၢ်ပူၤကီၢ်ရ့ၣ်လၢကီၢ်ပူၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအါထီၣ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတီအူကီၢ်ရ့ၣ်,ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီး,မ့မ့ၢ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်,ဒူသထူၣ်,မုၢ်တြီၢ်,ဒူပျၥ်ယၥ်ဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်အံၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အါထီၣ်တအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်သနၥ်က့,ကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးဒီးကျိဖးဒိၣ်တၢ်ခးလီၤတၢ်အိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,(KPSN)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တတကီၢ်ဃီ,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးဒီးကျိဖးဒိၣ်တၢ်ခးလီၤတၢ်အဃိသၢလါအတီၢ်ပူၤတီအူ,ဖၣ်အၣ်ဒီးဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်အိကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုဝဲအသးဆူတၢ်လီၢ်အဂၤအါထီၣ်ဝဲဒီးတနီၤဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်(KPSN)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,လါမးရှး(၂၈)သီအနံၤန့ၣ်ကီၢ်ပယီၤပူၤဟီၣ်ခိၣ်ဟူးကဲထီၣ်ဝဲအသးဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဖီခိၣ်ဒိဘၣ်ဝဲတီအူကီၢ်ရ့ၣ်ကမျၢၢ်(၁၆၆)ဂၤဒီးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤဟံၣ်ခိၣ်အဖျၢၣ်(၉၀၀)ဘျဲၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,(KPSN)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ(၂၀၂၁)နံၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိကမီၤတုၤလၢ(၂၀၂၅)နံၣ်လါမးရှးအပူၤကီၢ်ပူၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲတုၤလၢအဂၤ(၁,၁၂၆,၇၆၉)လံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးလၢကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်အကျါသုးက့(၃)ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အံၤကီၢ်ပူၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအနီၣ်ဂံၢ်အါကတၢၢ်ဒီးပှၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲ(၄၅၀,၂၀၉)ဂၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်(CIDKP)အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ပယီၤသုးမၤအါထီၣ်အဂံၢ်ဘါဒီးဟဲထီၣ်အဃိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅) ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါဒီး ဟဲထီၣ်အဃိ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးအံၤလၢကဟဲမၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါလၢ(သုးက့ ၅) ကတၢတံၥ်သုးကလၢၤအံၤအဂီၢ် စးထီၣ်ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၆ သီ ဂီၤခီ အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်အဃိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးပၥ်ဖှိၣ် အဘၢၣ်စၢၤဒီတနံၤကျၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅) ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲလါထီၣ်(၆)သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးကျိၤအံၤအိၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲလၢ(သုးက့ ၁)ကၠါရၤခံတကပၤန့ၣ်. ဟဲနုၥ်လီၤလၢ(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဘျီတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်လၢအဟံန့ၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဖဲန့ၣ်တဖၣ်ဒီတနံၤဃၣ်ဃၣ်လီၤ.တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဂုၤလီၤက့ၤအသးဘၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါအနံၤ န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် ခံခီခံကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးခီန့ၣ် တဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကစီၣ်ဒံးဘၣ်အသိး ပယီၤသုးကျိၤ လၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်အံၤအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢ(၇၀),(၈၀)ခိၣ်ဃၢၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးအ၀ဲသ့ၣ်အံၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှး ၃ သီအနံၤ ဟဲထီၣ်တ့ၢ်၀ဲတဘျီလံဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိဘၣ်သဂၢၢ်၀ဲဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်အဃိဂုၤက့ၤအလီၢ်ခံ၀ံၤဟဲထီၣ်ကဒါ၀ဲ ဒ်အံၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. သုးကီၣ်ကးအံၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၂ သီအနံၤန့ၣ် လၢတၢ်ကတိစၢၤမၤစၢၤဟီၣ်ခိၣ်ဟူးပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အဂီၢ် ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ ၀ဲလၢကဆိကတီၢ်ဃၥ်၀ဲတၢ်ဒုးတစိၢ်တလီၢ်လၢအသီ(၂၀)အတီၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်တခီသူ၀ဲဒၣ်ဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤ ဟးခးလီၤတၢ်ဆူကလုၥ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢတၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် (သုးက့ ၅) ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ...
ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ခံသီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဘၣ်ဒိဝဲကမျၢၢ်သးစၢ်(၄)ဂၤဒီးအနံၣ်(၄၀)တဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၃)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤခီဖျိပယီၤသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိဘၣ်ဒိဝဲပှၤ ကမျၢၢ်သးစၢ်(၄)ဂၤဒီးအနံၣ်(၄၀)ကမျၢၢ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါအနံၤလါအ့ဖြ့ၣ်(၇)သီအနံၤ န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၄)သီအနံၤဒီး(၅)သီအနံၤလၢခံသီအတီၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုးကီၣ်ကးလၢအမ့ၢ်ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၆၄)ဒီး(ခလရ-၃၅၁)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပညိၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဆူဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ဒီးမူကီၢ်ဆၣ်ဒူသဝီပူၤအဃိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲက မျၢၢ်ခဲလၢၥ်(၅)ဂၤဒီးလၢအကျါ(၄)ဂၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲပှၤသးစၢ်လၢအသးနံၣ်အိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲ(၂၁)နံၣ်ဒီး(၂၇)နံၣ်အဘၢၣ်စၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤဒ်တဲတ့ၢ်ဝဲတၢ်ပတုၥ်တၢ်ခးဘၣ်ဆၣ်ဆဲးမၤဝဲတၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသဝီအပူၤအဃိဘၣ်ဒိဝဲဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ကမျၢၢ်(၄)ဂၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်မ့ၢ်ပှၤလၢပနၥ်န့ၢ်အီၤတသ့ဘၣ်အဂ့ၢ်ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပဒိၣ်စီၤအဲးစထၢၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤတဲတပူၤ,မၤတပူၤလီၤ. မ့ၢ်တဲလၢအသူန့ၣ်မၤလၢအဝါ,မ့ၢ်ဝဲလၢအဝါန့ၣ်မၤလၢအသူမီၤနီၤ. လၢကီၢ်ပယီၤတၢ် အိၣ်သးဒီးလၢအဝဲသ့ၣ်တၢ်ပိၢ်တၢ်တဲအဖီခိၣ်န့ၣ်ပနၥ်အီၤတသ့ဘၣ်. အဃိသးန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအိၣ်(ခလရ-၂၆၄)သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခး လီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်လၢ(ပၠ့ၣ်ယ့)သဝီအပူၤန့ၣ်ဘၣ်ဒိဝဲဒၣ်ပှၤသဝီဖိ(၄)ဂၤမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးကမျၢၢ်ဒူသဝီဖိလၢအဘၣ်ဒိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဆီးထံးကီၢ်ဆၣ်(ပၠ့ၣ်ယ့)ပှၤသဝီဖိ ကိၤန့ၤလ့စိ, မၣ်ယတနၤ, ကိၤသါမ့စိ, ကိၤသဲၣ်န့ၤဝ့ (၄)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးလၢမူကီၢ်ဆၣ်(ပဒါကိ)သဝီအပူၤဘၣ်ဒိဝဲ နီၢ်ဖီဆၣ်ဝါ (၁)ဂၤ,ခဲလၢၥ်(၅)ဂၤအသိး ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲစ့ၢ်ကီးဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢအမ့ၢ်(ညီၤသၤယၤ)သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပယီၤသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်အသုးကျိၤဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤဝဲအိၣ်အသိးတၢ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဒီးကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီး()သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတၢ်ပတုၥ်တၢ်ခးအဆၢကတီၢ်ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်မဲၥ် ညါပျီပူၤတၢ်အိၣ်သးတခီန့ၣ်ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးအါထီၣ်ဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "ဖဲမဟါတနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးလၢဟဲထီၣ်မၤအါထီၣ်အဂံၢ်ဘါဖဲ(ပစိၤမၠီ)တၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်သဂၢၢ်ဒီးပသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီး()သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟဲထီၣ်တိဖျိဝဲဘၣ်ဆၣ်ဟဲတိဖျိဝဲတန့ၢ်ဘၣ်အဃိက့ၤဂုၥ်က့ၤဝဲအခံမီၤနီၤ. ပယီၤသုးအံၤတဲဝဲလၢတၢ်ပတုၥ်တၢ်ခး ဘၣ်ဆၣ်တဲဝဲလၢအကိၥ်ပူၤလီၤ. နါက့န့ၣ်ကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်ခဲအံၤခဲအံၤဒီးမ့ၢ်ဘၣ်တဲတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်ဝဲမးမးလီၤ." အဂ့ၢ် န့ၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တနီသရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤသုးကီၣ်ကးတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဝံၤလီၢ်ခံ,တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တနီၤမူၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၈သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၄)ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,တနီသရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤမဟါလါအ့ဖြ့ၣ်(၇)သီအနံၤအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢသုးကီၣ်ကးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤဝံၤအလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးတ့ၢ်သူဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တနီၤမူၤဝဲအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မဟါလါအ့ဖြ့ၣ်(၇)သီဂီၤခီ(၉)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အနံၤအပူၤ,တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဖဲတနီသရံးကီၢ်ဆၣ်သံခိသဝီမိတီၤကျဲခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးအံၤသူဝဲကဘီယူၤဒီးတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ကွဲၤကလုၢ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးသုးကီၣ်ကးအံၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဝံၤအလီၢ်ခံမ့ၣ်အူအီၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးဖိတနီၤမူဝဲဒၣ်ခီဖျိတၢ်အလုၢ်အိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,မ့ၢ်တၢ်အဆိကတၢၢ်လၢသုးမုၢ်သံၣ်ဘိတဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်သုးကီၣ်ကးအတၢ်သူတၢ်စုကဝဲၤအံၤအဂ့ၢ်,ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “မဟါတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဖဲမိတီၤဝံၤအလီၢ်ခံ,ပယီၤသုးန့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိန့ၣ်လီၤ.တၢ်တနံၤဃီဖဲန့ၣ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢပယီၤသုးတ့ၢ်လီၤဝဲန့ၣ်အူအီၣ်ထီၣ်ဝံၤပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပပှၤသုးဖိတနီၤမူၤ.အဃိန့ၣ်မ့ၣ်လၢမနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပဒွးတဘၣ်ဒံးဘၣ်သနါက့,အပူၤကွံၥ်ပယီၤသုးန့ၣ်သူကဘီယူၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်ပပှၤသုးဖိတသဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ခိၣ်မူၤဒ်အံၤနီတဘျီဘၣ်,တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်အဆိကတၢၢ်တဘျီလၢအဝဲသ့ၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,မဟါလါအ့ဖြ့ၣ်(၇)သီအနံၤအပူၤပယီၤသုးတဖၣ်အံၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိဝံၤအလီၢ်ခံဆဲးသဖှိထီၣ်ဝဲဒၣ်သုးရ့ၣ်(၁၁)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်လၢအခိးတြီဆၢဝဲပယီၤသုးကျိၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ကွဲၤကလုၢ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တနီသရံးကီၢ်ဆၣ်သံခိသဝီမိဒီၢ်ကျဲခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤ,အပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၄)သီအနံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ခးလီၤဝဲတၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ကွဲၤကလုၢ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကီၣ်ကးအံၤဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲလၢကပတုၥ်တၢ်ခးစးထီၣ်ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၂)သီတုၤလၢ(၂၂)သီအနံၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,တနီသရံးဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါအ့ဖြ့ၣ်အဆိကတၢၢ်တနွံအပူၤမၤဝဲကဘီယူၤတၢ်တ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်,တၢ်ခးလီၤတၢ်အိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.