(သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤတလါအတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစိရိၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်,ကျိဖးဒိၣ်အဘျီ(၁၁၀)ဘျဲၣ်,ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိ(၁၁)ဂၤဒီး သီခါဖၠၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ(၇၀)ဘျဲၣ်
လါမ့ၤ ၁၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤ လါအ့ဖြ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤသုးမီၤစရိၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်,ခးလီၤဝဲကျိဖး ဒိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲအဘျီ(၁၁၀)ဘျဲၣ်ဒီး ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁၁)ဂၤအမဲၥ်ညါသီခါဖၠၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤလီၤကရဲဝဲ အဖျၢၣ် (၇၀)ဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတလါတဘျီကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် လါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီ တုၤ ၃၀ သီ လၢတလါအတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစိရိၤသူဝဲ(Jet fighter) , (Y-12), ပၤရၤမီၤတၤလ့ၤထံ ခးစိဃီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်(၁၁၉)ဘျီဒီးမ့မ့ၢ်လၢအဖျၢၣ်ခီန့ၣ် တ့ၢ်လီၤဝဲပီၣ်(၅၀၀),(၃၀၀)မ့ၣ်ပိၢ်,(၁၂၀ မမ), (၁၂၂ မမ)ကျိဖးဒိၣ်,အီး လံးကၢး,ခရဲၤစတၤ ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲအဖျၢၣ်(၃၄၀)ခိၣ်ဃၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်အကလုၥ်ကလုၥ်အံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဝဲ(၂)ဂၤ,ဘၣ်ဒိထံး(၉)ဂၤဒီး ဟံၣ်(၆၉)ဖျၢၣ်, ကျးဆါတၢ်(၂)ဖျၢၣ်, သီခါဖၠၣ်(၄)ဖျၢၣ်,ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်(၁)ဖျၢၣ်,ကျးဆါရ့ၣ်နီၣ်သိ(၂)ဖျၢၣ်အူအီၣ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤဝဲလီၤကရဲဝဲဒၣ်စုၥ်စုၥ်အသိး ထိး,ကျီၢ်, ထွံၣ်ဆၣ်ဖိ ကီၢ်ဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဃုၥ်ဒီးရီဘၢၣ်ကျီးတၢ်ဖံးအီၣ်မၤလီၢ်လၢအဂၤဟးဂီၤဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတလါအတီၢ်ပူၤအံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးဒီးဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA), ကညီဒီကလုၥ် ဂၢၤသးကရၢ (KNDO)သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်ဝဲ(၂၅)ဘျီအဃိ ပယီၤသုးတကပၤ(၂၅)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၂၄)ဂၤဒီး တၢ်ဖီၣ်သမူန့ၢ်ဝဲ(၁၄)ဂၤ အမဲၥ်ညါ ပယီၤသုးအသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ(၂)ခိၣ်,တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ(၂)ဖျၢၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်မၤနီၣ်စရီအပူၤ ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ဒုးဘျီဝဲအံၤအပူၤစ့ၢ်ကီး မ့မ့ၢ်(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤန့ၣ် ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ...
ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢမၤစၢၤတၢ်လၢကီၢ်ဆၢတဂၤ(KTLA)ခိခးဒီးဒွၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲသိလ့ၣ်
လါမ့ၤ ၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ညၣ်ပျၤခံလၢစဲဘူးလိၥ်အသးဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)ထံမိၢ်ပှၢ်ဟီၣ်ကဝီၤ အံၤ ဖဲမဟါအနံၤ ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤလၢမၤစၢၤတၢ်လၢထံကီၢ်ဆၢအံၤ ဘၣ်တၢ်ခိးခးအီၤလၢ(KTLA)သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအပှၤ ဒီး တၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲအသိလ့ၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၈ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢကလဲၤမၤစၢၤတၢ်အဂီၢ် လၢသိလ့ၣ်တခိၣ်အပူၤ ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအံၤဒီး အသကိးတဂၤဃုၥ်ဒီး ပှၤဆါ(၂)ဂၤ ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်(၄)ဂၤ ဖဲအလဲၤတုၤဝဲဖဲ ညၣ်ပျၤခံတၢ်လီၢ်အံၤအခါန့ၣ် ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ် (KTLA)သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအပှၤခးဝဲလၢကျဲပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢ(KTLA)အတၢ်ခိးခးဝဲဘျီဝဲအံၤခီဖျိပှၤအိၣ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးသးအဃိ သးသမူပူၤဖျဲးထီၣ်လၢတၢ်သံ အပူၤဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်အသိလ့ၣ်ခီန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒီတခိၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“အဝဲသ့ၣ်လဲၤတၢ်န့ၣ်လၢကါပူၤန့ၣ်ပၣ်ဝဲဒၣ်ခဲလၢၥ်(၄)ဂၤ.ပၣ်ဝဲဒၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ,အသကိးတဂၤဒီး ပှၤဆါ(၂)ဂၤ.တၢ်န့ၣ်အကလဲၤမၤစၢၤပှၤလၢထံဆၢကီၢ်ဆၢဒီးပှၤခိးခးလီၤအီၤလၢကျဲပူၤ.ပှၤခးအဝဲသ့ၣ်ဘျီအဝဲသ့ၣ်စံၣ်လီၤလၢကါပူၤ.မ့မ့ၢ်ကါန့ၣ်ကီၤလၤဖိအပှၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲ.ကိၢ်ညၢ်လၢအတသံဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤက့ၤခီ.မ့ဘၣ်ဒုတၢ်ကီ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီ တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ညၣ်ပျၤခံတၢ်လီၢ်လၢ(KTLA)အပှၤခးဝဲကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤအံၤအသိလ့ၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်အိၣ်လၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄) ဟီၣ်ကဝီၤပူၤလိၤလိၤ ဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီ ခီဃီၤဝဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ပၢပူၤကအိၣ်လၢ(၃)ကံလိမံထၢၣ်လံအဖီခိၣ် ဘၣ်ဃး (KTLA)ခးဝဲကၠီၣ်တဲၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိအံၤ မ့ၢ်တၢ်ကဲထီၣ်အဆိကတၢၢ်တဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံကရူၢ်အံၤ ဟံန့ၢ်ဝဲခီၣ်တဃၥ်အိၣ်ဆီလီၤသးဟူးဂဲၤဝဲဒၣ်ဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ဘီတံၢ်သဝီပူၤတကးဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါ အပူၤကွံၥ်အဝဲသ့ၣ်ကရူၢ်အံၤပၥ်ဃၥ်ဝဲစုကဝဲၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤတကပၤဒီး ဒိးလီၤဃၥ်ဝဲဟီၣ်လၥ်မ့ၣ်ပိၢ်,ခိးခးတၢ်လၢထံဆၢ ကီၢ်ဆၢအိၣ် ဝဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ...
လၢကလဲၤထီၣ်လူၤဖၣ်ပူၣ်သုးကလၢၤအဂီၢ်ပယီၤသုးနီၣ်ဂံၢ်(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟဲထီၣ်တုၤဝဲလၢကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်
လါမ့ၤ ၈ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးအံၤလၢကလဲၤထီၣ်လူၤက့ၤ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ ဖၣ်ပူၣ်သုးကလၢၤလၢဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ် ကဝီၤခးဝဲန့ၢ်လၢတနံၣ်ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် ဖဲအပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါသုးနီၣ်ဂံၢ်(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ် ဟဲတုၤဝဲလၢကမၤမိၢ်ဝ့ၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ် ပယီၤသုးအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢကလဲၤထီၣ်(စစ်ကူ) လၢဖၣ်ပူၣ်သုးကလၢၤ တၢ်ဒုးဆူၣ်လီၢ်အဃိ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ ၅ သီ ဒီး ၆ သီအခါန့ၣ် လၢမၠဲၣ်ကၠံငူၣ်(ခီၣ်တီၣ်)ဝ့ၢ်အံၤတဆီ ခီဃီၤဝဲဃိၣ်လိၥ်ကျိလဲၤထီၣ်ဝဲ ဆူကမၤမိၢ်ဒီးသိလ့ၣ်(၆)ဘ့,(၁၀)ဘ့ အခိၣ်(၄၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. (သုးက့ ၇) KNLA ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအထံၣ်ပယီၤသုးခီထံကျိလၢအမဲၥ်တဂၤစံးဝဲလၢ“အတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်အကဘၣ်လဲၤထီၣ်လူၤ က့ၤဖၣ်ပူၣ်သုးကလၢၤလီၤ.ဖဲလါထီၣ် ၅ သီန့ၣ်လဲၤဃီၤတဒူၣ်ဒီးဖဲ ၆ သီန့ၣ်လဲၤကဒီးတဒူၣ်.အလဲၤအခိၣ်တီတဝီန့ၣ်အနီၣ်ဂံၢ်က အိၣ်လၢ(၄၀၀)ဘျဲၣ်,လၢခံတနံၤန့ၣ်ကအိၣ်လၢ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်.ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်န့ၣ်ကအိၣ်လၢ(၂၀၀၀)ညါ.အဝဲသ့ၣ်လဲၤထီၣ်ဒီး(၆)ဘ့ကါ,(၁၀)ဘ့ကါန့ၣ်ကအိၣ်အခိၣ်(၅၀)ညါလဲၤထီၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီဒီဒူၣ်.ဖဲမဟါတနံၤန့ၣ်ကဘီယူၤလဲၤထီၣ်လၢ(သုးက့ ၅)တကပၤ သၢဘ့ၣ်ညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးဟဲထီၣ်တုၤလၢကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ပူၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဝံၤလီၢ်ခံမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်န့ၣ် ဟဲက့ၤလီၤကဒါဆူမၠဲၣ်ကၠံငူၣ်(ခီတီၣ်)တကပၤအနီၣ်ဂံၢ် ကအိၣ်လၢအဂၤ(၄၀၀)ဘျဲၣ် ညါအဃိ ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါတနီၤန့ၣ်ဆီတလဲအသးပၣ်ဃုၥ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါ တဂၤဃီဝဲန့ၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်ဖဲကမၤမိၢ်အခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်ဝဲဒီးဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤ အဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်ပယီၤသုးမ့ဟဲထီၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤဟဲထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ (သုးက့ ၅) အမဲၥ်ညါ တၢ်တယးဝဲလၢကလဲၤ ထီၣ်ဝဲ ဆူ(သုးက့ ၁)လ့က့ၣ်,တးပီသုးကလၢၤလၢတၢ်ဒုးဆူၣ်ဝဲခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...
ကသံၣ်မူၤဘှီး(၉)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်လၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲဖဲမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤတဖၣ် KNU ဒွဲၣ်အူမၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲ
လါမ့ၤ ၈ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ကသံၣ်မူၤဘှီး(၉)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်လၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲ ဖဲ(၂၀၂၅)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤတဖၣ် ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၇ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်ခဲလၢၥ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး(KNPF),ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီၢ်ဆၢဂ့ၢ်ဝီကမံးတံၥ် ဒီး ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤဝဲဒၣ်တၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ တခါလၢ(သုးက့ ၅) ဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ကသံၣ်မူၤဘှီးလၢတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤဝဲခဲအံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤဖဲဃိၣ်လိၥ်ကျိကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ရ့ၣ်ပၢၤကီၢ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤန့ၢ်မူ ကတိၤဆှဲပၠးလီၤဝဲလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“” ကသံၣ်မူၤဘှီးလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ အဘိၣ်ဖးဒိၣ်န့ၣ်(၉၉၃)ဘိၣ်, မ့မ့ၢ်အဘိၣ် ဆံးလီၤန့ၣ်အိၣ်ဝဲ(၄၉၉၅)ဘိၣ်, အဘိၣ်ဖိန့ၣ်အိၣ်ဝဲ(၄,၉၆၅၀)ဘိၣ်အဃိ တၢ်မ့က့ၤဂံၢ်က့ၤအီၤလၢအဖျၢၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲ(၉,၉၃၀,၀၀၀) ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပှၤလၢအဟဲစိၥ်ဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးကစၢ်(၂)ဂၤစ့ၢ်ကီး ကီၢ်ဆၢဂ့ၢ်ဝီကမံးတံၥ်အးလီၤက့ၤဝဲဆူ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကညီဲဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး(KNPF)အအိၣ်ဒီးတၢ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဝီအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဘၣ်ဃးကသံၣ်မူၤဘှီးအံၤ လၢကီၢ်သူလ့ၤကွီၢ်မ့ၣ်တၢ်ဘျၢသဲးစးအပူၤ တၢ်သူၣ်,တၢ်ထုးထီၣ်, တၢ်စိၥ်ဆါဒီးတၢ်သူစွဲဝဲလ့ၤတက့ၤတန့ၢ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်တၢ်ပၥ်လီၤဃၥ်ဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးပှၤလၢအသူကသံၣ်မူၤဘှီးသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢအသူဝဲအနီၣ်ဂံၢ်အဖီခိၣ်ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်သ့ၣ်ညါ နၢ်ပၢၢ်, တၢ်ဟံန့ၢ်အရ့,ကဘၣ်အိၣ်တၢ်ကမၣ်လၢဃိၥ်ပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဒွဲၣ်အူမၤဟးဂီၤကွံၥ်ကသံၣ်မူၤဘှီးဘျီဝဲအံၤ ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ပှၤဂ့ၢ်ဝီဝဲၤကျိၤမူဒါခိၣ် နီၢ်ပၠိပၠိ စံးဝဲလၢ “ပှၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ကသံၣ်မူၤဘှီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါအံၤဖါဂ့ၤညါ.ပှၤဖီၣ်န့ၢ်ခဲအံၤဖးအါညါ.အဒိပှၤမ့တဖၣ်န့ၢ်ဘၣ်ဒုကကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်လၢပပှၤကညီဖိအဂီၢ်လီၤ.ခီဖျိလၢကသံၣ်မူၤဘှီးအဃိန့ၣ်ကဲထီၣ်က့ၤဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဟံၣ်ဖိဃီဖိအကျါလီၤ.ပှၤတဂၤ လၢအသူကသံၣ်မူၤဘှီးန့ၣ်တဖံးတမၤလၢၤဘၣ်,ကမၤလၢၤဂီၤဝဲတၢ်ဆၢကတီၢ်ဒီးခါဆူမဲၥ်ညါအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤဝဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘမူဘၣ်ဒါဘၣ်ထွဲတဖၣ်ကတိၤဆှဲပၠးလီၤဝဲဘၣ်ဃးကသံၣ်မူၤဘှီး အဂ့ၢ် အကျိၤသ့တဖၣ်ဝံၤ...
DKBA သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤဝဲအဆိကတၢၢ်တဘျီတၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးဒီးကမျၢၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါ
လါမ့ၤ ၇ သီ,၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ ၇ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဘၣ်ဘျုး ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA) သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် တီခိၣ်ရိၣ်မဲခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီ မၤဝဲအဆိကတၢၢ်တဘျီတၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးဒီးကမျၢၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါလၢ ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၆) ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် စိၣ်ဆံမၠဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါဘၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်လိၣ်ဘၣ်ဒီးဘှါဆှဲဝဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢကမျၢၢ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲကန့ၢ်အဂီၢ် ဘၣ်တၢ်မၤဝဲ တၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “ကမျၢၢ်တဖၣ်ဟဲသံကွၢ်ယၤလၢပဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်န့ၢ်လံဧါ.ကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲန့ၢ်ဖးယံၤလံ.ခဲအံၤအဝဲသ့ၣ် တီၣ်ဖျါထီၣ်ပှၤလၢကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ်မီၤ.အဃိဝဲဒၣ်န့ၣ်ပဟ့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်ပျဲလီၤ.တၢ်လၢအလိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပကမၤစၢၤ အဝဲသ့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဘျီဝဲအံၤအပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိ ဘၣ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီ အပူၤ ဃုၥ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်ကမျၢ်တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒီး ဖဲန့ၣ်သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် ဃုၥ်ဒီး ခိၣ်နၢ်ဘၣ်ထွဲ လၢအဂၤတဖၣ် က့ၤစံးဆၢကဒါက့ၤကမျၢၢ်အတၢ်ပၥ်ဖျါသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် ဖလူ,ဂီၤလ့ၤ,ထံသဲလဲၤ,ဆိၣ်စံမၠဲၣ်,၀ၣ်မံၤထၣ်, တီၤနံၤ, အူကြ့ၣ်ထၣ်,စွ့ၤအ့မၠဲၤ,သ့ၣ်ဘီဘိ,လၢၢ်ဂီၤ,အူဟူထၣ်,တနီၤထၣ်,ခၠူးကလံ,တၤအုးထၣ်,ကွံလၢၢ်ဆှုၣ်,မီခံ,ဘျၢၣ်ဒိၣ်,လူၤခိၣ်ထၣ်ဒီး ကၠီးခဲးသဝီ ပၥ်ဖှိၣ်(၁၉)ဖျၢၣ် ကမျၢၢ်(၄၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါဟီၣ်ကဝီၤပူၤဖီၣ်စုကဝဲၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တၢ်အိၣ်သး,ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်အိၣ်သး, ကူၣ်သ့,ဆူၣ်ချ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်အကျိၤတကးဒံးဘၣ်ကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကဒဲကဒဲကအိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးက့ၤတၢ်ဂ့ၢ်သ့တတဖၣ်အံၤ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအဟဲထီၣ်တၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးအံၤတဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဃ့ထီၣ်ဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝၣ်မံၤထၣ်သဝီသးပှၢ် မါမီၤဝ့လဲၤ စံးဝဲလၢ“ဒ်သိးကမျၢၢ်တဖၣ်ကအိၣ်ဘၣ်မုၥ်မုၥ်ခုၣ်ခုၣ်အဂီၢ်အဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲတၢ်ထံၣ်လိၥ်အံၤ မီၤ.တၢ်လၢကမျၢၢ်ဃ့ထီၣ်ဝဲတဖၣ်န့ၣ်(DKBA)ဟံမူဒါတန့ၢ်ခဲလၢၥ်ဘၣ်န့ၣ်ပသ့ၣ်ညါလီၤ.ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢပှၤဃ့ထီၣ် သၢပူခံပူ န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်မ့မၤန့ၢ်ဝဲဒုပှၤကမျၢၢ်ကသူၣ်မံသးမုၥ်ဝဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ(DKBA)တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤဝဲဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ်, သုးခိၣ်စီၤဆါအီၤ, သုးခိၣ်...
တးပီ,လ့က့ၣ်သုးကလၢၤတၢ်ဒုးအပူၤကမျၢၢ်(၂၀,၀၀၀)လၢဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ် (KPSN)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ
လါမ့ၤ ၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤ လ့က့ၣ်ဒီးတးပီသုးကလၢၤတၢ်ဒုးအပူၤ ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်(၂၀,၀၀၀) ဃၣ်ဃၣ်အံၤတဖၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဂီၢ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN)ထုးထီၣ် ပၥ်ဖျါဝဲဖဲ မဟါလါမ့ၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၂ သီ ဟီၣ်ကဝီၤ()သုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်န့ၢ်လ့က့ၣ်သုးကလၢၤဝံၤတကတီၢ်ဃီတၢ်ဆဲးထီၣ်ဝဲတးပီသုးကလၢၤအံၤဒီး ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကဘီယူၤဟဲခးလီၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိတးပီကရူၢ်,ပယၢ်ရီကရူၢ်,ဃီဖျိပျဲၢ်ကရူၢ်ဒီးဟးတရဲးကရူၢ်ပူၤ ဒူသဝီ(၂၂)ဖျၢၣ် ပှၤနီၣ်ဂံၢ်(၁၉၂၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးအိၣ်ဝဲလၢပှၢ်ပူၤကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါ,သ့ၣ်ခီၣ်ထံးဝၣ်ခီၣ်ထံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဃ့ၢ်ထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ထီၣ်ဘးဝဲလၢ(၁)လါဃၣ်ဃၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတအိၣ်ဒံးဘၣ်ဒီးကက့ၤလၢဟံၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်,ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ လၢပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီ,တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ,တၢ်ခိၣ်ဒုး,ကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KPSN)ပှၤနဲၣ်တၢ် နီၢ်ဝါခုၣ်ဆှံ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “လၢန့ၣ်တကပၤဒုတၢ်ဖးနးညါလီၤ.ခဲအံၤကဘီယူၤ,ပၤရၤမီၤတၤလ့ၤထံတဖၣ်န့ၣ်ဟဲသူဝဲအါမးလီၤပယီၤသုးန့ၣ်.အဃိလ့က့ၣ်,တးပီ,ပယၢ်ရီသဝီတဖၣ်န့ၣ်ကဘီယူၤအဃိသဝီပူၤလီၤတဘှံးဟးဂီၤလၢၤလံ.ခဲအံၤကဘီယူၤဟဲခးတၢ်အဃိအဝဲသ့ၣ်က့ၤဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်ဘၣ်ဟးအိၣ်လၢတၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်ဘျီလိၣ်ဝဲအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ,တၢ်ခိၣ်ဒုး,တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်လီၤ.ခီဖျိပှၤကညီအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါအဃိပမၤစၢၤတလၢတလီၣ်ဘၣ်.တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိဂ့ၢ်ဂီၢ်အူ,ပှၤနီၣ်ဂံၢ်စ့ၢ်ကီးအါအဃိမ့မ့ၢ်လၢထံဂၤကီၢ်ဂၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤန့ၣ်ကဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးတစဲးမီၤ”စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲမိၢ်ဖိဆံး,ပှၤမိၢ်ဒၢ,ပှၤသူၣ်က့သးပှၢ်ဒီးပှၤဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အါမးဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဆူၣ်ချ့တၢ်ကွၢ်ထွဲတကပၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိဆူၣ်ချ့ပှၤမၤတၢ်ဖိတကူတလၢဘၣ်အဃိထံၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲ အဂ့ၢ် န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်(KPSN)ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢအ(facebook page)အသိးန့ၣ် ပယၢ်ရီသဝီဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ စးထီၣ်ဖဲတါလါလါ ပှဲၤလီၤ(၂)သီန့ၣ် ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢပသဝီပူၤ.တမ့ၢ်အခးဒုၣ်ဒါဘၣ်ခးနၢၤလၢပှၤသဝီဖိလီၤ.အဃိပဘၣ် ဃ့ၢ်ထီၣ်.ပဟး အိၣ်လၢအံၤတဒူၣ် လၢန့ၣ်တဒူၣ်,တၢ်နဟးအိၣ်ဒ်အံၤနဟးဃုအီၣ်ဃုအီတၢ်တဘၣ်စ့ၢ်ဘၣ်.ဟးဒီးဟးတဘူၣ်မ့ဟးန့ၣ် ဘၣ်ပျံၤကဘီ ယူၤ. ပှၤမ့မၤစၢၤ ပှၤတခါခါဒုပကသးခုဖးဒိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢတၢ်ထီၣ်လ့က့ၣ်သုးကလၢၤဝံၤတုၤဃီၤဝဲဒၣ်လၢတးပီသုးကလၢၤတၢ်ဒုးတစု သုးကလၢၤအံၤသုတလီၤတဂ့ၤအဂီၢ် ခီဖျိသုးမီၤစရိၤကဘီယူၤ,ကျိဖးဒိၣ် ဒီးပၤရၤမီၤတၤလ့ၤထံဟဲခးလီၤတၢ်ကိးနံၤဒဲးအဃိ ကရူၢ်(၄)ဘ့ၣ်အံၤအပူၤလၢအမ့ၢ်တးပီ, လ့က့ၣ်,ကါမဲ,လၢၢ်ချၢၣ်,ပယၢ်ရီ, ပှိၢ်သဝီ ဃုၥ်ဒီးဒူသဝီလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါ ဟံၣ်တစှၤန့ၢ်အဖျၢၣ် (၁၀၀)အူအီၣ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤဝဲအါမး အဂ့ၢ် န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဆၢကတီၢ်ဘူးထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢတၢ်စူၤခါတၢ်ကဘၣ်စးထီၣ်ကဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤလံအဃိ...
(သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စူးကွံၥ်သး
လါမ့ၤ ၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် လၢအဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤအါဝဲအံၤ ဖဲမဟါအနံၤန့ၣ် လၢတၢ်သတူၢ်ကလၥ်အပူၤစူၥ်ကွံၥ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ်လၢအသးနံၣ်အိၣ်ဝဲ(၇၀)ဘျဲၣ်လၢအတူၢ်ဘၣ်သးပှၢ်တၢ်ဆါန့ၢ်တ့ၢ်ဝဲလၢအနံၣ်အံၤ ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၆ သီ ကဘၣ်ဖဲဟါခီ ၄း၀၀ နၣ်ရံၣ်ခိၣ်ဃၢၤ အဆၢကတီၢ်န့ၣ် စူၥ်ကွံၥ်ဝဲသးဖဲလူၤသီကီၢ်ဆၣ် တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. (KNLA)ခိၣ်နၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၃ နၣ်ရံၣ် ၄ နၣ်ရံၣ်အခါန့ၣ်အစူးကွံၥ်သး. တၢ်န့ၣ်ဖဲအဝဲအိၣ်လၢဟံၣ် အကလဲၤလီၤဖဲအတၢ်အီၣ်မ့ၤလီၢ်ဃီတခါန့ၣ်.မ့ၢ်အခီၣ်တပျၥ်ခီဧါလီၤဃံၢ်ဖဲန့ၣ်သးပ့ၤနီၣ်သးဘျီအသးသမူဟးထီၣ်လိၤဖဲန့ၣ်လီၤ. သနါက့အတတူၢ်ဘၣ်တၢ်စူး တၢ်ဆါနီမံၤဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. တချုးသုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စူးကွံၥ်သးဒံးဘၣ်လီၢ်ခံကတၢၢ်ဖဲလါမ့ၤ ၅ သီ မုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဘၣ်ဃးကဘီယူၤ အတၢ်ဟဲခးလီၤတၢ်လၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤတၢ်အိၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤအံၤတဖၣ် မၤဒံးဝဲတၢ်ဆဲးကျိးဒီး ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်သန့ ဒံးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးအတၢ်စူးကွံၥ်သးအံၤ အပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်အခါ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီသးစၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ လၢအလဲၤ ဟးအိၣ်သကိး ဘၣ်ဒံးအီၤတဂၤက့ၤတဲပၠးကဒါဝဲလၢ “ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၂၁ သီအခါန့ၣ်ပလဲၤဟးအိၣ်သကိးဘၣ်အီၤဒံး, ပတဲသကိးတၢ်ဒီး အီၤအိၣ် ဒီဒူၣ်ညါလီၤ.အခါန့ၣ်ဖဲန့ၣ်ဖျါလီၤဂၥ်လၢအတဘၣ်နီတမံၤဘၣ်.နကွၢ်အီၤန့ၣ်တဖျါလၢပှၤတအိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဘၣ်.အဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးပှၤတၢ်အိၣ် ဒီဒူၣ်ညါ.အဝဲမ့ၢ်ခိၣ်နၢ်လၢအလုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်တဂၤလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်...
တၢ်စးထီၣ်သူဝဲကညီပှိၢ်မုၣ်ထီၣ်(လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤ)န့ၢ်လံ
လါမ့ၤ ၇သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, လၢတၢ်ကဃုသ့ၣ်ညါဘၣ်ကျိၥ်လံၥ်လဲၢ်တၢ်ကတိၤညီညီအဂီၢ်တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်စးထီၣ်သူဝဲကညီပှိၢ်မုၣ်ထီၣ်(Dictionary)လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်အလံအဂ့ၢ်,မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရၢဖိ (Eastern Pwo Karen Unicode Team) ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၇)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ကညီပှိၢ်မုၣ်ထီၣ်လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအံၤလီၤဆီဒၣ်တၢ်တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢပှိၢ်,ကီၤလၤဝါ,ပယီၤကျိၥ်သ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲဒၣ်ဒီး,လံၥ်တဖျၢၣ်စုၥ်စုၥ်အပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးအခီပညီသ့ၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်ဟ့ၣ်လီၤပၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒီးတၢ်အဒိလၢပှိၢ်,ကီၤလၤဝါ,ဃုၥ်ဒီးပယီၤကျိၥ်တဖၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲလံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအတၢ်ပညိၣ်အဖီခိၣ်(မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရူၢ်ကရၢ)အကရၢဖိစအီၤမိဟ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပဒုးအိၣ်ထီၣ်လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအံၤပတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးပကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကညီကလုၥ်ဒူၣ်ဖိတဖၣ်ကန့ၢ်ဃုသ့ၣ်ညါမၤလိက့ၤကျိၥ်လံၥ်လဲၢ်ညီညီကသ့ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.လၢညါန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်လၢလံၥ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤလီၤအဃိပဃုသ့ၣ်ညါဘၣ်ကီန့ၣ်လီၤ.အအံၤခီပှၤကိးဂၤဒဲးဃုကွၢ်မၤသ့ၣ်ညါအသးန့ၢ်ဝဲညီညီလံန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်စးထီၣ်သူဝဲလံၥ်ခီၣ်ယ့ၣ်အံၤန့ၢ်လံအဃိမ့ၢ်တၢ်သးခုလၢတၢ်ကဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်ညီန့ၢ်ဒံးခါလၢအပူၤကွံၥ်အဂ့ၢ်,ကညီသးစၢ်(စဝ်အဲဃှီ့ဆိုဒ်)စီၤအဲၣ်ဃံၣ်စုၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးကညီပှိၢ်လံၥ်လဲၢ်ကျိၥ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဝဲလၢစိၤဆၢကတီၢ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်အတၢ်မၤလိမၤဒိးအီၤန့ၢ်ညီသ့ဝဲအပူၤအဃိမ့ၢ်တၢ်သးမုၥ်အဂ့ၢ်,အဝဲစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်သူဝဲလၢDigitalဖၢရှ့န့ၢ်လံအဃိဂ့ၤဝဲဒိၣ်မးလီၤ.အပူၤကွံၥ်ပမ့အဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါမၤလိမၤဒိးတၢ်န့ၣ်ပဘၣ်အိးထီၣ်လၢလံၥ်တဘျံးတကဘျံး,ပဃုဘၣ်ကီမးန့ၣ်လီၤ.ခဲအံၤပဘၣ်သးသ့ၣ်ညါန့ၣ်ပဒိလီၤတဘျီဟဲဖျါထီၣ်လီၤ.ပပှိၢ်လံၥ်လဲၢ်ကျိၥ်အံၤအိၣ်လၢစိၤဆၢကတီၢ်သီအပူၤလံ,ခါဆူညါကလဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်အိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီပှိၢ်မုၢ်ထီၣ်လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤ(Dictionary)အံၤကကဲထီၣ်လိၥ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂီၢ်,မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရူၢ်ကရၢဖိ (Eastern Pwo Karen Unicode Team) တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးဝဲဒၣ်တၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးခီဖျိလၢပှၤဂဲၤလိၥ်တၢ်ဖိတဖၣ်အနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးစှၤဒီးဂံၢ်ဘါစၢ်ဒံးဝဲအဃိ,လံၥ်အံၤကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲအဂီၢ်တၢ်ဘၣ်ဟံးန့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၥ်ဝဲလၢ(၂)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအံၤအပူၤတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ထၢနုၥ်ပၥ်ဝဲလံၥ်ဖျၢၣ်ခဲလၢၥ်(၁၃၇၀၀)ဖျၢၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တလၢတပှဲၤထီၣ်ဒံးဝဲဒၣ်အဖီခိၣ်ကဘၣ်ဆဲးမၤဝဲဒံးအဃိ,လိၣ်ဘၣ်ဝဲပှၤဂဲၤလိၥ်တၢ်ဖိအဂံၢ်အဘါအဂ့ၢ်,မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရၢဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ဘၣ်ဃးဒီးမုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ကျိၥ်အံၤလံၥ်ခီၣ်ယ့ၤတကးဘၣ်ခါဆူညါအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဝဲလၢကထုးထီၣ်ဝဲဒၣ်"Eastern Pwo Karen Dictionary" (App)လၢလီတဲစိဒီးခီၣ်ဖၠူထၢၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
KTLA အပှၤ(၃၇)ဂၤဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီး(သုးက့ ၄)KNLA သုးရ့ၣ်-၂၇
လါမ့ၤ ၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမ့ၤ ၄ သီအနံၤန့ၣ် (KTLA)သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံသုးတြိၤစုတီၤအဖီလၥ် ဆၣ်ကပီၤသုးရ့ၣ်(၂)အပှၤ (၃၇)ဂၤ ဟဲက့ၤ ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိး တၢ်ဒီး(သုးက့ ၄) ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်-၂၇ အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNLA)ပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါ ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ. ဆၣ်ကပီၤသုးရ့ၣ်(၂)လၢအိၣ်ဒဝဲၢ်ခံလၢအဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးရ့ၣ်-၂၇ အံၤ ခီဖျိတဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးဝဲ သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢတၢ်က့ၤခးလိၥ်သးလၢကညီဖိကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤအံၤဘၣ်အဃိ ဖဲ ၄ သီ ဟါခီ ၄း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် န့ၣ် သုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤအဲၣ်ဖိဃုၥ်ဒီးအပှၤ(၃၇)ဂၤစိၥ်ဃုၥ်ဝဲတၢ်စုကဝဲၤဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဘၣ် ဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒ် အံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ (KNLA)သုးရ့ၣ်-၂၇ သုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤမူဂ့ၤ စံးဝဲလၢ “ဖဲလါမ့ၤ ၄ သီ ဟါခီကဘၣ်ဖဲ ၄း၃၀ န့ၣ် သုးခိၣ်အဲၣ်ဖိဒီးအပှၤခဲလၢၥ်(၃၇)ဂၤအိၣ်လၢဒဝဲၢ်ခံတကပၤဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤ.အဟဲက့ၤဘျီဝဲအံၤပၣ်ဃုၥ်ဒီး တၢ်စုကဝဲၤခဲလၢၥ်လီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီး(KTLA)အပှၤဟဲက့ၤမၤသကိးတၢ်ဒီး(သုးက့ ၄)အံၤန့ၣ် ဒ်တၢ်ဂီၤမူဟးထီၣ်ဝဲလၢ(social media)ပူၤဖျါဝဲအသိးန့ၣ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢ(KTLA)လၢအဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်တဖၣ်အံၤဆ့ၣ်နီၤတဲသကိးတၢ်ဒီး(သုးရ့ၣ် ၂၇)သုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်မူဂ့ၤဘၣ်ဃး...
(သုးက့ ၅)ဒီး(သုးက့ ၃)ဟီၣ်ကဝီၤ(၃)သီအတီၢ်ပူၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအဃိ သီခါဖၠၣ်ဃုၥ်ဒီးဟံၣ်ဟးဂီၤ(၇)ဖျၢၣ်
လါမ့ၤ ၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဒီးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်ကဝီၤ လၢ(၃)သီအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအကျိဖး ဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအံၤအဃိ သီခါဖၠၣ်ဃုၥ်ဒီးဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤဝဲခဲလၢၥ်(၇)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤထီၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤ ဝဲမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ ဟံၣ်(၂)ဖျၢၣ်ဒီးသီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. “ဖဲလါထီၣ် ၁ သီန့ၣ်ဟဲခးဝဲဖဲဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် နၢ်ကိၢ်ထၣ်ဒီးကၠီၤဒံၣ်ထၣ်. အဟဲခးတၢ်န့ၣ်ကဘၣ်ဖဲမုၢ်ဆါခီ ၁၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဒီး ၁း၀၀ နၣ်ရံၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒ်န့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဟးဂီၤပှၤဟံၣ်န့ၣ်အိၣ်တဖျၢၣ်ခံဖျၢၣ်. ဘၣ်ဟးဂီၤဒီးသီခါဖၠၣ်တဖျၢၣ်,မ့မ့ၢ်သီခါဖၠၣ်တဖျၢၣ်အံၤ ဒု ဘၣ်နးဒိၣ်ကတၢၢ်လီၤ.မ့မ့ၢ်ပှၤကညီဒုတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၂ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုး ခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ-၂၆၄)ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်(၁၂၀၀ မမ)ခံဖျၢၣ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢကၠ့ၣ်ကွ့(ကြိတ်ကွင်း)သဝီပူၤအဃိ ဟံၣ်ဟးဂီၤ ဝဲ(၃)ဖျၢၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါလါမ့ၤ ၅)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဝံၤမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါမ့ၤ ၃ သီအနံၤ လၢထံဒီၣ်လ့တၢ်လီၢ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤ(Jet fighter)ကဘီယူၤဟဲ တ့ၢ်လီၤဝဲ မ့ၣ်ပိၢ်အဃိ...