လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကဟဲထီၣ်မၤပှဲၤက့ၤဂံၢ်ဘါဖဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် သုးကလၢၤတၢ်လီၢ်အံၤအဂီၢ် ပယီၤသုးတဖၣ်ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်လၢကျဲလၢအခါဘၣ်တၢ်ခိးခးဝဲအဃိ သံဝဲ(၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါအနံၤ န့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးအံၤလၢသယဲၣ်ခၠီဝ့ၢ်အံၤတဆီ လၢကထီၣ်မၤပှဲၤက့ၤဂံၢ်ဘါဖဲဝ့ဝး(၀င်း၀)သုးကလၢၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ် ဖဲလါဖ့ၤအါရံၤ ၁၀ သီ ဂီၤခီ ၁၀း၁၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုး(၄၀၃/ ၃၀၄/၄၀၅)သုးရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဟဲထီၣ်ဝဲလၢကျဲအခါ ဘၣ်တၢ်ခိးခးအဝဲသ့ၣ်လၢ(သုးက့ ၄) ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်(၁၂), (သုးက့ ၆) သုးရ့ၣ်(၂၇)ဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢ သုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ခိးခးပယီၤသုးဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးတကပၤသံ(၉)ဂၤအမဲၥ်ညါတၢ်မၤန့ၢ်ဝဲ (MA1) ၂ ခိၣ်, (MA3) ၅ ခိၣ်,...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ခရၢၢ်ကရူၢ်ဒီးဝီၢ်က့ကရူၢ်လၢကျိဖးဒိၣ်အမဲၥ်ညါ ပယီၤသုးကျိၤနုၥ် လီၤဟူးဂဲၤဝဲတလီၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ် ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိကမျၢၢ်သံဝဲ(၃)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤဒီး ပယီၤသုးအံၤခးသံဃုၥ် စ့ၢ်ကီးဝဲ ကမျၢၢ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီအနံၤ ပယီၤသုးကျိၤလၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်(၂၅၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤ နုၥ်လီၤဝဲလၢကရူၢ်(၂)ဘ့ၣ်အံၤ သဝီတဖၣ်အပူၤဒီး ဖဲ ဂီၤခီ ၁၀း၀၀ ဘျဲၣ်အခါန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒီးဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အံၤလၢ (စစ်ကွင်း) သဝီဃၢၤ အံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီဝဲအံၤအဃိပယီၤသုးအံၤပညိၣ်ခးလီၤကဒါဝဲကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢ(စစ်ကွင်း)သဝီဒီး မိၣ်ခမီၣ် သဝီပူၤအဃိ ဘၣ်သံဝဲ အူစီနီၤ(၆၀)နံၣ်,အမါဒီၤမၣ်အ့(၆၅)နံၣ် ဒီး အူအ့သ့(၆၅)နံၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဘျီဝဲအံၤ ဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီးဝဲကမျၢၢ်(၃)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲဖိသၣ်ပိၥ်ခွါ(၁၅)နံၣ်တဂၤဒီး (၁၄)နံၣ် တဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ်...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၂သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကမၤလီၤစှၤတၢ်ကမှံဒံဆံးဆံးဖိလၢကလံၤကျါတဖၣ်အဂီၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်မၤဃံးထီၣ်ဝဲတၢ်ဒွဲၣ်မ့ၣ်အူတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ရ့လိၥ်ဘၣ်ထွဲဝဲၤကျိၤ(The Government Public Relations Department)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤ(၉)သီအနံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါတ့ၢ်ဝဲအသိးန့ၣ်,(၂၀၂၅)(၂၀၂၆)နံၣ်အပူၤတၢ်ကမှံဒံဆံးဆံးဖိအတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤတလီၤစှၤဝဲဘၣ်ဒီးအိၣ်ဝဲတယူၥ်ဃီအသိး,တၢ်အံၤဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးလိၥ်ဝဲအသးဒီးတၢ်ဒွဲၣ်အူထီၣ်ဝဲတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်,စံၥ်လီၢ်ကျီးလီၢ်,ဘုလီၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ရ့လိၥ်ဘၣ်ထွဲဝဲၤကျိၤပှၤကတိၤတၢ်ပၢမူဒါခိၣ်(၂)(AirinPhanrit)ပၥ်ဖျါဝဲလၢ(PRD)အစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်လံၥ်မဲၥ်ကဘျံးပၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,လၢတၢ်ကဂုၥ်ကျဲးစၢးရဲၣ်သဲကတီၤဒီးမၤလီၤစှၤက့ၤဝဲ(PM2.5)တၢ်ကမှံဒံအတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီအံၤအဂီၢ်,မၤဃံးထီၣ်က့ၤဝဲတၢ်ဒွဲၣ်အူမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါလၢတၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်အလီၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,(AirinPhanrit)ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
(PM2.5)တၢ်ကမှံဒံဆံးဆံးဖိအံၤဟဲကဲထီၣ်ဝဲအသးလၢ,တၢ်ဒွဲၣ်မ့ၣ်အူ,တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်,သိလ့ၣ်,ဆဲးကၢး,စဲးဖီကဟၣ်ဒီးတၢ်သူမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါတဖၣ်အကျါအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ဆံးဆံးဖိလၢတၢ်တထံၣ်ဝဲလၢမဲၥ်သၣ်ချံဘၣ်တခါအဃိ,နုၥ်လီၤဝဲပှၤနီၢ်တဂၤအပသိၣ်ပူၤယိၥ်ယိၥ်,သွံၣ်ကျိၤပူၤသ့ဝဲအသိး,ဒုးကဲထီၣ်ဝဲပသိၣ်တၢ်ဆါ,သးတၢ်ဆါဒီးတၢ်ကသါထီၣ်ကသါလီၤကီခဲတၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲညီညီအဃိ,ဖိသၣ်ဒီးသူၣ်က့သးပှၢ်တဖၣ်အဂီၢ်မ့ၢ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဂ့ၢ်,ထံဂုၤကီၢ်ဂၤဆူၣ်ချ့ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤဃံးထီၣ်တၢ်ဒွဲၣ်မ့ၣ်အူအတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအံၤကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲလၢထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ပတီၢ်အသိး,ပညိၣ်ဝဲလၢ(၂၀၂၆)အတီၢ်ပူၤကမၤစှၤလီၤဝဲတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်တၢ်(၁၅)မျးကယၤလၢကဲထီၣ်သးတဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်,လံၥ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,တၢ်ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်ဝဲတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျး,ဘုခ့ကျီး,ကထံကျီး,ဒီးဘုဧိၤဟုဧိၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတၢ်ဒွဲၣ်မ့ၣ်အူအဂီၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်အံၤကသူဝဲမူဖျၢၣ်ဒိၣ်(Satellite)စဲးဖီကဟၣ်တဖၣ်တပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တးကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဘၣ်ဃးတၢ်တဘၣ်ဒွဲၣ်အူဝဲမ့ၣ်အူဘၣ်အဂ့ၢ်အံၤ,စးထီၣ်လါယနူၤအါရံၤ(၁)သီတုၤလါအ့ဖြ့ၣ်(၃၀)သီအနံၤအံၤလ့ၤတက့ၤတၢ်တဘၣ်မၤဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်,တၢ်ဘိးဘၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါပၥ်ဖျါအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအဖီခိၣ်,ပှၤတဂၤတဂၤလၢ်လၢ်မ့လဲၤခီပတၥ်ဝဲအံၤန့ၣ်,တၢ်ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲအရ့ဒ်တၢ်ကလိၥ်ဘၢလိၥ်ကွီၢ်ဝဲဒၢနုၥ်ဝဲလၢဃိၥ်ပူၤ(၁)လါ,ဟ့ၣ်စ့အီၣ်လိး(၂၀၀၀)ဘးအိၣ်ဝဲအသိး,မ့မၤဝဲတၢ်ဒွဲၣ်မ့ၣ်အူဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တခီကဘၣ်လီၤဝဲလၢဃိၥ်ပူၤ(၃၀)နံၣ်ဒီးစ့အီးလိး(၃)ကကွဲၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,လၢတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤတကပၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲအီၤ(၂)နံၣ်အိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါ,တၢ်ကပၥ်တုၥ်ကွံၥ်ဝဲပဒိၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ,တၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးတၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဒီးတၢ်ဟံးန့ၢ်လိၢ်စ့ဆူပဒိၣ်အိၣ်တဖၣ်ဒီးတၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်သူဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ထံကီၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်,(PM2.5)တၢ်ကမှံဒ်ဖိအံၤတဘၣ်အါန့ၢ်ဝဲ (37.5 µg/m³)ဘၣ်ဆၣ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်လီၢ်တနီၤအပူၤ,အါန့ၢ်ဝဲတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အဃိ,တၢ်ဘၣ်မၤဃံးထီၣ်ဝဲတၢ်ဒွဲၣ်မ့ၣ်အူ,တၢ်သူစဲးဖီကဟၣ်မ့ၣ်အူတၢ်သိၣ်တၢ်သီတဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် အံလူၢ်ကရူၢ် ဒီး တကွံပူၤကရူၢ်အပူၤ ဖဲတလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၇ သီ, ၈ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ ကမျၢၢ်(၆၀၃၆)ဂၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲဒီး လၢပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကမျၢၢ်(၆၀၀၀)ဘျဲၣ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤ ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကွၢ်ထွဲမၤစၢၤအဝဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီး ကသံၣ်ကသီ အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် တၢ်လၢတၢ်ပှဲၤတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲမဟါ အနံၤ န့ၣ်လီၤ.
“ဒူသဝီလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီပူၤထီဘိလီၤ.ပယီၤသုးကျိၤမ့ဟဲနုၥ်လီၤတဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ် ပူၤဖျဲသးလီၤ. တၢ်အီၣ်ဒီးကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်ပှၤအံးထွဲကွၢ်ထွဲအဝဲသ့ၣ်ဖဲတၢ်သ့အိၣ်အသိးဘၣ်ဆၣ် တၢ်လၢတၢ်ပှဲၤတအိၣ် ဘၣ်အဃိ လၢပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးကျိၤလၢနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤဖဲအံလူၢ်ကရူၢ်ပူၤအံၤတဖၣ်...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤသုတလီၤကွံၥ်တဂ့ၤအဂီၢ်,ပယီၤသုးကရူၢ်တကပၤမၤဝဲကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤအပူၤပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲလၢအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲကလီၤကွံၥ်ဝဲအဃိ,တကီၢ်ခါခဲအံၤကိးဃ့အါထီၣ်ဝဲကဘီယူၤတၢ်မၤစၢၤအါထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“အဘၣ်ယိၣ်ဝဲတၢ်အဃိအစခါသုတလီၤအဂီၢ်န့ၣ်,အဝဲသ့ၣ်သူဝဲကဘီယူၤဃ့တၢ်မၤစၢၤလၢတၢ်ကမၤကလံၤကျါတၢ်ဒုးန့ၣ်လီၤ.ပဝဲတကပၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤမ့ဆူၣ်ထီၣ်တစဲးန့ၣ်,အကိးဝဲကဘီယူၤအဃိကဘီယူၤဟဲထီၣ်မၢ်မၢ်လီၤ.ကဘီယူၤန့ၣ်ဟဲကွံၥ်လီၤတၢ်ဘိၣ်အိၣ်အသိးခးလီၤတၢ်အိၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပယီၤသုးအံၤမၤစ့ၢ်ကီးဝဲကျိးဖးဒိၣ်တၢ်ခးလီၤတၢ်ဆူဂီၤလ့ၤကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒီး,ထံညၣ်လံၣ်,ထံသၢလဲၤဒူသဝီတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,အဝဲစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်မဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၀)အနံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်,ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤ(Y12)ခးလီၤဝဲတၢ်ဆူထံသၢလဲၤသဝီပူၤဒီးသီခါဖၠၣ်အဃိဘၣ်ဟးဂီၤဝဲကမျၢၢ်ဟံၣ်(၄)ဖျၢၣ်ဒီးသီခါသိလ့ၣ်(၁)ခိၣ်အဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,ကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဆၢကတီၢ်ခီဖျိကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အံၤဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဆူတၢ်လီၢ်အဂၤစးထီၣ်လၢ(၂၀၂၅)နုၥ်လီၤအခါလံၤလံၤလံအဃိ,တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဝဲနီတဂၤဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဂီၤလ့ပယီၤဒုးယၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအံၤပယီၤသုးနီၣ်ဂံၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်ကအိၣ်ဝဲအဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ဂီၤလ့ၤခိၣ်ဃၢၤဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲပယီၤသုးကလၢၤလၢၥ်လံအဃိခဲအံၤအိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲဒုးယၤသုးကလၢၤတဖျၢၣ်ဧိၤအံၤလီၤအဖီခိၣ်,ပယီၤသုးတဖၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢကလီၤကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကမၤလၢပှဲၤကညီဒီကလုၥ်အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီဒီးထံကီၢ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်,ကဂီၤကၢ်ထီၣ်ပသးဒီးအဲၣ်ကလုၥ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်သးသဟီၣ်အဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,ကရၢခိၣ်(ပဒိၣ်စီၤကွဲၤထူဝ့)ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲကမျၢၢ်တဖၣ်ဖဲတနံၤအံၤလီၤဘၣ်ဝဲ(၇၈)ဝီတဝီ(ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤ)န့ၣ်လီၤ.
ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢအတၢ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲအပူၤ,တၢ်မၤလၢပှဲၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီကန့ၢ်အဂီၢ်ကညီကလုၥ်တဖၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲသးသမူ,က့ၢ်ဂီၤ,သွံၣ်ထံဒီးတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်အါလံဘၣ်ဆၣ်တုၤဆၢကတီၢ်ခဲအံၤတၢ်မၤလၢပှဲၤအီၤဖိးသဲးစးတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,(ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤ)လံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ခါဆူညါတၢ်ဂဲၤလိၥ်အပူၤကဂီၤကၢ်ထီၣ်သးဒီးအဲၣ်ကလုၥ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်သးသဟီၣ်ဒီးကပညိၣ်ကွၢ်စူၣ်ဃီၤဆူတၢ်မၤလၢပှဲၤပပှၤကလုၥ်အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီ,ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်ပပှၤကလုၥ်အတၢ်အိၣ်စံၥ်အိၣ်ကျၢၤဒီးတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,ဆီၣ်တခူပၥ်ဖျါဝဲလၢလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပၥ်လီၤသးကျၢၤမုဆှူလၢတၢ်ကထီဒါမၤလီၤမၢ်ကွံၥ်“ကလုၥ်ဒိၣ်စိသနူဒီးမီၤစိရိၤသနူ”အသိး,ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်သးခူတလ့ၢ်,ဂဲၤလိၥ်သကိးအါထီၣ်လၢလီၢ်သနၢၣ်ဒၣ်ဝဲစုၥ်စုၥ်ဒီးအိၣ်ဒီးတၢ်နၥ်အလၢအပှဲၤလၢကတူၤဆူတၢ်မၤနၢၤဖီတၢၣ်အဂ့ၢ်,ဆီၣ်တခူပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤအံၤ,မ့ၢ်ဝဲမုၢ်နံၤတနံၤလၢတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ကညီဒီကလုၥ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,တၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီ,တၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်အဆိကတၢၢ်တဘျီလၢကညီတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးလၢတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲကညီဒီကလုၥ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,တၢ်မိၢ်န့ၢ်သးလီ,တၢ်ဃ့ထီၣ်ကညီကီၢ်အံၤန့ၣ်,အပူၤကွံၥ်(၁၉၄၈)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၁)သီအနံၤအပူၤ,ကညီကလုၥ်လၢကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၤ,ဝ့ၢ်အါဖျၢၣ်အပူၤပှၤနီၢ်ဂံၢ်(၄)ကလီၢ်ဘျဲၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်သး,ကိးသတြီထီၣ်ဝဲအတၢ်ဘၣ်သး(၄)ထံၣ်လၢအမ့ၢ်,
(၁) ဟ့ၣ်ကညီကီၢ်တဘျီဃီ
(၂)ဒုးနဲၣ်ကညီတဘးပယီၤတဘးတဘျီဃီ
(၃)ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤပတသးလီ
(၄) ကလုၥ်တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်ပတသးသးလီ ဘၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,မုၢ်နံၤအံၤမ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲကညီကလုၥ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,အတၢ်မိၢ်န့ၢ်သးလီ,အတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်အဆိကတၢၢ်တဘျီလၢကညီကလုၥ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲပူၤအဃိ,ဒ်သိးတၢ်ကသ့ၣ်နီၣ်ပၥ်ဒိၣ်,မၤလၤကပီၤကညီဒီတကလုၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးအမုၢ်နံၤအအံၤလၢတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤပူၤအဂီၢ်,ဖဲ(၁၉၅၃)နံၣ်ကီၢ်သူလ့ၤခီကရဲးအဆိကတၢၢ်တဘျီအပူၤတၢ်ပၥ်ပနီၣ်က့ၤဝဲလၢ“ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤ”အဂ့ၢ်လံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ဒ်(၁၉၄၈)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၁)သီအနံၤ,ကညီကလုၥ်တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်ကညီကလုၥ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,အသူးသ့ၣ်က့ၢ်ဂီၤ,အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီ,ဃူဃူဖိးဖိးအသိးန့ၣ်,မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ(၇၈)ဝီတဝီပှဲၤထီၣ်ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤအပူၤ,အလီၢ်အိၣ်ဝဲလၢပှၤကညီဖိတဖၣ်ကစိၥ်မူစိၥ်ဂဲၤဒီးမၤဖျါထီၣ်က့ၤဝဲတၢ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဂ့ၢ်,ပဒိၣ်စီၤကွဲၤထူဝ့ဆီတခူစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်လံၥ်ဟ့ၣ်ယူၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤကျဲမုၢ်လၢပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤအါဝဲအံၤတဖၣ် ပှၤမၤအီၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ဖိတဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအခါ စိၥ်ဝဲတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ (KNU/KNLA-PC)ကးဟဲအါထီၣ်ဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲမၠၣ်ဝတံၣ်ထံဆၢကီၢ်ဆၢကၠါဖၠၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အိၣ်ဖျါထီၣ်သးဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် လၢ(သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်လၢအမ့ၢ်ကၠဲးထိၣ်, ဘံလ့,သထူၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤ တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲ(PC)အပှၤလၢစိၥ်ဆှၢကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတကးဒံးဘၣ် ပှၤမၤ အီၣ်မုၢ်ကျိၤ ဝဲၤကွၥ်ဖိလၢအမၤတၢ်တဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါတဖၣ် သူဝဲ(PC)ကးဟဲအထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူအါရံၤ ၂ သီ အနံၤန့ၣ် (KNU/KNLA-PC) သုးဒ့ခိၣ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤ တၢ်ခးသံအီၤလၢဘံလ့ တီၤစိ(တောင်စွန်း)သဝီအဃၢၤ ကီၣ်ကတဲၣ်(ကော့ကတဲ့) ကျဲဖးဒ့ဒီး အဝဲန့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အီၤလၢအဖီၣ်ဆူၣ်သးစၢ် မၢကဲသုး, ဖီၣ်အီၣ်သိလ့ၣ်,စဲးကၢးလၢကမျၢၢ်တဖၣ်အဖီခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဃိဘၣ်ဃး(KNU/KNLA-PC)အပှၤမၤသကိးတၢ်ဒီးပယီၤသုးဒီးတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ပှၤမၤအီၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ဖိလၢ အစိၥ်ဝဲကရူၢ်အံၤ...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီ ဂီၤခီ ၇ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်(သုးက့ ၇) မၠဲၣ်ကၠံငူၣ်ဝ့ၢ်(ခီတီၢ်)ဝ့ၢ်ပူၤ တၢ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိ ဖိသၣ်ဘၣ်ဒိတဂၤဒီး တၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)အပှၤ ကညီပိၥ်မုၣ်လၢအ(facebook)မံၤလၢပှိၢ် လၢအမ့ၢ် (ဏ်ုက်ုတဝ် ယ်ုလဝ်ဏ်ု)အံၤ တဲလီၤဝဲလၢ social media ပူၤလၢ ကျိဖးဒိၣ်လၢအလီၤတဲၥ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲ(သုးက့ ၅) ကညီဒီကလုၥ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) အပှၤခးလီၤဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢအကဲထီၣ်အံၤလ့ၤတက့ၤတဘၣ်ဃးဒီး(သုးက့ ၅)အပှၤဘၣ်အသိး ဒ်သိးတဒူၣ်ဒီးတဒူၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ထံၣ်ကမၣ်...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်,ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတနီၤအပူၤ,စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအပူၤတၢ်စးထီၣ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲ(Standard)ပှၤပတီၢ်မုၢ်ဖိကရူၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်တၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်လံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃး(Standard)ဟံၣ်ဖိဃီဖိကရူၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပတုၥ်ကွံၥ်သးအဖီခိၣ်,မဲၢ်လးဒဲကဝီၤခိၣ်စီၤစၢဒ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“စးထီၣ်ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤလၢၥ်(၂၀၂၆)အံၤပှၤပတီၢ်မုၢ်ဖိ(Standard)ဖိတဖၣ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်လၢၤဘၣ်.(TBC)ရၤလီၤဒုးသ့ၣ်ညါဝဲအိၣ်ခံလါသၢလါလံ,ဘၣ်ဆၣ်သနၥ်က့မ့မ့ၢ်ပှၤ(Standard)ဖိလၢနးနးကျံးကျံးတဖၣ်န့ၢ်ခီန့ၣ်,မ့ဖိးမံလိၥ်သးဒီး(CMT)တၢ်ဘျၢဒုတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်အိၣ်လၢကပတံထီၣ်က့ၤဝဲန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤ(Standard)ပှၤပတီၢ်မုၢ်ဖိဟံၣ်ဖိဃီဖိဟံၣ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,စးထီၣ်လၢအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)နံၣ်လါအ့ဖြ့ၣ်ဒီးလါမ့ၤအခါလံၤလံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၤစှၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးခီဖျိသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအဃိ,(၂၀၂၅)လါယူၤဒီးလါယူၤလံအပူၤက့ၤဒိးန့ၢ်အါထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဘၣ်ဆၣ်,တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၆)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအပူၤတၢ်အီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲအသးလီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အီၣ်ပတုၥ်ဝဲသးအဖီခိၣ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအပူၤဒီးပှၤတနီၤလဲၤပတံထီၣ်ဝဲခွဲးယၥ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်တုၤခဲအံၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်စံးဆၢနီတမံၤဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,နိၣ်ဖိဒဲကဝီၤပိၥ်မုၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်အီၣ်စးထီၣ်ပတုၥ်လၢၥ်ပမၤတဘၣ်ဘၣ်ပဘၣ်ဃုအီၣ်ဃၤအီၣ်ဝဲ,ပဟုဘ့ၣ်ဟုသးလၢၥ်လံ,ပကလဲၤဃုတၢ်မၤလၢတၢ်ချၢနါက့ခဲအံၤပဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၤဆီတအိၣ်နီမံၤဘၣ်.တၢ်မၤလီၤစှၤလံ.ဒဲကဝီၤပူၤတၢ်ကရၢကရိတနီၤတပတုၥ်အသးခဲလၢၥ်ဒံးအဃိပလဲၤမၤပန့ၢ်တဂၤတလါ(၁၅၀၀)ဘးဘၣ်ဆၣ်အီၣ်တလၢဘၣ်.ပှၤတဲလၢပှၤတနီၤတီၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်အိၣ်နါက့ပကဝီၤဒ့ပူၤပှၤတီၣ်ထီၣ်ဟံၣ်(၂၀)ဖျၢၣ်,တန့ၢ်နီၤဂၤဒံး,တသ့ၣ်ညါတၢ်လီၤတံၢ်နီမံၤဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤတၢ်ထွဲမၤစၢၤလီၤစှၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်ကယီကယီအလီၢ်ခံ(TBC)ရဲၣ်ကျဲၤဝဲလၢကဒုးသူဝဲဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်တၢ်အီၣ်ကး(ခ်)လၢတၢ်မၤလီၤစှၤတၢ်လၢဘူၣ်လၢၤစ့ၤအဂီၢ်ဒီး နီၤဖးလီၤဝဲပှၤကရူၢ်(၄)ဖုလၢအမ့ၢ် ပတီၢ်မုၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိ,ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤ,ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤလီၤဆီဒိၣ်ဒီးနီၢ်ကစၢ်မၤစၢၤလီၤသးသ့သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးပှၤ(Standard)ဟံၣ်ဒူၣ်တဖၣ်အံၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲလၢၤဘၣ်ဆၣ်,မ့မ့ၢ်ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤဒီး,ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤလီၤဆီဒိၣ်တဖၣ်တခီဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်မၤစၢၤဒ်လီၢ်လီၢ်အသိးလီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
(၂၀၂၆)နံၣ်အပူၤ,ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်တၤတၢ်လၢတၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒ်အမ့ၢ်သွး,ထံအီ,မ့ၣ်အူလဲ,ကသံၣ်ကသီဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲပှၤမၤစၢၤကသံၣ်ကသီပှၤမၤတၢ်ဖိဘူးလဲတဖၣ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်တၤတၢ်အါမံၤအဃိဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကဘၣ်ဆၢထၢၣ်က့ၤဝဲလၢအနီၢ်ကစၢ်ခီၣ်အဖီခိၣ်,ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်ကမၤသကိးဝဲတၢ်ဒီးကမျၢၢ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကတိၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် အံလူၢ်ကရူၢ်အပူၤ ပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒီး က့ၤစိၥ်ဃုၥ်ဝဲသဝီ(၂)ဖျၢၣ် ကမျၢၢ်အစဲးကၢးတစှၤန့ၢ်(၁၇)ခိၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သဝီအံၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲတလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအသုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤဖီၥ်လၥ်လၢသုးဂံၢ်ဘါကအိၣ်လၢ(၁၀၀)ဘျဲၣ် ၂၀၀ ခိၣ်ဃၢၤအံၤ နုၥ်လီၤဝဲလၢအံလူၢ်ကရူၢ် ဖုဝါသံၣ်သဝီအပူၤ မံဖဲန့ၣ်တနၤဝံၤမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ် ၇ သီအနံၤန့ၣ် လဲၤနုၥ်လီၤ ကဒီးဝဲလၢ ချၢၣ်တိၢ်သဝီပူၤအဃိ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒီး(KNLA)သုးရ့ၣ်-၃ သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကျိၤလၢအနုၥ်လီၤတဖၣ်အံၤတၢ်တနံၤဃီဖဲ ၇ သီအခါန့ၣ် ဟးထီၣ်က့ၤကဒါလၢအသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်လံဘၣ်ဆၣ် ဖဲအဝဲ သ့ၣ်နုၥ်လီၤဟူးဂဲၤအခါန့ၣ် သဝီခံဖျၢၣ်အံၤဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲအဃိ ပယီၤသုးတဖၣ်အံၤ...