ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၀ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤ တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆူၣ်ထီၣ်အဃိ ကမျၢၢ်ထံဖကီၢ်ဖိတဖၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အရ့ဒိၣ် မ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်တဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢ ဖှိၣ်ကရၢ လီၢ်ခၢၣ်သး ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆူၣ်ထီၣ် အမဲၥ်ညါသုးမီၤစိရိၤအံၤပညိၣ်ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးလဲၤခးလီၤတၢ်လၢကမျၢၢ်ထံဖကီၢ်ဖိအိၣ်ဆိးလီၢ်,တၢ်မၤလိကၠိ,သီခါဖၠၣ်,တၢ်ဘါယွၤသရိၥ်,ကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်ဆိးလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဃိကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အရ့ဒိၣ်မ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်တဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဘၣ်,ကအိၣ်စီၤစုၤဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤပညိၣ်၀ဲအလီၢ်တဖၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါ ပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်ကပၥ်သူၣ်ပၥ်သးလၢတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢတၢ်တီၣ်ထီၣ် အီၤဆူ (စိၣ်ရှၢၣ်မံၣ်ဒံၣ်ယၢၣ်)ပူၤတဖၣ် သုတကဲထီၣ်တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဆူသုးမီၤစိရိၤအအိၣ်လၢကဟဲခးလီၤတၢ်လၢ ကမျၢၢ် အိၣ်ဆိးအလီၢ်တဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီဟီၣ်က၀ီၤဒ်သိးသုးမီၤစိရိၤအသုးကလၢၤကလီၤမၢ်ကွံၥ်အဂီၢ် ဒုးယၤတၢ်ဂဲၤလိၥ်န့ၣ်လိၣ်၀ဲသပှၢ်ကတၢၢ်အသိး ခါဆူမဲၥ်ညါ တၢ်ဒုးကဆူၣ်ထီၣ်အဃိဒ်သိးကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်သုတဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဒီးတၢ်သံတၢ်ပှၢ်တဂ့ၤအဂီၢ် ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ဒုး သ့ၣ်ညါဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. စံး၀ဲလၢ“ပဒုးသ့ၣ်ညါတ့ၢ်ဃၥ်လၢအပူၤ ကွံၥ်လံမီၤနီၤ.ပတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်သုးမီၤစိရိၤအသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်တဘၣ်အိၣ်လၢ ပဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဂီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ပတၢ်ဂဲၤလိၥ်တခါလီၤ.တၢ်ဂဲၤလိၥ်လၢတၢ်ဒုးတကပၤန့ၣ်လိၣ်၀ဲသပှၢ်ကတၢၢ်အဖီခိၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဆူၣ်ထီၣ်အဃိမ့ၢ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒ်သိးကပူၤဖျဲး၀ဲဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်ကီတၢ်ခဲကသ့အဂီၢ်လီၤမီၤနီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါသုးမီၤစရိၤအံၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ကရၢတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၉ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ(၄) နံၣ်ဘျဲၣ် အတီၢ်ပူၤ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်အဃိ ဖိသၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးခဲလၢၥ်အိၣ်၀ဲ(၅၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၈ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ စးထီၣ်(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၅)လါအ့ဖြ့ၣ် ၈ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤ အပှၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးသူစ့ၢ်ကီး၀ဲကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ ဖိသၣ်(၁၇)နံၣ်ဆူဖီလၥ်သံ၀ဲ(၁၁)ဂၤ ဒီးဘၣ်ဒိ(၄၁)ဂၤ ဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်မုၢ်တီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် ပှၤဖိသၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၅၂)ဂၤအကျါန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲပိၥ်မုၣ်(၂၆)ဂၤဒီး ပိၥ်ခွါ(၂၆)ဂၤန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီပှၤဖိသၣ်လၢအသံ(၁၁)ဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲပိၥ်မုၣ်(၅)ဂၤ,ပိၥ်ခွါ(၆)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၄၁)ဂၤန့ၣ်ပိၥ်မုၣ် (၂၂)ဂၤ, ပိၥ်ခွါ(၁၉)ဂၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဃးတၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤန့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အမဲၥ်ညါ ခ့ၣ်အဲယူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်/သုးက့လၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်ဒီး,ကဘီယူၤအံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါမးအကျါ ပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီး၀ဲ ဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီတဘ့ၣ်ဃၣ်ဃၣ်အပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဒံးဘၣ်အသိးခီဖျိကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ် အိၣ်ဒံးတလီၢ်လီၢ်အဃိ...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၉ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၈ သီအနံၤန့ၣ် (KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်ခး၀ဲ ၀့၀ၣ်(ဝင်း၀)ပယီၤသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်ဒီး ပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲက့ၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်(၃)ဘျီအဃိ ကမျၢၢ်သံ(၂)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဖိသၣ်တဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါဂီၤခီ ၅ နၣ်ရံဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်(၁၂)သုးပၥ်ဖှိၣ် လဲၤခး၀ဲ၀့၀ၣ်(ဝင်း၀)ပယီၤသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်အဃိ ဖဲဟါခီ ၃း၃၀ ဆၢကတီၢ် တဘျီ, ဖဲမုၢ်နၤခီ ၁၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် တဘျီ ကဘီယူၤ ဟဲတ့ၢ် လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်ခဲလၢည(၂)ဘျီလၢသုကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤဘၣ်ဆၣ် ကမျၢၢ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်မၤကဒီးဖဲတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၉ သီ ဂီၤခီ ၁၁း၀၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၉ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၉ သီ မုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤကဒီး၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၁) ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် ဃီဖိပျဲၢ်သ၀ီပူၤအဃိ ကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်သံ၀ဲ(၂)ဂၤဒီးတပွဲဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤ(၂)ပါအိၣ်လၢ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့(၁)သုးက့ခိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲတနံၤအံၤမုၢ်ထူၣ်ကဘၣ်ဖဲမုၢ်ဘူးကထူၣ် ၁၁း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်လၢသီခါအီၣ်စိအခါ သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ် လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢဃီဖိပျဲၢ်သ၀ီပူၤ သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိ သ၀ီဖိပိၥ်မုၣ်(၂)ဂၤအကျါတဂၤန့ၣ် အမိၢ်ပှၢ်ဖျိးကွံၥ်၀ဲအကုၥ်တဖၣ်အကုၥ်သံ၀ဲ တဘျီဃီဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးန့ၣ်အသိး တပွဲဖိဒီးတပွဲဖးဒိၣ်ဘၣ်ဒိနးနး(၂)ပါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်သ၀ီဖိလၢအလဲၤထံၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးဒီးအမဲၥ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“အဟဲခးလီၤတၢ်တနံၤအံၤဘၣ်လၢပှၤမၤတပွဲ၀ံၤပှၤကရိ,လီၤက့ၤတၢ်ဘီမီၤနီၤ.ဘၣ်လၢသီခါတဖၣ်အီၣ်စိ(အီၣ်မုၢ်ထူၣ်တၢ်အီၣ်).ခးလီၤ၀ဲလီၤတဲၥ်တီတီသီခါအီၣ်စိကပၤလီၤအဃိ ကဲထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.ပှၤမုၢ်ပှၢ်သံ(၂)ဂၤ,အဘၣ်ဒိလၢအလီၤကရဲန့ၣ်(၁)ဂၤ.မ့၀ံၤပှၤဘၣ်ဒိနးန့ၣ်တပွဲဖိတပါဒီးတပွဲဖးဒိၣ်တပါ.ပှၤကမျၢၢ်ပိၥ်ခွါန့ၣ်ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤ,မ့မ့ၢ်တပွဲဒီးအူစ့လၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဒိ ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဒိတနးအါအါဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤတပွဲဖိလၢအဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဆှၢအီၤဆူတၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲဒီး လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဘျီ၀ဲအံၤ ကျိဖးဒိၣ်အက့အခီဘၣ်၀ဲဒၣ်တပွဲ,သီခါဃုၥ်ဒီးသ၀ီဖိပိၥ်ခွါ...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၉သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်. KNU-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢဟီၣ်ကဝီၤ,တနံၤဃီတီၢ်ပူၤ ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲ ပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ KNLA အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်လၢ (KNLA)ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ KNU သုးက့(၄),ထံမိၢ်ပှၢ်ဟီၣ်ကဝီၤ ထံထၣ်ပယီၤသုးဒုးယၤနီၣ်ဂံၢ်(၁)သုးကလၢၤတဖျၢၣ်ဒီး KNUသုးက့(၇),တန့ဆါကီၢ်ဆၣ်,KNLAသုးရ့ၣ်(၁၀၁)ဟီၣ်ကဝီၤ လ့ဂီၤ(ကိး)မီၤကလၤ ပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတဖျၢၣ်အဂ့ၢ် KNLAအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲ ထံထၣ်ပယီၤသုးဒုးယၤနီၣ်ဂံၢ်(၁)အသုးကလၢၤန့ၣ် KNU သုးက့(၄)အသုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤဖိလ့စံးဝဲလၢ“ဖဲတနံၤအံၤဟါခီ(၅)နၣ်ရံၣ် ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် ပပှၤထီၣ်မၤပျီကွံၥ်ထံထၣ်ပယီၤသုးဒုးယၤနီၣ်ဂံၢ်(၁)ဝံၤလံန့ၣ်လီၤ.တၢ်ဒုးဝဲအံၤမ့ၢ်ဝဲ(၆)သီတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးန့ၣ်လီၤ.တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးခီန့ၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ဒံးဘၣ်.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ ထံထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤအံၤ ဟဲအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ ထံမိၢ်ပှၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအံၤစးထီၣ်လၢ ၁၉၉၇အခါလံၤလံၤဒီးဖဲတနံၤအံၤန့ၣ် KNLAသုးက့(၄)ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ခဲလၢၥ်အဂ့ၢ် အဝဲတဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ဘၣ်ဃးဒီး KNU သုးက့(၇)ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲ လ့ဂီၤ(ကိး)မီၤကလၤပယီၤသုးကလၢၢၤန့ၣ် KNLA သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၣ်နံၣ် စံးဝဲလၢ“ မ့ၢ်လီၤ....

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကးအပှၤဘၠူၣ်စီထံ (ဗျူစောထီး) ၅ ဂၤလၢ တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲဖဲ(ကင်မွန်းချောင်း)သ၀ီဃၢၤအံၤ ဒ်သုးတၢ်သိၣ်တၢ်သီအိၣ်၀ဲအသိးတၢ်ကဟံထီၣ် ဖီၣ်ထီၣ်ဂ့ၢ်၀ီအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ခိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၅ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤကဘၣ်ဖဲ ၂ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပှၤ(၄၈)ဂၤလၢအိၣ်ဟဲလၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃) တကပၤအံၤ လၢကဟဲထီၣ်ဘါဃိၣ်ဆူကၠဲၣ်ထံယိဃိၣ်အဂီၢ် ဖဲအဟဲတုၤဖဲ(ကင်မွန်းချောင်း)ဃၢၤ အီၣ်မ့ၤဖဲ(ကဒက်ချောင်း) (ဝါဆိုမိုး) တၢ်အီၣ်ကျးလီၢ်အခါန့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤ(PDF)နုၥ်လီၤဖီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤ(၄၈)ဂၤအံၤဖဲအဟဲထီၣ်အခါဒိးန့ၢ်ဃၥ်တၢ်ကစီၣ်ဒီးအသိလ့ၣ်နီၣ်ဂံၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤအသိး အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တမ့ၢ် ကမျၢၢ်ခဲလၢၥ် ဘၣ်အကျါ(၅)ဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအပှၤဘၠူၣ်စီထံအဃိဘၣ်တၢ်ဖီၣ်တ့ၢ်ဃၥ်၀ဲဒီးပှၤလၢအဂၤတဖၣ်တၢ်ပျၢၢ် လီၤက့ၤ၀ဲတနံၤ ဃီဖဲန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဘၣ်ပှၤ(၅)အံၤဒ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအိၣ်အသိးတၢ်ကဟံအရ့အဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၁)သုးက့ခိၣ်...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၈သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ဆၢ,ကၠီးခဲးဟီၣ်ကဝီၤ ကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိ(၂၇၇)လၢ ဒ့ၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျုးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)မၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ဒီးပၥ်ကီၤအီၤသ့ၣ်တဖၣ် တနံၤန့ၣ်တၢ်ဆှၢက့ၤအဝဲသ့ၣ်ဆူ ရၤမတံဝ့ၢ်သုးကီၣ်ကးအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအစုပူၤလံအဂ့ၢ် (DKBA)အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢတၢ်ဆှၢဝဲဆူရၤမတံသုးကီၣ်ကးအစုပူၤတဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤလၢအပၥ်ဖျါထီၣ်တ့ၢ်အသးဖဲအပူၤကွံၥ်အလါအ့ဖြ့ၣ်(၁၃)အနံၤတဖၣ်ဒီးဒ်သုးကီၣ်ကးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအသိးတၢ်ဆှၢလီၤက့ၤအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဆူသုးကီၣ်ကးအစုပူၤအဂ့ၢ်,ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)သုးရိၢ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်(၂)သုးခိၣ်ကျၢၢ်စိစီၤရွှ့ၣ်ဝၣ်စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တနံၤအံၤကၠီးခဲးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသုးက့(၁)သုးက့ခိၣ်သုးခိၣ်စဲကၠီၣ်လၣ်ဆှၢဝဲပှၤသူဖံးဖိအဂၤ(၂၇၇)ဂၤဆူရၤမတံပယီၤသုးပဒိၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအစုပူၤန့ၣ်အဝဲပၥ်ဖျါထီၣ်ယၤန့ၣ်လီၤ.ဆှၢဝဲဆူရၤမတံသုးပဒိၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစုပူၤဒံးလီၤ.တမ့ၢ်လၢရၤမတံမဲၢ်ဆီးတိၤနီၣ်ဂံၢ်(၁)နီၣ်ဂံၢ်(၂)ဘၣ်.ပှၤလၢတၢ်ဆှၢအီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ပှၤလၢအပူၤကွံၥ်စှၤကိၥ်သီပၥ်ဖျါထီၣ်သး(ဆၣ်ဒၣ်ပၠၣ်)သ့ၣ်တဖၣ်လီၤ.ခီဖျိအဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဝဲခံလါသၢလါအိၣ်ဝဲတကဲပၥ်ဖျါထီၣ်အသးအဃိန့ၣ်,ပယီၤသုးပဒိၣ်အပှၤဆဲးကျၢလီၤသုးခိၣ်စဲကၠီၣ်လၣ်ဝံၤတဲလိၥ်သးလၢတါလီၤဝံၤဆှၢဆူအဝဲသ့ၣ်အစုပူၤအဃိတနံၤအံၤတၢ်ဆှၢအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကၠါဖၠၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤမၤတၢ်ဖိလၢတၢ်ဆှၢဝဲဆူရၤမတံဝ့ၢ်သုးကီၣ်ကးအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစုပူၤတဖၣ်အံၤပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲလၢထံကီၢ်(၉)ဘ့ၣ်အဂ့ၢ်,(DKBA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤ(ETHIOPIA,CAMEROOM,RWANDA,NIGERIA,SIERRA-LEONE,MALAWI,ZIMBABWE,BURUNDI,VIETNAM)ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်မၤပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဝံၤအလီၢ်ခံ(DKBA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယၥ်ပၥ်ဝဲဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒ်သိးကက့ၤဘၣ်ဝဲလၢအနီၢ်ကစၢ်ထံကီၢ်လၢအဆိအချ့အဂီၢ်,ဃ့ထီၣ်ဝဲတၢ်မၤစၢၤလၢတၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ဒီးပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲအသးဖဲအပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၁၃)သီအနံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးခီဖျိအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်သးအဖီခိၣ်,သုးကီၣ်ကးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အံၤဆဲးကျိးဆဲးကျၢဝဲ(DKBA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လၢကဆှၢဃီၤပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဆူအဝဲသ့ၣ်အစုပူၤတဆီဝံၤကဆှၢခီက့ၤဝဲဆူကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၈သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ဒီးကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ် တီနီၢ်မုၢ်နုၥ်ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ စးထီၣ်ကီးတရံးတုလီၤဆူကြုၢ်တု ကျဲဒီတဘိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးခီဖျိသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤအဃိ အပှၤကမျၢၢ်လၢအထိဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်ထီၣ်ကွံၥ်ဝဲလၢအနီၢ်ကစၢ်ဒူသဝီဒီးအခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပှၤမၤစၢၤ ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤ တီနီၢ်မုၢ်နုၥ်ဟီၣ်ကဝီၤ စးထီၣ်လၢကီးတရံးတုၤလီၤဆူ ကြုၢ်တု,ပှၤကမျၢၢ်လၢအကထိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဝဲဒၣ်လၢတၢ်လီၢ်အါတီၤဒီးလိၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဖီခိၣ်အဝဲသ့ၣ်ကလဲၤနုၥ်လီၤမၤစၢၤဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် လ့က့ၣ်ကိၥ်သးစၢ်ပှၥ်ဘျးစဲအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဘၣ်ဝဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“မဟါကၢၥ် ပှၤတီၣ်ဖျါထီၣ်လၢယအိၣ်န့ၣ်ဖးအါညါန့ၣ်လီၤ.ဟးအိၣ်လၢန့ၣ်(၃၀၀)အိၣ်,လၢအံၤ(၅၀၀)အိၣ်ဒီးအိၣ်ဒံးလၢတၢ်လီၢ်အါတီၤဒီးပှၤကညီနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်ကအိၣ်လၢအကထိန့ၣ်လီၤ.အပၣ်ဃုၥ်ဒီးပှၤလၢဝ့ၢ်ပူၤတနီၤ,လၢ(၅)တၢၣ်တနီၤပၣ်ခဲလၢၥ်လီၤ.လီၤဝဲဒၣ်ကီတရံးတီနီၢ်မုၢ်နုၥ်တုၤလီၤဝဲလၢြကုၢ်တုန့ၣ်လီၤ.အဃိန့ၣ်ပဒွးတချုးလၢၤဘၣ်.ဖဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢအိၣ်ဒီးပှၤအသိးန့ၣ်ပကလဲၤမၤစၢၤစိဝဲန့ၣ်လီၤ.ပှၤမၤစၢၤတၢ်မ့ၢ်န့ၢ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်အီၣ်ဃ့ဒီးအခဲအံၤတၢ်စူၤလီၤအဃိအဝဲသ့ၣ်ဃ့ထီၣ်တၢ်အခိၣ်ဒုးတခါန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ် သုးကီၣ်ကးအကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤသ့ၣ်တဖၣ်ခးလီၤဝဲတၢ်လၢ မီဂီၤ,ညံၤညၤသၤလ့,ယွၤသ့ၣ်,နွါခၠၤကိ,နိၣ်ဖးဒိၣ်ဒီးကီးဝၣ်လဲၤသဝီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအိၣ်ဝဲအဖၢမုၢ်ဒီးပှၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်သးအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ နိၣ်ဖးဒိၣ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. နိၣ်ဖးဒိၣ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤစံးဝဲဒၣ်လၢ“တၢ်ဂုၤတၢ်ဂၤန့ၣ်တလိၣ်ဘၣ်.တၢ်အီၣ်တၢ်အီ အံသၣ်ညၣ်အုၣ်မ့ၢ်အိၣ်န့ၣ်ဘၣ်လီၤ. မ့ၢ်ဝံၤဒီးအခဲအံၤန့ၣ်ပစိၤအ့ၣ်တၢ်သပှၢ်န့ၣ်လီၤ.ပ့ၢ်ပီၤမ့ၢ်န့ၢ် န့ၣ်ဂ့ၤလီၤ.ဒီးပဃ့ၢ်ထီၣ်ခဲအံၤဘၣ်လၢတၢ်စူၤအဃိပမံတဘၣ်ဘၣ်.မူခိၣ်မ့တစူၤန့ၣ်ပမံလၢသ့ၣ်ခီၣ်ထံးဝၣ်ခီၣ်ထံးသ့ဒံး.အခဲအံၤဘၣ်ထံးဖှိၣ်လိၥ်သးဒီဒူၣ်ဒီးဘၣ်မံးဒ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီးတရံး-ကြုၢ်တု တၢ်ဒုးစးထီၣ်သးလၢလါအ့ဖြ့ၣ်(၁၅)သီအခါလံၤလံၤဒီးတၢ်ဒုးဆူၣ်ဒံးဝဲဒၣ်အဖၢမုၢ်အသိး သုးကီၣ်ကးတကပၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢဒူသဝီလၢအဘူးတဖၣ်အိၣ်ဝဲတုၤခဲအံၤလီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ ခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤဒ်အံၤအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တစှၤန့ၣ်အဂၤ(၁၀)ဘၣ်သံဝဲအသိးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ်အါအါကလဲၥ်အမဲၥ်ညါ တၢ်သိၣ်လိကၠိ,ကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီဒီး သီခါဖၠၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤအိၣ်ဝဲအါမးအဂ့ၢ်လီၢ်ကတီၤကမျၢၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီ(၈)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးကီၣ်ကးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲ ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ် သလွဲထီၤသဝီအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်သံတဂၤအသိးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၇ သီ ကီၢ်ပယီၤနံၣ်ထီၣ်တသီ မုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးအကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲ မ့ၣ်ပိၢ်လၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီ ကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် သ၀ီခံဖျၢၣ်ပူၤအဃိ ကၠိဒီးဟံၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ် မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲတနံၤအံၤမုၢ်ထူၣ် ၁၂ နံၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးကီၣ်ကအကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ် လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်(၄)ဖျၢၣ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲ လၢ ကၠဲၣ်သလဲၣ်သ၀ီ ပူၤ(၂)ဖျၢၣ်ဒီး ဃိၣ်သၢဆံသ၀ီအပူၤ(၂)ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ ကၠဲၣ်သလဲၣ်သ၀ီပူၤ ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အပဲတြီ,အခိၣ်အကပိၤကပၤဟးဂီၤ၀ဲဒီး မ့မ့ၢ်လၢဃိၣ်သၢဆံ သ၀ီအံၤခီန့ၣ် ကမျၢၢ်အဟံၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤတဖျၢၣ်,သိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၁)ခိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ကမျၢၢ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤဖၣ်ထယါ...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တနံၤအံၤခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ ကမၤရဲၣ်သ၀ီဖိ ပှၤမိၢ်ဒၢသံ၀ဲ(၁)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မိၣ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(Mon Liberation Army))ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲ ဖဲတစိၢ်ဖိဒံးအခါန့ၣ်လီၤ. ဖဲတနံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၆ သီ တါက့ၤထီၣ်ကဘၣ်ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၁း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးကဘီယူၤ(Y-12) လဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢကမရဲၣ်သ၀ီပူၤအဃိ မၣ်န့အူ(၃၇)နံၣ်လၢအိၣ်ဒီးအဟုးအသးအံၤသံ၀ဲတဘျီဃီလၢ တၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်၀ဲဖိသၣ်(၂)ဂၤလၢအမ့ၢ် သဲပိလ့(၇)နံၣ်ဒီး သဲမၠၣ်နိ(၉)နံၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မိၣ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (Mon Liberation Army)လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤ အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးကီၣ်ကးအံၤစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါသူ၀ဲဒၣ်ကဘီယူၤဟးတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ် ကဲထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဃၣ်ဃၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ကအိၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (Mon...