ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါမ့ၤ ၁၃သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢတးကီၢ်ရ့ၣ်မဲၢ်လးဒီးအူးပၠၣ်ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကမှံၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကဟံးမူဒါလၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ကမှံၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဆီၣ်တခူစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်ပူၤဘၣ်ဃးတၢ်ကမှံၤအတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအံၤအပူၤကွံၥ်(International Rescue Committee)(IRC)ဟံးမူဟံးဒါဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီး(၂၀၂၆)နံၣ်လါအ့ဖြ့ၣ်လၢၥ်အပူၤခီဖျိတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၤစှၤဝဲဒၣ်ဒီးဒဲကဝီၤအပူၤပှၤရဲၣ်သဲကတီၤတၢ်ကမှံၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်လီၤစှၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဃိ,အတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒ်တၢ်ထၢဖှိၣ်ပၥ်ဖှိၣ်တၢ်ကမှံၤ,တၢ်နီၤဖးတၢ်ကမှံၤဒီးတၢ်ဒွဲၣ်အူထီၣ်ကွံၥ်တၢ်ကမှံၤအတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,လၢတၢ်ကမၤလီၤစှၤဝဲတၢ်ကမှံၤအတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤအဂီၢ်ဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကြၢးလၢဟံးစၢၤဒါ,အိၣ်ဒီးတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးဒီးပၣ်ဃုၥ်မၤသကိးတၢ်အဂ့ၢ်,အူးပၠၣ်ဒဲကဝီၤခိၣ်ခံ(စီၤနံၤဒိၣ်)စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဒဲကဝီၤပူၤဘၣ်ဃးတၢ်ကမှံၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤခီပအဲၣ်ဒိးတဲလၢပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကြၢးဟံစၢၤမူဒါလၢနီၢ်တဂၤမ့ဂ့ၤ,ဟံၣ်တဖျၢၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,ကဝီၤဒ့တဘ့ၣ်ဘၣ်တဘ့ၣ်အပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်လီၤ.ဒဲကဝီၤဒီတဘ့ၣ်ပတီၢ်ပှၤဒွဲၣ်တၢ်ဖိထဲတဂၤခံဂၤဒုမၤဝဲတနၢၤဘၣ်မီၤနီၤ.အဃိန့ၣ်ပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးဒီးပၥ်ဃုၥ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဘၣ်ဃးတၢ်ကမှံၤအံၤမဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢတၢ်ရဲၣ်သဲကတီၤဒီးတၢ်ခူၣ်တၢ်ပူၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ပျဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဒ်သိးခိၣ်ဃၢၤတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်သုတအိၣ်ထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကပၥ်သူၣ်ပၥ်သး,ဒီးဟံးမူဟံးဒါရဲၣ်သဲကတီၤနီၢ်ကစၢ်တၢ်ကမှံၤအဂ့ၢ်မဲၢ်လးဒဲကဝီၤခိၣ်စီၤစၢဒ့စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပမဲၢ်လးဒဲကဝီၤသနၥ်က့သဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ကမှံၤတကပၤအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.တၢ်ပၥ်လီၤတၢ်ကမှံၤကမါပူၤကမါပှဲၤလံ,ပကခူၣ်တၢ်ပူၤဒၢးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဟ့ၣ်တၢ်ပျဲဘၣ်အဃိ,ဆူမဲၥ်ညါတၢ်မ့တၢၤလီၤတၢ်ကမှံၤလၢထံကျိပူၤမ့ဂ့ၤ,ခိၣ်ဃၢၤမ့ဂ့ၤန့ၣ်ကဘၣ်ဒိတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဃိအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်လၢတၢၤလီၤနါစိၤတၢ်ကမှံၤလၢထံကျိပူၤတဂ့ၤ,ဒီးကဟံမူဒါလၢအဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ကရဲၣ်သဲကတီၤဝဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ကမှံၤအဂီၢ်ဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤမဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးတၢ်ကရၢကရိခိၣ်နၢ်တဖၣ်နဲၣ်လီၤဝဲဒၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်လူၤပိၥ်ထွဲဝဲဒၣ်တၢ်ဘျၢ(၈)ထံၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ (၁)ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပဲၥ်ဖးနီၤဖးတၢ်ကမှံၤ,ကဘၣ်တ့ၢ်နုၥ်လၢတၢ်ဒၢပူၤဒီးတချူးလၢလဲၤပၥ်လီၤအဆၢကတီၢ်ကဘၣ်ဃ့ဃၥ်ဝဲတဲၢ်ဒၢအခိၣ်မုၥ်မုၥ်နီၢ်နီၢ် (၂)ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးကဘၣ်ပၥ်လီၤတၢ်ကမှံၤလၢတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အလီၢ်ထဲမုၢ်နံၤမုၢ်သီလၢတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အီၤ. (၃)ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးကဘၣ်ကွၢ်မၤစၢၤတၢ်ကဆှဲကဆီလၢထံကျိ,ကျဲမုၢ်,ဒီးဟံၣ်ခိၣ်ဃၢၤ (၄)လ့ၤတက့ၤတၢ်တဘၣ်တၢၤလီၤတၢ်ကမှံၤလၢထံကျိပူၤဒီးတၢ်လီၢ်လၢအဂၤဘၣ်.တၢ်မ့တလူၤပိၥ်ထွဲဘၣ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲစ့အီၣ်လိး(၁၀၀၀)ဘးမ့တမ့ၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်. (၅)ဟံၣ်လၢအိၣ်ဘူးဒီးထံကျိတဖၣ်တဘၣ်ပျၢ်လီၤတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီလၢထံဃဲကျိၤပူၤဘၣ်. (၆)ဟံၣ်လၢဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အ့ၣ်တၢ်ဆံၣ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်,တဘၣ်ပျၢ်လီၤတၢ်အ့ၣ်တၢ်ဆံၣ်လၢထံကျိပူၤဘၣ်. (၇)ဖဲတၢ်ဃ့ထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢကဘၣ်မၤတၢ်ကဆှဲကဆှီမုၢ်နံၤအခါ,ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးကဘၣ်ဆှၢလီၤအခၢၣ်စးလၢပှၤကျါ (၈)လ့ၤတက့ၤတၢ်တဘၣ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်တ့ထီၣ်မၤလဲၢ်ထီၣ်တၢ်လၢကျဲမုၢ်မ့တမ့ၢ်ထံကျိပူၤဘၣ်ဒီးတၢ်မ့တလူၤပိၥ်ထွဲဝဲဒၣ်ဘၣ်န့ၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်လၢကဘၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲလၢ(၁၅)သီအတီၢ်ပူၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ကဘှါရှဲတၢ်ကမှံၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤအဂီၢ်အူးပၠၣ်ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဒီးထုးထီၣ်ဝဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢကဝီၤဒ့ဖိတဖၣ်အဂီၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမ့ၤအတီၢ်ပူၤအူးပၠၣ်ဒဲကဝီၤပူၤဘၣ်ဃးတၢ်ကမှံၤပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအံၤဒဲကဝီၤကဘၣ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲမူဒါအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ....

လါမ့ၤ ၁၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)ဖဲတးပီသုးကလၢၤတဖၣ်ခးဝဲကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ် မှံဟး ဖျိးအသိလ့ၣ်တခိၣ်အဃိ ပှၤဒီဖိမိၢ်သံဝဲ(၂)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤတကးဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါဖီၣ်က့ၤကိးဝဲကမျၢၢ်(၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမ့ၤ ၉ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢပယၢ်ရီကရူၢ် လ့က့ၣ်(တောင်ဂူ၀)ဃိၣ်ဖိကျဲ ကမျၢၢ် ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိ(၈)ဂၤလၢအိၣ်သိလ့ၣ်ပူၤလၢအပၣ်ဃုၥ်ဝဲဖိဒံဖိသၣ်ဒီးပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤတဖၣ်အံၤ ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်လူၤ (စစ်ကူ)ဖဲတးပီသုးကလၢၤအံၤတဖၣ် ကိးပတုၥ်ဒီးခးဝဲဒၣ်သိလ့ၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢပယီၤသုးခးဝဲအံၤအဃိ...

လါမ့ၤ ၁၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤ လါအ့ဖြ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤသုးမီၤစရိၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်,ခးလီၤဝဲကျိဖး ဒိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲအဘျီ(၁၁၀)ဘျဲၣ်ဒီး ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁၁)ဂၤအမဲၥ်ညါသီခါဖၠၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤလီၤကရဲဝဲ အဖျၢၣ် (၇၀)ဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတလါတဘျီကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် လါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီ တုၤ ၃၀ သီ လၢတလါအတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစိရိၤသူဝဲ(Jet fighter)...

လါမ့ၤ ၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ညၣ်ပျၤခံလၢစဲဘူးလိၥ်အသးဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)ထံမိၢ်ပှၢ်ဟီၣ်ကဝီၤ အံၤ ဖဲမဟါအနံၤ ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤလၢမၤစၢၤတၢ်လၢထံကီၢ်ဆၢအံၤ ဘၣ်တၢ်ခိးခးအီၤလၢ(KTLA)သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအပှၤ ဒီး တၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲအသိလ့ၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၈ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢကလဲၤမၤစၢၤတၢ်အဂီၢ် လၢသိလ့ၣ်တခိၣ်အပူၤ ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအံၤဒီး အသကိးတဂၤဃုၥ်ဒီး...

လါမ့ၤ ၈ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးအံၤလၢကလဲၤထီၣ်လူၤက့ၤ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ ဖၣ်ပူၣ်သုးကလၢၤလၢဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ် ကဝီၤခးဝဲန့ၢ်လၢတနံၣ်ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် ဖဲအပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါသုးနီၣ်ဂံၢ်(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ် ဟဲတုၤဝဲလၢကမၤမိၢ်ဝ့ၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ် ပယီၤသုးအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢကလဲၤထီၣ်(စစ်ကူ) လၢဖၣ်ပူၣ်သုးကလၢၤ တၢ်ဒုးဆူၣ်လီၢ်အဃိ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ ၅ သီ ဒီး ၆ သီအခါန့ၣ်...

လါမ့ၤ ၈ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ကသံၣ်မူၤဘှီး(၉)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်လၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲ ဖဲ(၂၀၂၅)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤတဖၣ် ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၇ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်ခဲလၢၥ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး(KNPF),ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီၢ်ဆၢဂ့ၢ်ဝီကမံးတံၥ် ဒီး ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤဝဲဒၣ်တၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ တခါလၢ(သုးက့ ၅) ဟီၣ်ကဝီၤ...

လါမ့ၤ ၇ သီ,၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ ၇ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဘၣ်ဘျုး ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA) သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် တီခိၣ်ရိၣ်မဲခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီ မၤဝဲအဆိကတၢၢ်တဘျီတၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးဒီးကမျၢၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါလၢ ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၆) ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် စိၣ်ဆံမၠဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါဘၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်လိၣ်ဘၣ်ဒီးဘှါဆှဲဝဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢကမျၢၢ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲကန့ၢ်အဂီၢ် ဘၣ်တၢ်မၤဝဲ တၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “ကမျၢၢ်တဖၣ်ဟဲသံကွၢ်ယၤလၢပဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်န့ၢ်လံဧါ.ကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲန့ၢ်ဖးယံၤလံ.ခဲအံၤအဝဲသ့ၣ်...

လါမ့ၤ ၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤ လ့က့ၣ်ဒီးတးပီသုးကလၢၤတၢ်ဒုးအပူၤ ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်(၂၀,၀၀၀) ဃၣ်ဃၣ်အံၤတဖၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဂီၢ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN)ထုးထီၣ် ပၥ်ဖျါဝဲဖဲ မဟါလါမ့ၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၂ သီ ဟီၣ်ကဝီၤ()သုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်န့ၢ်လ့က့ၣ်သုးကလၢၤဝံၤတကတီၢ်ဃီတၢ်ဆဲးထီၣ်ဝဲတးပီသုးကလၢၤအံၤဒီး ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကဘီယူၤဟဲခးလီၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိတးပီကရူၢ်,ပယၢ်ရီကရူၢ်,ဃီဖျိပျဲၢ်ကရူၢ်ဒီးဟးတရဲးကရူၢ်ပူၤ ဒူသဝီ(၂၂)ဖျၢၣ် ပှၤနီၣ်ဂံၢ်(၁၉၂၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးအိၣ်ဝဲလၢပှၢ်ပူၤကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါ,သ့ၣ်ခီၣ်ထံးဝၣ်ခီၣ်ထံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဃ့ၢ်ထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ထီၣ်ဘးဝဲလၢ(၁)လါဃၣ်ဃၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ...

လါမ့ၤ ၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် လၢအဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤအါဝဲအံၤ ဖဲမဟါအနံၤန့ၣ် လၢတၢ်သတူၢ်ကလၥ်အပူၤစူၥ်ကွံၥ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ်လၢအသးနံၣ်အိၣ်ဝဲ(၇၀)ဘျဲၣ်လၢအတူၢ်ဘၣ်သးပှၢ်တၢ်ဆါန့ၢ်တ့ၢ်ဝဲလၢအနံၣ်အံၤ ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၆ သီ ကဘၣ်ဖဲဟါခီ ၄း၀၀ နၣ်ရံၣ်ခိၣ်ဃၢၤ အဆၢကတီၢ်န့ၣ် စူၥ်ကွံၥ်ဝဲသးဖဲလူၤသီကီၢ်ဆၣ် တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. (KNLA)ခိၣ်နၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ...

လါမ့ၤ ၇သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, လၢတၢ်ကဃုသ့ၣ်ညါဘၣ်ကျိၥ်လံၥ်လဲၢ်တၢ်ကတိၤညီညီအဂီၢ်တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်စးထီၣ်သူဝဲကညီပှိၢ်မုၣ်ထီၣ်(Dictionary)လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်အလံအဂ့ၢ်,မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရၢဖိ (Eastern Pwo Karen Unicode Team) ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၇)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ကညီပှိၢ်မုၣ်ထီၣ်လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအံၤလီၤဆီဒၣ်တၢ်တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢပှိၢ်,ကီၤလၤဝါ,ပယီၤကျိၥ်သ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲဒၣ်ဒီး,လံၥ်တဖျၢၣ်စုၥ်စုၥ်အပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးအခီပညီသ့ၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်ဟ့ၣ်လီၤပၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒီးတၢ်အဒိလၢပှိၢ်,ကီၤလၤဝါ,ဃုၥ်ဒီးပယီၤကျိၥ်တဖၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲလံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအတၢ်ပညိၣ်အဖီခိၣ်(မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရူၢ်ကရၢ)အကရၢဖိစအီၤမိဟ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပဒုးအိၣ်ထီၣ်လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအံၤပတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးပကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကညီကလုၥ်ဒူၣ်ဖိတဖၣ်ကန့ၢ်ဃုသ့ၣ်ညါမၤလိက့ၤကျိၥ်လံၥ်လဲၢ်ညီညီကသ့ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.လၢညါန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်လၢလံၥ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤလီၤအဃိပဃုသ့ၣ်ညါဘၣ်ကီန့ၣ်လီၤ.အအံၤခီပှၤကိးဂၤဒဲးဃုကွၢ်မၤသ့ၣ်ညါအသးန့ၢ်ဝဲညီညီလံန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်စးထီၣ်သူဝဲလံၥ်ခီၣ်ယ့ၣ်အံၤန့ၢ်လံအဃိမ့ၢ်တၢ်သးခုလၢတၢ်ကဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်ညီန့ၢ်ဒံးခါလၢအပူၤကွံၥ်အဂ့ၢ်,ကညီသးစၢ်(စဝ်အဲဃှီ့ဆိုဒ်)စီၤအဲၣ်ဃံၣ်စုၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးကညီပှိၢ်လံၥ်လဲၢ်ကျိၥ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဝဲလၢစိၤဆၢကတီၢ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်အတၢ်မၤလိမၤဒိးအီၤန့ၢ်ညီသ့ဝဲအပူၤအဃိမ့ၢ်တၢ်သးမုၥ်အဂ့ၢ်,အဝဲစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်သူဝဲလၢDigitalဖၢရှ့န့ၢ်လံအဃိဂ့ၤဝဲဒိၣ်မးလီၤ.အပူၤကွံၥ်ပမ့အဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါမၤလိမၤဒိးတၢ်န့ၣ်ပဘၣ်အိးထီၣ်လၢလံၥ်တဘျံးတကဘျံး,ပဃုဘၣ်ကီမးန့ၣ်လီၤ.ခဲအံၤပဘၣ်သးသ့ၣ်ညါန့ၣ်ပဒိလီၤတဘျီဟဲဖျါထီၣ်လီၤ.ပပှိၢ်လံၥ်လဲၢ်ကျိၥ်အံၤအိၣ်လၢစိၤဆၢကတီၢ်သီအပူၤလံ,ခါဆူညါကလဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်အိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီပှိၢ်မုၢ်ထီၣ်လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤ(Dictionary)အံၤကကဲထီၣ်လိၥ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂီၢ်,မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရူၢ်ကရၢဖိ (Eastern Pwo...