တၢ်လဲၤထီၣ်န့ၢ်မူသုးကလၢၤအတီၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးအၦၤသံ(၂၀)ဂၤ မၤန့ၢ်ဃု၁်တၢ်စုက၀ဲၤတဖၣ်အဂ့ၢ် KNU ထုးထီၣ်ပ၁်ဖျါ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤ(၃)ဖျၢၣ်လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မူကီၢ်ဆၣ်အပူၤအံၤ ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၆ သီအနံၤန့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲဒီး သုးကီၣ်ကးအၦၤ သံ၀ဲဒၣ်(၂၀)ဂၤႇမၤန့ၢ်ဃုာ်တၢ်စုက၀ဲၤကျိချံၦာ်သၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မူကီၢ်ဆၣ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတဖၣ်လၢအမ့ၢ် လဲၤပၣ်သုးကလၢၤႇအိနဲပ့ၤသုးကလၢၤႇ နယွဲပ့ၤသုးကလၢၤ တဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်အီၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လဲၤထီၣ်သုးကလၢၤ ဘျီ၀ဲအံၤတၢ်မၤန့ၢ်၀ဲကျိ (၁၉)ခိၣ်ဃုာ်ဒီးကျိချံၦာ်သၣ်တကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲဒၣ်(၂၀)ဂၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤ စ့ၢ်ကီးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲ န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဆဲးထီၣ်ကဒီး၀ဲဒၣ်သုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤလၢအိၣ်နၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤအံၤဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤ၀ဲတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးသုးပာ်ဖှိၣ်လၢအပၣ်ဃုာ်ကၠိဖိသုးမုၢ်ဒိၣ်(ABSDF)ဒီးနၣ်သၤကွ့လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲလၢ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဆဲးထီၣ်၀ဲဒၣ်၀့ၢ်ဒီးက၀ီၤဃာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်မ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးကီၣ်ကးတဖၣ်ကွဲးဖျါထီၣ်၀ဲလၢ သုးကီၣ်ကးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဒၣ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါ၀ဲဒၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(KNLA)သုးပ၁်ဖှိၣ်နု၁်လီၤဟံးန့ၢ်လီၢ်လၢနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် နၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤအံၤတဖၣ် ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၆ သီအနံၤန့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲဒီးနုာ်လီၤဟံးန့ၢ်လီၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ် န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၆ သီ ဂီၤခီလွံၢ်နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်နုာ်လီၤခး၀ဲ နၣ်သၤကွ့ဒီးပဲနွဲၤကိ(ပဲနွယ်ကုန်း)ဘၢၣ်စၢၤပယီၤသုးကလၢၤခံဖျၢၣ်ဒီးဖဲန့ၣ်၀ံၤတကတီၢ်ဃီနုာ်လီၤခးကဒီး၀ဲ ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ နၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ၦၤလဲၤထီၣ်စိလၢနၣ်သၤကွ့ဒီးပဲနွဲၤကိတၢ်သမံသမိးတြဲၤခံခါန့ၣ်မီၤနီၤႉ ၀ံၤမးၦၤနုာ်လီၤက့ၤလၢ၀့ၢ်ပူၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီးတိၤခိၣ်ထိးပယီၤသုးတၢ်လီၢ်ႇသီခါဖၠၣ်ႇပယီၤသုးတၢ်လီၢ်တဖၣ်မီၤနီၤႉ တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ဒုကအိၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲသ၀ီပူၤလီၤႉလၢတိၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတြဲၤလၢန့ၣ်တကပၤန့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်ဒံးႇမ့မ့ၢ်လၢန့ၣ် တကပၤဒုနုာ်လီၤဒၢးတန့ၢ်ဟးထီၣ်ဒၢးတန့ၢ်ဘၣ်ႇအိၣ်ကတာ်ထီၣ်သးဖဲန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အခါခီဖျိသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤဒီး၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤအဃိ နၣ်သၤကွ့ႇ တကိၤတဲၤ(တံခွန်တိုင်)ၦၤကမျၢၢ်သံ၀ဲဒၣ် ၅ ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲၦၤဖိသၣ်လၢအသးနံၣ်တၦဲၤဒံးဘၣ်န့ၣ်(၃)ဂၤဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ် ဆူ၀့ၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ကဲထီၣ်သးသီသီန့ၣ်ကဘီယူၤတဟဲဒံးဘၣ်မုၢ်၀ါထီၣ်မးကဘီယူၤဟဲႉပယီၤသုးအိၣ်လၢပဲနွဲၤကိဒီးပ့စလိၣ် တဖၣ်န့ၣ် ခးစိဃီၤကျိဖးဒိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤဒုအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်စးထီၣ်လၢကဘီယူၤဟဲသၢဘျီ၀ံၤဘျီန့ၣ်ဂၢၢ်ထီၣ်တစဲးႉလၢတကိၤတဲၤ (တံခွန်တိုင်)တကပၤန့ၣ်ၦၤဖိသၣ်ဘၣ်(၃)ဂၤညါႉၦၤစံၣ်ထီၣ်အိၣ်တနီၤဒီးမ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဂၤတနီၤခီဒုနုာ်လီၤစံၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပူၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် နၣ်သၤကွ့ကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးအံၤန့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ တၢ်ကစီၣ်တအိၣ်နီမံၤဒံးဘၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးဖဲပဆဲးကျိးသံကွၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢအခါ စံး၀ဲလၢ(သုးက့ ၃) တၢ်ကစီၣ်တဟဲတုၤဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တလါအံၤလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤဖဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်နုာ်လီၤခးတၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ဘၣ်ယိၣ်လၢပယီၤသုး ကက့ၤခီၣ်ဆၢကဒါတၢ်တမံၤမံၤအဃိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်လၢ ကဟးထီၣ်စံၣ်အိၣ်လၢ၀့ၢ်ချၢ န့ၣ်လီၤႉ
၅ ၀ီတ၀ီ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် (KYO)တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်ခီကရဲး၀ံၤ၀ဲလံ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၃ သီအနံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)မၤ၀ဲဒၣ် ၅ ၀ီတ၀ီ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်ခီကရဲး၀ံၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တလါအံၤလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၂ သီတုၤ ၂၃ သီအနံၤ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကညီသးစၢ်ကရၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ် ခီကရဲးအပူၤန့ၣ် တၢ်ဃုထၢထီၣ်၀ဲကမံးတံာ်ဖိ ၁၅ ဂၤ ဖဲန့ၣ်အကျါကရၢခိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ မါဆါမ့ႇ နဲၣ်ရွဲၣ် Saw Dillieaum Htoo, တၢ်ကရၢကရိဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ စီၤ၀့ၤထူ ဒီး ၦၤပၢၤစ့ခီန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ နါဖၠူၤပၠၤမိ န့ၣ်လီၤႉ ၦၤသးစၢ်တဖၣ်န့ၣ်ခါဆူညါအဂီၢ်မ့ၢ်ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအရ့ဒိၣ်၀ဲဒၣ်အဃိပကဘၣ်သ့ၣ်ညါပာ်ပနီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မါဆါမ့ လၢအဘၣ်တၢ်ဃုထၢထီၣ်အီၤလၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)ကရၢခိၣ်အံၤ စံး၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်မၤတခါဂ့ၤတခါဂ့ၤၦၤသးစၢ်မ့တပၣ်ဃုာ်ဘၣ်န့ၣ်လဲၤတသ့ဘၣ်ႉလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢတကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ၦၤသးစၢ်ပၣ်လီၤႉအဃိၦၤသးစၢ်တဖၣ်န့ၣ်အရ့ဒိၣ်ဒိၣ်မး ပကဘၣ်ပာ်ပနီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖီတၢၣ်လၢပၦၤကညီဖိမုၢ်လၢ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကတုၤအဂီၢ်န့ၣ် ကြၢးလၢၦၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ် နုာ်လီၤပာ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် (KYO)ကီၢ်ဆၣ်ကမံးတံာ်ဖိ နီၢ်မူအဲၣ် လၢအဘၣ်တၢ်ဃုထၢ ထီၣ်အီၤအံၤစ့ၢ်ကီး စံး၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခါလၢကဟဲလၢပ၀ဲဒၣ်ကညီသးစၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤကညီဖိတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤဒ်သိးပကတုၤဖီတၢၣ်အဂီၢ်န့ၣ်အရ့ဒိၣ်လၢပကနုာ်လီၤ မၤသကိးတၢ်ကိးဂၤဒဲးႉပဆၢမုၢ်လၢ်လၢပၦၤကညီဖိသးစၢ်ခဲလၢာ်ကနုာ်လီၤမၤသကိးတၢ်ဒ်သိးသိးပကလဲၤဃူဃူဖိးဖိးမီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကမံးတံာ်ဖိ နီၢ်မူအဲၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၅...
ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံး ကီၢ်သူလ့ၤကၠိပ၁်ဖှိၣ်ထီၣ်သးမၤ၀ဲကၠိဖိတၢ်ရ့လိ၁်မုာ်လိ၁်
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)စုတီၤဖီလာ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး မၤ၀ဲဒၣ်ကၠိဖိတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ် တၢ်လိာ်ကွဲ စးထီၣ်ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၂ သီတုၤ ၂၅ သီအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်သးတဂၤဒီးတဂၤအဘၢၣ်စၢၤကဂ့ၤဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်ဒီးကန့ၢ်ဘၣ်သးသဟီၣ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါအဂီၢ်န့ၣ် ကၠိတဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးမၤ၀ဲဒၣ်ကၠိဖိတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ စီၤဟဲခုၣ် စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အကဲ၀ဲခဲအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်မီၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဆၢကတီၢ်၀ံၤဘျီန့ၣ်ၦၤကၠိဖိၦၤကၠိဖိမိၢ်ပၢ်လၢအနးတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်လၢတၢ်တအိၣ်တယၢၤဘၣ်အီၣ်တယၢအီၣ်တကူအီၣ်တလၢဘၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဒိ၀ဲဖိသၣ်သးစ့ၢ်မီၤနီၤႉအဃိန့ၣ်ပမၤဆူၣ်ထီၣ်က့ၤဖိဒံဖိသၣ်သးဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်သးကဆူၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်မီၤနီၤႉခံမံၤတမံၤဒ်သိးၦၤဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ကရ့လိာ်မုာ်လိာ်သးဒီးခါဆူညါလၢကတီခိၣ်ရိၣ်မဲကသ့အဂီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ကၠိဖိတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲအံၤဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢကျံးသ၀ီပူၤဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤ လါဖါကရူၢ်ႇ ကျံးကရူၢ် ဒီး ပဲၤကလၤဒိၤကရူၢ်ပူၤ ကၠိအဖျၢၣ်(၁၀)ကၠိဖိမုၣ်ခွါအဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဟဲထီၣ်ပာ်ဃုာ် ပၣ်ဂီၢ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကၠိဖိတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲဘျီ၀ဲအံၤဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢလွံၢ်သီအတီၢ်ပူၤဒီးတၢ်လိာ်ကွဲ တၢ်ပြၢအပူၤအံၤပၣ်ဃုာ်၀ဲမုၣ်၊ခွါ ဖျၢၣ်ထူတၢ်ပြၢႇဖျၢၣ်ၦီၢ်တၢ်ပြၢႇတၢ်ပြၢဖျၢၣ်ဃၤႇတၢ်တီပြၢကီၢ်လဲၤႇ တၢ်ကတိၤသတူၢ်ကလာ်တၢ်ပြၢႇလုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတၢ်ပြၢသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးစကီၤပြံလၢအဟဲက့ၤပ၁်လီၤစုက၀ဲၤတဂၤ(KNU)ဟ့ၣ်လီၤမၤစၢၤ၀ဲစ့ပယီၤတကယၤယဲၢ်ဆံ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးကီၣ်ကးအခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၂၃၈)သုးရ့ၣ်အၦၤတဂၤဟဲက့ၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ် စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီး ဖဲန့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤမၤစၢၤ၀ဲဒၣ်လၢစ့ပယီၤအကလီၢ် (၁၅၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးအၦၤလၢအဟဲက့ၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ခီၣ်မဲဒိၣ်သုးကရူၢ်အအိၣ်တဂၤအံၤမ့ၢ်၀ဲ ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၂၃၈)သုးစကီၤပြံ ယဲကိၤကိၤ(၂၃)နံၣ် ဒီးအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ အဂ့ၢ် န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးစကီၤပြံ ယဲကိၤကိၤအံၤ ဖဲအအိၣ်လၢသုးကျါအခါခီဖျိတၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအီၤတူၢ်၀ဲတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ဒီး တကးဒံးဘၣ် တဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သး၀ဲသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအတၢ်မၤအၢမၤသီအံၤဘၣ်အဃိ ဘၣ်ဟဲက့ၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီး ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်လီၤဒီးတုၤလၢသုးမီၤစိရိၤသနူလီၤၦီၢ်ကွံာ်တစုကပာ်ဖှိၣ်မၤသကိး တၢ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢ ကရူၢ် တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးစကီၤပြံ ယဲကိၤကိၤ စံးဘၣ်ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါအ၀ဲဟဲက့ၤစိာ်ဃုာ်၀ဲ(MA-4)တခိၣ်ႇ (၄၀ မမ)မ့ၣ်ပိၢ် ၈ ဖျၢၣ်ႇ ကျိဆၣ်ဒၢ(၄)ခါဒီး (၅ႉ၅၆)ကျိချံ (၇၅)ဖျၢၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤဒီး ခီဖျိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိလိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်ကွၢ်ထွဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၀ သီ အနံၤ န့ၣ်လီၤႉ
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ တၢ်ဒုးဆဲးဆူၣ်ထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် နိၣ်တကီႇကီးတရံးႇ တီၤကၠၤအ့ႇမၠၣ်၀တံၣ်ဒီးသ့ၣ်ကါညံၣ်နီၣ်၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤန့ၣ် တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤသုးဂ့ၢ်၀ီဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တီၤကၠၤအ့သုးဂ့ၢ်၀ီဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤႉ လၢတီၤကၠၤအ့ကၠိဒီး နီၤတလၤသ၀ီန့ၣ်စးထီၣ်လၢမုၢ်နၤတုၤလၢတဂီၤအံၤခးလိာ်သးလဲးလိးလီၤႉလၢခၠီနခွးပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်န့ၣ်နါက့ကဲထီၣ်ႉမ့၀ံၤလၢသ့ၣ်ကါညံၣ်နီၤသုးတြိၤႇပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီးကီးတရံးတကပၤန့ၣ်နါက့ခးလဲးလိးလီၤလၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ႉခဲအံၤတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးလီၤႉဒြိစ့ၢ်ကီးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ႉမ့မ့ၢ်ပယီၤသုးဒုခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤလဲးလိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၉ သီ၀ံၤမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ် ၂၀ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်ဒီး ပယီၤသုးလၢအိၣ်ပျီပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီႇက၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသ၀ီဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ထံဖိစီသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“အိၣ်တပူၤမးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉၦၤလဲၤစံၣ်အိၣ်လၢသၤမညၣ်ႇဖၣ်အၣ်တကပၤန့ၣ်ကအိၣ်လၢ အကထိညါႉၦၤဒုးအိၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်ႉတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ၦၤစံၣ် လီၤႉ ခဲအံၤလၢနီၤတပွဲႇထံဖိစီႇတန့ခၠါတကပၤန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၆၀၀၀)ညါႉတၢ်အီၣ်တၢ်အီနါက့တအိၣ် ဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ဒီးလူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်တကပၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဒံးဘၣ် ဘၣ်ဆၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ် သုးတြိၤ(၂၂) ဃုာ်ဒီး ဖၣ်အၣ်သုးဟီၣ်က၀ီၤပယီၤသုးရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ လဲၤထီၣ်၀ဲ(စစ်ကူ)လၢနိၣ်တကီႇကီးတရံးႇမၠၣ်၀တံၣ်ႇ ဖၣ်ပူၣ်ႇသၣ်တီၣ်ကီၢ်ဆၣ်တကပၤဒီးဆှၢထီၣ်၀ဲကျိချံၦာ်သၣ်ႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီသ့ၣ်တဖၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်လၢအဘူးဒီးသုးကီၣ်ကးတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်သါလီၤလၢတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤဒီး သုးကီၣ်ကးစ့ၢ်ကီးအိၣ်ကတဲၤကတီၤထီၣ်သးလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတကပၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ခီဖျိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်အဃိလိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲတၢ်မၤစၢၤ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤဒီးခီဖျိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ လိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်ကွၢ်ထွဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ် ရၤလီၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ်လၢာ်န့ၣ်လၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤအဃိၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ် အိၣ်တစှၤန့ၢ်(၉)ကလးညါဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒီးကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢအအိၣ်အိၣ်၀ဲ ဘၣ်ဆၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဃိလိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲတၢ်မၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပူၤကညီၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံကမံးတံာ်(CIDKP)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စီၤခဲလ့ၢ် စံး၀ဲလၢ“ထဲလၢဒူပျာ်ယာ်အပူၤန့ၣ် ပစရီပူၤန့ၣ် ၦၤစံၣ်မှံဟးဖျိးအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢအကလီၢ်လွံၢ်ကလးလၢန့ၣ်ညါႉအဃိန့ၣ်တၢ်လၢပမၤစၢၤသ့န့ၣ်ပမၤစၢၤပဂုာ်ကျဲးစၢးလၢအဂ့ၤကတၢၢ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်ဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိးန့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤယံၤထီၣ်အဃိပဃုန့ၢ်၀ဲဒၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်မၤစၢၤန့ၣ်တချုးခံဘၣ်အိၣ်စ့ၢ်မီၤႉတၢ်လၢပမၤစၢၤသ့တရၢညါန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်ပဟ့ၣ်လီၤထဲတလါဧိၤလီၤႉအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ပစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီကီအဃိအါတက့ၢ်ပဟ့ၣ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢကျိၣ်စ့မီၤနီၤႉတဂၤဂီၢ်န့ၣ်လီၤလၢ၀ဲဒၣ်စ့ယိၤ(၄၅၀)ဘးလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကၦ့ၤအီၣ်၀ဲ ဟုးသးႇပဲႇသိတဖၣ်မီၤနီၤႉပမၤစၢၤ၀ဲဒၣ်တလါန့ၣ်တနီၤတလါန့ၣ်တတီၤပမၤစၢၤတန့ၢ် ဘၣ်န့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်၀ဲဒၣ်ဒီဒူၣ်ဒံး” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ်ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး အနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၃)ကလးဘျဲၣ်ႇ ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ပူၤန့ၣ်(၂)ကလးဘျဲၣ်ႇ ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤန့ၣ်(၂)ကလးဘျဲၣ်ႇ နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ပူၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၂)ကလးဘျဲၣ်ဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဆီလီၤပာ်လီၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်စှၤလါအခါလၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်(၉)ကလးခိၣ်ဃၢၤလီၤ ဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကီၢ်ဆၣ်(၄)ဘ့ၣ်လၢာ်ပူၤအဃိတုၤလၢတလါအံၤလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အံၤ ကီၢ်ရ့ၣ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ် ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်တုၤလၢတကလီၢ်လွံၢ်ကလးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် (CIDKP)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤစးထီၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံတုၤလၢတနံၣ်အံၤန့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၆၃၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ၦာ်ဘျးစဲ (KPSN)ပာ်ဖျါဃာ်၀ဲအိၣ်ဒီးဘၣ်ဆၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤလါယူၤလံအခါ(UNOCHA)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢ ကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ် ကလံၤထံးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၃)ကလီၢ်ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KPSN)စံး၀ဲဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဘၣ်ထွဲကရူၢ်လၢအိၣ်ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးဃ့ထီၣ်၀ဲဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒီးထံဂုၤကီၢ်ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်တလီၢ်လီၢ်လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢအလဲၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးတဆီအံၤတဖၣ် တၢ်ကလဲၤခီဖျိအီၤ လၢကီၢ်ဆၢတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ထီၣ်န့ၢ်သုးကလၢၤအခါပယီၤသုးသံ(၇၀)ဒီးမၤန့ၢ်ဃု၁်ကျိချံၦ၁်သၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် (သုးက့ ၅)ထုးထီၣ်ပ၁်ဖျါ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၆ အနံၤန့ၣ် တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲမိၣ်လိၣ်ကၠိ(ကိး)ဖဲထၣ်ဒီးကၠီၤထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်အံၤ ဒီးတၢ်ထီၣ်သုးကလၢၤဘျီအံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးအၦၤသံ၀ဲဒၣ်(၇၀)ဂၤဒီးမၤန့ၢ်ဃုာ်၀ဲကျိချံၦာ်သၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ မိၣ်လိၣ်ကၠိ(ကိး)ဖဲထၣ်သုးကလၢၤဒီးကၠီၤထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤခံဖျၢၣ်အံၤအိၣ်ဆီလီၤသးလၢကညီဒီးကရ့ၣ်နံၣ်အဆၢ ဒီးသုးကလၢၤအံၤစးထီၣ်အိၣ်ဆီလီၤသးလၢအပူၤကွံာ်(၁၉၉၂)နံၣ်အိၣ်လံ၀ဲဒၣ် ၃၁ နံၣ်လံဒီးတၢ်လဲၤထီၣ်သုးကလၢၤ ဘျီ၀ဲအံၤမ့ၢ်၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးကရ့ၣ်နံၣ်သုးတဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ထီၣ်ပယီၤသုးကလၢၤခံဖျၢၣ်အံၤ၀ံၤဖဲတၢ်မၤဆှဲလဲတၢ်လီၢ်အခါတၢ်ထံၣ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအၦၤသံစိၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ် အစိၣ်(၇၀)ညါဒီးဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်၀ဲတနီၤအသိးမ့မ့ၢ်လၢ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤခီန့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူ (၅)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ထီၣ်သုးကလၢၤခံဖျၢၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်တၢ်မၤန့ၢ်၀ဲ(၈၁ မမ)တခိၣ်ႇအချံ(၁၂)ဖျၢၣ်ႇ(RPG-7) တခိၣ်ႇယါတီး(၄၀)တီးႇအချံ(၃၈)ဖျၢၣ်ႇ(K3)မီထး ၃ ခိၣ်ႇ(K3)၁၆ ခိၣ်ႇအဆၣ်ဒၢ(၄၅)ဘ့ၣ်ႇအချံ(၁၄၁၇၇)ဖျၢၣ်ႇ (G3)တခိၣ်ႇညၣ်မဲၢ်စဲးလးတခိၣ်ႇအချံ(၁၇၈)ဖျၢၣ်ႇ(BKM)စဲးလးတခိၣ်ႇအချံ(၉၄၆)ဖျဲၣ်ႇစဲးလးဖိတခိၣ်ႇ(၆၀ မမ) ပျီဖုၣ်တခိၣ်ႇအချံ(၈)ဖျၢၣ်ႇ(၆၀ မမ)လီရ့အချံ ၈ ဖျၢၣ်ႇ(၉ မမ)ခံခိၣ်ႇခွ့ဘိ(၁၇)ဖျၢၣ်ႇစုကွံာ်မ့ၣ်ပိၢ်(၁၂)ဖျၢၣ်ႇ (၁၄)မ့ၣ်ပိၢ် ၉၁ ဖျၢၣ်ႇ (၁၆)မ့ၣ်ပိၢ် ၁၂ ဖျၢၣ်ႇ တဲးမဲ(၁၁)ဖျၢၣ်ႇ နးတိစဲးလးအချံ(၅၅၀၀), ချံးဘိ(၈)ဘ့ၣ်ႇ တၢ်ရှဲမ့ၣ်ပိၢ်တခါႇ စဲးဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်ႇဒြိကၢတခါအဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးကလၢၤဖးဒိၣ်(၂)ဖျၢၣ်အံၤဟံန့ၢ်ဆူၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဆူၦၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်သမံသမိးမၤပျံၤမၤဖုး၀ဲဃ့အီၣ်စ့အိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်ဒီးတၢ်ထီၣ်ဒုးသုးကလၢၤဘျီ၀ဲအံၤမ့ၢ်၀ဲ (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီး ကရ့ၣ်နံၣ်ဒီကလုာ်သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNPP),ကရ့ၣ်နံၣ်(KNPLF)တဖၣ်အံၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ထီၣ်၀ဲ သုးကလၢၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးမိၣ်လိၣ်ကၠိသုးကလၢၤ(ခလရ–၅၇)အၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဃ့ၢ်ထီၣ်လဲၤအိၣ်က့ၤ၀ဲဒၣ်လၢ ကီၤ၀့ၤကၠိသုးကလၢၤ အသကိးတၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်...
တၢ်ခိးခးချံတဘ့ၣ်လၢအပၣ်ဃု၁်(KDHW)ဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိအံၤဒီးၦၤသ၀ီဖိဘၣ်ဒိတဂၤႇ(KNLA)အၦၤသံတဂၤ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၄)ဟီၣ်က၀ီၤ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၉ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ခိးခး၀ဲဒၣ်ချံတဘ့ၣ်လၢအပၣ်ဃုာ်၀ဲဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤ(KDHW) ၦၤမၤတၢ်ဖိအံၤဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိၦၤနီချံဖိဘၣ်ဒိတဂၤႇ(KNLA)အၦၤသံ၀ဲဒၣ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၄)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ချံစဲးတဘ့ၣ်အပူၤလၢအပၣ်ဃုာ်၀ဲကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(KDHW)ၦၤမၤတၢ်ဖိဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီၢ်ဆၣ် ထီဘိကမံးတံာ်ဖိတဖၣ် အံၤတလၢထီၣ်ကီၢ်ဆၣ်ရူဘျီတၢ်ခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤဒီးဖဲန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤၦၤနီချံဖိဘၣ်ဒိ၀ဲန့ၣ်လီၤႉဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်(၁၂)အၦၤလၢအလဲၤသမံသမိးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ခးကဒီး၀ဲအဃိၦၤသုးဖိသံ၀ဲဒၣ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ် စီၤအဲၣ်နၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲဆူၣ်ချ့အၦၤမၤတၢ်ဖိဒီပကီၢ်ဆၣ်ကမံးတံာ်ကက့ၤထီၣ်ႇဟးထီၣ်ဖဲ၀ဲၤဒၢးလၢဖီတီၢ်ကက့ၤထီၣ်ဆူ ကထီနံၣ်သ၀ီတၢ်ဆါဟံၣ်က့ၤထီၣ်၀ဲဒီးချံႉတလၢထီၣ်၀ဲၤဒၢးတစဲးဖိဘျီၦၤခးအ၀ဲသ့ၣ်လီၤႉၦၤခးအ၀ဲသ့ၣ်ဘျီၦၤနီချံဖိ န့ၣ်ဘၣ်ဒိႉၦၤဘၣ်ဒိဘျီဖဲပၦၤလဲၤလီၤကွၢ်၀ဲအခါန့ၣ်ၦၤခးကဒီးအီၤႉခး၀ဲဒီးစနဲးဖၢးအဃိၦၤသုးဖိသံတဂၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအခးတၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲကီၤလၤဖိ(ကိး)သုးခိၣ်စီၤအဲၣ်ခွံတီခိၣ်ရိၣ်မဲကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)အၦၤတဖၣ်လီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတကပၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတလါအံၤလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်ခး၀ဲဒၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီၢ်ဆၣ်အပတီၢ် ၀ဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲၦၤမၤတၢ်ဖိ တဖၣ်ကဲထီၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်(၃)ဘျီညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘျံး၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(KDHW)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲလၢ“ပတၢ်ကရၢကရိအၦၤဟးတသဘျ့ဘၣ်န့ၣ်ပတဲဖးယံၤလံမီၤႉ ကူၣ်သ့မ့ၢ်ဂ့ၤဆူၣ်ချ့မ့ၢ်ဂ့ၤဒ်သိးသိးလီၤကူၣ်သ့နါက့မ့ဟးထီၣ်န့ၣ်ဘၣ်တိနိၣ်ကီၤလၤဖိအၦၤမ့ၢ်ဂ့ၤ(PDF)မ့ၢ်ဂ့ၤတိနိၣ် ကျၢလီၤႉ တဘျီတခီၣ်န့ၣ်ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ကိၢ်ကျါဒ်သိးၦၤဖီၣ်န့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘျီၦၤသမံသမိးၦၤမၢအပာ်ထီၣ်အစုလၢ အခိၣ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်တၢ်ကရၢကရိအၦၤန့ၣ်မၤ၀ဲရးဒိၣ်န့ၢ်ၦၤကမျၢၢ်ဒံးႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤပခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဆဲးကျိးကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)လီၢ်ခၢၣ်သး ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ် ဆဲးကျိးတန့ၢ်ဒံး၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတလါအံၤလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၉ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ကီၤလၤဖိ(ကိး)သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအၦၤဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲဒၣ် ကနဲဟီသ၀ီဖိတဂၤ တဲ၀ဲလၢအတၢ်မၤသကိးတၢ်ဒီး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်...
၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤလီမ့ၣ်အူတဟဲထီဘိဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢကထၢအါထီၣ်မ့ၣ်အူလဲ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ကလံၤထံး ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ လီမ့ၣ်အူတဟဲထီဘိဘၣ် ဘၣ်ဆၣ်လါလၢကဟဲန့ၣ် တၢ်ကထၢအါထီၣ်လီမ့ၣ်အူအလဲတယူနံးန့ၣ်(၂၀၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ကလံၤစိးဒီးကလံၤစိးတကပၤစးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်န့ၣ်တၢ်တဟ့ၣ်၀ဲလီမ့ၣ်အူ (၂၄)နၣ်ရံၣ်ၦဲၤၦဲၤလၢၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲလၢဟါခီမ့တမ့ၢ်လၢဂီၤခီလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်မ့ၣ်အူလဲခီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘိးဘၣ်ရၤ လီၤ၀ဲလၢစးထီၣ်လါလၢကဟဲလါယနူၤအါရံၤန့ၣ်ကထၢ၀ဲတယူနံးန့ၣ်(၁၈၀၀)ကၠးတုၤလၢ(၂၀၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်စးထီၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤ၀ဲန့ၣ်ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်ထီၣ်ခံနွံတနွံအခါန့ၣ်မီၤနီၤႉလါလၢကဟဲန့ၣ်တယူနံးန့ၣ်ကစးထီၣ်ထၢ၀ဲဒၣ်(၂၀၀၀)ႉတဲ၀ဲလၢခီဖျိခီပနံၣ်မၤထီၣ်စဲးဖီကဟၣ်သိၦ့ၤအဃိ ပထၢဒိၣ်ထီၣ်၀ဲ အၦ့ၤဒ်န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူလဲခီန့ၣ်ထၢအါထီၣ်၀ဲအလဲမ့ၣ်အူခီတဟဲမၢ်မၢ်ဘၣ်ႉမ့ၣ်အူတဟဲဒီနံၤဘၣ်ဟဲတကုာ်တကျီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤၦၤနီၢ်တဂၤခီပနံၣ်လၢအဟ့ၣ်လီၤ၀ဲဒၣ်လီမ့ၣ်အူန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်(၃)ခါဒီးခီဖျိစဲးဖီကဟၣ်သိ အၦ့ၤထီၣ်အဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤမ့ၣ်အူလၢအဆၢကတီၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤၦၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤအံၤတဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးတမုာ်တပၢၤဘၣ်ဒီး တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိတလါဘၣ်တလါမ့ၣ်အူလဲထီၣ်ရုၢ်ရုၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်ခွါတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်အိၣ်သးဒုနဟးထီၣ်က့ၤလီၤတညီဒ်သိးလၢညါခါလၢၤဘၣ်ႉလၢအံၤတကပၤန့ၣ်လီမ့ၣ်အူအလဲ ဒိၣ်အဃိၦၤသူ၀ဲဒၣ်မ့ၣ်အူစဲးလီၤႉတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤနါက့နဟးၦ့ၤသိတန့ၢ်ဘၣ်ႉမ့၀ံၤနကမၤတၢ်မၤစ့ၢ်ကီးတၢ်မၤလီၤစှၤတၢ်ကီဒိၣ်မး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤတချုးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒံးဘၣ်အခါလီမ့ၣ်အူတယူနံးန့ၣ်အိၣ်ထဲ (၆၀၀)ကၠးလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်စးထီၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ်လီမ့ၣ်အူအလဲထီၣ်၀ဲ(၃)ဆးဃၣ်ဃၣ်ညါ အသိးမ့ၣ်အူစ့ၢ်ကီးတဟဲမၢ်မၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ