DKBA ဖီၣ်သဝီဖိခံဂၤအကျါတဂၤန့ၣ်တုၤခဲအံၤတပျၢ်လီၤဝဲဒံးဘၣ်,မၢတၢ်လဲၤရ့ထီၣ်ဝဲဒီးစ့အကလီၢ်(၅၀)
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၅ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် နီဖးဒိၣ်ကရူၢ်အပူၤ အပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါ ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA) အပှၤ ဖီၣ်ဝဲသဝီဖိ(၂)ဂၤဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါတဂၤန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤတပျၢ်လီၤဝဲဒံးဘၣ် မၢတၢ်လဲၤရ့ထီၣ်ဝဲဒီးစ့အကလီၢ်(၅၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀ သီ ဒီး တလါအံၤလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်ထီၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ် ဟ့ၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်လၢပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲကီၢ်သူလ့ၤအပှၤတၢ်မဲၥ်ချံအဃိ (DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အပှၤဖီၣ်ဝဲဝၣ်မံၤပှၢ်သဝီဖိ စီၤဖီထံခုၣ်(၄၀)နံၣ်အံၤဒီး ထံဃီဝါသဝီဖိ စီၤမၠ့ၣ်စိ(၄၆)နံၣ် ခံဂၤအံၤန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤပှၤကမျၢၢ်(၂)ဂၤအကျါဝၣ်မံၤပှၢ်သဝီဖိန့ၣ် ဖဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၃ သီအနံၤ တၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤဝဲလံဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ထံဃီဝါ သဝီဖိ စီၤမၠ့ၣ်စိအံၤန့ၣ် တုၤလၢခဲအံၤတၢ်တပျၢ်လီၤဝဲဒံးဘၣ်ဒီး(DKBA)မၢပှၤဟဲက့ၤရ့ထီၣ်အိမလၢစ့ပယီၤအကလီၢ်ယဲၢ်ဆံ (၅,၀၀၀,၀၀၀) အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“အဖီၣ်ပှၤကမျၢၢ်န့ၣ်ခဲလၢၥ်(၂)ဂၤ,လၢထံဃီဝါတဂၤ ဒီးဝၣ်မံၤပှၢ်တဂၤ.လၢဝၣ်မံၤပှၢ်တဂၤန့ၣ်ပျၢ်လီၤဝဲလံ.မ့မ့ၢ်လၢထံဃီဝါသဝီဖိတဂၤန့ၣ်တပျၢ်လီၤဝဲဒံးဘၣ်.ခဲအံၤပနၢ်ဟူအဒုးဃၥ်အီၤ.မၢပှၤဟဲရ့ထီၣ်အီၤအကလီၢ်ယဲၢ်ဆံ.မ့ရ့ထီၣ်သးန့ၣ်တလိၣ်ကဲသီခါသုး(DKBA)ဘၣ်.မ့တရ့ထီၣ်သးဘၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ကဲသီခါသုးဒ်န့ၣ်.ပှၤခံဂၤအံၤအဝဲသ့ၣ်တဲဝဲလၢအကဲကီၢ်သူလ့ၤတၢ်မဲၥ်ချံမီၤနီၤ.အနီၢ်ကီၢ်န့ၣ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဲဝဲပှၤသဝီဖိလီၤ.ဖဲအသမံသမိးဝဲအခါထံၣ်ဝဲလၢဖိပူၤလၢအိၣ်ဒီးပှၤလၢအံၤတကပၤအဖိနီၣ်ဂံၢ်.နကဲပှၤသဝီဖိဒုပှၤဆဲးနၤဖိဒုနကဘၣ်ဖီၣ်ဝဲလီၤသၢၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤသဝီဖိလၢတၢ်ဖီၣ်ဝဲ(၂)ဂၤအံၤ (DKBA)တကပၤမ့လိၥ်ကွီၢ်အဝဲသ့ၣ်လၢဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဆူကီၢ်သူလ့ၤပှၤအအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်တခီ ပှၤခံဂၤအံၤမ့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်အတၢ်ဘၣ်ထွဲတအိၣ်ဝဲဒီးကီၢ်သူလ့ၤပှၤနီမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ တဂၤဃီဝဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် ပှၤလၢအဖီၣ်ဝဲဝၣ်မံၤပှၢ်ဒီးထံဃီဝါသဝီဖိ(၂)ဂၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ (DKBA)သုးခိၣ်စီၤအဲၣ်ဒိၣ်, သုးခိၣ် စီၤသီမၠး ဒီးလၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပှၤသဝီဖိခံဂၤအံၤဖဲတၢ်ဖီၣ်အဝဲသ့ၣ်အခါတၢ်ထိတၢ်တီၢ်,တၢ်မၤဒၢၣ်မၤလီၤ...
တၢ်ကဟးဆှဲးစူးကါ ဃိၣ်လိၥ်ကျိထံအဂ့ၢ် KESAN ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၅သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်. တကီၢ်ခါခဲအံၤ ခီဖျိလၢဃိၣ်လိၥ်ကျိထံအိၣ်ဒီးတၢ်စုၣ်တၢ်ပျၢ်အဃိ ကမျၢၢ်လၢအအိၣ်လၢဃိၣ်လိၥ်ကျိကၢၢ်နံၤသ့ၣ်တဖၣ် ကဟးဆှဲတၢ်စူးကါဃိၣ်လိၥ်ကျိထံအဂ့ၢ် ကညီဖိခိၣ်ဃၢၤဒီးပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်မၤပှၥ်ဘျးစဲကရၢ (KESAN) ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဖဲအပူၤကွံၥ်လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၄)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါ အီးကထိဘၢၣ်ဘူးကလၢၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်,ကံၢ်မဲဖၠၣ်စိမိၤကၠိတဖျၢၣ်မၤဝဲတၢ်ဃုသ့ၣ်ညါဘၣ်ဃးဒီးထံလၢဃိၣ်လိၥ်ကျိပူၤဒီးလၢဃိၣ်လိၥ်ထံအကျါန့ၣ်ထံၣ်န့ၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်စုၣ်တၢ်ပျၢ်တမံၤလၢအမ့ၢ် Arsenic ဒီးတၢ်စုၣ်တၢ်ပျၢ်ဝဲအံၤန့ၣ်အိၣ်လၢထံကျါအမျးကယၤအါန့ၢ်ဒံးတၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဒူဖိသဝီဖိကမျၢၢ်တဖၣ်ကဟးဆှဲးတၢ်စူးကါဃိၣ်လိၥ်ကျိထံအဂ့ၢ် ဃိၣ်လိၥ်တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကရၢၢ် အပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ သရၣ်ပီလ်စ့ၣ်ထွါ စံးဘၣ်ဝဲဒၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ် ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“လၢတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်တခါအဖီခိၣ်န့ၣ် ကပဒ့ၣ်ဟးဆှဲး တၢ်အီထံ,တၢ်သူထံလၢတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအဂီၢ်န့ၣ် ကဘၣ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်သ့န့ၣ်လၢတၢ်ကသူထံအဂီၢ် တဲသကိးတၢ်ဒီးဆူၣ်ချ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပှၤသ့ပှၤဘၣ်န့ၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်လၢလုၢ်ထံန့ၣ် မ့ၢ်သ့န့ၣ်ဟးဆှဲးန့ၣ်ဂ့ၤလီၤ.ဘၣ်မနုၥ်လဲၣ်န့ၣ် ထံလၢနမ့ၢ်ချီလုၢ်အီၤတဖၣ်န့ၣ်အနုၥ်လီၤလၢနဘ့ၣ်ပူၤညီန့ၣ်လီၤ.နဘ့ၣ်အပူၤလီၢ်မ့ၢ်အိၣ်န့ၣ်အနုၥ်လီၤညီဒီးအါ န့ၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤ.သနၥ်က့န့ၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ် အိၣ်ခိးလၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်မ့ၢ်ဟဲန့ၣ်ကဂ့ၤအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါဘၣ်တၢ်စုၣ်တၢ်ပျၢ်လၢအမ့ၢ် Arsenic ဝဲအံၤအတၢ်ဟဲကဲထီၣ်သးခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိအဂီၢ် တၢ်မၤသကိးတၢ်ဒီး ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၢ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် သရၣ်ပီလ်စ့ၣ်ထွါတဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဃးဒီးဃိၣ်လိၥ်ကျိထံတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဝဲသ့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲအိၣ်တနွံဘဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံဒီးအခဲအံၤတၢ်တစူးကါ ဃိၣ်လိၥ်ကျိထံလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ် အံတူၢ်ထၣ် လီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤစံးဘၣ်ဝဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤ စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ဘၣ်ဃးလၢဃိၣ်လိၥ်ကျိတၢ်အိၣ်သးအံၤ ပနၢ်ဟူဘၣ်အိၣ်တနွံဘျဲၣ် ခံနွံဃၣ်ဃၣ်လံန့ၣ်လီၤ.ပှၤတဲလီၤဝဲလၢတၢ်ကလုၥ်ဖးဒိၣ် ဒီးပှၤကမျၢၢ်လၢအအိၣ်ဘူးလၢထံကျိနံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တသူဝဲလၢၤဝဲတအီလၢၤဝဲလၢၤဘၣ်.”ဂ့ၢ်စံဒီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ ဃိၣ်လိၥ်ကျိပူၤ ချံသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးလ့ၢ်လိၤအိၣ်ဝဲဒ်ညီနုၢ်အသိးဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲလီၤလီၤဆီဆီတအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်ဝဲတဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ် KESAN အတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် Arsenic တၢ်စုၣ်တၢ်ပျၢ်အံၤဘၣ်တၢ်ထံၣ်န့ၣ်အီၤဖဲ သီၣ်လဲထၣ်ဒီးမဲးခါအခိၣ်အဃၢၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဒ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဆူၣ်ချ့ကရၢ (WHO) အတၢ်ပၥ်ဖျါအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် တၢ်မ့ၢ်သူဘၣ်အီဘၣ်ထံလၢအအိၣ်ဒီး Arsenic...
ကတၢၢ်တံၥ်ကလၢၤကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤတၢ်ဘိၣ်(၈၀)ဃၣ်ဃၣ်အကျါ KNLA မၤန့ၢ်ဝဲအိၣ်တနီၤ
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅) ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကတၢတံၥ်သုးကလၢၤလၢတၢ်ကဝီၤခးဝဲအံၤန့ၣ် ဖဲအပူၤကွံၥ် လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀ သီအနံၤ ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤန့ၢ်ဝဲတၢ်အီၣ် တၢ်အီအဘိၣ်ကအိၣ်လၢအဘိၣ် (၈၀)ဃၣ်ဃၣ် ညါဒီးဖဲန့ၣ် (KNLA)တကပၤမၤန့ၢ်ဝဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ် န့ၣ်လီၤ. ကတၢတံၥ်ဃုၥ်ဒီးသုးကလၢၤလၢအိၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဖၣ် လၢကအီၣ်ကအီအဂီၢ်ခီဖျိတၢ်လဲၤထီၣ်ဆှၢဝဲတဖျိဘၣ်အဃိ တၢ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒ်အံၤအိၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်အသိး အပူၤကွံၥ်တၢ်ဘိၣ်လၢတၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲတဖၣ်တၢ်မၤန့ၢ်ဝဲအိၣ်စ့ၢ်ကီး အဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “အဟဲတ့ၢ်လီၤတၢ်ဘိၣ်န့ၣ်ကအိၣ်ဖဲအဘိၣ်(၈၀)ခိၣ်ဃၢၤမီၤနီၤ.မ့ၢ်ကပၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်စုကဝဲၤတၢ်ပီးတၢ်လီဧါဒုတဲတဘၣ်ဘၣ်.အပှၤအိၣ်ဖဲအံၤခီန့ၣ်ပှၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်တစဲးဖိစ့ၢ်အဃိတၢ်ဘိၣ်တဖၣ်အံၤတမ့ၢ်တၢ်ထဲန့ၣ်ဘၣ်.ယဆိမိၣ်တၢ်အီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကအိၣ်ဝဲဟုသး,ညၣ်အုၣ်,အံသၣ်,မိၢ်ဂံၥ်သၣ်,ကျီၢ်ညၣ်ဒၢဃုၥ်ဒီးတၢ်အဂုၤအဂၤလၢအဝဲသ့ၣ်သူညီနုၢ်ဝဲတဖၣ်အိၣ်စ့ၢ်.လၢအတၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤတၢ်ဒ်အံၤပပှၤမၤန့ၢ်အိၣ်ခဲအံၤခဲအံၤလီၤတမ့ၢ်ထဲတၢ်တဘျီအံၤဘၣ်.အပူၤကွံၥ်ပှၤမၤန့ၢ်န့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအမဲၥ်ညါန့ၣ်ဘၣ်ဘျီဘျီပၣ်ဃုၥ်ဒီးကျိချံပှၥ်သၣ်,တဘျီတခီၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဒီးသံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤတၢ်ဘိၣ်ဘျီဝဲအံၤ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တကပၤမၤန့ၢ်ဝဲပှဲၤဘိၣ်လဲၣ်န့ၣ် မၤလီၤတံၢ်စရီတန့ၢ် ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးလၢအိၣ်ကတၢတံၥ်သုးကလၢၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိတၢ်ကဝီၤအဝဲသ့ၣ်အဃိဟးထီၣ်ဟူးဂဲၤလၢတၢ်ချၢတအိၣ်ဝဲဘၣ်ဒီးသုးကလၢၤဝဲန့ၣ်အပူၤသုးဂံၢ်ဘါကအိၣ်လၢ(၃၀၀)ခိၣ်ဃၢၤညါအဃိ အစှၤကတၢၢ်တလါတဘျီန့ၣ် တၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်ဝဲ တၢ်အီၣ်တၢ်အီအသိး တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢတၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်ဝဲခဲအံၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတမ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်အီၣ်ဝဲကတူၢ်ထဲန့ၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စံးအါထီၣ်ဝဲ န့ၣ်လီၤ. ကတၢတံၥ်သုးကလၢၤလၢအိၣ်ဖၣ်ပူၣ်-ကမၤမိၢ်ကျဲအဘၢၣ်စၢၤအံၤ စးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤထီၣ်လါယနူၤအါရံၤအခါန့ၣ် (KNLA) သုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲဝံၤန့ၣ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်က့ၤပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်က့ၤအသးလၢသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF) ၁၀၁၃ သုးကလၢၤ လီၢ်လံၤ ဒီးခီၣ်ဒုးအသးဖဲန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤထီၣ်ဘးလၢအလါ(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်လံန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကဟဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အံၤဒ်သိးကတၢတံၥ် ဒီး ဖၣ်ပူၣ်ဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ တၢ်ဃုထၢကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုး...
တလါအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၁၂၁)ဘျီ,ပယီၤသုးသံ(၃၄)ဂၤဘၣ်ဒိ(၇၈)ဂၤ
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၃သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,သုးက့(၅)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤလါအီးကထိဘၢၣ်တလါအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢပယီၤသုးကရူၢ်ဒီးကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့နီၢ်ဂံၢ်(၅)အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်ဝဲ(၁၂၁)ဘျီဒီးပယီၤသုးသံ(၃၄)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၇၈)ဂၤအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤပၥ်ဖျါဝဲဖဲတနံၤအံၤလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၃)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးသံ(၃၄)ဂၤအကျါ,ပၣ်ဃုၥ်ဝဲအသုးရ့ၣ်ခိၣ်(၁)ဂၤ,သုးခိၣ်စိ(၁)ဂၤဒီးသုးစကီၤ(၁)ဂၤအမဲၥ်ညါ,ပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၇၈)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးခိၣ်စိ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲပယီၤသုးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်အသိး,ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တကပၤအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဆံးတက့ၢ်အိၣ်ဝဲအစ့ၢ်,ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,တလါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးသူကဘီယူၤဒုးသုး(ကျဲးဖၢးတၢၣ်)(၉)ဘျီ,တ့ၢ်လီၤဝဲဒြိ(၁၂)ဘျီဒီးခးလီၤဝဲ(၁၂၀)မမကျိဖးဒိၣ်လၢကမျၢၢ်ဒူသဝီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်အဃိ,ဘၣ်သံဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဝဲ(၆)ဂၤအဂ့ၢ်,လံၥ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤတၢ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ဘုသိၣ်ကီၢ်ဆၣ်,ခီပူးကရူၢ်ဆီဘှဲဒၢသဝီအပူၤဟံၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲ(၄)ဖျၢၣ်အသိး,ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကမျၢၢ်ဟံၣ်(၃)ဖျၢၣ်(SDA)တၢ်ဘါယွၤသရိၥ်ဘၣ်တဖျၢၣ်,တၢ်သိလိၣ်ကၠိ(၂)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲအမဲၥ်ညါ, ဖၣ်ပူၣ်ဟီၣ်ကဝီၤဝ့နီၤသဝီအပူၤ,သီခါဖၠၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲတဖျၢၣ်ဒီး,လူၢ်သီကီၢ်ဆၣ်,ပ့က့သဝီကရူၢ်ကျိဘီထၣ်သဝီအပူၤစ့ၢ်ကီးဟံၣ်တဖျၢၣ်ဒီးကၠိတဖျၢၣ်ဘၣ်ဂီၤဝဲအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤအပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်ဒီတလါအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးပယီၤသုးဘၢၣ်စၢၤအိၣ်ဝဲ(၁၁၃)ဘျီအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်အတၢ်ပၥ်ဖျါအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,အပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်ဒီတလါတၢ်ဒုးအပူၤပယီၤသုးတပၤသံ(၂၀)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဝဲ(၃၉)ဂၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ် မုၢ်တြီၢ်အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအသိးန့ၣ်လီၤ.
ကထီဒါသုးမီၤစိရိၤတၢ်ဃုထၢဒီးသူၣ်ထီၣ်တၢ်ဂၢၢ်တၢ်ကျၢၤဒီးပၢပြးအဂီၢ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် ဃိၣ်လိၥ်ခဲၣ်ဖ့
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၂သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, လၢတၢ်ကထီဒါသုးမီၤစိရိၤတၢ်ဃုထၢအယိၥ်အဘျၣ်ဒီးကသူၣ်ထီၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဂၢၢ်တၢ်ကျၢၤ,တၢ်ပၢတၢ်ြပးအဂီၢ်, တၢ်မၤဝဲတၢ်အိးထီၣ်(ဃိၣ်လိၥ်ခဲၣ်ဖ့)အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါဖဲမဟါလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၁)သီဟါခီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဃိၣ်လိၥ်ခဲၣ်ဖ့အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဝဲဒ်သိးတၢ်ကဒီသဒၢဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအိၣ်ဆိးဖဲဃိၣ်လိၥ်ကျိဃၢၤဒီးတၢ်လီၢ်လၢအဘူးဒီးပယီၤသုးဒြိ,ကဘီယူၤ,ကျိဖးဒိၣ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၥ်တဖၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ကဆီၣ်ဖျိးကွံၥ်ပယီၤသုးလၢအသူဝဲဒြိ,ကဘီယူၤတဖၣ်အံၤကသ့ဝဲအဂီၢ်,တၢ်ကမၤအါထီၣ်ဝဲတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်ကံၢ်စီအဂ့ၢ်,တၢ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ခဲၣ်ဖ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤတၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲလၢတၢ်ကဃုစ့ယိၤ(၅,၀၀၀,၀၀၀)ယဲၢ်ကကွဲၢ်ဘးအိၣ်ဝဲဒီးတၢ်စးထီၣ်ဝဲအီၤဖဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၁)သီဒီးတုၤဝဲလၢလါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၁၅)သီအတီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢခဲၣ်ဖ့အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲဘျီဝဲအံၤအပူၤပှၤကိးဂၤဒဲးကပၣ်ဃုၥ်မၤသကိးတၢ်အဂီၢ်,ဃိၣ်လိၥ်ခဲၣ်ဖ့ကမံတံၥ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါနီၢ်ြဖ့ၣ်စဲလၤတီဆီၣ်တခူကွဲမုၥ်စံးလီၤတ့ၢ်ဝဲလၢတၢ်အိးထီၣ်မူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပဝဲလၢအဲၣ်ပပှၤကလုၥ်သးအိၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢတဖၣ်ဒုပကဘၣ်တဲအလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပမၤတ့ၢ်ခဲၣ်ဖ့အဘျီတဖၣ်အဘျီလံအပူၤပှၤကိးဂၤဒဲးပၣ်ဃုၥ်မၤသကိးတၢ်အဖီခိၣ်ပစံးဘျူးဘၣ်အဝဲသ့ၣ်ဒိၣ်မးလီၤ.ဘၣ်ဆၣ်သနၥ်က့အလီၢ်အိၣ်ဒံးဝဲလၢပကဘၣ်ဟ့ၣ်ဆူၣ်ထီၣ်လိၥ်သး,ပကဘၣ်ဆဲးမၤဒံးဝဲအဃိန့ၣ်ပမ့လီကီလၢပပှၤကလုၥ်ကအိၣ်ဘၣ်ပူၤပူၤဖျဲးဖျဲးန့ၣ်မ်ပဆီၣ်ထွဲသကိးဃိၣ်လိၥ်ခဲၣ်ဖ့အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤန့ၣ်တက့ၢ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဘၣ်ဃးခဲၣ်ဖ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲသ့လၢကျဲအဘိဘိအဂ့ၢ်အဝဲစံးအါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပခဲၣ်ဖ့တခါအံၤန့ၣ်ပမၤသ့လၢကျဲတဘျူးဘိန့ၣ်လီၤ.ပဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢတၢ်ဟ့ၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအကျဲသ့ဝဲအသိး,ပပှ့ၤလံၥ်ဖှီတဲၥ်လၢပကန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဂီၤ,မဲးဘိၣ်ဖရိၤ,လီတဲစိမ့တမ့ၢ်ပပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢခီၣ်စၢးတၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့မ့တမ့ၢ်လၢ()တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးအံၤတကီၢ်ခါခဲအံၤဒ်သိးကဟံးန့ၢ်က့ၤဝဲကီးတရံး-ရၤမတံအ့ရှၢၣ်ကျဲဒီးကလဲၤတရံးဝဲကီၢ်ဆၢမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ကသ့အဂီၢ်,သူကဘီယူၤ,ဒြိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးမၤဝဲတၢ်ထီၣ်ဒုးရှဲလဲဝဲဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ,ဟံၣ်ဃီ,တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်သံဘၣ်လီၤမၢ်ဝဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,(ခဲၣ်ဖ့)ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ဃိၣ်လိၥ်ထံကျိဃၢၤဒီးတၢ်လီၢ်အဂၤတဖၣ်အပူၤတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆူၣ်ထီၣ်ဝဲဒီးဒုၣ်ဒါပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်သူဝဲဒြိ,ကဘီယူၤတဖၣ်အဃိ,ကမျၢၢ်လီၢ်အိၣ်ကဒုဖိအနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအိၣ်ဝဲတုၤလၢ(၁၂)ကလီၢ်ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်(ခဲၣ်ဖ့)တၢ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ဒ်သိးကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်သုတဟးဂီၤဒီးတၢ်ကမၤန့ၢ်က့ၤဝဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢတၢ်ဘၣ်ပျၢ်ကွံၥ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး,တၢ်ကဒီသဒၢဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢကညီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,(ဃိၣ်လိၥ်ခဲၣ်ဖ့)တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤတၢ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
တလါအတီၢ်ပူၤမဲၢ်လးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိစၢၢ်လီၤကိၥ်မၤသံလီၤသး(၅)ဂၤ
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၁သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, အပူၤကွံၥ်လါအီးကထိဘၢၣ်ဒီတလါအတီၢ်ပူၤ,ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢမဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ,ကဝီၤဒ့(B4B)(B3B)(B5B)(C2)(C1B)အပူၤ,ဒဲကဝီၤဖိ(၅)ဂၤစၢၢ်လီၤကိၥ်မၤသံလီၤအနီၢ်ကစၢ်သးကဲထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢစၢၢ်လီၤကိၥ်မၤသံလီၤနီၢ်ကစၢ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ(နီၢ်မၣ်တ့ၤနူၣ်-၅၆နံၣ်)( စီၤဘံၣ်ယၤမံး-၃၇နံၣ်)(ဖုစီနီၤသးနံၣ်-၆၇နံၣ်)(စီၤသူၤရၣ်-၂၁နံၣ်)ဃုၥ်ဒီး(စီၤလါမုၢ်ထူ-၄၀)နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးပှၤဒဲကဝီၤဖိလၢအစၢၢ်လီၤကိၥ်မၤသံလီၤနီၢ်ကစၢ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,တၢ်သမံသမိးဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢမ့ၢ်ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဆါထီရီၤဒီးမ့ၢ်ပှၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်အဂ့ၢ်,မဲၢ်လးဒဲကဝီၤခိၣ်စီၤစၢဒ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤန့ၣ်အါတက့ၢ်ခီဖျိလၢတနီၤအသုတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဆါထီရီၤဒီးတနီၤသူတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးအဃိလီၤမီၤနီၤ.တမ့ၢ်လၢဒဲကဝီၤပူၤတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအဃိဘၣ်.ဘၣ်မနုၤဃိလဲၣ်န့ၣ်ပကွၢ်က့ၤဆၢကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ဒဲကဝီၤပူၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်အိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ဃုဖံးဃုမၤအသိး,တၢ်အီၣ်တၢ်အီစ့ၢ်ကီးဖဲအကြၢးကၢကီၣ်န့ၣ်ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးဒံးဝဲဒၣ်လီၤ.အဃိန့ၣ်ပသမံသမိးက့ၤပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ခံထံၣ်လၢအမ့ၢ်တနီၤဘၣ်အီၣ်ဝဲတၢ်ဆါထီရီၤကသံၣ်,(ကသံၣ်ခရီနံး)တနီၤအီၣ်စဲၤကိၤကသံၣ်ဒီးတနီၤသူဝဲတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပှၤလၢစၢၢ်လီၤကိၥ်မၤသံလီၤသးတဖၣ်အကျါတနီၤအပူၤကွံၥ်တၢ်ဖီၣ်ချူးဝဲအီၤလၢကသံၣ်မူၤဘှီးဂ့ၢ်ကျိၤအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤဘံၣ်ဘၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ပှၤစၢၢ်လီၤကိၥ်တဖၣ်န့ၣ်အကျါန့ၣ်အပူၤကွံၥ်ပဖီၣ်ချူးဒီးကသံၣ်မူၤဘှီးအဘိၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤ.ပှၤသိၣ်ပှၤသီဝံၤပှၤပျၢ်လီၤက့ၤလီၤ.ကသံၣ်မူၤဘှီးအံၤဒဲကဝီၤပူၤပှၤဂုၥ်ကျဲးစၢးမၤစှၤလီၤနါက့တလီၤစှၤဘၣ်.တၢ်အိၣ်သးခဲအံၤဒုကသံၣ်ကသီဒုအါသပှၢ်လီၤ.ဖိသၣ်လၢသးနံၣ်တပှဲၤ(၁၁)နံၣ်ဒၣ်လဲၥ်သူဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,အပူၤကွံၥ်လါအီးကထိဘၢၣ်အပူၤခီဖျိဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်သံတၢ်ပှၢ်တၢ်မူးတၢ်ရၢ်ကဲထီၣ်သးအါဝဲအဃိ,တလါအံၤလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်အပူၤကီၢ်ဆၣ်ပတီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒိၣ်ထီတဖၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဝဲလၢကနုၥ်လီၤကွၢ်ထံသမံသမိးတၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အကျါ,မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအံၤမ့ၢ်ဝဲဒဲကဝီၤလၢအဒိၣ်ကတၢၢ်တဘ့ၣ်ဒီးပှၤကညီနီၢ်ဂံၢ်အါကတၢၢ်အသိး,တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်အမဲၥ်ညါပှၤသူကသံၣ်မူၤဘှီး မ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်မၤသံလိၥ်သးကဒဲကဒဲမ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်မၤသံလီၤကစၢ်သးမ့ၢ်ဂ့ၤကဲထီၣ်သးအမျးကယၤအါန့ၢ်ဒံးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤလၢအဂၤတဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအံၤအပူၤကွံၥ်(၂၀၁၇-၁၈)အပူၤတၢ်မၤသံလီၤက့ၤသးတၢ်မူးတၢ်ရၢ်ဒ်အံၤတဖၣ်ကဲထီၣ်တ့ၢ်သးအါကတၢၢ်တုၤလၢအဂၤ(၁၀)ဘျဲၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအိၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဖဲ(KK park)ပူၤတဖၣ်ငါအိၣ်ဟံၣ်အါအဃိ မၠၣ်ဝတံၣ်ဟီၣ်ကဝီၤဟံၣ်လဲပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်ဖဲသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဆိကတီၢ်ကွံၥ်မၠၣ်ဝတံၣ်ဝ့ၢ်ဃၢၤ(KK park)ကၠါဖၠၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်ဝံၤလီၢ်ခံ ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအလဲၤမၤ တၢ်မၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢကအိၣ်ကဆိးဝဲအဂီၢ်ငါအိၣ်ဟံၣ်ဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်အိၣ်ဝဲအါမးအဃိ ဟံၣ်လဲအပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါတနီၤပှၤလၢအက့ၤဆူကီၢ်ပူၤအအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ် ပယီၤသုးအိၣ်ခိးဖီၣ်အဝဲသ့ၣ်လၢ ဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ် ဃိၣ်လိၥ်တိၥ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်ဝံၤ ဒုးကဲဆူၣ်ဝဲသုးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်ဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ပှၤလၢအအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ်က့ၤလီၤဝဲတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးငါအိၣ်ဝဲဟံၣ်ဖဲမၠၣ်ဝတံၣ်ကလံၤထံး မ့လဲၣ်ပဲၤ,ဖလူ, အ့ၤကၠ့မၠဲၤ, မဲၢ်ထီးသလ့,မၠ့ၣ်တၤလ့မၠဲၤ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ကရူၢ်တဖၣ်အံၤ အဟံၣ်အဃီ အိၣ်အသိး တနီၤန့ၣ်လဲၤနုၥ်လီၤအိၣ်ဝဲလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖလူသဝီဖိတဂၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “ကၠါဖၠၣ်တၢ်မၤလီၢ်ဟးဂီၤအဃိပှၤကီၢ်ပယီၤဖိလၢလဲၤမၤတၢ်မၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်အတၢ်မၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်ကအိၣ်လၢအကယၤညါ. ခဲအံၤ အဝဲသ့ၣ်ငါအိၣ်ဖှိၣ်ဝဲဖဲ(BGF)ဒီး (DKBA)အဟံၣ်အဃီ,အခါန့ၣ်လီၤ. ဝံၤမးအဝဲသ့ၣ်ကဟးဃုက့ၤတၢ်မၤလၢအသီ မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်နုၥ်လီၤငါအိၣ်ဟံၣ်အါအဃိ အပူၤကွံၥ်ဟံၣ်ဒီဖျၢၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်တလါန့ၣ်တၢ်ငါလီၤကအိၣ်ဝဲထဲ (၃၀၀,၀၀၀)တုၤ(၅၀၀,၀၀၀)ကၠးလီၤဘၣ်ဆၣ် ခဲအံၤန့ၣ်အပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်တုၤလၢ(၁,၀၀၀,၀၀၀)တုၤ(၂,၀၀၀,၀၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤ ကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပှၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိလၢအစံၣ်ထီၣ်ဖဲ(KK park)ကရၢၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး ဖဲမုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်လၢကခီဃီၤဆူ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် မဲၢ်ဆီးတကပၤအဂီၢ်ဖဲအဝဲသ့ၣ်ကူထံအခါလီၤအုးသံလၢထံကျိပူၤကအိၣ်လၢ(၅)ဂၤညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢ အထံၣ် တၢ်ကဲထီၣ်သးဒီးအမဲၥ်အံၤတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤ(KK park)ကရၢၢ်ပူၤကၠါဖၠၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဆိကတီၢ်ကွံၥ်အသးလံဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ကၠါဖၠၣ်တၢ်မၤလီၢ်လၢအအိၣ်ဖဲ(AA park),အ့ၤကၠ့မၠဲၤ, မ့လဲၣ်ပဲၤ,သဝီ သူမှဲကျိကၢၢ်နံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဆဲးအိၣ်ဒံးဝဲတုၤလၢခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်မၤဟးဂီၤကွံၥ် KK park ကရၢၢ်ပူၤတၢ်သူၣ်ထီၣ် လွံၢ်ပူတပူ အဂ့ၢ် BGF စံးဝဲ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၁ သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်. ကီၢ်ပယီၤ-ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ကီၢ်ဆၢ ကညီကီၢ်စဲၣ် ရၤမတံဝ့ၢ်ကလံၤထံး KK park တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့လၢ Online,ကရၢၢ်ပူၤ တၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပယီၤသုးဒီး BGF ပၥ်ဖှိၣ်သးမၤဟးဂီၤကွံၥ် လွံၢ်ပူတပူလံအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ BGF အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢလါအီးကထိဘၢၣ် (၁၉)သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးနုၥ်လီၤဝဲဒၣ်လၢ KK park ကရၢၢ်ပူၤဝံၤအလီၢ်ခံ ဖဲ အသီ(၂၀)အနံၤန့ၣ် စးထီၣ်မၤဟးဂီၤဝဲဒၣ် KK park ကရၢၢ်ပူၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကိးနံၤဒဲးတုၤခဲအံၤဒီး မၤဟးဂီၤဝဲဒၣ်လၢၥ်ကွံၥ် လွံၢ်ပူတပူအဂ့ၢ် BGF သုးဟီၣ်ကဝီၤနီၣ်ဂံၢ်(၂)အသုးဟီၣ်ကဝီၤခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤတ့ၤဝ့စံးဘၣ်ဝဲဒၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“မၤလီၤပှီၢ်ဝဲတပူလံ.ဖီး(မၤပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဒီးဘျါအ့ၣ်)ကိးနံၤဒဲးလီၤ.အခဲအံၤလၢၥ်ကွံၥ်လွံၢ်ပူတပူလံန့ၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်တဲဝဲလၢကဘၣ်မၤလီၤပှီၢ်ဝဲအဃိန့ၣ်ပတတဲအဝဲသ့ၣ်တၢ်နီမံၤလၢၤဘၣ်.ပမ့တြီအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်ကဖျါလၢပတြီကၠါဖၠၣ်အဃိန့ၣ်ပတတဲတၢ်နီမံၤဘၣ်.ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်ဂီၢ်ကဲထီၣ်တၢ်ဝံတၢ်ယိးအသိးလၢဘၣ်ဃးကၠါဖၠၣ်အံၤပှၤတဲဆါပှၤဒီးပတၢ်ကရၢကရိစ့ၢ်ကီးတၢ်ဆီၣ်နံးအိၣ်အဃိန့ၣ်မၤဒၣ်ဝဲ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိတၢ်မၤဟးဂီၤ KK park ကရၢၢ်ပူၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဃိ ကရၢၢ်ပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤရၤမတံဝ့ၢ်ပူၤ ဟီးတဲး,တပှံၤဟံၣ်(guest house)သ့ၣ်တဖၣ်အပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤတၢ်ကစီၣ်သန့တနီၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးပယီၤသုးမၤဟးဂီၤဝဲ ကၠါဖၠၣ်တၢ်မၤလီၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်, ကၠါဖၠၣ်တၢ်မၤလီၢ်လၢအဂၤ လၢအအိၣ်လၢ BGF တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤဒ်အမ့ၢ်စွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤဒီး DKBA တၢ်ပၢ ကၠီးခဲးဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ် ပယီၤသုးကမၤဟးဂီၤဝဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်တအိၣ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သံကွၢ်ဝဲသုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤတ့ၤဝ့ဒီးအဝဲစံးဝဲလၢ“ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပတဲလီၤတံၢ်တဘၣ်ဒံးဘၣ်.ခဲခဲအံၤခီန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်မၤဆိဝဲဖဲယတၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပတယးတဘၣ်ဒံးဘၣ်.ပနၢ်ဟူတၢ်အိၣ်ကလုၥ်ကလုၥ်အဃိန့ၣ်ပတဲလီၤတံၢ်တသ့ဒံးဘၣ်.”အဂ့ၢ်တဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဖဲရၤမတံဟီၣ်ကဝီၤသူမွဲကျိကၢၢ်နံၤန့ၣ် တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့လၢ Onlineကၠါဖၠၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢအအိၣ်ဆီလီၤသးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ စွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤဝ့ၢ်သီတၢ်တိၤကျဲၤ, ,ယၣ်ထဲၣ်ဝ့ၢ်သီတၢ်တိၤကျဲၤ,ဒီၤမ့ၤကရၢၢ်တၢ်တိၤကျဲၤ(Dongmei...
ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ပှၤတဝၢတၢ်ကရၢကရိ(၁၉)ဖု ထီဒါဝဲသုးကရူၢ်တၢ်ဃုထၢအယိၣ်အဘျၣ်တဲၥ်တဲၥ်ဖၠူဖၠူအဂ့ၢ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် (၂၀၂၅)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်လၢၥ်အပူၤပယီၤသုးကရူၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲကမၤဝဲတၢ်ဃုထၢအဖီခိၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဃုထၢအယိၣ်အဘျၣ်အံၤ,ထီဒါဝဲတဲၥ်တဲၥ်ဖၠူဖၠူအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢ(၁၉)ဖုထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်(၃၀)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကိးလီၤအသးလၢ,ထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢ်ြပးကီၣ်ကးကရူၢ်ကရၢ(SAC)ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤဆီတလဲက့ၤဝဲအသးလၢထံကီၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီးတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ခီမ့ရှၢၣ်(SSPC)ဘၣ်ဆၣ်,တၢ်ဆီတလဲက့ၤတၢ်အမံၤအသၣ်အံၤတဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဆီတလဲလၢအမ့ၢ်အတီဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်မီၤစိရိၤသနူအခိၣ်တီလၢအသီတမံၤလီၤအဃိထီဒါဝဲအဂ့ၢ်,ကညီပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢ(၁၉)ဖုလံၥ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ထီဒါဝဲပယီၤသုးကရူၢ်အတၢ်ဃုထၢအယိၣ်အဘျၣ်အဖီခိၣ်,ကညီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢနီၢ်ဝါခုၣ်ရှံစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပယီၤသုးတၢ်ဃုထၢတခါအံၤတမ့ၢ်ထဲပပှၤကညီဖိထီဒါအီၤဘၣ်.ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤပှၤနီၢ်ဂံၢ်လၢအအါထီဒါဝဲလီၤ.ဘၣ်မနုၤဃိတၢ်ထီဒါဝဲလဲၣ်ခီန့ၣ်,ပယီၤသုးအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢမၤထီဒါပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်တဖၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်သးဆှူၣ်မဲၥ်ကဲၥ်မဲၥ်လီၤအဃိတၢ်ဃုထၢအံၤတမ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဘၣ်.အိၣ်ဒၣ်လၢကအဲၣ်ဒိးပၥ်ဘၢက့ၤအတၢ်ကမၣ်ဒီးအဲၣ်ဒိးမၤဖျါသးဂ့ၤလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤမဲၥ်ညါလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပယီၤသုးအတၢ်ဃုထၢအံၤလ့ၤတက့ၤတူၢ်လိၥ်ဆီၣ်ထွဲဝဲတသ့ဘၣ်ဒီးတၢ်မ့ဆီၣ်ထွဲဝဲပယီၤသုးတၢ်ဃုထၢအံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မၤဒိၣ်ထီၣ်မီၤစိရိၤသနူလီၤအဂ့ၢ်,ကီၢ်ပယီၤကသံၣ်ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်ကရၢ(BMA)ပှၤနဲၣ်တၢ်စီၤန့ၢ်ထူစံးဝဲဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. “ပယီၤတဖုအံၤကမၤတၢ်ဃုထၢန့ၣ်ပတူၢ်လိၥ်တသ့ဘၣ်.ပကဘၣ်ထီဒါလီၤ.ပမ့ကွၢ်ကဒါက့ၤလၢကီၢ်ဒီဘ့ၣ်သနၢၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,လၢတၢ်ကိးကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်အမၤတၢ်အံၤတဘၣ်ဘၣ်.အဃိပနၢ်ပၢၢ်လၢပမ့ဆီၣ်ထွဲတၢ်ဃုထၢအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ပမၤဒိၣ်ထီၣ်ပယီၤသုးဟံန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိကမီၤတဖုအံၤအဂံၢ်အဘါ,အစိကမီၤ,အစုကဝဲၤဒီးအသနူသ့ၣ်တဖၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢ(၁၉)ဖုလၢပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲလၢတၢ်ထီဒါဝဲပယီၤသုးတၢ်ဃုထၢသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကညီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN),ကီၢ်ပယီၤကသံၣ်ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်ကရၢ(BMA),အီတြ့လယၣ်ကညီကရူၢ်ကရၢ(AKO),ထၢၣ်ဝံချၢဆူၣ်ချ့ပှၤမၤတၢ်ဖိကရူၢ်(BPHWT),ယူရပၤကညီပှၥ်ဘျးစဲ(EKN),ယူၣ်ခ့ၣ်ကညီပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢ(KCAUK),နီၢ်ဝ့ၤကညီပှၤတဝၢ(KCN),ခဲနဒၣ်ကညီပှၤတဝၢ(KCC),ကညီပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ကရူၢ်(KHRG),ကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဒီးတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဂ့ၢ်ဝီ(KORD,အမဲရကၤကညီကရူၢ်ကရၢ(KOA),ကညီကၠိဖိပှၥ်ဘျးစဲ(KSNG),ကညီသရၣ်သရၣ်မုၣ်ကရူၢ်ကရၢ(KTWG),ကညီဆွံၣ်ဒံၣ်ကရူၢ်ကရၢ(KSC),ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO),ကညီဖိခိၣ်ဃၢၤဒီးပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်မၤပှၥ်ဘျးစဲကရၢ(KESAN),ကီၢ်သူလ့ၤကညီပိၥ်မုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KWN),မဲၢ်တီၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်(MTC),နယူစံလၣ်ကညီကရၢ(NZKA)သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,တၢ်ဃုထၢအယိၣ်အဘျၣ်အံၤတၢ်တဘၣ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲဘၣ်ဒီးတဘၣ်မၤဘၣ်ထွဲသးဘၣ်အသိး, တၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ဟ့ၣ်လီၤစုကဝဲၤတၢ်ပီးတၢ်လီ,စဲးဖီကဟၣ်ဒီးကဘီယူၤသိတဖၣ်အဂ့ၢ်,ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်ဆီၣ်တခူဃ့ထီၣ်ဝဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိကမီၤအလီၢ်ခံ,ကီၢ်ပယီၤအပူၤကညီကလုၥ်ဒူၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အိၣ်ဝဲအါမံၤအဂ့ၢ်,ဂ့ၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးပယီၤသုးကရူၢ်အံၤမၤကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုး,ခးလီၤတၢ်လၢကမျၢၢ်ကျါ,ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်ဟံၣ်,မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး,ထီဒါဝဲပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ကလုၥ်ကလုၥ်အဃိကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးအိၣ်ဝဲ(၁.၂)ကကွဲၢ်အမဲၥ်ညါထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ပတီၢ်ကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ(၅)ကကွဲၢ်ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ပူၤကမျၢၢ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲကလီၤစှၤအဂီၢ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဃ့ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကဟ့ၣ်ပှၤကညီတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဂ့ၢ်,လံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤပူၤတၢ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးပယီၤသုးတၢ်ဂ့ၢ် KNU/KNLA-PC သမၢဝဲ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ဒီး ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇) တန့ခၠါ(နဘူး) ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ ဒူသဝီတၢ်ဒုးတၢ်ယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအပူၤ ဘၣ်ဃးတၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်လၢကရူၢ်အပှၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးပယီၤသုးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ (KNU/KNLA-PC)ခိၣ်နၢ်တကပၤသမၢဝဲန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်နွံအခါန့ၣ် လၢကီးတရံး မၠၣ်ပတဲၤသဝီခိၣ်ဃၢၤဒီးထံဖိစီသဝီတကပၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ လၢပယီၤသုးဒီး ဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးကရူၢ် အဘၢၣ်စၢၤဒီး လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအပူၤကညီတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ (KNU/KNLA-PC) မၤစၢၤဝဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢ(စိၤရှၢၣ်မံၣ်ဒံၣ်ယၣ်)အိၣ်အသိး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်လၢအိၣ်တၢ်မဲၥ်ညါ တဖၣ် စံးဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢ(PC)ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲလၢဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ပူၤအံၤ နၢ်ဟူဝဲတအိၣ်ဘၣ်အသိး လၢတၢ်ကဘၣ်မၤစၢၤပယီၤသုးအဂီၢ်တၢ်နဲၣ်လီၤတအိၣ်ဝဲနီတဘျီစ့ၢ်ကီးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNU/KNLA-PC) သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤညိၣ် သမၢဒီးစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “လၢမၠၣ်ပတဲၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,ထံဖိစီဘူးထီၣ်လၢကီးတရံးတခီပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်န့ၣ်ပနၢ်ဟူစ့ၢ်မီၤ.ဘၣ်ဆၣ်လၢ တၢ်ဒုးအပူၤန့ၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဒီး ပပှၤန့ၣ်ယတနၢ်ဟူတၢ်နီတမံၤဘၣ်.ဘၣ်ဃးတၢ်တခါအံၤပှၤသံကွၢ်ယၤအိၣ်ခံဂၤလံ.မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်န့ၢ်တၢ်ကစီၣ်ဒ်လဲၣ်ဒုယတသ့ၣ်ညါစ့ၢ်ဘၣ်.ပထံၣ်လိၥ်သးဒီးပခိၣ်ပနၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤ.ဘၣ်ဃး(PC)အပှၤပၣ်ဃုၥ်လၢတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တၢ်ဒုးအပူၤန့ၣ်နၢ်ဟူပှၤတဲတအိၣ်ဘၣ်.တၢ်မၢၤမ့လဲၤကမူၤကမၣ်သးဒ်လဲၣ်န့ၣ်ယတဲလီၤတံၢ်တဘၣ်စ့ၢ်ဘၣ်.မ့မ့ၢ်လၢဖံဘၣ်ခိၣ်တၢ်ပနီၣ်န့ၣ်မ့ၢ်အဘၣ်ကွၥ်လိၥ်သးအိၣ်စ့ၢ်ဧါပတဲတသ့ဘၣ်မီၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ.မ့မ့ၢ်လၢပတၢ်ကရၢကရိတၢ်နဲၣ်လီၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,ပ Policy မ့ၢ်ဂ့ၤ ဘၣ်ဃးလၢ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအပူၤကဘၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒ်န့ၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတအိၣ်နီတဘျီဘၣ်န့ၣ်ယတဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးသ့မီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး(PC)ကရူၢ်လၢအဆဲးလီၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ပတုၥ်တၢ်ခး(NCA)လံၥ်ဃံးဃၥ်ဒီးသုးမီၤစိကရိၤအံၤ ကီးတရံးဟီၣ် ကဝီၤအမဲၥ်ညါ လၢ(သုးက့ ၇)ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်တနီၤအပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤဝဲပယီၤသုးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (KNLA) သုးခိၣ်လၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်အဒူၣ်အါစ့ၢ်ဘျီကမၤစၢၤတၢ်ဒီးကပၣ်ကြီလၢပှၤကျါပူၤဂၤပူၤဂၤအိၣ်မီၤ.လၢကထီၣ်ခးတၢ်ခီန့ၣ်တပၣ်ဘၣ်.အိၣ်ဒၣ်ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤဝဲပယီၤသုးတဖၣ်လီၤ.အပူၤကွံၥ်ပှၤပံးကျဲဘၣ်ဆၣ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်ဆှၢခူသူၣ်ပယီၤတဘျီတဘျီဒ်န့ၣ်ပၣ်ဃုၥ်မၢ်မၢ်လီၤလၢလူၢ်ပျဲၢ်တကပၤန့ၣ်.အသ့ၣ်ဝဲခိၣ်နၢ်န့ၣ်နမ့သံကွၢ်အီၤန့ၣ်တဲဝဲဒ်န့ၣ်လီၤလၢတၢ်ခူသူၣ်ခူလ့ၤအပူၤအိၣ်မၢ်မၢ်လီၤပသ့ၣ်ညါပိၥ်ထွဲအိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်စ့ၢ်ကီးခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. (PC)ကရူၢ်အံၤ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံ တဘျီလၢ်လၢ်ဖဲသုးမီၤစိရိၤမၤဝဲတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအခါန့ၣ်မ့ၢ်ကရူၢ် တဖုလၢလဲၤထီၣ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲကိးဘျီဒဲးဃၣ်ဃၣ်အသိးလၢကဟဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်တၢ်ဃုထၢလၢသုးမီၤစိရိၤကမၤဝဲအံၤစ့ၢ်ကီး ကရူၢ်အံၤဃုၥ်ဒီး(DKBA)ခံဒူၣ်လၢၥ်,(BGF)အံၤတဖၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤစ့ၢ်ကီးဝဲလၢကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးအံၤလၢကထီၣ်ဒိၣ်စိက့ၤကီးတရံးကလံၤစိးဟီၣ်ကဝီၤပူၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အဂီၢ် စးထီၣ်ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၂၀...