ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ (Covid -19) ၦၤဆါလၢတၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်၀ဲအိၣ် ၂၃ ဂၤ
လါအ့ြဖ့ၣ် ၂ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ စီၤရှါ ကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤ တုၤလၢလါအ့ြဖ့ၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်တထံၣ်န့ၢ်၀ဲ (Covid-19) ဘၣ်သနာ်က့ႇ ၦၤဆါလၢတၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်၀ဲတဖၣ်အိၣ်၀ဲတုၤလၢ ၂၃ ဂၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ်ကရူၢ်လၢအမ့ၢ် ၦၤဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် အူဘိၣ်ဘိၣ်၀့ၣ်မီၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်လီၤႉ ဒ်တၢ်မၤကွၢ်အစၢထီၣ်အသိးန့ၣ် ၦၤဆါလၢတၢ်ခိးကွၢ်၀ဲ ၂၃ ဂၤအကျါႇ ၁၅ ဂၤန့ၣ်တၢ်တထံၣ်န့ၢ် ၀ဲတၢ်ဆါအဃၢ်ဘၣ်ဒီး တၢ်ကဘၣ်ဆဲးမၤကွၢ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်အိၣ်တ့ၢ် ၈ ဂၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကိတိာ်စံး၀ဲဒ်အံၤလီၤႉ “တုၤလၢတနံၤညါအံၤန့ၣ် ၦၤဆါလၢတၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်၀ဲန့ၣ်အိၣ်၀ဲ ၂၃ ဂၤလီၤႉ လၢပအိၣ်ခိးအစၢန့ၣ်အိၣ်၀ဲ ၈ ဂၤန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢတၢ်တထံၣ်န့ၢ်တၢ်ဆါဃၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပတပျၢ်က့ၤအ၀ဲသ့ၣ်ဒံးဘၣ်ႉ ကပာ်အ၀ဲသ့ၣ် (၁၄ သီ) မးကက့ၤဆှၢအ၀ဲသ့ၣ်လၢအလီၢ်အကျဲလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် ကိတိာ်အူဘိၣ်ဘိၣ်၀့ၣ်မီၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမးရှးထီၣ်သီတုၤလၢ လါအ့ြဖ့ၣ် ၁ သီန့ၣ် ၦၤဆါလၢတၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်၀ဲ ၂၃ ဂၤအကျါႇ ၁ ဂၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢ မိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ႇ ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ဒီး လၢအအိၣ်တ့ၢ်၂၂ ဂၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ၦၤဖဲ ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...
ရွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤ၀့ၢ်သီ လၢတဟဲစိာ်န့ၢ်၀ဲ ၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် အတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်ဘၣ်အံၤ တၢ်ကဘၣ်ပတုာ်ကွံာ်၀ဲတဘျီဃီအဂ့ၢ် KPSN ဃ့ထီၣ်
လါမးရှး ၂၈သီႇ ၂၀၂၀နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမးရှး ၂၆ သီအနံၤန့ၣ် ကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ၦၤဘျးစဲ =KPSN ထုးထီၣ်၀ဲလံာ် ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတဘ့ၣ်ဒီး စံး၀ဲလၢရှွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤတၢ်တိာ်ကျဲၤဖးဒိၣ်လၢအအိၣ်ဖဲကညီကီၢ်စဲၣ်– မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ် ဆၣ်အပူၤအံၤ တဟဲစိာ်န့ၢ်၀ဲၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်ဘၣ်အဃိႇ တၢ်ကဘၣ်ပတုာ်ကွံာ်၀ဲတဘျီဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးဃ့ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လံာ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအံၤတၢ်ကိး၀ဲအမံၤလၢ တၤလီၤအီၣ်ဖျိးကံွာ်ပဟီၣ်ခိၣ်ကပံာ် (Gambling Away Our Lands) ဒီး ဘၣ်ဃးဒီးလံာ်ပာ်ဖျါ၀ဲအံၤန့ၣ် ကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ၦၤဘျးစဲ ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ နီၢ်၀ါခုၣ်ရှံ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဘၣ်မနုၤအဃိပ၀ဲ KPSN ဘၣ်ထုးထီၣ်၀ဲလံာ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤလဲၣ်န့ၣ် ပအဲၣ်ဒိး၀ဲဒၣ်လၢ တၢ်တိာ်ကျဲၤတခါအံၤန့ၣ် ကပတုာ်ကွံာ်အသးန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ် တၢ်ဟဲသူၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ် (casino) အတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အံၤလၢ ပၦၤကညီၦၤထူလံၤဖိအဟီၣ်က၀ီၤအံၤန့ၣ် လၢတၢ်ကမၤ၀ဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဒီး ကမၤအါထီၣ်၀ဲဒၣ်မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်လၢအတဖိးသဲစးသ့ၣ်တဖၣ် ဒ်အမ့ၢ်ကသံၣ်ကသီမ့ၢ်ဂ့ၤႇ တၢ်ဆါအီၣ်ၦၤကညီမ့ၢ်ဂ့ၤႇ တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လၢကလံၤကျါမ့ၢ်ဂ့ၤႇ အဃိန့ၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တမ့ၢ်လၢကကဲဘျုးလၢပၦၤကလုာ်အဂီၢ်ဘၣ်ဒီး အိၣ်ဒၣ်လၢကဟဲ မၤဟးဂီၤပၦၤကလုာ်ဒီး ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်၀ဲပတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲလီၤႉ လၢလံာ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲလၢ ရှွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤ၀့ၢ်သီအတၢ်တိာ်ကျဲၤလၢ ( Macao-style casino)) ၀့ၢ်အံၤ သူၣ်လီၤ၀ဲအသးလၢကညီၦၤထူလံၤတဖၣ်အဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီး ဖျါလၢကဒုးကဲထီၣ်၀ဲတၢ်ဘျးစဲတခါလၢအမ့ၢ် ကလံၤကျါ...
လီၢ်မု၁်ဆိးပၢၤမ့ၢ်ထဲယွၤ
လီၢ်မု၁်ဆိးပၢၤမ့ၢ်ထဲယွၤ တၢ်အိၣ်မူလၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢ အီၣ်အီကူသိးတဘံၣ်ဘၢ တၢ်အိၣ်ဆိးလၢဒူလၢ၁်ခိၣ် ထီဘိၦဲၤဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ် ခဲမုၢ်ဆ့ၣ်အမုၢ်ဟဲထီၣ် ကွၢ်စိဃီၤၦဲၤတၢ်သးဖှီၣ် ဖဲမဟါအမုၢ်လီၤနု၁် ဆိမိၣ်ထွဲၦဲၤသးတမု၁် ဒ်သိးကအီၣ်အီဘၣ်အဂီၢ် ကူၣ်ဂဲၤဖံးမၤဃုနီၢ်နီၢ် ဒ်ကအိၣ်ဆိးဘၣ်မု၁်ခုၣ် အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤမၤဒ်ကုၢ် ဆူခူဝ့ၢ်ပူၤကွၢ်စိဃီၤ ခူဝ့ၢ်ဖိလီၤဘှံးလီၤတီၤ ဆူခိဘ့လ၁်ကစၢၢ်ကျါ တၢ်အီၣ်တမီကပၢၤြပါ ၦၤတူၢ်ဒိၣ်ဒီးၦၤထူးတီၤ ဟံၣ်ဃီအဂီၢ်သးဟးဂီၤ ၦၤစီစၣ်ဒီးၦၤဖှီၣ်ဖိ ဖိလံၤအဂီၢ်သးလီၤဟိ ဟီၣ်ခိၣ်ယူၢ်ၦၤတလီၤတူ၁် ၦၤကညီယူၢ်စၢၤလီၤတူ၁် ထံကီၢ်ပၢြပးဂု၁်ပသီ ကလု၁်ဂ့ၢ်ဝီအိၣ်ဖုၣ်ထီ ဒ်ပမ့ၢ်ဝဲၦၤကညီ ကိးမုၢ်နံၤထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီ ဖဲပအိၣ်မူလၢဟီၣ်ခိၣ် လီၢ်အမု၁်ပဂီၢ်တအိၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ပမ့ၢ်ၦၤတမှံၤ မုၢ်တနံၤဘၣ်က့ၤလီၢ်ယံၤ ပဝဲနၤယၤကိးအဂၤ လီၢ်မု၁်ဆိးပၢၤမ့ၢ်ထဲယွၤ. လၢတၢ်အဲၣ်ကကွဲၢ်ကဘီ စီၤကီၢ်ဖျါစ့ (တီနီၢ်ဖိ) ၂၈.၃.၂ဝ၂ဝ
(Covid -19) တၢ်ဆါအံၤ ကီၢ်သူလ့ၤဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤ တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ် ဆူကညီကမျၢၢ်တဖၣ်ဒ်လဲၣ်
လါမးရှး ၂၈ သီႇ ၂၀၂၀နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကလံၤကျိၤတၢ်ဆါတခါလၢအမ့ၢ် ခိၣ်ရိၣ်နၣ်တၢ်ဆါအံၤ စးထီၣ်ဖဲလါမးရှး ၁၂ သီအနံၤန့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီ ဘ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ကရၢ (WHO) ဘူးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢအမ့ၢ် တၢ်ဆါသံသြတီာ်၀ံၤအလီၢ်ခံႇ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတဖၣ်န့ၣ် တၢ်မၤဃံးထီၣ်၀ဲဒၣ်အသိး ထံကီၢ်လၢအဘၣ်ထွဲတဖၣ်စ့ၢ်ကီး စးထီၣ်မၤ၀ဲတၢ်ဒီသဒၢတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခိၣ်ရိၣ်နၣ်တၢ်ဆါဃၢ်အံၤ စးထီၣ်ကဲထီၣ်အသးလၢတရူးကီၢ်၀ူၣ်ဟၣ်၀့ၢ်ဒီး ဖဲလါမးရှး ၂၈ သီအနံၤ ဒ်တၢ်ကစီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤပာ်ဖျါ၀ဲအသိး ခိၣ်ရိၣ်နၣ်တၢ်ဆါအံၤဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်လိာ်အသးလၢထံကီၢ် ၂၀၀ ဘျဲၣ်ဒီး ၦၤဘၣ်တၢ်ဆါအံၤအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ ၅၁၂ႇ ၇၀၁ ဂၤအကျါန့ၣ်သံ၀ဲ ၂၃ႇ၄၉၅ ဂၤလံန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်လၢအအိၣ်ဘူးလိာ်သးဒီးကညီကီၢ်စဲၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ဆါဃၢ်အံၤရၢ်လီၤအသးအါထီၣ်ဒီး တၢ်သံတၢ်ၦၢ်အါထီၣ်၀ဲအဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် =ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ၀ဲၤကျိၤတခါလၢအမ့ၢ် ကညီဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤ(KDHW) တခီ ဘၣ်ထဲခွိၣ်ရိၣ်နၣ်တၢ်ဆါ တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်လိာ်အသးတၢ်အိၣ်သးဒီး တၢ်ကဘၣ်ဒီ သဒၢဆိအီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်သူလ့ၤ ဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ ၀ဲၤကျိၤခိၣ် ပဒိၣ် စီၤဒဲမၢၣ်ခ့ၣ် စံး၀ဲလၢ “ဒ်သိးဒီးပၦၤကညီသုတဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ် ဒ်သိးကရၢမိၢ်ၦၢ်ဟံးစုနဲၣ်ကျဲၦၤအသိး ပဆှၢလီၤ၀ဲဒၣ်လီပျံၤ...
သုးမီၤစိရိၤကရူၢ်ဒီးကီၢ်ပယီၤကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢဖိတဖၣ်
သုးမီၤစိရိၤကရူၢ်ဒီးကီၢ်ပယီၤကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢဖိတဖၣ် တံနိ (သ၀ီတါ) NLD ပဒိၣ်လၢအီၣ်ဆါစူးကၠံၣ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤတဖုအံၤ လၢအပူၤကွံာ်လွံၢ်နံၣ်ဘျဲၣ် အ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤတၢ်ဃုထၢအခါန့ၣ် စံး၀ဲ=သါပၣ်တံၣ်မ့ၢ်ကဲထီၣ်ပဒိၣ်န့ၣ် သါကမၤတၢ်သၢမံၤလၢ ထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်လၢအမ့ၢ်၀ဲ=(၁)ကဘှီဘၣ်က့ၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးထံကီၢ်သဲစး တၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်လၢသုးပဒိၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဆူၣ်အီၤခါအံၤ (၂)သဲစး တၢ်သိၣ်တၢ်သီကဘၣ်ဒိၣ်စိ ကျၢၢ်ဘၢလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ (၃)ကမၤဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်က့ၤထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ NLD ကဲထီၣ်ပဒိၣ်ခဲအံၤ ပၢတၢ်ကၦဲၤထီၣ်ယဲၢ်နံၣ်အသးသမူကကတၢၢ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်တၢ် လၢအအၢၣ်လီၤ၀ဲတဖၣ် အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်တဖျါထီၣ်နီတမံၤဘၣ်အမဲာ်ညါႇ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးစ့ၢ်ကီး နးဒိၣ်ထီၣ်န့ၢ်အလီၢ်တက့ၢ်လီၤႉ အတၢ်အၢၣ်လီၤလၢကဘှီဘၣ်က့ၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်လၢ သုးပဒိၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဆူၣ်အီၤတခါအံၤစ့ၢ်ကီး ဖဲလါမးရှး(၁၀=၁၁)သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ် တၢ်မၤ၀ဲ တၢ်ဆၢတဲာ်လၢတၢ်ဖီၣ်တၢ်ဖးႇလၢကီၢ်စၢဖှိၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ပူၤအခါဃၣ်(ရှူ)ကွံာ်၀ဲအဃိ အတၢ်မုၢ်လၢ်ကတၢၢ်ကွံာ် ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အတၢ်အၢၣ်လီၤလၢအမ့ၢ်၀ဲ “သဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီက ဘၣ်ဒိၣ်စိကျၢၢ်ဘၢလၢထံ လီၢ်ကီၢ်ပူၤ ”စ့ၢ် ကီးမၤဖျါထီၣ်၀ဲ အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်တန့ၢ်ဘၣ်အမဲာ်ညါ ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် တူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤတရီတပါအ၀ဲသ့ၣ်လၢ တၢ်ကဘျံးကဘျၣ်အကျဲႇ တၢ်တတီတလိၤအပူၤဒီးတၢ်ဟံးဆူၣ်ဂ့ၢ်၀ီလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဖီခိၣ် အိၣ်ဒၣ်တပယူာ်ဃီန့ၣ်လီၤႉ “ကမၤဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်က့ၤထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အဂီၢ်”စ့ၢ်ကီးဖျါလၢ=အိၣ်ဒၣ်မၤ၀ံၤတၢ်မံၤလၢအတအိၣ်ဒီး တၢ်သူၣ်ဘျၢတၢ်သးဘျၢဘၣ်တကလုာ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤတနီၤထံၣ်၀ဲဒၣ် NLD မၤတၢ်ဖဲအသးဒၣ်၀ဲတသ့ဘၣ် မ့ၢ်လၢသုးမီၤစိရိၤကရူၢ်ဖီၣ်ဃံးအီၤအဃိလီၤႉ အနီၢ်နီၢ်တခီ အီၣ်ဆါစူးကၠံၣ်အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲ ဖီၣ်လိာ်စုမၤတၢ်နၢ်ပၢၢ်ႇ မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤကရူၢ်န့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအသုးခိၣ်တဖၣ်စံး၀ဲလိၤလိၤ မ့ၢ်လၢအီၣ်ဆါစူးကၠံၣ်ဟ့ၣ်လီၤ တၢ်ကလုၢ်အဃိပလဲၤဒုး“ရၢၣ်ခၢၣ်”လီၤႉ မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ(ရၢၣ်ခၢၣ်ဒီးခၠီ)သ၀ီဖိလၢ အတၢ်သရူး တၢ်ကမၣ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်တဖၣ် ပယီၤသုးဖီၣ်မၤသံအီၤႇ...
Coronavirus Disease (Covid -19) ကလံၤကျိၤတၢ်ဆါလၢပြကၢးသ့ၣ်ညါအီၤ
Coronavirus Disease (Covid -19) ဖဲ ၂၀၁၉ လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အပူၤ ကလံၤကျိၤတၢ်ဆါတခါလၢ အဟဲကဲထီၣ်အသးခီဖျိတၢ်ဆါဃၢ်တခါလၢအမ့ၢ် ၂၀၁၉ နိဗၣ် ခိၣ်ရိၣ်နၣ်ဗဲရၣ်စ် အံၤ ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ဒီးရၤလီၤသး ချ့သဒံးလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကလံၤကျိၤတၢ်ဆါလၢအခဲအံၤ ဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢ ခီဘံၣ် (Covid -19) အံၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဆူၣ်ချ့ကရၢ (WHO) ပာ်ပနီၣ်အီၤလၢတၢ်ဆါသံသြတိာ် (Pandemic ) လံန့ၣ်လီၤႉ ခိဘံၣ်=၁၉ တၢ်ဆါအံၤဟဲကဲထီၣ်အသးအဆိကတၢၢ်လၢတရူးထံကီၢ်အပူၤဒီး ကတီၢ်အံၤဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်အါထီၣ်၀ဲဆူထံကီၢ်ခဲလၢာ် အဘ့ၣ် ၂၀၀ ဘျဲၣ်လံဒီး ကတီၢ်အံၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဆူၣ်ချ့ကရၢ တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါစ့ၢ်ကီး၀ဲလၢ ခိၣ်ဘံၣ်=၁၉အံၤ ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ရၤလီၤအသးအါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ် ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤ၀ဲ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိး ၦၤကိးဂၤကသ့ဒီသဒၢသးလၢတၢ်ဆါအံၤအဂီၢ် အရ့ဒိၣ်လၢတၢ်ကသ့ၣ်ညါ၀ဲတၢ်ဆါအံၤအဂ့ၢ်ဒီး ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်သ့၀ဲအကျိၤအကျဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ Covid 19 တၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်အကျိၤအကျဲတဖၣ် ခိၣ်ဘံၣ်=၁၉ တၢ်ဆါအံၤ ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်သ့အကျိၤအကျဲတဖၣ်မ့ၢ်၀ဲ နီၢ်ဂံၢ် (၁) ခီဖျိၦၤတဂၤဒီးတဂၤ အိၣ်ဘူးလိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်ႇ (၂) ခီဖျိလၢကလံၤကျါ=တၢ်ကူးတၢ်ကခၠဲႇ (၃) ခီဖျိလၢဖီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤ တၢ်ကူတၢ်သိးဒီး ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိႇ (၄) ၦၤအိၣ်ဒီး...
တရူးအထံဖိကီၢ်ဖိလၢအသံလၢမၠၣ်၀တံၣ်ပူၤအံၤ တၢ်တထံၣ်၀ဲ (Covid-19) တၢ်ဆါဃၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ် စံး၀ဲ
လါမးရှး ၂၂ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ န့ၣ်နီၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်အံၤ ဖဲလါမးရှး ၂၁ သီန့ၣ် တရူးအထံဖိကီၢ်ဖိလၢအသံတဂၤအံၤ တၢ်တထံၣ်န့ၢ်၀ဲ ကိၣ်ရိၣ်နၣ်တၢ်ဆါဃၢ် (Covid-19) တၢ်ဆါအက့ၢ်အဂီၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဆါဟံၣ် ဒီၣ်ကထၢၣ်ယၣ်နဲၣ်အူ ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအဃိ သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ် နီၣ်ဂံၢ်(၂)က၀ီၤဒ့ႇ သူမှဲကျိကၢၢ်နံၤႇ သုးခိးကီၢ်ဆၢ =BGF သုးကရူၢ် တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ သဲပိၣ်တၢ် ဘံၣ်တၢ်ဘၢြတဲၤ (Heng Sheng-1) ကၣ်စံၣ်နိၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့အကရၢၢ်အပူၤႇ တရူးအထံဖိကီၢ်ဖိလၢ အအိၣ်ဟဲလၢ ယီၣ်လ့ကီၢ်စဲၣ်ႇ စိကီၣ်၀့ၢ်လၢအမ့ၢ် ရှီၣ်ကဲ ၂၉ နံၣ်အံၤႇ ဖဲလါမးရှး ၂၁ သီ မုၢ်နၤခီအနၣ်ရံၣ် ၁၀း၅၂ မံးနံး အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သံ၀ဲဒၣ်ကဲထီၣ်သးန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအသံတဂၤအံၤ အပူၤကွံာ် ၂ သီန့ၣ် တၢ်ကိးအီၣ်အီၤအဃိ ဖဲလါမးရှး ၂၁ သီ မုၢ်နၤခီန့ၣ် တၢ်ကိးတၢ်ဆါအံၤဟဲနးထီၣ်၀ဲအဃိ ဘၣ်တၢ်ဆှၢအီၤဆူတၢ်ဆါဟံၣ်လၢအဘူးဒီးသဲပိၣ်ြတဲၤဒီး ဖဲမုၢ်နၤခီ ၈...
ကမျၢၢ်ကအိၣ်ဘၣ်မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်အဂီၢ် မူဒါအိၣ်ခံခီခံကပၤလၢာ်အဂ့ၢ် မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ်စံး၀ဲ
လါမးရှး ၂၀ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ စီၤမၠၣ်အူသၣ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ယ့ၤဖၠူၤကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ခီဖျိလၢဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်အဃိႇ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီး ဒ်သိးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လၢမုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်အဂီၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒီး မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် NMSP ခံကပၤတၢ်ထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး ကဂုာ်ကျဲးစၢး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖဲလါမးရှး ၁၆ သီအနံၤန့ၣ် မိၢ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် ဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလံာ်တဘ့ၣ်ဒီးစံး၀ဲလီၤႉ ဖဲပလဲၤ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အတၢ်တိာ်ကျဲၤအဆၢကတီၢ် တၢ်စံၣ်စိၤလၢအပူၤကွံာ်လၢအခၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကဘၣ်ဟံးန့ၣ်တၢ်မၤလိဒီး ဒ်သိးထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်အတၢ်အိၣ်မူဟံၣ်ဃီကဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်အဂီၢ် ကလုာ်ဒူၣ်တၢ်အိၣ်မူလၢအဒ််သိးလိာ်သးတဖၣ် ကပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အဂီၢ် ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် ဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲလီၤႉ KNU ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤမီၣ်ရှွ့ၣ် စံး၀ဲလၢ “ ခီဖျိလၢတသ့ၣ်ညါတၢ်အိၣ်သးခဲလၢာ် ဘၣ်အဖီခိၣ် ပဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ထံၣ်တသ့ဒံးဘၣ်မီၤနီၤႉ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲကမျၢၢ်တဖၣ်အတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူန့ၣ် တြတၢး၀ဲဘၣ်ႉ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတုၤလၢကီၢ်ရ့ၣ်အပတီၢ် ကဆဲးထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိး၀ဲလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖဲလါမးရှး ၁၇ သီအနံၤန့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်လီၤႉ ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဒီး မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် ဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တဖၣ် ကလဲၣ်ကွ့ၣ်ဒီး အဲၤရှ့ၣ်ကွ့ၣ် တၢ်လီၢ်န့ၣ် တနံၣ်အံၤ လါဖ့ၤြဘူၤအါရံၤ ၂၉ သီႇ...
မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၢြတဲၤတဆီ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိလၢကနုာ်လီၤတဖၣ် တၢ်ကးတံာ်ဃာ်၀ဲ တစိၢ်တလီၢ်
လါမးရှး ၁၉ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ န့ၣ်နီၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိနုာ်လီၤဟးထီၣ်တခါလၢအမ့ၢ် မဲၢ်ဆီး–မၠၣ်၀တံၣ် တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤတဆီ မ့တမ့ၢ် လၢၦၤကီၢ်ပယီၤဖိဒီး ၦၤကၠီၣ်တဲၣ်အထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်န့ၣ် ၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤ အထံဖိကီၢ်ဖိအဂၤတဖၣ်ခဲလၢာ် တၢ်တဟ့ၣ်နုာ်လီၤ၀ဲဆူ ကီၢ်ပယီၤအပူၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲလီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါမးရှး ၁၉ သီ မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၢတိၤတဖၣ်န့ၣ် မ့တမ့ၢ်ၦၤကီၢ်ပယီၤဖိဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်န့ၣ်ႇ ကယဲၢ်မ့ၢ်ၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိတဂၤလၢ်လၢ် တၢ်တဟ့ၣ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်န့ၣ် ဖဲလါမးရှး ၁၈ သီအနံၤန့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအအိၣ်တၢ်ဖီခိၣ်တဖၣ် နဲၣ်လီၤ၀ဲတၢ်ကလုၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၁) တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤ တၢ်သမံသမိးၦၤနုာ်လီၤဟးထီၣ် ဒီး ကမျၢၢ်ဂံၢ်ဘါ၀ဲၤကျိၤ (တိၤ) ၦၤနဲၣ်တၢ်ဖိ ၂ ဂၤတဂၤ အူသါရှွ့ၣ် စံး၀ဲလီၤႉ “ပၦၤနဲၣ်တၢ်အခိၣ်တဲလီၤ၀ဲလၢ မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၢတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤတဆီ ဘၣ်ဃးဒီး ၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိ တၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်န့ၣ် ကီၢ်ခိၣ်ရူကထုးထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ကလုၢ်အိၣ်လီၤ ႉ အဃိန့ၣ် စးထီၣ်ဖဲလါမးရှး ၁၉ သီအနံၤန့ၣ် မ့တမ့ၢ်လၢကီၢ်ပယီၤဒီး ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကဘၣ်ကးတံာ်ဃာ်၀ဲၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်န့ၣ် နဲၣ်လီၤ၀ဲဒၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် အူသါရှွ့ၣ်စံး၀ဲလီၤႉ ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤ ကိၣ်ရိၣ်နၣ်တၢ်ဆါဃၢ် စးထီၣ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂၤရၤလီၤသးလၢအမ့ၢ်...
တၢ်ြတီဆၢ Codvid 19 အဂီၢ် ကီၢ်ဆၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤ တၢ်စးထီၣ်မၤဃံးထီၣ်၀ဲတၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်
လါမးရှး ၁၈ သီႇ ၂၀၂၀ နံၣ်ႇ စးအဲၣ်ဆူ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် နဲၣ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢ တကီၢ်ခါကိၣ်ရိၣ်နၣ်တၢ်ဆါဃၢ် Codvid 19 ကဲထီၣ်သးအဃိႇ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဒီတကျိၤ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤ ဖဲမဟါ(လါမးရှး ၁၇ သီ)အနံၤန့ၣ် တၢ်စးထီၣ်မၤဃံးထီၣ်၀ဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အအိၣ်လီၤႉ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤကိတိာ်၀ဲၤကျိၤ နဲၣ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤ တၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်အိၣ်၀ဲအဖီခိၣ်ႇ ဒ်သိးတၢ်ဆါအံၤသုတနုာ်လီၤဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်လၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤပူၤတဂ့ၤအဂီၢ်ႇ တၢ်စးထီၣ်မၤဃံးထီၣ်၀ဲလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကမံးတံး (KRC) နဲၣ်ရွဲၣ် စီၤၦဲၤစ့ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “လီၤဆီဒၣ်တၢ် လၢပ၀ဲဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤန့ၣ်(NGO) တၢ်ကရၢကရိတဖၣ် တၢ်နုာ်လီၤ ဟးထီၣ်ဒီး ဒဲက၀ီၤဖိတဖၣ်အတၢ်ဟးထီၣ်ဟးလီၤန့ၣ် ဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအသိးန့ၣ် တၢ်နုာ်လီၤဟး ထီၣ်ကအိၣ်၀ဲဒၣ်လီၤႉ လၢဒဲက၀ီၤပူၤ ၦၤနီၣ်ဂံၢ်တဘၣ်အါန့ၢ် (၅၀)ဂၤ လၢကအိၣ်ဖှိၣ်ရိဖှိၣ်ဘၣ်ႉ မ့ၢ်နုာ်လီၤ လၢဒဲက၀ီၤအပူၤန့ၣ် ကဘၣ်နုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်ဃာ်တၢ်နုာ်လီၤအလီၢ်(ြတဲၤ)န့ၣ်လီၤႉ တၢ်သမံသမိး၀ဲ၀ံၤမး တၢ်ကဟ့ၣ်နုာ်လီၤအီၤလီၤႉ ၦၤလၢအလဲၤတလၢက့ၤတလၢတဖၣ်ဒီး ၦၤလၢအလဲၤထီၣ်တၢ်သိလိကၠိတဖၣ် တၢ်ကသမံသမိးအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်လီၢ်၀ံၤမး တၢ်ကပျဲနုာ်လီၤအီၤလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲလီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ြတီဃာ်၀ဲတၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်အံၤ တၢ်ကမၤ၀ဲဒၣ် ၂ နွံဒီး ဒဲက၀ီၤလၢအဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်...