DKBA သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်တသံဘၣ်ဒီးတ့ကျဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် အမါစံး၀ဲ
လါယူၤလံ ၂၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် အပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါလၢ(facebook social media)အပူၤ ဘၣ်ဃးတၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ် (DKBA) သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ ဘိၤဘံၣ် သံအံၤ တမ့ၢ်တၢ်ကစီၣ်လၢအမ့ၢ်အတီဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီ အတ့ကျဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အမါ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးအသိးန့ၣ် အပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ ၁၅ သီခိၣ်ဃၢၤအခါန့ၣ် လၢကြုၢ်တုဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်ဒီး အပှၤ,ပယီၤသုး ပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်လၢကဟဲထီၣ်မၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါအဂီၢ် ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ခးဝဲအဃိ ပယီၤသုးသံ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါမးအသိး (DKBA)တကပၤစ့ၢ်ကီးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးအံၤတမ့ၢ်တတီဘၣ်အသိး သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အံၤတလဲၤတက့ၤနီတပူၤဘၣ်ဒီး လဲၤတ့ကျဲကိး မုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အမါနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲဆှဲပၠး စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “နဖုတဟးလၢတၢ်ချၢနီတဘျီဘၣ်.အိၣ်ဖဲကၠၤအ့(ပီၣ်တီၣ်မူၣ်)အံၤမၢ်မၢ်လီၤ.အလဲၤတ့ကျဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်ခဲအံၤဘူးထီၣ်လါခူးကံၢ်စုမ့ဝံၤခဲကၢၥ်တလါ(လါအီကူး)န့ၣ်ဘၣ်လၢဖုသီခါအနံၤအိၣ်ဖျဲၣ်အဃိမီၤနီၤ.နသံကွၢ်ယၤကျၢလီၤတမ့ၢ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်.တၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်ဘျီပှၤဆဲးဖိလၢအအိၣ်ဒီဒူၣ်.အကစၢ်တဲလၢပှၤတဲလၢသါသံတဒူၣ်န့ၣ်မၢဆှၢလီၤစ့ဟဲမၤဘူၣ်ထီၣ်သါန့ၣ်တဲဝဲဒ်န့ၣ်.ပအိၣ်ဒီးအီၤဒ်သိးလီၤ,ပဝၤဒီးပကစၢ်အမ့သံအမ့ဘၣ်ဒိဒုပကတဲဧါသၢၣ်.ပလံၣ်တၢ်တသ့ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်လၢသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်သံအမဲၥ်ညါ ဒ်ပှၤတနီၤစံးဝဲအသိးန့ၣ်တၢ်တနံၤဃီလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဖဲကြုၢ်တုအခါ (DKBA) တကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဒီးဖဲန့ၣ်အကျါခီဖျိသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အံၤဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤအဃိ ဘၣ်တၢ်က့ၤဆှၢလီၤကူစါယါဘျါ အီၤဆူဖၣ်အၣ် တီၤကလ့တၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်လၢသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်သံအံၤတမ့ၢ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ် ခဲအံၤခီဖျိအဘၣ်ဒိနးအဃိဘၣ်အီၣ်က့ၤဝဲမ့ၤချီလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် (DKBA)ကရူၢ်ပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “အတသံဒံးဘၣ်.အဘၣ်ဒိဒုအနီၢ်ကီၢ်လီၤ.အအီၣ်မ့ၤဒီဖျၢၣ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်,ဘၣ်အီၣ်မ့ၤချီလီၤ.မ့ၤချီန့ၣ်မးအီထီၣ်အကိၥ်ပူၤပှၢ်တဃဲးလီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီဖဲလါယူၤလံ ၁၈ သီဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး လၢတီၤကလ့တၢ်ဆါဟံၣ်အံၤတဆီ တၢ်ဟဲက့ၤစိၥ်(DKBA) အသံစိၣ် လၢဃိၣ်ဖိတကပၤကအိၣ်လၢ(၃)ဂၤညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ် အံၤ ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်က စီၣ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤတန့ၢ်ဝဲဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ကရူၢ်လၢအဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲဝဲလၢသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အံၤ...
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လါယူၤတလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးတၢ်ခိးထုးဝဲအဃိ ပယီၤသုးသံ(၉)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၂၀)ဂၤ
လါယူၤလံ ၂၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ လါယူၤတလါအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီး တၢ်ခိးထုးပယီၤသုးလၢမ့ၣ်ထုးမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံ(၉)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၂၀)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် လၢကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ် စရီပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ. သထူၣ်,ဖၣ်အၣ်,ကၠဲးထိၣ်ဒီးဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ အပူၤကွံၥ်လါယူၤ ၁ သီတုၤ ၃၀ သီလၢတလါအတီၢ်ပူၤ ဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုၥ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်-၁, သုးရ့ၣ်-၂,သုးရ့ၣ်-၃,(KNDO)သုးရ့ၣ်-၂ သုးပၥ်ဖှိၣ် ဒီးပယီၤအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ခးလိၥ်သး ကဲထီၣ်(၁၃)ဘျီအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံ(၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလါယူၤတလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်ဂ့ၤ,တအိၣ်ဂ့ၤပယီၤသုးကလၢၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ် (၁၁)ဘျီ အဃိ ကမျၢၢ်သံ(၁)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၇)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤလီၤပှီၢ်ဝဲ(၂)ဖျၢၣ်ဒီး ကျိဖးဒိၣ်အက့ အခီ ဘၣ်ဝဲသီခါဖၠၣ်(၁)ဖျၢၣ်,ကမျၢၢ် ဟံၣ်(၉)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးအတၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒ်အံၤအဖီခိၣ် ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး, ဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤအသိး လၢကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အဂီၢ်ထံၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် အပူၤကွံၥ်လါမ့ၤတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤ မ့ၣ်ပိၢ် (၁၆)ဘျီဒီး ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်(၂၃)ဘျီအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံ(၂)ဂၤဒီး ပှၤနီၢ်ဒိၣ်ပှၤဖိသၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၆)ဂၤ ကဲထီၣ်တ့ၢ် အသးဒံးန့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်(တးခ်)ဃုၥ်ဒီးကီၢ်ရ့ၣ်အဂၤတဖၣ်တၢ်ကစူၤဒိၣ်ဒီးကၢၢ်ကလၥ်အဂ့ၢ်(DDPM)ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲ
လါယူၤလံ ၂၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကဟဲလါယူၤလံ(၂၂)သီတုၤ(၂၄)သီအနံၤန့ၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်(တးခ်)ကီၢ်ရ့ၣ်ဃုၥ်ဒီးကီၢ်ရ့ၣ်လၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်မူခိၣ်ကစူၤဒိၣ်ဝဲဒီးဟီၣ်ခိၣ်(ကၢၢ်)ကလၥ်ဝဲအဂ့ၢ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်တြီဆၢဒီးမၤစှၤလီၤတၢ်တတၢၥ်တနါဝဲၤကျိၤ(DDPM)ဟ့ၣ်ပ လီၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢလီတဲစိၤအပူၤတဆီဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်လီၤ. ကလံၤမုၢ်လၢအဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢ(Wipha)ကလံၤမုၢ်အံၤကဟဲနုၥ်လီၤဝဲဒၣ်လၢကီၢ်(Vietnam)အကလံၤစိးတကပၤတဆီဆူ(ကီၢ်လါအိၣ်)မ့ၢ်ဝံၤ(ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်)ဒ်အံၤအဖီခိၣ်တၢ်အံၤကဒုးကဲထီၣ်ဝဲမူခိၣ်ကစူၤဒိၣ်ဝဲဒီးကၢၢ်လၥ်သ့ဝဲအဃိကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကသုးဘၣ်အလီၢ်ဆူတၢ်လီၢ်ထီၣ်ထီဒီးကအိၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်အပူၤအဂ့ၢ်ဆှၢဒုးသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲကမျၢၢ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လါယူၤလံ(၂၂)သီတုၤ(၂၄)သီအနံၤန့ၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢအိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကလံၤစိးဟီၣ်ကဝီၤ,မုၢ်ထီၣ်ကလံၤစိးဟီၣ်ကဝီၤ,တၢ်ခၢၣ်သး,မုၢ်ထီၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ,ကလံၤထံးဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ်မူခိၣ်ကစူၤဒိၣ်ဝဲဒီးလီၤဆီဒၣ်တၢ်လီၢ်လၢအိၣ်ဘူးဒီးထံကျိကၢၢ်နံၤကပၤသ့ၣ်တဖၣ်ကပလီၢ်သးအဂ့ၢ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ထိၣ်ဒွးမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဝဲၤကျိၤစံးဝဲစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤကီၢ်ဆၢခံခီခံကပၤလၢၤလၢအအိၣ်ဖဲကစၢၢ်ကပၤ(တၢ်ဘံအလီၢ်)မ့ၢ် ဂ့ၤ,ထံကျိကၢၢ်နံၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,အထၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤသ့ၣ်တဖၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်ကညီဖိခိၣ်ဃၢၤဒီးပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်မၤပှၥ်ဘျးစဲကရၢအပှၤနဲၣ်တၢ်သရၣ်စီၤဖီလ်စ့ၣ်ထွါဟ့ၣ်ပလီၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. "မူခိၣ်မ့ၢ်စူၤဒီနံၤဒီနၤအသီမ့ၢ်အါထီၣ်န့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကစၢၢ်ကပၤတၢ်ဘံအလီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ထံကျိအထၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်လီၢ်လၢကၢၢ်လၥ်သ့,ကၢၢ်လၥ်ညီအလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်ကပလီၢ်ဘၣ်သးတက့ၢ်. ဒီးကကွၢ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီး ဝဲဒၣ်မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်သးမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကလံၤစိးဒီးမုၢ်ထီၣ်ကလံၤစိးတၢ်လီၢ်ဒ်အမ့ၢ်(တးခ်ကီၢ်ရ့ၣ်, မဲၢ်ဟီးဆီးကီၢ်ရ့ၣ်, ကံၢ်မဲကီၢ်ရ့ၣ်, ခၠ့ၣ်ရဲကီၢ် ရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်(ဒီကလုၥ်ထံတၢ်အိၣ်ယၢၤဝဲၤဒၢး)တကပၤပၥ်ပနီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲတၢ်လီၢ်အံၤလၢတၢ်ကဘၣ်အိၣ်ကတီၤသးလၢတၢ်ကမၤစၢၤဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအိၣ်(ထၣ်ဆီၣ်ယါ)ဟီၣ်ကဝီၤဖဲသူမွဲကျိကၢၢ်နံၤတဂၤစံးဝဲလၢ "ဖဲမနၤန့ၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ် လၢဘူး ဒီးထံနံၤခိၣ်တဖၣ်,ပမၢအဝဲသ့ၣ်စိၥ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးတၢ်လၢအရ့ဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်လံမီၤနီၤ. ပတမၢ အိၣ်ဖဲထံနံၤခိၣ်လၢၤဘၣ်. မ့မ့ၢ်ဒ်သိးဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပမၢအဝဲသ့ၣ်မံလၢတၢ်ဖီခိၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ် အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲလၢတၢ်စူၤကဒိၣ်ဝဲအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လၢကဟဲလါယူၤလံ(၂၄)သီအနံၤမ့ၢ်ကတၢၢ်အလီၢ်ခံဒၣ်လဲၥ်န့ၣ်တၢ်စူၤအံၤကဆဲးစူၤဒံးဝဲအသိးတၢ်မုၢ်လၢ်တိၥ်ပၥ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်ကစူၤဝဲတုၤလၢလါယူၤလံ(၂၈)သီတုၤအသီ(၃၀)အနံၤသ့ဝဲအဂ့ၢ်ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကလူၤဃုဖီၣ်ပှၤလၢဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးတဖၣ်ဒီးမၤဖျါထီၣ်တၢ်အမူးတုၤလၢအန့ၢ်အဂ့ၢ်(DKBA)ရှဲလဲဝဲ
လါယူၤလံ ၂၀သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကညီကီၢ်စဲၣ်,ရၤမတံဝ့ၢ်အပူၤအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ(၁၄)သီအနံၤအပူၤတၢ်ဖီၣ်ကမဲဝဲဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပှၤမၤအီၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်တၢ်မၤအခိၣ်တဂၤဒီးတၢ်ဃ့ဆူၣ်ဃ့ဆိးဂုၢ်န့ၢ်ဝဲစ့ကဲထီၣ်ဝဲအသးအဖီခိၣ်ပှၤလၢဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးတဖၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးတဖၣ်အံၤကလူၤဃုဖီၣ်ဒီးမၤဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်အမူးတုၤလၢအန့ၢ်အဂ့ၢ်,ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)စံးလီၤဝဲလၢတနံၤအံၤတၢ်မၤတၢ်ကတိၤရှဲလဲတၢ်ကစီၣ်မူးအပူၤန့ၣ်လီၤ. ရၤမတံဝ့ၢ်ပူၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီ,တၢ်ဝံစိၥ်တီဆှၢမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ခိၣ်(ဟၤကၠံၤအူမၠၣ်ကိၤ)အံၤ(ယဲထဲၣ်)ကိး(ကိၤကိၤယဲမၠ့ၣ်)လၢစိၥ်ဝဲ(DKBA)တၢ်ပနီၣ်ကးတဂၤအံၤဒီးကရူၢ်ကရၢတဖုဖီၣ်ကမဲအီၤဝံၤ,ဃ့ဝဲအကျိၣ်အစ့တဖၣ်ကဲထီၣ်ဝဲအသးကဲထီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,တနံၤအံၤလါယူၤလံ(၂၀)သီအနံၤအပူၤ(DKBA)မၤက့ၤဝဲတၢ်မၤရှဲလဲတၢ်ကစီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဖဲ(ဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်)အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအဖီခိၣ်,တၢ်သ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဝဲတအိၣ်ခဲလၢၥ်ဒံးဘၣ်ဆၣ်ပှၤလၢအမၤကမၣ်တၢ်တဖၣ်အံၤကလူၤဃုက့ၤဝဲခဲလၢၥ်ဒီးမၤဖျါထီၣ်က့ၤဝဲအဂ့ၢ်,(DKBA)လီၢ်ခၢၣ်သးတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤဝဲၤကျိၤခိၣ်,သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤထိၣ်ဖိစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအဖီခိၣ်ပှၤတဲလၢ(DKBA)အပှၤန့ၣ်,အမ့ၢ်ဒုမ့ၢ်လီၤ.နါက့ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဟဲနုၥ်ဖဲကရူၢ်ကရၢအံၤအပူၤန့ၣ်အိၣ်ဒံးဒၣ်ဖဲတၢ်မၤကွၢ်အဆၢကတီၢ်အဖၢမုၢ်ဒံးလီၤ.(၆)လါတပှဲၤဒံးဘၣ်အဃိ,ကဲပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်တထုးထီၣ်ဟ့ၣ်(ဖိးသဲးစး)တၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဒံးဘၣ်.(ဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်နါက့တပၥ်ပနီၣ်အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢကရူၢ်ကရၢအပူၤဒံးဘၣ်.)ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိလၢအဝဲသ့ၣ်တၢ်မၤအီၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်,တၢ်ကဟးထီၣ်ဟးလီၤကဒုးနဲၣ်တၢ်တအိၣ်နီမံၤဘၣ်အဃိ,ဒ်သိးကပထီၣ်ခၤအီၤကန့ၢ်အဂီၢ်,ပထုးထီၣ်န့ၢ်အသုကးလီၤ.ဃုလါတပှဲၤတဂ့ၢ်ကဲထီၣ်ဒ်အံၤတခီ,ဒ်ပမ့ၢ်ဖီၣ်စုကဝဲၤအသိး,ပနၥ်အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်မူဒါအိၣ်လၢပစုပူၤပဘၣ်ဃုက့ၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဲထဲၣ်(ကိး)ကိၤကိၤယဲမၠ့ၣ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲဝဲကရူၢ်ကရၢအံၤအိၣ်ဝဲအဂၤ(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဖီၣ်ကမဲတၢ်,တၢ်ဃ့ကျိၣ်ဃ့စ့တၢ်ကဲထီၣ်သးအဖီခိၣ်,ပှၤလၢအပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်အိၣ်ဒၣ်ထဲအဂၤ(၁၀)ဒီးပှၤမၤကမၣ်တၢ်ဖိအဂၤ(၁၀)အကျါ,ပှၤလၢအလဲၤဟံးန့ၢ်ကဒါဝဲစ့(တ့ၤစၣ်လ့)ကိး(ရှီၣ်ပီ)အံၤသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တကပၤခးဘၣ်ဝဲအဃိဘၣ်တၢ်ဖီၣ်အီၤလၢအသံဒီးတၢ်ဖီၣ်မူဒံးစ့ၢ်ကီးဝဲတဂၤအဂ့ၢ်,(DKBA)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးပှၤလၢအဖီၣ်ကမဲတၢ်အဂၤ(၁၀)အံၤထူၣ်ဖျဲးဝဲ(၈)ဂၤအသိး,ပှၤလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်မူဒံးဝဲတဖၣ်အံၤတၢ်ကမၤဝဲတၢ်သမံသမိးဒီးတၢ်မူးဖျါထီၣ်က့ၤအလီၢ်ခံကပၥ်ဖျါရှဲလဲက့ၤဝဲအဂ့ၢ်,()စံးဝဲလၢတၢ်မၤရှဲလဲတၢ်ကစီၣ်အမူးအပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤ(DKBA)ဝဲၤကျိၤခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤထိၣ်ဖိလၢအထုးထီၣ်န့ၢ်ဝဲကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤကရူၢ်ကရၢကးအံၤ,လၢတၢ်ဟ့ၣ်အီၤတၢ်ကမၣ်အဂီၢ်,တၢ်ပတုၥ်ဆိဝဲအီၤလၢ(တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤ)မူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤ(၆)လါအဂ့ၢ်,(DKBA)ခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်က့ၤအိၣ်ဆိးကဒါက့ၤလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤသ့ဝဲအဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံးဝဲ
လါယူၤလံ ၁၉သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ဆၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အံၤ,အနီၢ်ကစၢ်တၢ်သးဆူၣ်အဖီခိၣ်က့ၤအိၣ်ဆိးဆီလီၤကဒါက့ၤဝဲအသးလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤသ့ဝဲအဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တလါအံၤလါယူၤလံလၢၥ်အပူၤဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲအသးအဖီခိၣ်,ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤတၢ်သူၣ်ဒ့ဒီသးဒ့ဒီလၢဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်အဂီၢ်အဃိလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်,အပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ(၁၅)တုၤလၢ(၁၆)သီအနံၤအပူၤသုးက့(၅)မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးလီၢ်ခၢၣ်သးသုးဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်(သဝခ)ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လဲၤထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးတ့ၢ်ဝဲသကိးဝဲကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ(၂)ဘ့ၣ်လၢအမ့ၢ်မဲၢ်ရၤမိၤဒီးမဲၢ်လးအူးဒဲကဝီၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်လဲၤထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးဝဲဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်အံၤအဖီခိၣ်,ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲဒီးကွဲမုၥ်ဆိဝဲလၢကက့ၤသူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤသးလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,သုးက့(၅)မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,သုးက့ခိၣ်,သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤဂံၢ်နွံစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပအိၣ်လၢဒဲကဝီၤအပူၤအနံၣ်ယံၥ်လံအလီၢ်အိၣ်လၢပကဘၣ်ဆၢထၢၣ်က့ၤလၢပနီၢ်ကစၢ်ခီၣ်န့ၣ်လီၤ.အဃိန့ၣ်ပလဲၤဒီးစံးဘျူးစံးဖှိၣ်အဝဲသ့ၣ်လၢအိၣ်ကဒုတူၢ်ဆါလၢလၢပှၤထံပှၤကီၢ်,တီခိၣ်ရိၢ်မဲကွၢ်ထွဲလိၥ်သးလၢအနံၣ်(၅၀)အတီၢ်ပူၤအသိး,ပကွဲမုၥ်ဆိစ့ၢ်ကီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢကဟဲက့ၤအိၣ်ဆိးဆီလီၤက့ၤသးလၢပထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.ပဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဒုၣ်ဒါတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲစှၤလီၤလံအဃိပှၤလၢသးမ့ဆူၣ်မ့အဲၣ်ဒိးဟဲက့ၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤန့ၣ်တလိၣ်ဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဘၣ်ဟဲက့ၤအိၣ်သ့လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဒီးတၢ်ကွဲမုၥ်အဖီခိၣ်,ဖျါဝဲလၢဒဲကဝီၤတဖၣ်ပူၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ဒီးမိၢ်ပၢ်တဖၣ်အါတက့ၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ်ဝဲလၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤက့ၤသးလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအံၤတနီၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤဂံၢ်နွံစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးခီဖျိခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အတၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးအဃိ,ဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါဒီးသ့ၣ်ညါအါထီၣ်ဒီးနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်တၢ်အိၣ်သးရှဲရှဲလဲလဲအဂ့ၢ်,မဲၢ်ရၤမိၤဒဲကဝီၤခိၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပမ့ကွၢ်လၢပဖုဒီးကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်နၢ်ပဒိၣ်ပပှၢ်တဖၣ်အတၢ်ဟဲဟးအိၣ်သကိးပှၤဒုမ့ၢ်တၢ်တခါလၢဒုးသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်ဝဲပဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃးတကီၢ်ခါခဲအံၤထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်လီၤ.အပူၤကွံၥ်တၢ်အိၣ်သးကပၤကပၤအဖီခိၣ်ဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်တနၢ်ပၢၢ်ဝဲရှဲရှဲလဲလဲဘၣ်ဆၣ်,လၢအဝဲသ့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအဃိဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်နၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတၢ်အိၣ်သးခါဆူညါန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကသူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤက့ၤသးလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအဂီၢ်,ဒဲကဝီၤဖိတနီၤအိၣ်ဝဲဒီးတၢ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီလၢတၢ်ကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အကျိၤအကျဲဒီး,တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်ပၥ်ဖျါဒုးသ့ၣ်ညါဝဲခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢတၢ်အံၤအဖီခိၣ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဆီၣ်တခူဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢကအိၣ်ဒီးတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံခုဖံးခုမၤ,တိစၢၤမၤစၢၤမၤလိၥ်သး,ကွၢ်ထွဲကဟုကယၥ်လိၥ်သးဒီးကကျဲးစၢးဟံးသကိးမူဒါလၢလီၢ်သနၢၣ်ဒၣ်ဝဲဖဲအသ့အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢ(DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်သံတၢ်ဂ့ၢ်အံၤမၤလီၤတံၢ်တန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ် (သုးက့ ၁)သုးက့ခိၣ်စံးဝဲ
လါယူၤလံ ၁၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်လၢအမ့ၢ်ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)အသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်အံၤ အပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါလၢ(social media)ပူၤ တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢအသံလၢကြုၢ်တုတၢ်ဒုးပူၤဒီး လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်မၤလီၤတံၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့(၁) သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ ၁၄ သီအနံၤ (DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်ဃုၥ်ဒီးအပှၤ,ပယီၤသုးတဖၣ် လၢကမၤအါထီၣ်ဂံၢ်ဘါဆူ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် (ဒူပျၥ်ယၥ်)ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၆)ကြုၢ်တုဟီၣ်ကဝီၤပူၤအံၤအဂီၢ် ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်အခါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒီးဟီၣ်က၀ီၤ (KNLA) သုးပၥ်ဖှိၣ်အဃိ သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်ဃုၥ်ဒီးအပှၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကအိၣ်လၢ(၃၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ် စံးဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ခးလိၥ်သးဘျီဝဲအံၤပှၤသံတဖၣ်အကျါ တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢပၣ်ဃုၥ်သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်သံအိၣ်အသိး တနီၤန့ၣ်စံး၀ဲလၢ တသံဘၣ်,ဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤသးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဃးသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်သံ,တသံ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤမၤလီၤတံၢ်အီၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၁) သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ ပဲၥ်ထံနီၤဖး စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီ တၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဘၣ်ဃးနၢ်ဟူလၢသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အသံတခါန့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးဒီဒူၣ်လီၤ.ဒူဖိသဝီဖိကမျၢၢ်တဲဝဲအိၣ်,မ့၀ံၤပှၤအိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ တဖၣ်နါက့တဲဝဲအိၣ်စ့ၢ်လီၤလၢအသံန့ၣ်.ပှၤသံကွၢ်ယၤအါမးလီၤ.အဃိမ့တဲလၢအသံနါက့သ့စ့ၢ်,တသံဘၣ်ဒီးသ့စ့ၢ်ကီးလီၤ.ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ပှၤကမၤလီၤမၢ်မံၤဒီးသ့စ့ၢ်လီၤ.ပကဲပှၤကညီကဒဲကဒဲပအဲၣ်ဒိးထံၣ်လိၥ်ကသါသးစ့ၢ်,ဘၣ်မနုၤလဲၣ်ပအိၣ်သုးက့တဘ့ၣ်ဃီလီၤ.လၢညါခါအကဲ(BGF)ခါန့ၣ်ပထံၣ်လိၥ်သးမၢ်မၢ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်မုၢ်တနံၤအ၀ဲဖီၣ်လိၥ်စုဒီးပယီၤ.တၢ်နလဲၤထီၣ်ခးပှၤ ဒုပှၤကခးနၤ ဧါသၢၣ်. အကစၢ်မ့တသံနါက့အပျဲၢ်သံ(၃)ဂၤဒုအကစၢ်ဘၣ်ဒိဝဲနးနးန့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ် သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အံၤခီဖျိဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤအဃိဖဲအပှၤဆှၢလီၤကူစါ ယါဘျါအီၤလၢတီၤကလ့တၢ်ဆါဟံၣ်အခါသံကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်တနံၤဃီလၢသုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်ဒီးပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ထီၣ်ဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် (DKBA)ကရူၢ်တကပၤ ဆဲးလဲၤထီၣ်ဆူညါ တန့ၢ်ဘၣ်ဂုၤကဒါလီၢ်ခံအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်လၢအိၣ်ကြုၢ်တုပူၤတဖၣ်စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် ကြုၢ်တု-ကီးတရံးဟီၣ်က၀ီၤလၢပယီၤသုးတၢ်ပညိၣ်အိၣ်လၢ...
စၢၤသွဲၣ်သီကၠိဖိပိၥ်ခွါလၢအလီၤထွံဖဲမုၣ်အ့ပူၤ သူမှဲကျိအံၤတုၤခဲအံၤတၢ်တထံၣ်၀ဲဒံးဘၣ်
လါယူၤလံ ၁၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါဂီၤခီအဆၢကတီၢ် လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်တရံးဆၢလၥ် မဲၢ်တ၀ီဆၢခိၣ် မုၣ်အ့ပူၤတၢ်လီၢ် န့ၣ် စၢၤသွဲၣ်သီကၠိဖိပိၥ်ခွါတဂၤလၢအလီၤတဲၥ်လၢချံပူၤဖဲသူမှဲကျိအံၤတုၤလၢတနံၤအံၤတၢ်တထံၣ်က့ၤဝဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဒီးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါယူၤလံ ၁၆ သီလၢအလီၤဘၣ်၀ဲကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)မုၢ်နံၤဆၢက့ၤအံၤ ကဘၣ်ဖဲဂီၤခီ ၇း၀၀ နၣ်ရံၣ် ဃၣ်ဃၣ် အဆၢကတီၢ်လၢကလဲၤမၤလၤကပီၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအဂီၢ် စၢၤသွဲၣ်သီကၠိဖိကအိၣ်လၢ(၈)ဂၤခိၣ်ဃၢၤအံၤ ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဒိးထီၣ်ချံလဲၤတုၤဝဲလၢထံခၢၣ်သးအခါချံလီၤတကျၢၢ်လီၤတဲၥ်ကွံၥ်ဝဲလၢချံပူၤကိးဂၤဒဲးန့ၣ်လီၤ. သးစၢ်ကၠိဖိဃုၥ်ဒီးချံကစၢ်လၢအလီၤအုးလီၤထွံလၢမုၣ်အ့ပူၤ သူမှဲကျိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိချံကစၢ်လၢအဂၤတဖၣ် ထံၣ်၀ဲတၢ်ကဲ ထီၣ်သးတဘျီဃီလဲၤလူၤဝဲအဃိပူၤဖျဲးဝဲကိးဂၤဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်သးစၢ်ပိၥ်ခွါလၢအသးနံၢ်ကအိၣ်(၂၀)ခိၣ်ဃၢၤတဂၤအံၤ တၢ်တထံၣ်ဝဲ ဘၣ်ဒီး တုၤလၢမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်တနံၤအံၤတၢ်ဟးဃုဝဲတဘၣ်ဒံးဘၣ်အဃိ တၢ်တယးဝဲလၢအသးသမူတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ လီၢ်ခၢၣ်သးပၢၤကီၢ်ခိၣ် စီၤအဲၣ်ကလုၥ်ဖိ စံး၀ဲလၢ “အလီၤအုးလၢထံဒုခဲအံၤမးပှၤတထံၣ်လၢၤ ဘၣ်ဒု တၢ်မုၢ်လၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်.တၢ်န့ၣ်အပျံၤတၢ်ဘျီအဖုလီၤယံၤတစဲးဘျီလီၤဘျၢပှၤလူၤတချုးလၢၤဘၣ်.မ့မ့ၢ်ပှၤအဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤဘျၢဘၣ်ဆၣ်ပှၤထုးထီၣ်န့ၢ်.အသကိးဟဲတဲပၠးဖဲမဂီၤန့ၣ်ချံန့ၣ်ဃၢတစဲး,အဝဲန့ၣ်ကမ့ၢ်ဒၣ်အပျံၤတၢ်ဧါသၢၣ်.ချံန့ၣ်ဒ့ခံဒီၣ်ဃီၤဘျီအလဲၤယီၢ်ချံကနူၤခိၣ်ဘျီကဲထီၣ်လၢအယီၢ်တကျၢၢ်ချံဒ်န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဒီတကျိၤစးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်နွံအခါန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ် တၢ်စူၤဝဲတပယူၥ်ဃီကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဖီခိၣ် သူမှဲကျိ,ဃိၣ်လိၥ်ကျိ,မုၢ်ယုၢ်ကျိဃုၥ်ဒီးထံကျိးဖးဒိၣ်လၢအဂၤတဖၣ် ထံဒိၣ်ထီၣ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် စၢၤသွဲၣ်သီကၠိဖိသးစၢ်လၢအလီၤတဲၥ်လၢချံပူၤတဖၣ်အံၤ လၢကလဲၤမၤလၤကပီၤ၀ဲ (KNDO)အဂီၢ် လၢကညီကီၢ်တကပၤခီဖျိတၢ်စူၤကျဲဟးဂီၤအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢသ့ၣ်ဘ့ၣ်ထၣ်ခီဃီၤဝဲဆူယိၤကီၢ်တကပၤဝံၤ လဲၤလီၤဝဲဒီးသိလ့ၣ်ဆူ မုၣ်အ့ပူၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးဘျီဝဲအံၤ ခီဖျိအိၣ်ထီၣ်တုၤလၢတၢ်လီၤမၢ်တၢ်သံတၢ်ပှၢ်အဃိ တကီၢ်ခါခဲအံၤ ဟီၣ်က၀ီၤ ကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး(KNPF)လဲၤသမံသမိး...
မဲၢ်ဆီးခီကီၢ်ကၠိတဖျၢၣ်အပူၤ,ကၠိသရၣ်တဂၤဘၣ်တၢ်လိၥ်ကွီၢ်အီၤခီဖျိမၤထီဒါဝဲမုၣ်ခွါသွံၣ်ထံးလၢကၠိဖိအဖီခိၣ်
လါယူၤလံ ၁၇သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢတးကီၢ်ရ့ၣ်မဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်,ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ကၠိတဖျၢၣ်အပူၤကၠိသရၣ်တဂၤမၤထီဒါဝဲမုၣ်ခွါသွံၣ်ထံးတၢ်တတီတတြၢ်လၢသးစၢ်ကၠိဖိပိၥ်ခွါတဖၣ်အဖီခိၣ်အဃိ,တၢ်လိၥ်ကွီၢ်အီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အူဇီၤည့လၣ်သးနံၣ်(၇၀)ဘျဲၣ်လၢအဘၣ်တၢ်လိၥ်ကွီၢ်အီၤအံၤ,ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤထီဒါသွံၣ်ထံးမုၣ်ခွါတၢ်တတီတတြၢ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်,ဆူးဝါနမံၣ်ဖီၣ်ဒ့ရှၢၣ်,(Migrant Education Coordination Center၊) (Ministry of social welfare relief and resettlement) ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်မၤစၢၤတၢ်အိၣ်မုၥ်အိၣ်ပၢၤဒီးတၢ်ဆီလီၤပၥ်လီၤက့ၤလီၢ်အိၣ်လီၢ်ဆိးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အိးထီၣ်ဝဲတၢ်လိၥ်ဘၢလိၥ်ကွီၢ်အီၤအမူးအရၢ်အဂ့ၢ်,ပှၤမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်တဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤ,ကၠိဖိတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်အိးထီၣ်ဝဲတၢ်လိၥ်ကွီၢ်အမူးအရၢ်အသိး,မဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတကပၤစ့ၢ်ကီးကမၤဝဲတၢ်သမံသမိးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဝံၤအလီၢ်ခံ,တၢ်ကဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါက့ၤဝဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလီၢ်တံၢ်လီၤဆဲးအဂ့ၢ်,ပှၤလၢအပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်မူးတၢ်ရၢ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တကီၢ်ခါခဲအံၤကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တတဲဖျါဝဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒံးဘၣ်.မ့တုၤလၢတၢ်ကဘၣ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအီၤအပတီၢ်တခီယကဆဲးကျိးကဒါက့ၤသုလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. အူဇီၤည့လၣ်အံၤမ့ၢ်တ့ၢ်ဝဲထံရုၢ်ကီၢ်သဲးပှၤဃိၥ်ဖိလီၢ်လံၤတဂၤဒီး,ဖဲအမၤသကိးတၢ်ခီကီၢ်ကၠိ(NewBlood)ကိး(သွ့သ့ၣ်)ကၠိအပူၤအဝဲမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲ(GED)(all subjects)သရၣ်တဂၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအူဇီၤည့လၣ်အံၤ,ခီဖျိအသးပှၢ်ဝဲအဃိညီနုၢ်ကိးမၢဝဲကၠိဖိပိၥ်ခွါသးနံၣ်(၁၃)နံၣ်တုၤလၢ(၁၅)နံၣ်အဘၢၣ်စၢၤတဖၣ်လၢကစံၢ်အီၤကဘံးအီၤအမဲၥ်ညါ,မၢဝဲဖိသၣ်ပိၥ်ခွါသးစၢ်တဖၣ်လၢကမံဒီးအီၤတကးဘၣ်,ဆီၣ်တခူဝဲဖိသၣ်ပိၥ်ခွါဖိတဖၣ်လၢကဖီၣ်အနီၢ်ခိၣ်က့ၢ်ဂီၤ,မၤမုၥ်အဖံးဘ့ၣ်တဖၣ်ဒီး,တချူးလၢမၢဝဲဖိသၣ်ပိၥ်ခွါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒံးဘၣ်အဆၢကတီၢ်ဒုးအီၣ်ဝဲကိၣ်ဖိနီဖိတဆံးတက့ၢ်ဒီး,ဟ့ၣ်ဝဲကိၣ်ပှ့ၤသ့ၣ်တဖၣ်,ကွဲကညးန့ၢ်ဝဲတဖၣ်လၢကျဲအဘိဘိအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်(ThairathNews)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်အိၣ်ဝဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်ဝဲအသးဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,ပှၤလၢအမၤကမၣ်တၢ်ဖိအူဇီၤည့လၣ်အံၤ,ဘၣ်တၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲအီၤလၢကၠိတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးထုးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲအီၤလၢကၠိပူၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံထီၣ်သီအနံၤအပူၤဒီး,ဘၣ်ဃးတၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အဖီခိၣ်,တၢ်ကဆဲးကျိးရှဲလဲက့ၤဝဲလိၤလိၤဆူအနီၢ်ကစၢ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,ကၠိပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါခိၣ်နၢ်တဖၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်လံၥ်န့ၣ်လီၤ. အူဇီၤည့လၣ်အတၢ်မၤအဖီခိၣ်,ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်ကၠိဖိတဖၣ်တီၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲဆူကၠိခိၣ်အအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်,တၢ်ဟံးန့ၢ်ဝဲအရ့တုၤလီၤတီၤလီၤတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဃိ,ကၠိဖိကဒဲကဒဲဘၢၣ်စၢၤအိၣ်ဘှ့ၣ်အိၣ်ဘှီၣ်တ့ၢ်ဝဲဖးယံၥ်လံအဂ့ၢ်,ကၠိဖိလီၢ်လံၤတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးလၢကၠိပူၤအဖီခိၣ်,(NewBlood)ကၠိခိၣ်အူဇီၤလွ့ၤအူစံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ“ပှၤဟဲတၢၣ်,တီၣ်ဖျါထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိကဲထီၣ်သးဆံးယံၥ်ဆံးမီၣ်ပတသ့ၣ်ညါထွဲဘၣ်.စးထီၣ်ဖဲတၢ်တီၣ်ဖျါဝဲတဘျီဃီန့ၣ်,ယဆဲးကျိးဆဲးကျၢဖိဒံဖိသၣ်ခွဲးယၥ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လၢပကဘဘှါရှဲဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,လၢတၢ်ကဆဲးကျိးသံကွၢ်ပှၤမၤကမၣ်တၢ်အံၤလိၤလိၤဆူအနီၢ်ကစၢ်အဂီၢ်မဟါလါယူၤလံ(၁၆)သီအနံၤအပူၤအူဇီၤလွ့ၤအူထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲလၢ(NewBlood)ကၠိ(ဖ့ၣ်ဘိၣ်)စိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်အပူၤတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤ,တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်အဆၢကတီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ယံၤဝဲဒီးမိၢ်ပၢ်အခါ,တၢ်မၤထီဒါဝဲအတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်,မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တခါလၢတၢ်ကတဲက့ၤအဂ့ၢ်အကျိၤအဂီၢ်တၢ်ကတိၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်,မဲၢ်ဆီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကဟုကယၥ်အံးထွဲကွၢ်ထွဖိဒံဖိသၣ်ကရူၢ်ကရၢပိၥ်မုၣ်တဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်ကဲထီၣ်သးအဖီခိၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤမဲၢ်ဆီးကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကမၤဝဲတၢ်သမံသမိးလၢ(NewBlood)ခီကီၢ်ကၠိအပူၤလၢအဘၣ်တၢ်အိးထီၣ်ဝဲလၢသရၣ်သရၣ်မုၣ်(၃၅)ဂၤ,ကၠိဖိ(၈၅၀)ဂၤအံၤအပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
KNDO မုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပူၤ တၢ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤခိၣ်နၢ်သိၣ်ဒူလၢပၣ်ဃုၥ်တၢ်ထီၣ်န့ၢ်မၤနၢၤပျီပယီၤသုးကလၢၤတၢ်ဒုးပူၤတဖၣ်
လါယူၤလံ ၁၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တနံၤအံၤလါယူၤလံ ၁၆ သီအနံၤလၢအလီၤဘၣ်၀ဲကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)ပှဲၤထီၣ် ၇၈ ဝီတဝီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အပူၤအံၤ ခိၣ်နၢ်,သိၣ်ဒူလၢပၣ်ဃုၥ်လၢတၢ်ထီၣ်မၤနၢၤပျီသုးကလၢၤအပူၤတဖၣ် တၢ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤဝဲတၢ်လၤကပီၤလံၥ်အုၣ်သး ကဘျၣ်တၢ်ပနီၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၆ သီအနံၤ သုးကီၣ်ကးအခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၉၁၃)သုးကလၢၤလၢအိၣ်(သုးက့ ၇) မၤနၢၤပျီ ဟီၣ်ကဝီၤပူၤအံၤ ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA),ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)ဃုၥ်ဒီးသိၣ်မှံၤသုးပၥ်ဖှိၣ် လၢအဂၤတဖၣ် ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. အဃိ(KNDO)သိၣ်ဒူလၢပၣ်ဃုၥ်လၢတၢ်ဒုးပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိအဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဟ့ၣ်လီၤသး တုၤလီၤတီၤလီၤ, အိၣ်ဒီးတၢ်သးစွံကတုၤအဃိဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်မၤလၤကပီၤဝဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးခိၣ်,သိၣ်ဒူလၢတၢ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤဝဲတဘျီအံၤန့ၣ် KNDO သုးခိၣ်,သိၣ်ဒူ ၄၁ ဂၤ, ABSDF (၁၀)ဂၤ, Federal Wings (၆) ဂၤ ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်(၅၇)ဂၤ ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤဝဲတၢ်လၤကပီၤလံၥ်အုၣ်သးကဘျၣ်ကိးဂၤဒဲးစုၥ်စုၥ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် (KNDO)ခိၣ်နၢ်(၈)ဂၤစ့ၢ်ကီး တၢ်သုးထီထီၣ်န့ၢ်အဝဲသ့ၣ်ပတီၢ်မူဒါလီၢ်လၤ န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤသိၣ်ဒူလၢပၣ်ဃုၥ်မၤနၢၤပျီသုးကလၢၤတၢ်ဒုးပူၤအံၤဒီးတၢ်သုးထီထီၣ်န့ၢ်ခိၣ်နၢ်သုးဖိမူဒါလီၢ်လၤ အံၤန့ၣ် (KNDO)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်-၂ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤလါဒိၣ်ထူ စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “မ့ဘၣ်ဃးလၢတၢ်ဟ့ၣ်ထီၣ်လီၢ်လၤန့ၣ်သုးဖိတဖၣ်ခီဖျိဟ့ၣ်လီၤသးလၢမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤအဃိခိၣ်နၢ်ကွၢ်ဒီးသုးထီထီၣ်အလီၢ်လၤ လီၤ.မ့မ့ၢ်သုးဖိလၢတၢ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်က့ၤ(၉၁၃)သုးကလၢၤဖဲမၤနၢၤပျီအံၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ခိၣ်နၢ်လၢအိၣ်ဒီးအရူၢ်အသဲးလၢတၢ်သူၣ်ဒူသးဒူတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤသပှၢ်ပှၢ်လၢကမၤန့ၢ်က့ၤသုးကလၢၤအံၤန့ၣ်လီၤ.မ့တမ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဘၣ်န့ၣ်ပမၤန့ၢ်သုးကလၢၤတသ့ဘၣ်.အဃိပပၥ်လုၢ်ပၥ်ပှ့ၤအဝဲသ့ၣ်ခါဆူညါကဆဲးတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ဒုးန့ၢ်က့ၤဒုၣ်ဒါသုးကလၢၤလၢအိၣ်ပဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဖၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. (KNDO)ပှဲၤထီၣ် ၇၈ ဝီတဝီလၢဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤဝီဖဲတနံၤအံၤန့ၣ် (KNDO)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤဆှံလ့ၣ်, သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်-၂ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤလါဒိၣ်ထူ, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကရၢခိၣ်-၂ ပဒိၣ်စီၤဆၢဂ့ၤ,...
တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢKNLAဒီးပယီၤသုးလၢကဟဲမၤပှဲၤထီၣ်သုးဂံၢ်လါလၢ နၣ်အ့ၣ်တီၣ်
လါယူၤလံ ၁၆သီ, ၂၀၂၀၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်. ကီၢ်သူလ့ၤ-ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၢ်ကီၢ်ဆၢ ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သုးက့(၄)ဒီးသုးက့(၆)အဆၢ နၣ်အံၤဒီၣ်ပယီၤသုးကလၢၤအံၤခီဖျိပယီၤသုးလၢအအိၣ်လၢ(ကလ့ၤအီၣ်)သ့ၣ်တဖၣ်ကဟဲထီၣ်မၤပှဲၤထီၣ်အဂံၢ်ဘါအဃိဘၣ်တၢ်ခိးခးအီၤလၢ ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၣ်ဒိၣ်(KNLA) သုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ် ပယီၤသုးသံဝဲ(၄)ဂၤအကျါ ပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးကျိၤခိၣ်တဂၤအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(KNLA) အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. လါယူၤလံ (၂)နွံတနွံအတီၢ်ပူၤ န့ၣ် ပယီၤသုးလၢအအိၣ်လၢ(ကလ့ၤအီၣ်) သ့ၣ်တဖၣ်နီၤဖးလီၤဝဲသုးကျိၤခံဘိ,သုးကျိၤတဘိန့ၣ်ပှၤကညီကအိၣ်အဂၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးခီဖျိ KNLAသုးပၥ်ဖှိၣ်ခိးခးအီၤလၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးအံၤက့ၤဂုၤကဒါဆူလီၢ်ခံအဂ့ၢ် KNLAသုးရ့ၣ်-၂၇, အသုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤမူဂ့ၤ စံးဘၣ်ဝဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ဒုးန့ၣ်စးထီၣ်ကဲထီၣ်လၢ(၁၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်ဒီးပပှၤအိၣ်ခိးခးအီၤဖဲကဘီယူၤပျီအဃိန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်က့ၤဂုၤကဒါလီၢ်ခံဒီးပပှၤပံးဃၥ်အခံတဒူၣ်ဒီးလူၤခးအီၤတဒူၣ်န့ၣ်လီၤ.အဟဲထီၣ်သုးကျိၤတဘိန့ၣ်ကအိၣ်အဂၤ(၅၀)လီၤ.အက့ၤလီၤတုၤလၢ(ကလ့ၤအီၣ်)န့ၣ်ကအိၣ်အဂၤ(၂၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢဒုၣ်ဒါတပၤန့ၣ်အဘၣ်ဒိအိၣ်တနီၤ,အသံအိၣ်တနီၤန့ၣ်လီၤ.ဖီၣ်မူဒံးန့ၢ်လၢတၢ်ဒုးပျီပူၤန့ၣ်(၄)ဂၤအကျါဘၣ်ဒိတဂၤ.မ့မ့ၢ်လၢအသံန့ၣ်ပပှၤအိၣ်တၢ်မဲၥ်ညါထံၣ်န့ၣ်ကအိၣ်(၄)ဂၤ(၅)ဂၤန့ၣ်လီၤ.အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဒီးသုးကျိၤခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိလီၢ်လၤတဂၤန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ဖဲလါယူၤလံ(၁၄)သီဒီး(၁၅)သီအနံၤ ခံသီတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ KNLAသုးပၥ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးကျိၤဝဲန့ၣ်အိၣ်ဝဲအဖီခိၣ် တၢ်မၤန့ၢ်ဝဲ ပယီၤသုးတၢ်စုကဝဲၤ,ကျိချံပှၥ်သၣ်တနီၤအမဲၥ်ညါ တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲပယီၤသုး(၄)ဂၤအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်- ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ လါယူၤလံ(၁၅)သီအနံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ ခီဖျိတၢ်ဒုးအဃိ သုးကီၣ်ကးအပှၤပၥ်တ့ၢ်ဝဲအပှၤလၢဘၣ်ဒိအိၣ်ဝဲတဂၤဒီးKNLA သုးပၥ်ဖှိၣ်ဘၣ်ကူဆါယါဘျါန့ၢ်ဝဲအမဲၥ်ညါ ပၥ်ဝဲဒ် သုးဖိလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤလၢတၢ်ဒုးပူၤအတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအိၣ်ဝဲအသိးအဂ့ၢ် ပၥ်ဖျါဝဲလၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်- ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အလံၥ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ကဝီၤဝဲန့ၣ် န့ၣ် KNLAသုးက့(၄)ဒီးသုးက့(၆)ပၥ်ဖှိၣ်သးအမဲၥ်ညါ တလၢၤ(မိၣ်)တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢဒီးကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး(PDF) သ့ၣ်တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးဟူးဂဲၤဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ KNLA အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.သုးကီၣ်ကးတကပၤစ့ၢ်ကီး ပီၣ်လဲၣ်နံၤသုးဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်စုတီၤဖီလၥ် ပယီၤသုး ခီၣ်သုးရ့ၣ်ဒ်အမ့ၢ် ခလရ-၂၇၃,၂၈၂ အမဲၥ်ညါ ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် ဒ်အမ့ၢ် ခမရ-၄၀၈,၄၀၉,...