MOST POPULAR
တကူၢ်သဝီတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤ
လါယနူၤအါရံၤ ၁၅ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်,တကူၢ်သဝီအပူၤဖဲလါယနူၤအါရံၤ(၁၃)သီအနံၤဂီၤခီ အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်သးတအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤအဃိဘၣ်ဒိဝဲပှၤပိၥ်မုၣ်(၃)ဂၤဒီးပိၥ်ခွါတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအိၣ်တၢ်မဲၥ်ညါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အသးတအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်လၢဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲတကူၢ်သဝီပူၤအဃိကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိ(၄)ဂၤဘၣ်ဒိဝဲဒၣ်ဒီးလၢအကျါပိၥ်မုၣ်တဂၤဘၣ်ဒိဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်,တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်လီၢ်ကဝီၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"ဖဲမဂီၤ(၅)နၣ်ရံၣ်(၅)မံးနံးန့ၣ်အဆိကတၢၢ်ပယီၤသုးကဘီယူၤ(Jet Fighter)တဘ့ၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲခးလီၤတၢ်ဘၣ်ဒိၣ်ဝဲသဝီဖိပိၥ်မုၣ် တဂၤလီၤ. မၤက ဒီးဖဲ(၉)နၣ်ရံၣ်(၃၅)မံးနံးန့ၣ်ပယီၤသုးကဘီယူၤ(K-8)တဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲသဝီအခၢၣ်သး,ဖဲတၢ်ဆါဟံၣ် ဒီးကျးဆါတၢ်အဘၢၣ်တၢ်လီၢ်အပူၤမီၤနီၤ. ပှၤဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤအကျါန့ၣ်တဂၤန့ၣ်အတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲလီၤ. တၢ်လီၢ်ဒူသဝီဖဲန့ၣ်န့ၣ်တၢ် ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်, ပယီၤသုးန့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်တမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိဘၣ်." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ် ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ထွဲဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢဒူသဝီသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤအံၤခီဖျိဒူသဝီဝဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်သုးကီၣ်ကးအတၢ်ပၢတၢ်ပြးတအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီမ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ဒိၣ်စိန့ၢ်ဝဲတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဃိဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲဒၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးမ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်ဖဲအပူၤကွံၥ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်-ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ,သန့ချၢၣ်သဝီဒီးဘီၤပျီသဝီအပူၤ န့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်သးတအိၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒီးပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိဘၣ်ဒိဝဲပှၤသဝီဖိ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤကညီတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤ(၉)ကကွဲၢ်လၢကီၢ်ပယီၤဖိအဂီၢ်အံၤ,မ့ၢ်လဲၤခီဖျိလၢ(AHACentre)တဆီန့ၣ်ကကဲထီၣ်ဒၣ်တၢ်ဟံတၢ်ဘၣ်ဘျူးဘၣ်ဖှိၣ်လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအဖီခိၣ်လီၤအဂ့ၢ်,CIDKPစံးဝဲ
လါယူၤလံ ၃၁သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
အပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ(၂၇)သီအနံၤ,တၢ်မၤဝဲ(ASEAN)အၣ်စံၣ်ယၣ်ထံရုၤကီၢ်ဂၤကိၥ်တိၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်(၅၇)ဘျီတဘျီဖဲလၣ်အိၣ်ထံကီၢ်,ဝ့ၢ်ခိၣ်ဘံၣ်ယၣ်ကၠ့တၢ်လီၢ်အပူၤ,ကၠီၣ်တဲၣ်ထံရုၤကီၢ်ဂၤကိၥ်တိၤခိၣ်( MarisSangiampongsa)အၢၣ်လီၤဝဲလၢကဟ့ၣ်ဝဲပှၤကညီတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤစ့ယိၤ(၉)ကကွဲၢ်ဆူကီၢ်ပယီၤလီၢ်အိၣ်ကမှံပှၤကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်,(Bangkok-Post)တၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးပှၤကညီတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤစ့ယိၤ(၉)ကကွဲၢ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ကဟ့ၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲကီၢ်ပယီၤပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ်အံၤန့ၣ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ထံရုၤကီၢ်ဂၤကိၥ်တိၤခိၣ်စံးဝဲလၢကီၢ်ပယီၤအပူၤကမျၢၢ်လၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်ကဘၣ်ဒိးန့ၢ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးနီၢ်နီၢ်အသိး,,တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအံၤကဟ့ၣ်ခီဝဲတဆီဆူ(AHACenter)အဂ့ၢ်,( Bangkok-Post)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဘျီဝဲအံၤအဖီခိၣ်,မ့ၢ်လဲၤခီဖျိအသးလၢ(AHACentre)တဆီန့ၣ်တမ့ၢ်ကကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤနီၢ်နီၢ်လၢပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အသိး,ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးတမ့ၢ်တၢ်ကဲဘျူးကအိၣ်ဝဲဘၣ်အမဲၥ်ညါ,ကကဲထီၣ်တၢ်ဟံတၢ်ဘၣ်ဘျုးလၢထံရုၢ်ကီၢ်သဲးအဖီခိၣ်လီၤအဂ့ၢ်,ပှၤမၤစၢၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံတံၥ်(CIDKP-Community for Internally Displace Karen People)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစီၤခဲလ့ၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်မ့မၤသကိးတၢ်ဒီးကီၢ်ပဂီၤဂၥ်တဲၥ်ဂီၤ(MRCS)ကရူၢ်ကရၢဒ်သိးလၢညါအသိးလီၤန့ၣ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်အိၣ်ဝဲဒီးသုးပဒိၣ်အဃိန့ၣ်တၢ်မၤစၢၤအံၤကကဲထီၣ်တၢ်ဟံန့ၢ်တၢ်ဘျူးတၢ်ဖှိၣ်လၢထံရုၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဖီခိၣ်လီၤ,အခဲအံၤကၠီၣ်တဲၣ်န့ၣ်ပတံထီၣ်ဝဲလၢ(AHACentre)လီၤ,ဒီးတၢ်လၢ(AHACentre)ခီန့ၣ်တုၤခဲအံၤမၤသကိးတၢ်ဒီးသုးပဒိၣ်လံအဃိန့ၣ်တၢ်မၤစၢၤအံၤမ့လဲၤလၢ(AHACentre)န့ၣ်တမ့ၢ်လဲၤတုၤလၢပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲနီၢ်နီၢ်တဖၣ်အအိၣ်ကသ့ဘၣ်,အိၣ်ဒၣ်တၢ်ကဟံတၢ်ဘျူးတၢ်ဖှိၣ်လၢထံရုၢ်ကီၢ်သဲးအဖီခိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်,စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ကၠီၣ်တဲၣ်အတၢ်မၤစၢၤစ့ဘး(၉)ကကွဲၢ်အံၤ,တၢ်မ့ထိၣ်သတြီၤဒီး(CIDKP)တၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်,မ့ၢ်ဒၣ်ထဲတၢ်တစံးတက့ၢ်လီၤဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲအီၤအကျိၤအကျဲမ့ၢ်ဘၣ်သၢပျၢၤန့ၣ်ကမ့ၢ်တၢ်ကဲထီၣ်တၢ်ဘျူးတၢ်ဖှိၣ်လၢပှၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အဂီၢ်နီၢ်နီၢ်လီၤအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,အပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၂၅)သီအနံၤအပူၤ,ကၠီၣ်တဲၣ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤဝဲကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ,ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအဂၤ(၂၀၀၀၀)ဘျဲၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဖီခိၣ်ဆှၢခီဖျိဝဲဆူရၤမတံတိၤနီၢ်ဂံၢ်(၂)တကပၤတဆီဆူသုးကီၣ်ကး(MRCS)ဂၥ်တဲၥ်ဂီၤကရူၢ်ကရၢဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သ့ၣ်တဖၣ်အစုပူၤအိၣ်ဝဲအဃိ,တၢ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတတုၤဝဲဆူပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤနီၢ်နီၢ်တဖၣ်အစုပူၤဘၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိ(၂၀၀၀၀)ဂၤအဂီၢ်တၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲလၢကၠီၣ်တဲၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲဖဲအပူၤကွံၥ်တဖၣ်အံၤသုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလၥ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တဖၣ်လဲၤဟ့ၣ်နီၤလီၤဝဲလၢသုးက့(၇)တန့ခၠါ,တၢ်ကြဲၢ်ဒီးဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤလၢတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါထွဲဝဲဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တအိၣ်ဝဲဘၣ်အသိး,တၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤတၢ်မၤစၢၤအဆၢကတီၢ်,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲမၤပျံၤမၤဖုးဝဲကမျၢၢ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တန့ခၠါႇလူၢ်ပျဲၢ်ႇတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲး)တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်
လါအီကူး ၂၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး–မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲ ဟီၣ်ခိၣ်လာ်အဃိ တန့ခၠါႇလူၢ်ပျဲၢ်ႇတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤ ၦၤလၢအအိးထီၣ်ဘှီသိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲး)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကလဲၤၦ့ၤသိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲး) တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးသိလ့ၣ်ယီၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲလါအီကူး ၇ သီအနံၤ ခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ လၢမၠၣ်၀တံၣ်–ကီးတရံးအ့ရှါကျဲသီ တီနီၢ်ထံလီၤဆှူကပၤ ဟီၣ်ခိၣ်လာ်၀ဲဒီးဖဲန့ၣ်တၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤက့ၤ၀ဲလၢကျဲလီၢ်လံၤတကပၤန့ၣ်ဒီးခီဖျိပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဟဲလီၤတုၤ စှၤအဃိ သိလ့ၣ်ယီၢ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤဘၣ်ဒိၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တန့ခၠါကီၢ်ဆၣ် ၦၤဘှီ(ဆဲးကဲး)ကျးကစၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ...
LATEST ARTICLES
လါယူၤ ၂၄ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဘုလိၥ်ကျိကပၤ တၢ်မၤထူလီၢ်လၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် ကရူၢ်(၄)ဘ့ၣ်အပူၤအံၤ ကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်(၃)သီတပယူ ၥ် ဃီအဃိ ပှၤမၤတၢ်ဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲဒီး တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤအသိး ကမျၢၢ်ဃုၥ်ဒီး ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဃ့ၢ်ထီၣ် ဝဲခဲလၢၥ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲလါယူၤ ၂၂ သီတုၤ ၂၃ သီ ပယီၤသုးကဘီယူၤပညိၣ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်တဖၣ်လၢ မဲးပြ့ခံကရူၢ်, ပံၣ်တံၣ်ခံကရူၢ်, စွ့ၣ်လီအ့ကရူၢ် ဒီး အံစူၢ်ခံကရူၢ် ဘုလိၥ်ကျိ(ဘီးလင်းချောင်း)အခိၣ်အဃၢၤဒူသဝီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါယူၤ ၂၂ သီ မုၢ်ထူၣ် ၁၂း၀၀...
လါယူၤ ၂၄ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်ကဝီၤ ကီၢ်ဆၣ်ဒူသဝီတဖၣ်အပူၤ အပူၤကွံၥ်လါမ့ၤတလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုး သူဝဲကျိဖးဒိၣ်,ဒြိဒီးကဘီယူၤဟးခးလီၤတၢ်ပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲအဘျီ(၁၀၀)ဘျဲၣ်တကးဒံးဘၣ် ပယီၤသုးအံၤနုၥ်လီၤလၢ သဝီပူၤဝံၤ ဟံကမျၢၢ် အတၢ်ဖိတၢ်လံၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တလါတဘျီတၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိး သ့ၣ်ညါ ဘၣ်န့ၣ် လီၤ.
လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်,ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ဒီး မူကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးအံၤခီဖျိခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤ,ဒြိ,ကျိဒိၣ် တဖၣ်လၢဒူသဝီ အပူၤတကးဒံးဘၣ်ဒိးလီၤဃၥ်စ့ၢ်ကီးဟီၣ်လၥ်မ့ၣ်ပိၢ်အဃိ တလါအတီၢ်ပူၤကမျၢၢ်သံ(၅)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ (၁၈)ဂၤ န့ၣ် လီၤ.
ဒ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် တလါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၂၃)ဘျီ, ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်(၅)ဘျီဒီး လဲၤတ့ၢ်လီၤတၢ်ဒီးဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်ဝဲ(၇၆)ဘျီ ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်(၁၀၄)ဘျီ န့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိလၢတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်(၂)ဂၤ,ပိၥ်ခွါ(၃)ဂၤ ပၥ်ဖှိၣ်(၅)ဂၤသံဝဲဒီး ပိၥ်မုၣ်(၇)ဂၤ, ပိၥ်ခွါ(၁၁)ဂၤ ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်(၁၈)ဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ....
လါယူၤ ၂၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လ့က့ၣ်သုးကလၢၤလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤအံၤ ပယီၤသုးဟဲက့ၤထီၣ်မၤန့ၢ်ကဒါ ဝဲ ဝံၤလီၢ်ခံ နုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးလၢသဝီပူၤဒီးခဲအံၤလၢကတ့ထီၣ်သုးကလၢၤလၢအသီအဂီၢ်စးထီၣ်ခူၣ်ဝဲ တၢ်ဆဲးကျိးအကျိၤ (ဆက်သွယ်ရေးမြောင်း) အဃိ ကမျၢၢ် တဖၣ်က့ၤဟံၣ်က့ၤဃီက့ၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်တဘူၣ်ဒီးတုၤခဲအံၤကၠိစ့ၢ်ကီး တၢ်အိးထီၣ် ဝဲတဘူၣ်တၢ်ပံးဃၥ်ဝဲအဖၢမုၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
လ့က့ၣ်သုးကလၢၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်အခါအံၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ ၁၂ သီအနံၤ ပယီၤသုးဟဲက့ၤ ထီၣ်မၤန့ၢ်ကဒါဝဲဝံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိသုးကလၢၤလီၢ်လံၤန့ၣ်တၢ်မၤဟးဂီၤတ့ၢ်ဝဲခဲလၢၥ်အဃိ အဝဲသ့ၣ်အံၤနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးလၢသဝီပူၤ ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီတၢ်ဆၢကတီၢ်ထီၣ်ဘးဝဲ (၁)လါဘျဲၣ် လံန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤ လၢလ့က့ၣ်သဝီဟးထီၣ် သဝီဃၢၤတၢ်သွၣ်ခိၣ်ကလဲၤဆူဃီဖိပျဲၢ်သဝီတကပၤအံၤ ပယီၤသုးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အိၣ်လၢကတ့ထီၣ်သုးကလၢၤလၢအသီဒီး ခဲအံၤစးထီၣ်ခူၣ်ဝဲတၢ်ဆဲးကျိးအကျိၤ(ဆက်သွယ်ရေးမြောင်း)လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ်...
လါယူၤ ၂၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲလါယူၤ ၁၅ သီ တုၤ ၁၇ သီ လၢသၢသီအတီၢ်ပူၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ စုတီၤဖီလၥ် တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ် ညါဒီးရိၣ်ဖှိၣ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤတၢ်မၤကမံးတံၥ်(EIWC)တီခိၣ်ရိၣ်မဲ မၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီး ကညီပှၤတဝၢ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိ(KCBOs/KCSOs)အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲတနံၤအံၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးလၢတၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် ပှၤတဝၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိ (၂၆)ဒူၣ် အခၢၣ်စး (၈၁)ဂၤ ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီဝဲအံၤအပူၤ တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲဘၣ်ဃးတကီၢ်ခါထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သး, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး အတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒီးတၢ်မၤရဲၣ်ကျဲၤ, တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖဲၣ်ဒရၢၣ်ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်အဂီၢ်တၢ်မၤကျဲဃုၥ်ဒီး ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး အတၢ်လဲၤကျဲတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖဲၣ်ဒရၢၣ်ယူးနံး(Federal Unit)ကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်, တၢ်ပၢၢ်ဆၢကတီၢ်ကီၢ်သူလ့ၤလံၥ်ဃံးဃၥ် အဂ့ၢ်, တၢ်ပၢၢ်ဆၢကတီၢ်ကီၢ်သူလ့ၤပှၤကူၣ်လိၥ်ကီၣ်ကးဒီးကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢတၢ်ြပးကီၣ်ကးအဂ့ၢ်, ကီၢ်သူလ့ၤ တၢ်သူၣ်ထီၣ်...
လါယူၤ ၂၂သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်နိၣ်ခၠိၣ်နဲၣ်ဒုးယၤသုးကလၢၤအပူၤမဟါလါယူၤ(၂၁)သီအနံၤဟါခီအဆၢကတီၢ်ပယီၤသုးတဖၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ,ဘၣ်ဒိဝဲဝ့ခနးကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်(၃)ဂၤအဂ့ၢ်,သဝီလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဝ့ခနးကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲနီၢ်သယုၢ်ဆၢသးနံၣ်(၃၆)နံၣ်,နီၢ်လ့လ့ထူ(၂၈)နံၣ်ဒီးနီၢ်လ့လ့ဖီ(၂၆)အဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးပယီၤသုးကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲၥ်ဒီးဘၣ်ဒိဝဲတၢ်အဖီခိၣ်,ဝ့ခနးကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤစံးဝဲဒၣ်လၢ“ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲၥ်န့ၣ်အိၣ်လၢယဲၢ်နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်လံ,လီၤတဲၥ်ဝဲဒၣ်သဝီပူၤပှၤဟံၣ်ဃၢၤဃီၤထူၣ်ကပၤအဃိ,ကျိအက့အခီတဖၣ်ပြံပြါထီၣ်ဒီးဘၣ်ဝဲအသုသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်န့ၢ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤဝဲတၢ်ဒ်အံၤဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤသဝီလီၢ်ကဝီၤဖိတနီၤအိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဃ့ၢ်ထီၣ်မံဝဲဒၣ်ဆူတၢ်လီၢ်အဂၤအိၣ်ဝဲအသိး,တနီၤအိၣ်ခိးဒိကနၣ်တၢ်အိၣ်သးဒီးတနီၤလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢအတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ကျီး,ဒဲတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,အဝဲစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,နိၣ်ခၠိနဲၣ်ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမဟါလါယူၤ(၂၁)သီအနံၤအပူၤခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်အိၣ်ဝဲ(၈)ဖျၢၣ်ဒီးလီၤတဲၥ်ဝဲလၢဝ့ခနးသဝီပူၤ(၂)ဖျၢၣ်အမဲၥ်ညါလီၤတဲၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢတိၤဃီဖူသဝီ(ဖါဝါဖၢၣ်)ဟံၣ်ဃၢၤ(၁)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးထီၣ်ခးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဃိခးတပျုၤတပျီၤလီၤက့ၤဝဲတၢ်ဆူကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးဒူသဝီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤပယီၤသုးနိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒုးယၤကလၢၤအံၤအိၣ်ဆီလီၤဝဲဒၣ်အသးလၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်သရိၥ်ဝါကျဲမုၢ်အဖီခိၣ်ဒီးမ့ၢ်ဝဲသုးကလၢၤလၢအရ့ဒိၣ်လၢပယီၤသုးတဖၣ်အဂီၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)နံၣ်အပူၤပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်အတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢအဘူးဒီးနိၣ်ခၠိနဲၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်ဒီးက့ၤလီၤဝဲဆူမိၢ်ကီၢ်စဲၣ်တကပၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်စးထီၣ်ဖဲတၢ်မၤတၢ်ဃုထၢဝံၤအလီၢ်ခံ(၂၀၂၆)နံၣ်နုၥ်လီၤအပူၤဟဲထီၣ်ဆီလီၤကဒါက့ၤဝဲအသးလၢဃီကျါ,မဲၢ်ကျူၢ်,လွးရှါဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤဒီးပၥ်လီၤဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်-သရိၥ်ဝါကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်တဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအါတီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,လၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်တကပၤစ့ၢ်ကီးဒ်သိးကစးထီၣ်ဟူးဂဲၤက့ၤဝဲအတၢ်ပၢတၢ်ြပးအဂီၢ်တလါအံၤလါယူၤအပူၤတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်သါလီၤလၢဃ့ထီၣ်ဝဲတၢ်ဘၣ်ဘျူးဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်လၢကဟ့ၣ်တၢ်ပျဲအိၣ်ဝဲအသိး,ကဒိၣ်စိက့ၤဝဲဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဂီၢ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢကဟံးန့ၢ်က့ၤဝဲတၢ်လီၢ်လၢဘၣ်ဟ့ၣ်ဃၣ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်လီၢ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤမၤဝဲသုးကျိၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဂ့ၢ်,တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတဖျးမဲၥ်အတီၢ်ပူၤ ဝၣ်သိထၣ်သဝီကဲထီၣ်က့ၤဖၣ်ဆါဒီတဖျၢၣ်
တၢ်လၢပှၤကညီတဂၤအသးတၢ်တူၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကပၥ်ဃၥ်ဝဲလၢအသးပူၤန့ၣ်ကကဲဆံးယံၤလဲၣ်. ဟံၣ်ဃီတဖျၢၣ် လၢအ ဘၣ်တၢ်တ့ထီၣ်ဝဲဒီးကပၢၤထံကန့ၤထံ,ကကဲထီၣ်တဖျၢၣ်ဖျၢၣ်ဘၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးပၥ်ဖှိၣ်ဃၥ်စ့,ဘၣ်ဖံးဘၣ်မၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံၤအံၤ လၢတၢ်တစိၢ်ဖိအတီၢ်ပူၤဖဲနထံၣ်လၢကဲထီၣ်က့ၤဖၣ်ဆါခဲလၢၥ် တၢ်အိၣ်တ့ၢ်နီတမံၤဘၣ်အခါန့ၣ် ပှၤတဂၤအံၤ အတၢ် အိၣ်မူကလီၤမၢ်ကွံၥ်ဒ်လဲၣ်. တၢ်သံကွၢ်တဖျၢၣ်အံၤအတၢ်စံးဆၢန့ၣ် နကထံၣ်ဘၣ်အီၤလၢတၢ်ဂီၤမူတခါအံၤအပူၤ ဝၣ်သိထၣ်သဝီဖိ...
လါယူၤ ၂၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသဝီအပူၤ ဖဲလါယူၤထီၣ် ၁၈ သီ ဒီးမဟါ ၁၉ သီအနံၤ ကဘီယူၤလဲၤ တ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်(၂)သီတပယူၥ်ဃီအဃိ ဒူသဝီကမျၢၢ်အိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်ပျံၤတၢ်အိၣ်လၢသဝီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီး လဲၤအိၣ်က့ၤ ဝဲလၢပှၢ်ပူၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါယူၤ ၁၈ သီအနံၤန့ၣ် လၢဆီသုးခံကရူၢ်အပူၤ သုးမီၤစိရိၤ(jet fighter)ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲပီၣ်(၅၀၀)မ့ၣ်ပိၢ်လၢ သဝီသီခိၣ်ထိး ကျးဆါတၢ် ကမျၢၢ်သံ(၄)ဂၤ,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၅)ဂၤကဲထီၣ်ဝံၤ မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်မၤကဒီး ၁၉ သီအနံၤ ကဘီယူၤ လဲၤတ့ၢ် လီၤ ကဒီးဝဲပီၣ်(၂၅၀)မ့ၣ်ပိၢ် ၂ ဖျၢၣ်လၢ ဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ်...
လါယူၤ ၂၀သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
တနံၤအံၤလါယူၤ(၂၀)သီလၢအလီၤဘၣ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ(World Refugee Day)မုၢ်နံၤအပူၤအံၤ ကညီတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN)ဒီးကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ပၥ်ဖှိၣ်သးဃ့ထီၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်(၅)ထံၣ်အဂ့ၢ်,ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဂ့ၢ်(၅)ထံၣ်လၢ(KPSN)ဒီး(KWO)ဃ့ထီၣ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ (၁)တၢ်ကကွၢ်ထံဆိၣ်မိၣ်က့ၤဝဲပဒိၣ်ကိတိၥ်ကရၢအတၢ်ဆၢတဲၥ်ဒီးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဝဲၤကျိၤ(MOE)အတၢ်နဲၣ်လီၤလၢအဘၣ်ဃးပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတၢ်လဲၤအိၣ်ကၠိအဂ့ၢ်(၂)တၢ်ကဟ့ၣ်ဒံးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဆူပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၤဆီ(ပှၤလၢအလီၤဒ့လီၤတီၤတဖၣ်အအိၣ်(၃)ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူအကျဲလၢပှၤလၢအဘၣ်ဟးထီၣ်မၤတၢ်လၢဒဲကဝီၤချၢတသ့ဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်(၄)မၤဆူၣ်ထီၣ်တၢ်ဒီသဒၢလၢပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲလၢအဟးထီၣ်မၤတၢ်လၢဒဲကဝီၤချၢတဖၣ်အဂီၢ်(၅)မၤလဲၢ်ထီၣ်လီၢ်ကဝီၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လၢအဘူးဒီးဒဲကဝီၤတဖၣ်အဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်လံၥ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတၢ်ထုးထီၣ်လံၥ်အံၤအတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဝဲဒ်သိးပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ခွဲးယၥ်လၢအဖိးသဲးစးအဂ့ၢ်ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO) နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤနီၢ်အဲၣ်တမှံၤဖီစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပတၢ်ပညိၣ်အိၣ်လၢပအဲၣ်ဒိးဒုးသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်ပပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢမ့ၢ်ဂ့ၤ,ကၠီၣ်တဲၣ်ကရူၢ်ကရၢမ့ၢ်ဂ့ၤလၢပှၤဒဲကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်သးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ပအဲၣ်ဒိးဃ့ထီၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဒ်သိးပှၤဒဲကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လၢအဖိးသဲစးဒီးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲတၢ်လၢပူၤဖျဲးလၢပပှၤတဝၢအပူၤန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဘၣ်ဃးတၢ်ဃ့ထီၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်ကညီတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢနီၢ်ဝါခုၣ်ရှံကတိၤပၥ်ဖျါဝဲဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
“ပကွၢ်က့ၤပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ဒိးန့ၢ်ဝဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လၢဟးထီၣ်မၤတၢ်လၢတၢ်ချၢဒီးဒိးန့ၢ်ဘၣ်လံၥ်အုၣ်သးတနီၤလံဘၣ်ဆၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲပိၥ်ထွဲတဖၣ်အိၣ်ဝဲအသိးပှၤအိၣ်တ့ၢ်လၢဒဲကဝီၤပူၤအနီၣ်ဂံၢ်အါဝဲအဃိတၢ်ဃ့ထီၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်ပဝဲပဆီၣ်တခူဒီးဃ့ထီၣ်တၢ်ဆူပှၤလၢဘၣ်ထွဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တနံၤအံၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိအမုၢ်နံၤတၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ပှၢ်မ့ၢ်ဝဲ“တုၤလၢပှၤကိးဂၤအိၣ်ဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်ပူၤဖျဲးတစု”အဂ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢ(၂)ဖုလံၥ်တၢ်ရၤလီၤအပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,တနံၤအံၤဒ်အမ့ၢ်ဝဲမုၢ်နံၤဒိၣ်ထီလၢတၢ်ကသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်မုၢ်နံၤတနံၤအဂီၢ်အသိးန့ၣ်ကညီတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN)ဒီးကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ကရူၢ်ကရၢတီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤလၤကပီၤဝဲဒၣ်ဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤကမံးတံၥ်ခိၣ်နၢ်အမဲၥ်ညါထံဆၢကီၢ်ဆၢပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီကရူၢ်ကရၢအါဖုထီၣ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲဒီးပၥ်ဖှိၣ်သးခဲလၢၥ်ကအိၣ်ဝဲအဂၤ(၆၀)ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်မၤလၤကပီၤဝဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမုၢ်နံၤဘျီဝဲအံၤအပူၤ(KPSN)ဒီး(KWO)အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်အတၢ်အိၣ်မူ,တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိး,တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဒီးတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
လါယူၤ ၁၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့အဲးစံၣ်
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဆီသုးခံကရူၢ် သဝီသီအပူၤ ဖဲမဟါသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤအတၢ်လဲၤခးလီၤတၢ် ဘျီဝဲန့ၣ်အပူၤ ကမျၢၢ်သံအိၣ်ထီၣ်တုၤဝဲလၢ(၄)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဟါလါယူၤ ၁၈ သီ မုၢ်ထူၣ် ၁၂း၃၀ အဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢသဝီသီအပူၤ သုးမီၤစိရိၤအ(jet fighter)ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤ ဝဲပီၣ် (၅၀၀)မ့ၣ်ပိၢ်တဖျၢၣ် လီၤတဲၥ်လိၤလိၤဝဲသဝီခိၣ်ထိးကျးဆါတၢ်တဖျၢၣ်အဃိ ဖဲန့ၣ်ကျးဆါတၢ်ဟံၣ်အံၤအူအီၣ်ဝဲခဲလၢၥ် န့ၣ်လီၤ.
လၢကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်ဘျီဝဲအံၤ ကျးကစၢ် သဝီသီဖိ စီၤကၠီၤတ့ၣ်(၃၈)နံၣ်အံၤဃုၥ်ဒီးသဝီဖိလၢအလဲၤပှ့ၤအီၣ်တၢ်ဖဲ အကျးအံၤ(၃)ဂၤ ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်(၄)ဂၤသံဝဲတဘျီဃီဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်သဝီဖိသံအမဲၥ်ညါဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၅)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲကျးကစၢ် စီၤကၠီၤတ့ၣ် အမါဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ နးနးကလဲၥ်ဒီး ခဲအံၤပှၤလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်တၢ်ကူစါယါဘျါအီၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဆူၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲအလီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ...
လါယူၤ ၁၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) သထူၣ်,ဘံလ့,ကၠဲးထိၣ်ဒီးဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ လါမ့ၤတလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဝံၤလီၢ်ခံ ပယီၤသုးအံၤသူဝဲကဘီယူၤ,က့ၤခးလီၤ ကဒါကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကမျၢၢ် ဃုၥ်ဒီးပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တလါတဘျီတၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤ အသိး သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဒ်လံၥ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးမီၤစိရိၤအံၤသူဝဲ(jet fighter)ကဘီယူၤဒီးဒြိတစှၤန့ၢ်ဝဲ(၆)ဘျီ ညါန့ၣ် လီၤ.အဃိဖဲလါမ့ၤ ၁၂ သီအနံၤ လၢမဲးဘီခံသဝီပူၤ ခီဖျိကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲပီၣ်(၃၀၀)မ့ၣ်ပိၢ် ၂ ဖျၢၣ်အဃိ ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိနီၢ်ဘၤဘူၤ(၁၉)နံၣ်အံၤ သံဝဲဒီးလၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကမျၢၢ်လၢအဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၄)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲ ဖိသၣ်(၄)နံၣ် တဂၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်ဘျီဝဲအံၤ မဲးဘီခံသဝီပူၤဟံၣ်ဟးဂီၤဝဲ(၈)ဖျၢၣ်ဒီး တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိလၢကဘီယူၤဒီးဒြိ, ကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ ကမျၢၢ်သိလ့ၣ်ဟးဂီၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၃)ခိၣ်အသိး ထိးသံစ့ၢ်ကီးဝဲ(၆)ဒုအဂ့ၢ်န့ၣ်...